Crocus sativus, L.

Rodzina naturalna, Iridaceæ.

Nazwy zwyczajowe, szafran, safran.

Przygotowanie, rozcierka z wysuszonych znamion.

Źródła.

1, Stapf, Beitrage zur rein. Arzm., próba lekowa z „niewielką ilością nalewki wstrząśniętej z wodą; żaden z uczestników próby lekowej nie przyjął więcej niż 12 granów szafranu, a kilku — znacznie mniej”; 2, Gross, tamże; 3, Thorer, tamże; 4, Wahle, tamże; 5, Boerhaave, w Chem. ex. Msct. Lugd. Batav. Process, 59, za Stapfem; 6, Carp. Pezold, Obs., 55, Vratislav., 1715, skutki działania drachmy szafranu na 18-letnią dziewczynę, za Stapfem; 7, Riverius, Opp. Med., s. 136, za Stapfem; 8, Tralles, de Opio, Sect. 1, s. 114, skutki zapachu podczas zawijania szafranu w papiery w ogrzewanym pomieszczeniu (z oryginału); 9, Schulz, Prælut. in Disp. Brandenb., 236, za Stapfem; 10, Zacut. Lusit. ap. Fricc. de Ven., s. 394, za Stapfem; 11, Bergius, Mat. Med., 1, s. 38, ze streszczenia Rotha; 12, Sundelin, działanie świeżo kwitnącego Crocus, z A. H. Z., 20, 288; 13, tenże, dziewczyna przyjęła 6 granów w ciągu jednego popołudnia.

UMYSŁ

Emocje.
Dziecinna głupkowatość; niedorzeczne otępienie, 5.
Nagle staje jej przed wyobraźnią koncert, na którym była dawno temu, tak wyraziście, jakby go słuchała; wydaje jej się nawet, że słyszy poszczególne instrumenty; po pewnym czasie to żywe wspomnienie przeszłości znika i nie jest już zdolna przypomnieć sobie muzyki, 1.
Nieprzyjemne uczucie, jakby tęsknił za czymś, nie wiedząc za czym, z pewnego rodzaju obawą, przy czym jednak był bardzo radosny, 1.
Skłonność do śpiewania (po pół godzinie), 1.
Jeżeli ktoś zaśpiewa choćby pojedynczy dźwięk, mimowolnie zaczyna śpiewać, a potem musi śmiać się z samej siebie; wkrótce jednak, mimo postanowienia, by przestać, znów śpiewa, 1.
Nawet będąc w złym humorze, cicho powtarza żywą melodię, 1.
Śpiewanie przez sen, 1.
Dzieci zaczynają się śmiać natychmiast po powąchaniu butelki, 9.
Niemal nieustanny, niestosowny śmiech, 5. [10.]
Niepohamowany śmiech, jakby miał umrzeć, 1.
Sardoniczny śmiech i napady chorobliwej wesołości, 13.
Wywołuje żywe usposobienie w stopniu skrajnie nienaturalnym, 13.
Żywe i radosne usposobienie, znacznie bardziej niż zwykle, 1.
Bardzo żywe usposobienie; dowcipny, żartobliwy, nadmiernie rozmowny, 1.
We śnie bardzo wesołe, roześmiane usposobienie, 1.
Wielka radość nawet u osób z natury melancholijnych i hipochondrycznych, 1.
Nadmierna wesołość granicząca z majaczeniem; bladość, ból głowy, przymglenie widzenia, 10.
Nieodparta skłonność do żartowania i śmiechu, z wielkim wyczerpaniem i znacznym rozszerzeniem źrenic (po czterech i pół godzinach), 1.
Melancholijne, smutne, hipochondryczne usposobienie, 1. [20.]
Głęboka melancholia, 11.
Podczas interesującego wykładu stał się nagle osobliwie smutny, tak że mimo wszelkich wysiłków nie był zdolny skupić uwagi na temacie (po dziesięciu godzinach), 1.
Niespokojne, lękliwe, smutne usposobienie, 1.
Najdrobniejsza rzecz wyprowadza ją z równowagi; wówczas nie wie, co robi, z niepokojem i drżeniem całego ciała, 4.
Błaha przyczyna, która zwykle wywołałaby u niej śmiech, teraz powoduje niezwykle gwałtowny zły humor, niemal wściekłość, tak że często traci świadomość; później dziwi się temu wybuchowi (czwarty dzień), 1.
Obojętność na wszystko, 4.
Radość i przygnębienie występują naprzemiennie; z bladością, 4.
Radosne usposobienie często występuje naprzemiennie ze smutnym, 1.
Chwiejne, drażliwe usposobienie; najdrobniejsza przyczyna wzbudza jego gniew, którego w następnej chwili żałuje, lecz gniew wkrótce powraca, ponieważ spokój go drażni i nie pozwala mu ujawnić uczuć; zwykle ostre słowo, które ma na końcu języka, zastępuje łagodnym, ale to ostatnie wydaje mu się zbyt łagodne, wybiera więc słowo ostrzejsze, które znów zmienia na jeszcze łagodniejsze, i tak dalej w mowie, myślach i działaniu; po kilku dniach, wieczorem, 1.
Na wszystko reaguje gniewem i natychmiast żałuje, że skrzywdził innych, 1. [30.]
Wielki zły humor; zachowanie krewnych i przyjaciół wzbudza w niej gniew i już ma dopuścić do wybuchu namiętności wobec nich, lecz w tej samej chwili ogarnia ją spokój; w następnej chwili ten spokój wydaje jej się słabością; złości się na siebie, a jej gniew staje się jeszcze większy niż przedtem; ta bardzo nietypowa chwiejność usposobienia trwa kilka godzin (drugi dzień, pod wieczór), 1.
Nieprzyjemne usposobienie; gwałtowna, drażliwa, kłótliwa; godzinę później rozmowna, ożywiona, roześmiana, śpiewająca, 1.
Chwilami jest bardzo drażliwa i opryskliwa wobec innych, a w następnej chwili pragnie ich obejmować, 1.
Intelekt.
Niechęć do wszelkiej pracy, 1.
Nagle przez chwilę wydaje jej się, jakby jej myśli miały zaniknąć, 1.
Najdrobniejsza rzecz, która na nią oddziałuje, czyni ją bardzo bezmyślną, 4.
Gdy próbuje coś zapisać, nie jest w stanie tego zrobić bez utraty toku myśli, 1.
Zmysły łatwo ją opuszczają i robi się jej czarno przed oczami, 4.
Splątanie umysłu, 1.
Myli się co do czasu lub przedmiotów, chociaż są one zupełnie wyraźne i dobrze widoczne (po ośmiu godzinach), 1. [40.]
Wielka zapominalność; pyta o coś, a w następnej chwili zupełnie zapomina, że o to pytała, 1.
Roztargnienie i zapominalność; nie rozpoznaje osoby, którą często widuje; gdy ta się zbliża, wydaje mu się kimś zupełnie nieznanym; patrzy na nią ze zdumieniem, przypomina sobie, że ją widział, lecz nie może przywołać jej imienia i bierze ją za kogoś innego; rozpoznaje ją dopiero po dłuższym czasie, 1.

GŁOWA

Oszołomienie i zawroty głowy.
Oszołomienie w głowie; chwilowe zawroty głowy z tępym bólem oczu, 1.
Oszołomienie z uczuciem napięcia, najpierw w czole, a wkrótce potem w całej głowie, jak w stanie upojenia (po dziesięciu minutach), 1.
Zawroty głowy i silne oszołomienie w głowie, 1.
Zawroty głowy i zataczanie się po wstaniu z pozycji leżącej, w nocy; silne wirowanie w głowie z gorącem całego ciała, 1.
Uczucie w głowie jak w stanie upojenia, z zamgleniem wzroku, jakby nie mógł widzieć, oraz uczuciem ciepła na twarzy (po siedmiu minutach), 1.
Ogólne objawy głowy.
Otępienie w głowie z bolesnym uczuciem zamroczenia w potylicy (po dwóch godzinach), 1.
Otępienie w głowie (natychmiast), 1.
Ból głowy, 12. [50.]
Ból głowy przy ruchu; wydaje się, jakby mózg był luźny i przemieszczał się tam i z powrotem, 1.
Gwałtowny ból głowy trwający trzy dni, 20.
Kłujący ból głowy z zahamowanym katarem, 3.
Bolesne rwanie w głowie i prawym oku, a także w pustym w środku zębie po lewej stronie; z zamgleniem przed lewym okiem i uczuciem, jakby wdmuchiwano do niego podmuch zimnego powietrza, 1.
Czoło.
Uczucie pustki w czole, 3.
Otępienie w przedniej części głowy, jak po upojeniu, z zataczaniem się; w umiarkowanie ciepłym pokoju, lecz nie na świeżym powietrzu (po godzinie), 1.
Tępe napięcie w okolicy lewego guza czołowego, 1.
Ból głowy w czole (przez cały drugi i trzeci dzień po przyjęciu), 1.
Ból głowy nad oczami, z pieczeniem i uciskiem w oczach, zmuszającym do pocierania i znacznie nasilającym się pod wieczór, szczególnie w prawym oku, 1.
Bolesne ciągnięcie w czole z nudnościami, 1. [60.]
Ból uciskowo-ciągnący, biegnący wąską linią w dół pośrodku czoła (po trzech kwadransach), 1.
Ucisk w czole, 1.
Stały, dotkliwy ból pod lewym guzem czołowym, jakby tępy koniec wciskał się do środka; następnie przerywane napady tego samego bólu (pierwszy dzień), 1.
Przejściowe, rozległe pchnięcie, sięgające głęboko do mózgu nad lewym guzem czołowym, tak że od czasu do czasu się podrywał (po dwunastu godzinach); przez chwilę pozostaje bolesne zamroczenie, ustępujące pod wpływem ucisku z zewnątrz, 1.
Skronie.
Nagłe, rozległe pchnięcie w prawej skroni, sięgające głęboko do mózgu, tak że się poderwał, 1.
Szczyt głowy.
Ból głowy rano po przebudzeniu; ucisk na szczycie głowy z uczuciem ciężkości w całej głowie, tak że ledwo mógł ją utrzymać prosto, 1.
Okolice ciemieniowe.
Nagłe uczucie ochłodzenia w małym miejscu nad lewą kością ciemieniową, jakby z wysokości spadła na nie kropla wody, 1.
Chwilowy ciągnący ból głowy, jakby bolało naczynie, po prawej stronie, raczej powierzchownie, biegnący od tyłu ku przodowi; powracający w odstępach, 1.
Ból głowy po prawej stronie (po trzech godzinach), następnie ustępujący, 3.
Tępy ból głowy po lewej stronie, 1. [70.]
Tępy ból po lewej stronie głowy, przechodzący do prawej skroni jako ściągająco-ciągnący ból, a następnie do ucha i gardła, gdzie jest szczególnie dotkliwy podczas przełykania, 1.
Rytmiczne pulsowanie całej lewej połowy głowy i twarzy (po dwóch i pół godzinach), 1.
Potylica.
Ciągnący ucisk w prawej połowie potylicy, 1.

OKO

Osłabione, szkliste oczy, z wielką sennością, 1.
Bardzo suche oczy, 1.
Uczucie w oczach, jakby bardzo gwałtownie płakał, z odpowiadającym temu wyrazem twarzy, 1.
Uczucie w obu oczach, jakby dużo płakała; wszystko wydaje się obrzęknięte i napięte, choć zewnętrznie niczego nie widać; przez kilka kolejnych dni, 1.
Pieczenie oczu, 1.
Po dłuższym czytaniu (nawet w dzień) oczy bolą, z bolesnym pieczeniem i pewnym zamgleniem widzenia, tak że często był zmuszony mrugać, 1.
Uczucie, jakby oczy były mniejsze niż zwykle (po pół godzinie), 1. [80.]
Uczucie gryzącego dymu w oczach, 1.
Brwi.
Mrowienie w brwiach, wskutek którego jest zmuszony je pocierać (po kwadransie), 1.
Powieki.
Drgania i szarpnięcia górnej powieki, 1.
Widoczne drgania powiek, z odczuciem, jakby należało coś wytrzeć z prawego oka (po kwadransie), 1.
Nagłe skurcze mięśni powiek, z mrowieniem w lewej brwi i odczuciem, jakby w oku znajdowało się coś, co musi wytrzeć; bardzo przemijające (po trzech kwadransach), 1.
Powieki ściągają się, a z oczu płyną łzy, 1.
Od czasu do czasu ma skłonność do mocnego zaciskania oczu, 1.
Uczucie ciężkości górnej powieki, jakby była zbyt ciężka i jakby oczy stale miały się zamknąć, z zamglonym widzeniem (po pół godzinie), 1.
Pieczenie powiek; gorsze przy ich zamykaniu, 1.
Silne pieczenie powiek, 3. [90.]
Piekące szczypanie pod lewą dolną powieką (po dziewięciu godzinach), 1.
Po przebudzeniu w nocy nie jest w stanie otworzyć oczu, ponieważ zdaje się jej, jakby spoczywał na nich ciężar; jeśli otworzy je siłą, odczuwa napięcie i ucisk, a nawet po dużym wysiłku, pocieraniu i uciskaniu może je otworzyć tylko częściowo, 1.
Długotrwałe, tępe, uciskające kłucie w lewej dolnej powiece (po czterech i pół godzinach), 1.
Bolesność powiek wieczorem przy świetle, z częstą potrzebą zaciskania ich i przecierania oczu, 1.
Świąd powiek prawego oka, rozciągający się ku stronie zewnętrznej, później w obu oczach (po siedmiu minutach), 1.
Silny, kłujący świąd lewej górnej powieki, zmuszający go do jej pocierania (pierwszego wieczoru), 3.
Gałka oczna.
Zwykłe pobolewanie gałki ocznej, jakby patrzył przez zbyt mocne szkła; bez zamglenia widzenia (po półtorej godziny), 1.
Ból prawej gałki ocznej; kłucie w jednym punkcie; rano, 1.
Aparat łzowy.
Uczucie, jakby łzy stale napływały do oczu, tylko w pomieszczeniu, nie na świeżym powietrzu, 1.
Nie był w stanie czytać liter bez bardzo obfitego łzawienia z mocno zamglonych oczu (po ośmiu godzinach), 1. [100.]
Ból uciskający w gałkach ocznych, z bardzo obfitym napływem łez; gdy bóle ustępowały z oczu, widzenie natychmiast stawało się bardzo zamglone (po siedmiu godzinach), 1.
Źrenica.
Poszerzone źrenice (po pół godzinie), 1.
Bardzo silnie poszerzone źrenice (po kilku minutach), 1.
Źrenice nieco zwężone (po kilku godzinach), 1.
Wzrok.
Widzenie zamglone; nie był w stanie widzieć wyraźnie; wszystko zdawało się spowite mgłą (po dwóch i pół godzinach), 1.
Wokół oczu zdaje się panować półmrok, a przed oczami jest ciemno; nie jest już tak jasno i świetliście jak dawniej (po sześciu minutach), 1.
Ciemność przed oczami; zdawało się, jakby przed oczami tańczyły jasne gwiazdy (drugiego dnia), 1.
Częste czernienie przed oczami (pierwszego dnia), 3.
Czytanie wieczorem przy jasnym świetle było niezwykle trudne; zdawało się, jakby oczy były zamglone, a zarazem wydawały się bardzo suche; często była zmuszona mrugać, 1.
Często jest zmuszony mrugać i przecierać oczy, jakby pokrywała je błona śluzu (po czterech i trzech czwartych godziny), 1. [110.]
Światło wydaje się słabsze niż zwykle, jakby między oczami a światłem znajdowała się zasłona, 1.
Zwykle jasne i ostre widzenie wydaje się zamglone; wszystko zdaje się mniej wyraźne i bledsze niż zwykle, jakby przed oczami znajdowała się zasłona, którą musi stale usuwać, przecierając oczy; potem widzenie na chwilę staje się wyraźne, lecz zamglenie szybko powraca, o godz. 20 (po kilku godzinach), 1.
Podczas czytania zdaje się, jakby przed oczami znajdowała się zasłona, która ustępuje po częstym mruganiu; wraz z uciskiem w gałkach ocznych, który przy zamykaniu powiek przechodzi w uczucie ciężkości, lecz po ich otwarciu powraca, 1.
Często była zmuszona mrugać, ponieważ zdawało się jej, jakby przed oczami zaciągnięto zasłonę, 1.
Uczucie, jakby przed oczami znajdowała się mgła (przy zwężonych źrenicach?), 1.
Nagłe, drobne błyski przed oczami, podobne do iskier elektrycznych, w ciągu dnia (po kilku dniach), 1.
Podczas czytania biały papier wydawał się bladoczerwony, barwy zorzy, 1.

UCHO

Ból w prawym uchu i za nim, podobny do skurczu (natychmiast), 1.
Kurczowe ciągnięcie w małżowinie usznej i przewodach słuchowych, jak przy bólu ucha (po dziesięciu godzinach), 1.
Słuch.
Huczenie i rozmaite dźwięki w uszach, 4. [120.]
Huczenie w głowie, jak od wichury, 4.
Wieczorem po położeniu się do łóżka słyszy w lewym uchu dźwięk podobny do odległego, cichego dzwonienia, tak bardzo przypominający rzeczywisty dźwięk, że może przekonać się, iż jest to złudzenie, jedynie przez całkowite zatkanie ucha — wówczas słyszy go niemal równie głośno; trwa on aż do zaśnięcia i znika tylko wtedy, gdy siłą kieruje myśli ku czemuś innemu; przez kilka wieczorów, 1.

NOS

Objawy obiektywne.
Kichanie w różnych odstępach czasu o godz. 19 (po ośmiu godzinach), po którym natychmiast następuje wstrząsający dreszcz, rozchodzący się od pleców do stóp; twarz była ciepła; dreszcz obejmował tylko tylną połowę ciała, choć w umiarkowanym stopniu zajmował również przednią część klatki piersiowej; bez następczego gorąca, 1.
Gwałtowne kichanie (wkrótce), 1.
Katar z niedrożnością nosa kilka godzin po przyjęciu leku; prawe nozdrze jest całkowicie zatkane, 1.
Katar z niedrożnością nosa, z zimnymi dłońmi i stopami oraz gorącem twarzy, zwłaszcza po jedzeniu, utrzymujący się przez trzy dni (złagodzony przez Nux), 1.
Krwawienie z nosa bardzo lepką, gęstą, czarną krwią, z zimnym potem na czole, spływającym dużymi kroplami, 1.
Bolesne, kurczowe ciągnięcie od lewej wyniosłości czołowej do lewej strony kostnych części nosa (po pół godzinie), 1.

TWARZ

Suche wargi, z dużą skłonnością do pękania, 1.
Szczypanie warg, 1.

USTA

Język. [130.]
Język obłożony białym nalotem, bardzo wilgotny; jego brodawki były bardzo wydatne, 1.
Rano język obłożony białym nalotem, choć raczej suchy; po śniadaniu oczyścił się, 1.
Jama ustna — ogólnie.
Suchość i uczucie drapania w ustach, 1.
Suchość w ustach i bardzo silne pieczenie po jednej stronie koniuszka języka, jakby miał pojawić się pęcherz; bardzo bolesne podczas mówienia lub dotykania języka; tylko na górnej powierzchni języka, 1.
Niezwykłe ciepło w ustach, 1.
Ślina.
Dużo wodnistej śliny w ustach oraz lekkie szczypanie koniuszka języka, jak od soli; ze słodkawo-słonym smakiem, 1.
Smak.
Słodkawy smak w tylnej części gardła, 1.
Nieprzyjemny, słodkawo-kwaśny smak w ustach rano po wstaniu; nieco łagodniejszy po wypłukaniu ust, 1.
Gorzki smak w tylnej części gardła, 1.
Zarzuty bardzo ją rozgniewały; pragnie się usprawiedliwić, lecz słowa zamierają jej na ustach; teraz złości ją własne milczenie i ponownie próbuje mówić, lecz mowa odmawia jej posłuszeństwa; nadal waha się w ten sposób i mimo wszelkich wysiłków nie jest w stanie wypowiedzieć ani słowa we własnej obronie, 1.

GARDŁO. [140.]

Podczas wdechu uczucie w gardle jak od oparów siarki, 1.
Uczucie podobne do zgagi wznosi się do gardła, zwłaszcza po posiłku spożytym z apetytem (po dziewięciu godzinach), 1.
Po jedzeniu uczucie w gardle, jakby wciskano do niego korek, silniejsze przy przełykaniu śliny niż przy przełykaniu pokarmu; utrzymuje się do następnego dnia; języczek zdaje się przy tym nieco wydłużony, z uczuciem ucisku, gdy chory nie przełyka, 1.
Przy przełykaniu śliny głęboko w gardle występuje uczucie, jakby utknął tam kęs, który nie może przejść niżej; często był zmuszony chrząkać, zwłaszcza rano po wstaniu, 1.
Drapanie w gardle jak po zjedzeniu bardzo tłustego pokarmu, 1.
Drapanie w gardle przed kaszlem i po nim, 1.
Ostre drapanie w tylnej części gardła, zmuszające do chrząkania, 1.
Drapanie i szorstkość w gardle, 1.
Języczek.
Uczucie, jakby języczek opadł, zarówno podczas przełykania, jak i bez niego, 1.

ŻOŁĄDEK

Apetyt i pragnienie.
Bardzo silny wilczy głód; była zmuszona jeść bez przerwy (pierwszego dnia, po południu i wieczorem), 3. [150.]
Nadmierne pragnienie zimnych napojów po południu, 1.
Odbijanie.
Odbijania, 1, 13.
Odbijania bez smaku, 1.
Częste puste odbijania rano, na czczo, 1.
Nudności.
Mdłości i dyskomfort, rozciągające się od dołka żołądkowego do brzucha, gdzie przemieszczały się, jakby miały wystąpić bóle ściskające, 1.
Silne mdłości i uczucie słabości w dołku żołądkowym, znacznie łagodniejsze na świeżym powietrzu, 1.
Mdłości, nudności, 1.
Uczucie nudności w klatce piersiowej i gardle, jakby miała natychmiast zwymiotować, 1.
Żołądek.
Rozdęcie żołądka i brzucha, 1.
Burczenie i fermentowanie w dołku żołądkowym (po kwadransie), 1. [160.]
Ból z uczuciem zapadania w dołku żołądkowym, 1.
Uczucie, jakby coś żywego poruszało się skokami w dołku żołądkowym, brzuchu, ramionach i innych częściach ciała, 1.
Pieczenie w żołądku, 1.
Po bardzo małej ilości pokarmu czuje się zupełnie pełna, jakby zjadła zbyt dużo; z utratą apetytu, 1.
Ból kurczowo-ściągający w dołku żołądkowym i pod mostkiem, 1.
Ciągnięcie w dołku żołądkowym, tam i z powrotem oraz w górę i w dół (po pół godzinie), 1.
Kilka silnych kłuć w dołku żołądkowym (po godzinie), 1.
Wrażliwość żołądka jak po przeziębieniu, 1.

BRZUCH

Podżebrza.
Bezbolesny szczypiący ucisk w prawym podżebrzu, przy każdym wdechu, jakby wywołany szerokim, twardym przedmiotem, 1.
Okolica pępkowa.
Niewielkie kurczowe ściskanie powyżej pępka, rano, 13.
Brzuch — objawy ogólne. [170.]
Przemieszczające się odczucia w całym brzuchu, z kurczowym ściskaniem oraz od czasu do czasu lekkim parciem na stolec, 1.
Burczenie w brzuchu podczas ziewania, 13.
Powtarzające się burczenie w brzuchu, rano, podczas leżenia w łóżku, 1.
Lekkie burczenie z dyskomfortem w nadbrzuszu, 1.
Wewnętrzne uczucie po obu stronach brzucha, jakby coś żywego podskakiwało, z nudnościami i dreszczami (po dziewięciu godzinach), 1.
Uczucie pustki w brzuchu z całkowitą utratą apetytu, 1.
Uczucie pełności i ucisk w brzuchu, a zarazem w klatce piersiowej, jakby zjadła zbyt dużo i zbyt szybko, choć nie występujące po jedzeniu, 1.
Uczucie rozdęcia brzucha przed południem, na czczo (po pół godzinie), 1.
Kurczowe ściskanie w małym miejscu po lewej stronie brzucha, na wysokości pępka, 1.
Dziecko stale skarży się na pobolewanie brzucha; zgina się wpół (drugi dzień), 3. [180.]
Ciągnące parcie w nadbrzuszu, następnie w okolicy macicy, 4.
Kolka o charakterze ciągnącym, jakby miała pojawić się miesiączka (pierwszy dzień), 1.
Przejściowy ból, raz po lewej, raz po prawej stronie brzucha, jak od ucisku na obolałe miejsce, 1.
Kolka jak wskutek przeziębienia, 1.
Kurczowe szarpnięcia w brzuchu po wypiciu zwykłej ilości wody, 1.
Powtarzające się wstrząsy po lewej stronie brzucha, w nocy, przy pełnej świadomości, podobne do ruchów dziecka pod koniec ciąży i do tych, które odczuwała kilka miesięcy wcześniej (po kilku dniach), 1.
Bezbolesny wstrząs w nadbrzuszu, jakby coś żywego podskoczyło ku górze, 1.
Przejściowe łaskotanie przeszywa brzuch ku górze, 1.
Okresowe kłucia po jednej stronie brzucha, wstrzymujące oddech, 1.
Podbrzusze i okolice biodrowe.
Uczucie, jakby coś żyło i poruszało się głęboko w podbrzuszu, pod wieczór, 1. [190.]
Powtarzające się bulgotanie w podbrzuszu (po dwóch godzinach), 1.
Uczucie ciężkości w okolicy pachwinowej, 1.
Ucisk w pachwinie jak przed miesiączką, 1.

ODBYTNICA I ODBYT

Tkliwe, tępe kłucia po prawej stronie nad odbytem, 1.
Tkliwe, tępe, długotrwałe kłucie w pobliżu lewej strony odbytu, występujące od czasu do czasu, 1.
Pełzanie w odbycie jak od owsików, 1.
Nieznośne kurczenie się w odbycie, 1.
Świąd odbytu zmuszający do drapania (pierwszy wieczór), 1.

STOLEC

Stolec wcześniej niż zwykle, choć oddany z trudnością, 1.
Oddanie niewielkiej ilości krwi ze stolcem, 1.

NARZĄDY MOCZOWE [200.]

W nocy obudziła go potrzeba oddania moczu oraz ból jak po stłuczeniu, z uczuciem drętwienia w lewym ramieniu, na którym leżał; stwierdził, że jedynie dolna połowa ciała, od pasa w dół, była pokryta potem; po wstaniu miał zawroty głowy i zataczał się, a także odczuwał, jakby zimny wiatr owiewał spocone części ciała, wraz z uczuciem w stopach, jakby ściekał po nich zimny pot, 1.

NARZĄDY PŁCIOWE

Męskie.
Przerywane, ostre kłucie biegnące od okolicy narządów płciowych ku górze, do prawego podżebrza, jakby nóż wbijano w tym kierunku nagłymi pchnięciami, za każdym razem coraz głębiej; ból staje się coraz silniejszy (po sześciu godzinach), 1.
Pobudzenie popędu płciowego, 1.
Żeńskie.
Śmiertelny krwotok z macicy, zwłaszcza po porodzie, 7.
Krwotok maciczny przy najmniejszym ruchu, 4.
Uczucie, jakby miała pojawić się miesiączka, z kolką i parciem w kierunku narządów płciowych (po kilku godzinach), 1.

NARZĄDY ODDECHOWE

Krtań, tchawica i oskrzela.
Kłucia w drogach oddechowych, bardziej ku ich tylnej części (po czterech godzinach), 1.
Głos.
Ochrypły głos z niewielkim kaszlem (drugi poranek), 3.
Częste odchrząkiwanie z powodu nagromadzenia dużych ilości śluzu, który czyni głos szorstkim i chropowatym, 1.
Kaszel i odkrztuszanie.
Silny kaszel, 1. [210.]
Napad suchego kaszlu, jak od stałego i nadmiernego podrażnienia tchawicy, 1.
Bardzo gwałtowny napad wyczerpującego suchego kaszlu, ustępujący po położeniu dłoni na dołku podsercowym, 1.
Odkrztuszanie dużych mas łatwo odrywającego się śluzu, z lekkim kaszlem, 1.
Oddychanie.
Oddech, zwykle słodkawy, ma bardzo odrażający, chorobliwy zapach, 1.
Lekkie rzężenie przy wdechu, po którym pojawiają się śluz w gardle i chrypka; śluz natychmiast znika po odchrząknięciu, 1.
Duszność, 1.
Częste dławienie się, wywołane łaskotaniem w górnej części tchawicy podczas wdechu, 1.

KLATKA PIERSIOWA

Uczucie ciężkości w klatce piersiowej często zmusza go do głębokiego oddechu, 1.
Pobolewanie całej klatki piersiowej, 1.
Nagłe, przemijające pobolewanie w dolnej części klatki piersiowej i dołku podsercowym, z lekkimi nudnościami (po trzech kwadransach), 1. [220.]
Ucisk w klatce piersiowej (po ośmiu godzinach), 1.
Rodzaj ucisku utrudniającego pełne ziewnięcie; udaje się ono dopiero po kilku próbach (po dziesięciu minutach), 1.
Boki.
Kłucie po obu stronach klatki piersiowej, raczej powierzchowne, które następnie rozciąga się dalej ku przodowi i przechodzi w pieczenie, nie wpływając na oddychanie ani ruch (po godzinie), 1.
Krótkie kłucie po prawej stronie klatki piersiowej, 1.
Tępe kłucia w lewej połowie klatki piersiowej, 1.
Rodzaj podskakiwania, jakby czegoś żywego, w dolnej części prawej połowy klatki piersiowej, jak gdyby pod żebrami, 1.
Kilka tępych wstrząsów pod prawymi dolnymi żebrami, w pobliżu dołka podsercowego, a przy wdechu pobolewanie w tym miejscu, jakby oddychanie wywoływało ból (po dwóch godzinach), 1.
Wstrząsy podobne do szarpnięć po lewej stronie klatki piersiowej, z uczuciem, jakby miały odebrać oddech, 1.
Swoisty szarpiący ból po lewej stronie, wewnątrz klatki piersiowej, jakby co pewien czas pociągano go nitką ku plecom, 1.

SERCE I TĘTNO

Okolica przedsercowa.
Ciepło wokół serca, z niepokojem i pewnym utrudnieniem oddychania, tak że nie może oddychać głęboko, choć odczuwa potrzebę wzięcia głębokiego oddechu; za każdym razem po częstym ziewaniu odczuwa ulgę, 1. [230.]
Uczucie wielkiej pustki w okolicy przedsercowej, 4.
Ciągnięcie w okolicy przedsercowej, rozciągające się do żołądka, podobne do kolki, 1.
Kłucia pod sercem, nasilające się przy wdechu (po dwóch i pół godzinach), 1.
Czynność serca.
Kołatanie serca; niepokój w okolicy serca, z uczuciem słabości rozchodzącym się stamtąd przez cały brzuch i dalej w dół, aż do podeszew stóp (drugi dzień), 1.
Bardzo częste kołatanie serca, 4.

SZYJA I PLECY

Szyja.
Zewnętrzny obrzęk szyi (inflatio colli), 6.
Bolesne uczucie sztywności szyi podczas poruszania nią, 1.
Nagłe ciągnięcie po lewej stronie szyi, wewnętrznie i zewnętrznie, rozciągające się zarazem do ucha (po kwadransie), 1.
Plecy, okolica lędźwiowa.
Bóle w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, rano i w nocy, w łóżku, przy poruszaniu się, 3.
Ból rwący w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, nasilający się podczas oddychania (po godzinie), 1.
Okolica krzyżowa. [240.]
Powolne, tępe kłucie, rozciągające się od czasu do czasu od odbytu przez okolicę krzyżową do lewej okolicy pachwinowej, gdzie pozostaje jako pobolewanie nasilane przez wdech i powoli ustępujące, 1.

KOŃCZYNY — OBJAWY OGÓLNE

Trzaskanie w stawach, któremu przy poruszaniu nimi towarzyszy bolesne odczucie, 1.
Utrata siły w różnych kończynach; nawet lekki ruch wywoływał uczucie jak po stłuczeniu, zwłaszcza w stawie biodrowym, 1.
Drętwienie ramienia, dłoni i stopy, 1.

KOŃCZYNY GÓRNE

Drętwienie obu ramion, 1.
Drętwienie ramion i dłoni w nocy, podczas snu; obudził ją ból o charakterze pełzania (po ośmiu godzinach), 1.
Drętwienie obu ramion i dłoni z pewnym bezwładem (po kwadransie); nawraca kilka razy w ciągu dnia i trwa pół godziny, 1.
Ramiona, zwłaszcza przedramiona, wydają się bardzo ciężkie i jakby obolałe po stłuczeniu, 1.
Ból tępy z uczuciem porażenia w lewym ramieniu, 1.
Ból jak po stłuczeniu, pojawiający się natychmiast przy lekkim ruchu ramion, 1.
Bark. [250.]
Drgania mięśni na szczycie barku, rano, podczas leżenia w łóżku; zarówno widoczne, jak i odczuwalne, 1.
Trzaskanie w stawie barkowym przy nagłym poruszeniu nim, z dotkliwym bólem, jakby ramię miało ulec zwichnięciu, 1.
Uczucie w lewym stawie barkowym, jakby ramię mogło łatwo ulec zwichnięciu, jak gdyby luźno spoczywało w stawie (po kilku dniach), 1.
Czasami przy poruszaniu ramieniem ból wewnątrz stawu barkowego, jakby głowa kości ramiennej spoczywała luźno w torebce stawowej i miała ulec zwichnięciu, 1.
Pobolewanie z uczuciem napięcia w stawie barkowym, z trzaskaniem w stawie przy odwodzeniu ramienia, 1.
Uczucie obolałości jak po stłuczeniu w obu barkach, 3.
Kilka dotkliwych wstrząsów w małym miejscu na tylnej powierzchni barku, 1.
Łokieć.
Nagły, gwałtowny ból rwący w prawym stawie łokciowym, szybko ustępujący, 3.
Przedramię.
Ból prawego przedramienia, rozciągający się ukośnie do kciuka, 1.
Lekki ból w małym miejscu na lewym przedramieniu, niedaleko łokcia, wskutek którego łokieć zostaje mimowolnie i kurczowo wyrzucony ku górze, powodując wzdrygnięcie (po dziewięciu minutach), 1.
Dłoń. [260.]
Ból tępy w prawej dłoni, 1.
Rodzaj przerywanego ciągnięcia, przy czym każda przerwa wywołuje przejściowe wiercenie w małym miejscu; gorzej przy opieraniu przedramienia o cokolwiek, wskutek czego po dłoni rozchodzi się odrętwiające ciepło, 1.
Ciągnięcie z uczuciem napięcia w lewych stawach śródręczno-paliczkowych, 1.
Palce.
Dawne stwardniałe stłuczenie palca natychmiast zaczęło ropieć, stało się bolesne i tkliwe (po godzinie), 1.
Gwałtowne kłucie w lewym palcu wskazującym (natychmiast), 1.
Po wejściu do umiarkowanie ciepłego pomieszczenia po spacerze w dość chłodnym, wilgotnym powietrzu pojawia się nagłe, nieprzyjemne, piekąco-pełzające odczucie ruchu w opuszkach palców, jakby zdrętwiały, z uczuciem napięcia, jakby były ciasno skrępowane i krew nie mogła swobodnie krążyć; zaciska palce w pięść, po czym pozostaje jedynie piekąco-pełzające odczucie, które wkrótce znika (po dwudziestu trzech godzinach), 1.

KOŃCZYNY DOLNE

Uczucie porażenia w nogach po chodzeniu, zwłaszcza w kolanach i stawach śródręcza, wskutek czego dalsze chodzenie stało się bardzo trudne, a nawet stanie było uciążliwe, 1.
Biodro.
Głośny trzask, niczym wystrzał, w prawym stawie biodrowym przy wyprostowaniu uda i odwiedzeniu go na zewnątrz, 1.
Udo.
Uczucie słabości uda, schodzące do kolana, zwłaszcza podczas siedzenia (po pół godzinie), 1.
Tępe pobolewanie dolnej powierzchni uda po długim siedzeniu, 1. [270.]
Nagłe uczucie wstrząsu w pośladkach podczas siedzenia, jak po gwałtownym upadku na nie, 1.
Kolano.
Przy schylaniu się natychmiast słyszalny odgłos w stawie kolanowym, któremu towarzyszy uczucie niezupełnie bezbolesne, 1.
Kolana uginają się nawet podczas stania, 1.
Znużenie w kolanach, aż do osuwania się, 1.
Bolesne napięcie w kolanach przy siadaniu; podczas stania przechodzi ono w bolesne uczucie, jakby stawy były suche z braku mazi stawowej i jakby przy poruszaniu miały trzaskać i skrzypieć, 1.
Przerywane, bardzo bolesne ciągnięcie w zgiętym kolanie, 1.
Rwący ból w kolanach, schodzący do kostek, gdzie następnie utrzymuje się jako pobolewanie i ciągnięcie tam i z powrotem, tak że nocą często musi zmieniać ułożenie stóp, 1.
Podudzie.
Silne znużenie odczuwane w kościach podudzi, z bolesnym mrowieniem biegnącym z góry ku dołowi, wieczorem; mniej odczuwalne podczas ruchu, lecz bardziej natychmiast po nim; odpoczynek jednak przynosi pewną ulgę, 1.
Nogi są obolałe jak po stłuczeniu, 1.
Uczucie obolałości łydek jak po stłuczeniu, jakby miał potknąć się o własne nogi, 1. [280.]
Szczypanie w łydkach, po którym wkrótce pojawia się w nich rwący ból, 1.
Staw skokowy.
Raz nagły, innym razem powolny, przemijający, przerywany, tępy albo bardzo ostry ból w niewielkim miejscu nad kostką, jakby w okostnej (po ośmiu godzinach), 1.
Stopa.
Słabość stóp i łydek, jakby przeszła zbyt daleko (gorsza podczas chodzenia niż podczas siedzenia), (po pół godzinie), 1.
Stanie i chodzenie były bardzo trudne, a nawet podczas siedzenia odczuwał słabość stóp, 1.
Stała słabość i znużenie stóp, 1.
Bolesna słabość przedniej części stóp, nawet podczas siedzenia, z uczuciem ciężkości jak po długim marszu, 1.
Pieczenie i pełzanie w stopach, zwłaszcza w podeszwach, jak po chodzeniu w ciasnych butach, 1.
Pobolewanie podeszew, jakby przeszedł kilka mil; musi poruszać stopami w różne strony, 1.
Podeszwy stóp bardzo bolą wskutek stania, 1.
Szczypanie podeszwy lewej stopy podczas siedzenia, 1.
Palce stóp. [290.]
Kilka drobnych ukłuć w opuszce lewego palucha, 1.

OBJAWY OGÓLNE

Obiektywne.
Rozszerzone żyły, z uczuciem gorąca, bez znacznego wzrostu temperatury, 1.
Niespokojne drżenie całego ciała, 1.
Każdego wieczoru skurcze z majaczeniem, występującym naprzemiennie z czułostkowym usposobieniem, dzikością i wybuchami wściekłości oraz skłonnością do gryzienia, 1.
Osłabienie, gnuśność, senność, 1.
Słabość całego ciała, rąk i stóp, 1.
Słabość aż do osuwania się, z uczuciem, jakby całe ciało miało pokryć się potem, oraz z szybkim tętnem, 1.
Rano nadmierna słabość, ziewanie, znużenie; czuła się lepiej po wyjściu na świeże powietrze, gorzej w pokoju, 1.
Krańcowe wyczerpanie z uczuciem, jakby całe ciało miało pokryć się potem; ledwie mógł stać, stale pragnął usiąść i położyć się, a nawet wtedy nadal odczuwał osłabienie (po czterech godzinach), 1.
Nadmierne wyczerpanie, ze słabością i znużeniem wieczorem po bardzo prostym i umiarkowanym posiłku, jakby wykonał najcięższy wysiłek fizyczny, z silną sennością i sennym uciskiem na powieki oraz uczuciem, jakby były obrzęknięte; praca umysłowa usuwała tę słabość, 1. [300.]
Częste napady omdlewania, 4.
Leżała jak w apopleksji (po wąchaniu tej substancji), 8.
Subiektywne.
Uczucie słabości i wielkiej gnuśności w całym ciele, nawet z wrażeniem zbliżającego się omdlenia, 1.
Uczucie niepokoju we krwi, z kołataniem serca, 3.

SKÓRA

Obiektywne.
Szkarłatne zaczerwienienie całego ciała, 1.
Ograniczone czerwone plamy na twarzy, które pieką, 1.
Subiektywne.
Pełzanie tu i ówdzie po całym ciele, częste i następujące szybko jedno po drugim, ustępujące po drapaniu, 1.
Mrowienie w prawym palcu wskazującym, 1.
Świąd w kilku miejscach ciała, 1.
Świąd prawej strony moszny (pierwszego i drugiego wieczoru), 3. [310.]
Przerywany, bolesny świąd lewego guza czołowego, 1.

SEN I SNY

Senność.
Ziewanie i dreszczowość, z pieczeniem powiek oraz pragnieniem zimnych napojów, lecz bez wypijania ich w dużej ilości, po kolacji, 1.
Częste ziewanie, 13.
Częste ziewnięcia następujące szybko jedno po drugim (po dziesięciu minutach), 1.
Nadmierne ziewanie i skłonność do snu, 12.
Senność, 1.
Senność; natychmiast po obiedzie silna skłonność do snu, z pełzającymi dreszczami, 1.
Nadmierna senność z ziewaniem; stale pragnęła spać; bardzo częste ziewanie w ciągu dnia, 1.
Śpiewa podczas snu, 1.
Bezsenność.
Niespokojny sen z częstym budzeniem się; rzuca się z boku na bok, lecz ponownie zasypia, mając wyraziste sny, 1. [320.]
Częste budzenie się w nocy, 13.
Obudził się niezwykle wcześnie i sądził, że jest już bardzo późno, 1.
Rano obudził się wcześniej niż zwykle, a następnie pozostawał bardziej rozbudzony niż zazwyczaj, 1.
Sny.
W nocy wiele splątanych, a nawet strasznych snów o rozmaitych rzeczach, na przykład o tym, co w ciągu dnia powiedziano lub zrobiono, o pożarach i tym podobnych, 1.
We śnie wydaje się jej, że śpieszy do odległego miejsca, lecz nie może do niego dotrzeć, choćby nie wiadomo jak się wysilała, 1.

GORĄCZKA

Dreszczowość.
Dreszczowość (po pół godzinie), 1.
Dreszczowość przez całe popołudnie, z pewnym pragnieniem, 1.
Dreszczowość o godz. 21 (po czterech godzinach); chociaż pokój był ciepły, wydawało mu się, że znajduje się w nieogrzewanym pomieszczeniu; uczucie to nasiliło się do wstrząsających dreszczy całego ciała, z bladością twarzy i lodowato zimnymi rękami, 1.
Pełzające dreszcze wzdłuż pleców, poprzez barki, a następnie w dół ramion, z gęsią skórką i częstym ziewaniem (po pięciu minutach), 1.
Uczucie zimna w plecach (po dwóch i pół godzinach), 1. [330.]
Nagłe, wyraźne uczucie zimna po lewej stronie pleców, jakby oblano go zimną wodą; utrzymujące się długo, 1.
Oziębienie rąk; uczucie podmuchu wiatru biegnącego w górę ramienia, 12.
Gorąco.
Uczucie ciepła szybko rozpełza się po ciele (po kwadransie), 1.
Ogarnia ją silne gorąco, które zdaje się pełzać w skórze, 1.
Ogarnęło ją bardzo gwałtowne gorąco całego ciała, głównie głowy, z zaczerwienieniem twarzy i silnym pragnieniem, bez znacznej suchości jamy ustnej; trwało kilka godzin, pod wieczór (drugiego dnia), 1.
Ogólne uczucie gorąca, z kłuciem w skórze, jakby miał wystąpić pot, przy czym temperatura pozostaje prawidłowa, niemal chłodna, 1.
Wzburzenie krwi, jakby wszystko poruszało się w ciele, bez wyraźnego gorąca, 1.
Gorąco twarzy bez wyraźnego zaczerwienienia, 1.
Gorąco twarzy; twarz i przednia część głowy wydają się bardzo gorące, 1.
Rozpalające gorąco twarzy rano po chodzeniu, 1.

OKOLICZNOŚCI

Pogorszenie.
( Rano ), Po obudzeniu ból głowy; ból gałki ocznej; czuje się gorzej; obłożony język; po wstaniu smak w jamie ustnej; po wstaniu, przy przełykaniu na pusto, uczucie w gardle; na czczo odbijania; kurczowy ból nad pępkiem; podczas leżenia w łóżku burczenie w brzuchu; w łóżku, przy ruchu, bóle okolicy krzyżowej; podczas leżenia w łóżku drgania na szczycie barku; słabość itd.; po obudzeniu gorąco twarzy.
( Przed południem ), Uczucie w brzuchu.
( Po południu ), Pod wieczór ból głowy przed oczami; pragnienie zimnych napojów; pod wieczór uczucie w podbrzuszu; dreszczowość itd.; gorąco itd.
( Wieczorem ), Zmienny nastrój; rozdrażnienie; przy świetle uczucie w powiekach itd.; po położeniu się do łóżka dźwięk w uchu; mniej podczas ruchu, lecz bardziej natychmiast po nim, i nieco łagodzone przez odpoczynek, znużenie podudzi; skurcze itd.; wyczerpanie itd.
( W nocy ), Wirowanie w głowie itd.; po przebudzeniu ciężar powiek; wstrząsy w brzuchu; parcie na mocz itd.; bóle okolicy krzyżowej; drętwienie ramion itd.; rwący ból w kolanach itd.
( Przy zamykaniu oczu ), Pieczenie powiek.
( Po obiedzie ), Natychmiast skłonność do snu itd.
( Po jedzeniu ), Gorąco twarzy; przy przełykaniu na pusto bardziej nasilone uczucie w gardle.
( Podczas wdechu ), Uczucie w gardle; ucisk w prawym podżebrzu; dławienie; pobolewanie pod żebrami; kłucia pod sercem; ból okolicy krzyżowej; kłucia poprzez okolicę krzyżową.
( Po posiłku zjedzonym z apetytem ), Uczucie wznoszące się do gardła.
( Przy poruszaniu się ), Ból głowy.
( Podczas czytania ), Zasłona przed oczami.
( Po podniesieniu się z pozycji leżącej ), Zawroty głowy itd.
( W pokoju ), Uczucie wody w oczach.
( Podczas siedzenia ), Słabość stóp itd.; szczypanie podeszew.
( Po kolacji ), Ziewanie itd.
( Przy przełykaniu ), Ból z boku głowy.
( W ciepłym pokoju ), Otępienie przedniej części głowy; poruszenia w opuszkach palców.
Poprawa.
( Na świeżym powietrzu ), Objawy niemal zupełnie ustępują; mdłości itd.; słabość itd.
( Po położeniu dłoni na dołku podsercowym ), Suchy kaszel.
( Praca umysłowa ), Wyczerpanie itd.
( Ucisk ), Zamęt w głowie.

UZUPEŁNIENIE: CROCUS. Źródła.

13 , Wm. Alexander, M.D., Experimental Essays, London, 1770, działanie na nim samym; 14 , E. W. Berridge, Am. Journ. Hom. Mat. Med., New Ser., vol. v, 1876, p. 245, pani --- umieściła 7 kropli 3d w szklance wody i przez trzy lub cztery dni przyjmowała co trzy godziny po łyżeczce z powodu przewlekłego schorzenia oczu; te same objawy wystąpiły po tym leku po raz drugi. [340.]

Podczas przyjmowania szafranu pojawił się pulsujący ból w pierwszym lewym górnym siekaczu, rozchodzący się na wszystkie zęby lewej górnej szczęki (wszystkie objęte próchnicą); nasilał się, gdy ktokolwiek przechodził przez pokój, oraz przy otwieraniu ust; spokój przynosił ulgę; pulsowanie sprawiało wrażenie, jakby krew była przepompowywana zbyt szybko; wywoływało też pulsowanie na czole i szczycie głowy. Po bólu zęba następowała wodnista biegunka, zwykle około godziny 4 rano, raz około 10 wieczorem; przed wypróżnieniem i podczas niego występowały ostre bóle tnące w brzuchu, biegnące od boków brzucha ku środkowi, zmuszające ją do pochylenia się do przodu, co łagodziło bóle; przez trzy lub cztery tygodnie ból zęba i biegunka występowały naprzemiennie; ból zęba utrzymywał się przez cały dzień, nasilając się na godzinę; biegunka trwała zwykle od godziny 4 rano do 1 lub 2 po południu; zazwyczaj każdego dnia występowała jedna z tych dwóch dolegliwości. Włosy wypadały w okolicy skroni i po bokach głowy, 14.
Rano, na czczo, przyjęto 10 granów szafranu, rozrobionych z odrobiną chleba na pastę. Nie spowodowało to żadnej zmiany poziomu rtęci w termometrze przyłożonym w okolicy mojego żołądka; nie wpłynęło na moje tętno ani nie zadziałało w żaden sposób, który byłbym w stanie odczuć. Następnego dnia przyjąłem 1 skrupuł szafranu, który nie zmienił wysokości słupka rtęci, chociaż wkrótce potem moje tętno stało się częstsze o dwa lub trzy uderzenia na minutę. Przypuszczam, że było to przypadkowe, ponieważ nie odczułem żadnego działania tej dawki. Po kilku dniach przyjąłem 2 skrupuły. Godzinę później stwierdziłem, że słupek rtęci w termometrze przyłożonym w okolicy mojego żołądka podniósł się o jeden stopień. Spodziewałem się zatem, że wzrośnie również moje tętno, lecz ku wielkiemu zdziwieniu stwierdziłem, że spadło z 72 do 66; jeszcze bardziej zdziwiło mnie, że przez całą resztę dnia utrzymywało się na poziomie około 66–67. Po kilku dniach przyjąłem 4 skrupuły. Nie wywarło to żadnego wpływu ani na słupek rtęci w termometrze przyłożonym w okolicy mojego żołądka, ani na moje tętno; doszedłem więc do wniosku, że godny uwagi spadek tętna w poprzednim doświadczeniu nie był skutkiem działania szafranu, lecz miał inną przyczynę. Spodziewałem się, że szafran może zabarwić mój mocz, którego barwę od czasu do czasu uważnie badałem, nie zdołałem jednak dostrzec w niej najmniejszej zmiany. Oddany przeze mnie kał był natomiast bardzo intensywnie zabarwiony szafranem, 13.

Crocus