Crocus

sativus. Szafran uprawny. N. O. Iridaceæ. Nalewka z wysuszonych znamion słupka. Cooper sporządza nalewkę ze świeżych młodych pędów.

Klinika

Poronienie, zagrażające / Bóle poporodowe / Gniew / Astenopia / Kurcz powiek / Mózg, przekrwienie / Pląsawica / Zaburzenia miesiączkowania / Omdlenia / Dolegliwości żołądkowe / Krwioplucie / Krwotoki / Ból głowy / Serce, choroby / Histeria / Łzawienie / Śmiech / Upławy / Mania / Miesiączka, obfita / Krwotok maciczny / Nos, krwawienie / Operacje, następstwa, zapalenie oczu / Ciąża, urojona; dolegliwości ciążowe / Guzy / Owrzodzenie / Rany

Charakterystyka

Crocus ma trzy cechy charakterystyczne, które — gdy występują — wyraźnie wskazują na jego zastosowanie. Pierwszą jest krwotok z różnych części ciała (nosa, macicy itd.), kiedy krew jest czarna, lepka, krzepnie i tworzy długie czarne pasma zwisające z krwawiącego otworu. Drugą jest osobliwe uczucie, jakby coś żywego poruszało się w jamie brzusznej lub klatce piersiowej. Może to być wyraźne odczucie, ale może też mieć charakter omamu lub utrwalonego przekonania. Ciekawą okolicznością w tym związku jest fakt, że Crocus często z powodzeniem podawano ciężarnym skarżącym się na gwałtowne ruchy płodu, a także w przypadkach ciąży urojonej. Ostatnia cecha charakterystyczna należy do sfery psychicznej. Jest nią szybkie występowanie naprzemiennych stanów psychicznych: po gwałtownym gniewie szybko następuje skrucha; po śmiechu — łzy. Pewnego razu kilkoma dawkami Crocus wyleczyłem młodego artystę, który zaczął miewać gwałtowne wybuchy wściekłości; chwytał wówczas nóż, aby rzucić nim w mieszkającą z nim matkę, a niemal natychmiast potem okazywał najgłębszą skruchę. Domownicy byli już bliscy rozstania, gdy Crocus całkowicie usunął tę dolegliwość. Niekontrolowany śmiech również należy do obrazu objawowego Crocus. Histeryczny śmiech jest jednym z działań obserwowanych przez dawnych lekarzy. Teste przytacza za Murrayem przypadek kilkorga dzieci, „które ogarnęła niezwykła mania śmiechu po wąchaniu skórzanych butelek zawierających wcześniej esencję szafranu”. Pewnego razu w szpitalu zdarzyło mi się zobaczyć młodą dziewczynę rzeczywiście rozpaczliwie chorą z powodu niewydolności serca i wady zastawkowej, podczas napadu histerycznego śmiechu. Przywiodło mi to na myśl Crocus. Jedynym wyraźnym odczuciem, na które skarżyła się w okolicy serca, było uczucie „podskakiwania”. Podano Crocus 30 i bardzo szybko mogła położyć się płasko (po wielu tygodniach spędzonych w pozycji podpartej); od tego czasu szybko wracała do zdrowia. Innym objawem Crocus jest: wrażliwość na muzykę; słysząc czyjś śpiew, mimowolnie się przyłącza. Do częstszych odczuć należą kłucia, wstrząsy, pulsowania, rozległe pchnięcia, bóle tnące i szarpnięcia. Drgania poszczególnych grup mięśni (pląsawica). Osobliwym objawem jest uczucie ciepła wstępujące do serca, utrudniające oddychanie i > przez ziewanie. W skórze występują mrowienie, pełzanie, kłucie i świąd. Szkarłatne zaczerwienienie całego ciała albo szkarłatne plamy na skórze. (Jest to domowy środek służący do „wywołania” wysypki odrowej). Bolesne ropienie stłuczonych miejsc; stare, zabliźnione rany otwierają się ponownie i ropieją. Tłuszczak i encefaloma skóry głowy. Guzy z owrzodzeniem i charakterystycznym krwawieniem. Sława Crocus jako leku na guzy również sięga dawnych czasów. Stosowano go zewnętrznie „w celu rozproszenia opornych guzów i podbiegnięć krwawych”. Cooper dostarczył nowego potwierdzenia tego działania. Podał pojedynczą dawkę nalewki Ø w przypadku choroby złośliwej boku, która wystąpiła po usunięciu nowotworowej nerki; po początkowym nasileniu uzyskano zatrzymanie postępu choroby i całkowite ustąpienie bólu. Pacjentką była kobieta, u której dawniej podczas miesiączek występowało krwawienie z ciemnymi skrzepami oraz uczucie ciężaru skierowanego ku macicy. Odczuwała także, jakby coś poruszało się w jamie brzusznej. Cooper zgadza się z Culpepperem, że działanie Croc. jest bardzo podobne do działania Calend. Jest lekiem gojącym rany i odpowiada następstwom uderzeń (głuchota, guzy itd.). Crocus jest szczególnie odpowiedni dla kobiet i histerycznych mężczyzn. Objawy są < na czczo; wieczorem i w nocy; podczas nowiu i pełni księżyca; przy nieruchomym wpatrywaniu się w przedmiot; w czasie ciąży; w gorącym pomieszczeniu; podczas upałów. > Przez ziewanie (pragnienie zaczerpnięcia długiego oddechu, > przez ziewanie); na świeżym powietrzu (którego chory usilnie pragnie); po śniadaniu. Silne pragnienie zimnych napojów.

Zależności

Crocus należy rozpatrywać wraz z innymi roślinami z rodzin Iridaceæ, Alliaceæ i Liliaceæ. Odtrutki: Acon., Bell., Op. Zgodne: Chi., Nux, Puls., Sul. Porównać: Plat. przy ciemnym lub czarnym, skrzepłym odpływie krwi; Croton (ból przebiegający przez lewą część klatki piersiowej do pleców); Staph. (> przez ziewanie); Fluor. ac. (uczucie zimnego wiatru wiejącego w poprzek oczu); Codein (drgania mięśni, zwłaszcza gałek ocznych); Lach. (bóle biegnące od oka do szczytu głowy); Tarent. (skurcze pojedynczych grup mięśni); Calc., Ipec., Ign. Tarent. (w histerii, słysząc muzykę, chce się do niej przyłączyć. W Tarent. muzyka następnie >; w Croc. nie przynosi poprawy). Chęć skakania (Tarent., Stram., Sticta, Asar., Agar.); chęć całowania, Agar. Przy poronieniu w trzecim miesiącu, Sabi., Kreas. Przy gwałtownych ruchach płodu, Op., Sil., Thu., Sul.; przy gorącu w sercu, Rhod., Lachn., Op.

1. Umysł

Wielka skłonność do smutku, niekiedy występującego naprzemiennie z wielką wesołością i radością. Wielka skłonność do śmiechu, żartowania i śpiewania, czasami z nadmiernym osłabieniem. Gadatliwość. Śpiewa mimowolnie, a potem się śmieje. Nieumiarkowany, niestosowny śmiech; zmienność usposobienia. Swawolna, żartobliwa mania z bladością twarzy, bólem głowy i zaćmieniem widzenia. Utrata wolnej woli. Choleryczny gniew i gwałtowność, po których często szybko następuje skrucha. Naprzemienna surowość i łagodność charakteru. Zapominanie i roztargnienie. Dobra, szybko działająca pamięć.

2. Głowa

Otępiający ból głowy, jak podczas zatrucia, ze spuszczonymi oczami. Zawroty głowy w czole, jak w stanie odurzenia; w pomieszczeniu, lecz nie na świeżym powietrzu. Zawroty głowy z omdleniem. Zawroty głowy ze splątaniem przy wstawaniu z pozycji półleżącej. Zawroty głowy przy unoszeniu głowy, z gorącem całego ciała. Ból głowy nad oczami, z bólem palącym oraz uczuciem pieczenia i pobolewania oczu, zwłaszcza wieczorem, przy świetle świecy. Rano uczucie ciężkości głowy z bólem na szczycie głowy. Ból ciągnący w czole z nudnościami. Jednostronne pulsowanie w głowie i twarzy (po lewej stronie, rozciągające się do oka). Uczucie uderzeń w czole i skroniach. Uczucie luźnego mózgu podczas ruchu (jakby chwiał się tam i z powrotem).

3. Oczy

Świąd powiek. Mrowienie w brwiach. Ucisk, ból jak od otarcia oraz uczucie pieczenia oczu i powiek, zwłaszcza przy ich zamykaniu, podczas czytania albo wieczorem przy świetle świecy. Uczucie, jakby oczy były obrzęknięte od obfitego płaczu. Suchość oczu. Łzawienie podczas czytania. Gdy tylko zaczyna czytać, z zamglonych oczu gwałtownie wypływa mnóstwo łez. Łzawienie w pomieszczeniu; nie na świeżym powietrzu. Rozgrzewające i przeszywające bóle oczu po operacjach chirurgicznych. Nocne sklejanie się powiek. Widoczne drżenie powiek. Uczucie ciężkości i kurczowe skurcze powiek. Nocne kurcze powiek. Ciągłe mruganie (skłonność do przecierania oczu, jakby pokrywała je błonka z lepkiej wydzieliny). Źrenice rozszerzone. Ciągła potrzeba tarcia oczu. Widzenie niewyraźne, jak przez zasłonę, zwłaszcza wieczorem podczas czytania przy świetle świecy. Podczas czytania biały papier wydaje się bladoróżowy. Iskrzenie przed oczami. Nagłe błyski podobne do iskier elektrycznych (w ciągu dnia).

4. Uszy

Ból ucha podobny do kurczu. Dzwonienie w uszach wieczorem, po położeniu się. Brzęczenie w uszach z niedosłuchem, zwłaszcza przy pochylaniu się.

5. Nos

Krwawienie z nosa czarną, lepką krwią, często tylko z jednego nozdrza naraz; z zimnym potem na czole i sporadycznymi omdleniami. Gwałtowne i częste kichanie.

6. Twarz

Ziemista barwa twarzy. Naprzemienne zaczerwienienie i bladość twarzy. Ograniczone, piekące czerwone plamy na twarzy. Palące gorąco twarzy, zwłaszcza rano. Wargi popękane i owrzodziałe. Pulsowanie po jednej stronie twarzy.

8. Jama ustna

Drapanie i szorstkość w jamie ustnej. Nagromadzenie wodnistej śliny w ustach. Język wilgotny, pokryty białym nalotem, z uniesionymi brodawkami. Niezwykłe ciepło w jamie ustnej.

9. Gardło

Bolesność gardła, jakby spowodowana wydłużeniem języczka albo jakby w gardle tkwił czop, podczas połykania oraz w innych chwilach. Drapanie i szorstkość w gardle (wieczorem przed jedzeniem i po nim, lecz nie podczas spożywania posiłku).

10. Apetyt

Mdły, kwaśny, słodkawy smak. Nudności ustępujące na świeżym powietrzu. Słodki lub gorzki smak w głębi przełyku. Ciągłe pragnienie wieczorem, z niepokojem w jamie brzusznej po piciu. Brak apetytu z uczuciem pełności, choćby zjedzono bardzo niewiele.

11. Żołądek

Puste odbijania rano na czczo. Piroza po jedzeniu przy dobrym apetycie. Zgaga po jedzeniu. Mdłości, niepokój i uczucie ucisku w nadbrzuszu. Ból palący w żołądku. Przelewania i fermentacja w nadbrzuszu. Silne uczucie zapadania się w nadbrzuszu. Ciągnięcie w dołku podsercowym, tam i z powrotem oraz w górę i w dół. Silne kłucia w dołku podsercowym.

12. Brzuch

Brzuch wzdęty, z uczuciem pełności. Rozdęcie żołądka i brzucha (rano przed zjedzeniem czegokolwiek żołądek wydaje się rozdęty). Kurczowe bóle brzucha. Szczypanie w brzuchu po wypiciu wody. Bóle brzucha wskutek przeziębienia. Ruchy w brzuchu, żołądku, dołku podsercowym, ramionach i innych częściach ciała, jakby coś żywego w nich podskakiwało. Wstrząsy nad lewym podżebrzem. Uczucie ciężkości w okolicy pachwinowej. Uczucie ciężkości w jamie brzusznej z parciem ku macicy.

13. Stolec i odbyt

Świąd i mrowienie w odbycie. Pełzanie w odbycie jak od glist. Tępy, przeszywający ból z boku i nad odbytem. Kłucia i świąd odbytu (kłucie biegnące od odbytu przez okolicę krzyżową do lewej pachwiny, nasilające się podczas wdechu).

15. Męskie narządy płciowe

Wzmożenie popędu płciowego.

16. Żeńskie narządy płciowe

Uczucie czegoś żywego, poruszającego się w jamie brzusznej; brzuch obrzęknięty; (objawy te, gdy występują u kobiet — co często zdarza się w okresie przekwitania i w innych okresach — mogą prowadzić do błędnego przekonania o ciąży). Napływ krwi ku narządom płciowym, jakby rozpoczynała się miesiączka. Miesiączka zbyt częsta i obfita. Miesiączka bolesna. Krwotok maciczny czarną i śluzowatą krwią. Wypływ krwi podczas nowiu i pełni księżyca. Krwotok z macicy (przy najmniejszym ruchu); krew lepka, czarna, cuchnąca (poronienie w trzecim miesiącu). Poronienie zagrażające, zwłaszcza gdy występuje krwotok z ciemną, ciągnącą się w pasma krwią. Krwotok poporodowy.

17. Narządy oddechowe

Gwałtowny, suchy, wstrząsający kaszel, znacznie łagodzony przez przesuwanie dłonią po nadbrzuszu. Kaszel z odkrztuszaniem krwi. Nieprzyjemnie cuchnący oddech. Trudności w oddychaniu. Skłonność do głębokiego oddychania wywołana uczuciem ciężkości w okolicy serca. Ucisk klatki piersiowej z pragnieniem zaczerpnięcia długiego oddechu; > przez ziewanie. Podczas oddychania odczuwa się w gardle jakby opary siarki.

18. Klatka piersiowa

Przeszywające bóle w klatce piersiowej, zwłaszcza po bokach. Ruchy, jakby coś żywego podskakiwało w klatce piersiowej. Wstrząsy w klatce piersiowej wstrzymujące oddech. Osobliwe, szarpiące bóle wewnątrz lewej piersi (klatki piersiowej), jakby nić ciągnęła ją ku plecom.

19. Serce

Uczucie gorąca wstępującego do serca, z niepokojem i trudnością oddychania, łagodzone przez ziewanie. Uczucie ciężkości w sercu. Uczucie wielkiej pustki w okolicy przedsercowej. Ciągnięcie w okolicy przedsercowej rozciągające się do żołądka. Kłucia pod sercem, < podczas wdechu. Częste kołatanie serca. Niepokój w sercu z uczuciem osłabienia rozchodzącym się stamtąd przez brzuch aż do podeszew stóp.

20. Szyja i plecy

Uczucie sztywności szyi podczas ruchu. Zewnętrzny obrzęk szyi. Ciągnięcie w lędźwiach z bólami w pachwinach. Uczucie zimna w plecach.

22. Kończyny górne

Ból stawu barkowego podczas poruszania ramionami, jakby staw był zwichnięty albo miał się za chwilę zwichnąć; trzeszczenie. Drętwienie ramion i rąk z niemożnością poruszania nimi, zwłaszcza nocą podczas snu. Drążące ciągnięcie w przedramionach. Uczucie ciężkości i ból jak od stłuczenia w przedramionach po każdym, nawet nieznacznym ich ruchu. Piekące kłucie i napięcie w opuszkach palców, jak od zastoju krwi, po spacerze na świeżym powietrzu. Odmroziny dłoni i palców.

23. Kończyny dolne

Uczucie osłabienia ud podczas siedzenia. Gwałtowne trzeszczenie w stawie biodrowym i kolanowym (przy pochylaniu się). Nocny ból rozdzierający w nodze z niepokojem w tej okolicy. Ból łydek jak od stłuczenia. Zmęczenie podeszew stóp (od stania), z bólem palącym i mrowieniem. Odmroziny palców stóp.

24. Objawy ogólne

Ruchy, jakby coś żywego (podskakując i skacząc) poruszało się w różnych częściach ciała. Mrowienie w różnych częściach ciała. Napady drgawkowe przypominające pląsawicę (co siedem dni), ze śmiechem, tańczeniem i skakaniem, występujące naprzemiennie z gwałtownymi napadami krztuśca. Uczucie wiotkości i uginania się stawów. Drętwienie niektórych kończyn nocą podczas snu. Poprawa objawów na świeżym powietrzu; wiele z nich pojawia się w nocy i na ogół nasila się rano. Wzburzenie krwi, niekiedy w całym ciele. Wypływ czarnej, lepkiej krwi z różnych narządów. Krwawienie z nosa. Ciemna, ciągnąca się w pasma krew z nosa; śluzowata krew z nosa. Kaszel z krwistą (ciemną) plwociną. Uczucie ciężkości i osłabienie kończyn po lekkim wysiłku. Uderzająca naprzemienność skrajnie przeciwstawnych objawów fizycznych i psychicznych. Objawy na ogół pojawiają się po lewej stronie. Nadmierne ogólne osłabienie z napadami omdlenia podczas ruchu. Pragnienie przebywania na świeżym powietrzu. Silne przygnębienie rano. Drżenie wszystkich kończyn.

25. Skóra

Kłucie, pełzanie, pieczenie i mrowienie skóry. Czerwone (szkarłatne) zabarwienie ciała. Odmroziny. Bolesne ropienie starych ran (stare, zabliźnione rany ponownie się otwierają i ropieją).

26. Sen

Ciągłe ziewanie i senność. Wielka skłonność do snu w ciągu dnia, zwłaszcza po posiłku, czasami wieczorem. Śpiewa przez sen. Senność z matowymi, szklistymi oczami. Krzyczy i zrywa się przez sen. Straszne albo wesołe i przyjemne sny.

27. Gorączka

Tętno przyspieszone; stan gorączkowy. Dreszcze po południu, nasilające się wieczorem, z uczuciem zimna rozciągającym się od pleców do nóg oraz z drżeniem. Podczas dreszczy (i gorąca) pragnienie. Uczucie zimna tylko w tylnej części ciała. Napływy wewnętrznego gorąca z kłuciem i mrowieniem skóry. Gorąco głównie głowy i twarzy, z bladością policzków i pragnieniem. Pot bardzo skąpy i tylko nocą; zimny i osłabiający. Pot tylko na dolnej części ciała.