Żyto porażone sporyszem; sporysz żytni.

Grzyb Claviceps purpurea, Tulasne, wywołuje tę chorobę żyta (oraz innych traw), zob. Lolium. Wilgoć sprzyja rozwojowi tego grzyba; epidemie znane jako Raphania, Kriebelkrankheit itd. przypisuje się spożywaniu mąki żytniej zatrutej tym grzybem.

Przygotowanie do stosowania: nalewka.

Źródła. (Nr

1 do 80, ze zbioru Trinka, Hartlaub i Trinks, Annalen der Hom. Klinik, 3, 228).

1 , Caspar Schwenkfeld, Theriotrophæum Silesiacum, Lignit, 1604, giebt die erste Nachricht von dem Vorkornum der Kriebelkrankheit; 2 , Barbeck, de morbis convulsis. Duisb., 1763, 4; 3 , Perrault, Lettre de Dodart in Journ. des Savans, ann. 1676, T. IV, p. 79; 4 , Thulier, in Journ. des Savans, ann. 1676, T. IV, p. 79; 5 , May, Bericht, wie die sich ereigwende Grimmund Krampfsucht zu kuriren. Kassel, 1683, 4; 6 , Fr. Hoffman, med. rat. system, T. II, p. 300; 7 , Geoffroy, Tractatus de Mater. med. Venet., 1665, T. II, p. 2; 8 , Wepfer, Eph. Nat. Cur. Dec., III, Ann. II, p. 300; 9 , J. Scheuchzer, Miscell. Lips, T. V; 10 , J. H. Hoffmayer, Sendschreiben von der bisher an vielen Personen in seiner Gegend gefundenen Kiebelkrankheit, krummen, oder schweren Nothkrankheit, deren Ursachen und Heilmitteln, Berlin, 1702, 8; 11 , Mémoires de l'Académie de Paris, 1710; 12 , Lang, descriptio morborum ex clavorum secalinorum usu, etc., Lucern, 1717, 8; 13 , W. H. Waldschmidt, de morbo epidemico, per Holsatium grassante, Kilon, 1717, 8; 14 , Haberkorn, unvorgreifliche Gedanken von der Ziehe--oder Nervenkrankheit, welche durch das inficirte Korn in Sachsen und der Lansitz eingerissen, Budissin, 1717, 8; 15 , G. Budæi., consilium medicum von d Krampfkrankheit, Budissin, 1717, 8; 16 , G. W. Wedel, de morbo spasmod. epidem. maligno in Saxonia, Lusatia, etc., Jenæ, 1717, 4; 17 , J. D. Longolii, judicum medicum de corruptione lymphæ per frumentum corruptum, oder medic. Gedanken von der Kronstaupe, welche ann., 1716-17, an verschiedenen Orten in Sachsen unter dem Titel des Reissens und der Ziehkrankheit, etc., bekannt. S. k., 1717, 8; 18 , C. G. Wilisch, Bericht von der Krampfsucht, oder spasmod. Krankheit, so an verscheid. Orten im vergang. Jahre sich ereignet., Pirna, 1718; 19 , Breslauer Sammlung von Natur-, Medicin-, Kunst- und Literatur-geschichte, I, II, Vers., 1718; 20 , G. Schober, epitome diss. med. de sem. loliac. et secalis nigri corrupt., cum farina commixt. et alimenti loco assumtis varios morb. epid. ann. 1722, etc., producent. in Act. Cand. Lips., 1723; 21 , C. Vater, observationes selectæ de morbo spasmod. popillari Silesiaco. Viteberg. 1723; 22 , Noel, in Histoire de l'Acad. des Scienc. ann. 1710, page 80; 23 , Fontenelle, in Histoire de l'Acad. des Scienc. ann. 1710, p. 81; 24 , H. Ludolf, diss. sistens casum novi morbi spasm. convuls. vulgo dicti: Steifenfuss, steife Krankheit, Krampfsucht, ziehende Seuche, Grübelkrankheit, Erford, 1727, 4; 25 , ---, diss. de affectu spasm. vago maligno epidem. vernac. Grübelkrankheit, Erford, 1756, 4; 26 , F. E. Brüchmann, relatio de clavis secal. morbor. inde exort. epidem., quem die Kriebelkrankheit vocant, etc., in Comment. lit. Novimb., 1734, heb. VII, Nr. III; 27 , C. A. Bergen, dissert. de morbo epidem. convulsivo, contagii experte. Francofurt. ad Viadr., 1742, 4, auch in Haller, Samml. prakt. Streitschriften, B. I, p. 87; 28 , Rosén a Rosenstein, diss. de morbo spasmod. convulsivo epidem. Goth, 1749, 4; 29 , Cothenius, Nachricht von der Schädlickheit des Mutterkornes in Schreber's Samml. verschied. Schriften. halle, 1756, 8, Th. II, p. 413; 30 , P. J. Bergic, diss. de epilepsia acuta epidemica, Holm, 1756, Mater. Med. e regno veget. T. I., p. 49, obs. VI; 31 , Tissot, epistola ad D. G. Baker, de morbis ex usu secalis cornuti, data Lausannæ, 1764, anmehren Orten in's Deutsche uebersetzt; 32 , Müller, in Act. med. Berol. Dec., II, vol. vi, p. 50; 33 , Burkhardt, in Satyr. med. Siles. Spec., III, Obs. IV; 34 , Ant. Scrinc, in Satyr. med. Siles. Spec., IV, Obs. V, p. 35; 35 , Salerne, Mémoire sur les maladies que cause le seigle ergoté in d. Mém. de Math. et de Phys. de l'Acad., T. II, p. 155; 36 , Dodart, im Journal des Savans, 1769, ch. 16, Mars.; 37 , Linné, Diss. de Raphania, Upsal., 1763, 4; 38 , Sauvages, Nosol. Method. Amstelod., 1763, T. III, P. I, p. 547; 39 , Th. Aug. Schleger, Versuche mit d. Mutterkorne, Cassel, 1770, 4; 40 , M. Vetillart, Mémoire sur une espèce de poison sous le nom d'argot, seigle, ergotés, blé cornu, mane, etc., Tours, 1778; 41 , Du Bourrix, Mémoire sur la nature et les effets du seigle ergoté, pour servis de réfutation au mémoire de M. Schleger, Paris, 1771; 42 , Wichmann, Beiträge zur Geschichte der Kriebelkrankheit im J., 1770, Leipz. u. Zelle, 1771, 8; 43 , Vogel, Schutzschrift für das Mutterkorn, als einer angelblichen Ursache der Kriebelkrankheit, Götting., 1771, 8; 44 , Leidenfrost, diss. de morbo convuls. epidem. Germanorem, caritatis annonæ comite, vulgo; die Kriebelkrankheit, Duisburg, 1771, 4, und in Baldinger's Magazin, 1776, St. IV; 45 , L. E. Eschenbach, Bedenken vor der Schädlichkeit des Mutterkornes, Rostock, 1771, 8; 46 , Baldinger, Programma ad diss. de metastasi in morbis, præfatio docet, secale cornutum perperama nonnullis ab infamia liberari, Jenæ, 1771, 4; 47 , Taube, Geschichte der Kriebelkrankheit, besonders derjenigen, welche in d. Jahren, 1770, u. 71, in den Zellischen Gegenden gewüthet hat. Gott., 1782, 8; 48 , Marcard, von einer der Kriebelkrankheit ahnlichen Krampfsucht, die in Stade beobachtet ist., Hamburg, 1772, 8; 49 , Focken, Versuche, Beobachtungen, Erfahrungen und Kurarten in d. sogenannten Kriebelsucht, Zelle, 1771, 8; 50 , C. L. Nebel, diss. de Secale cornuto, ejusque noxa, experientia atque experimentis chemic. nixa., Giess, 1771, 4; 51 , Ejusdem Progr. quo diss. suam de Secali cornuto a noxiis ac temerariis et contumeliosis objectionibus Schlegeri vindicat, Giess, 1772, 4; 52 , B. W. Roeder, gründliche Abhandlung von der in Deutschland hin und wieder grassirenden Seuche, die Kriebelkrankheit oder Krampfsucht genannt, worin deren Beschaffenheit, Ursachen, Vorbauung und Heilung beschrieben, Frankf. und Leipzig, 1772, 8; 53 , J. L. Herrmann, Abhandl. u. gegründ. Wahrnehm. von der Kriebelkrankheit, so in Niederschlesien, 1771, u. 72, epidem. grassirt hat, Kassel, 1774, 8; 54 , Read, Traité sur le seigle ergoté, Strasbourg, 1771, 12; 55 , Tessier, Traité de maladies des grains, Paris, 1783, 8; 56 , ---, Mémoire sur les observat. faites en Sologne en 1772, in Mém. de la soc. roy. de Méd., A. 1776, p. 417; 57 , Sangiorgio, diss. sur la gramigna che nella Lombardo infesta la segala, Milan, 1772; 58 , C. L. E. Hartmann, Berichte und Bedenken, die Kriebelkrankheit betreffend, etc., Kopenhag., 1772; 59 , Berichte und Bedenken, welche von den schleswigholstein, Physicis and d. kön. d. Kammer zu Kopenhagen sind gesandt worden, nebst d. Respons. des k. Coll. med., und ein Unterricht für d. Landvolk, Kopenhag., 1774, 8; 60 , G. M. Brawe, Beiträge zur Geschichte der Kriebelkrankheit im Jahre 1771, Bremen, 1772; 61 , Dreyssig, Handbuch d. med. Diagnost. Bd., 2; 62 , Haase, Handbuch der chron. Krankheiten, T. II; 63 , Jahn, Klinik d. chron. Krankheiten, T. I, p. 253; 64 , Richter, Spec. Therap., T. IV; 65 , Haller, Mat. med, übers. von Vicat. T. II; 66 , Spielmann, Institut. mat. med.; 67 , Keyl, Diss. de Secali corn. ejusque vi in corp. human. salubri et noxia, Berolin, 1823, 8; 68 , C. Knape, über die zweckmäss. Schutzmittel gegen d. nachtheil. Wirk. des Mutterkornes, in Hecker's Jahrb. d. St. A. I. B. 2, Th. p. 240; 69 , J. C. Lorinser, Versuche u. Beobacht. üb. die Wirk. des Mutterkornes auf d. menschl. u. thier. Körper, Berlin, 1824, 8; 70 , Henning; 71 , Waghas; 72 , Nolten; 73 , Class; 74 , Evers Taube; 75 , Œltze; 76 , Osswald; 77 , Roemhild bei Lorinser; 78 , Cordier bei Froriep; 79 , Uensler; 80 , Acta Eruditor; 81 , Bigelow, N. E. Med. J., 1816, p. 162, skutki w siedmiu przypadkach po dawkach przekraczających skrupuł; 82 , Wessener, Hufel. J., 1817, skutki spożycia chleba żytniego zatrutego sporyszem; 83 , Villeneuve, A. H. Z., 1, 131, Histoire sur Secale Cornut., Paris, 1827, działanie ogólne; 84 , Hartmann, A. H. Z., 1, 27, objawy; 85 , Perrotton, Hirschel's Archiv, 1, 156, skutki dużych dawek podczas porodu; 86 , Puchstein, Hirschel's Archiv, 1, 235, skutki spożycia „chleba ze sporyszem”; 87 , ten sam autor, u mężczyzny; 88 , Lorenz, A. H. Z., 1, 131, działanie ogólne; 89 , Wagner, A. H. Z., 1, 129, za Hufel. J., 1832, zatrucie epidemiczne; 90 , Swett, Bost. M. and S. J., 1834, p. 420, działanie ogólne; 91 , Munsell, Lond. Med. Gaz., 14, 605, kobieta w czwartym miesiącu ciąży przyjęła drachmę; 92 , ten sam autor, inna kobieta przyjęła drachmę w dwóch dawkach; 93 , ten sam autor, rodząca kobieta przyjęła 2 drachmy w dwóch dawkach; 94 , Hooker, Bost. M. and S. J., 10, 299, mężczyzna przyjął 1/2 drachmy lekkiego oleju o godz. 14.00 oraz po 1 drachmie o godz. 15.00 i 16.00; ponadto inny mężczyzna doznał takich samych skutków po 40 minimach; 95 , te same przypadki, objawy, które pozostawały widoczne przez tydzień; 96 , ten sam autor, jeden mężczyzna przyjął 14 uncji naparu, a drugi 8 uncji w ciągu dwóch godzin; 97 , Hulse, N. A. Archives of Med. and Surg. Sc., 1835, p. 81, kobieta bezpośrednio po porodzie, cierpiąca na krwotok, przyjęła 12 uncji naparu w dawkach podawanych co pół godziny; 98 , Jacoby, Archiv. de Méd. Strasbourg, 1835, skutki podawania drachmowych dawek proszku podczas ciąży; 99 , Thompson, Lancet, 1836-7, p. 854, skutki; 100 , Schramm, Berlin Kl. Wach., 1837, p. 378 (za Helbig Heraclides, 1, 56); 101 , Roullin, Froriep, Notizen, 1829 (za Helbigiem); 102 , Jansen, Rust's Mag., 1829 (tamże); 103 , Cottmann, Am. Med. Intell., 3, 329, doświadczenia na osobach chorych psychicznie, poza tym zdrowych, z zastosowaniem dawek po skrupule i po 1/2 drachmy; 104 , Beckwith, Am. Med. Intell., 3, 213, rodząca kobieta przyjęła 30 granów; 105 , Allier, Bull. de Thérap. (Am. J. of Med. Sc., 25, 210), skutki w przypadkach osób cierpiących na porażenie pęcherza moczowego; 106 , Ann. de Méd., 1, 839, skutki podania 24 granów zdrowemu mężczyźnie; 107 , Chavasse, Transact. Prov. M. and S. Assoc., 4, skutki szkodliwe; 108 , De Gravina, Annali Univers di Med., 1839 (Br. and F. Med.-Chir. Rev., 1840), autor przyjął 24 grany; 109 , Jablanczy, A. H. Z., 30, 295, próby lekowe na sobie po dawce 50 kropli nalewki; 110 , ten sam autor, na panu Matzeka; 111 , Maisonneuve, Gaz. des Hôp., 18, 711; 112 , Barbier, Recherches sur Secale (A. H. Z., 20, 143), badana osoba przyjęła kilka drachm; 113 , Wright, Edin. M. and S. J., 1840, p. 9, skutki dawki 2 1/2 drachmy; 114 , ten sam autor, kobieta z obfitym krwotokiem przyjmowała 1/2 drachmy trzy razy dziennie przez dwa tygodnie, następnie 1 drachmę cztery lub pięć razy dziennie przez pięć dni; 115 , ten sam autor, rodząca kobieta przyjęła napar z 2 drachm; 116 , Holt, Lancet, 1842-3, 1, 712, skutki u niemowlęcia po podaniu leku matce podczas porodu; 117 , Cotlet, Edin. M. and S. J., 1842, 1, 83, skutki 1/2 drachmy, przy czym dawkę powtórzono po dwudziestu minutach, u rodzącej kobiety; 118 , Med. Times, 1843, 419, skutki 3 drachm u kobiety z rakiem szyjki macicy; 119 , Bost. M. and S. J., 1843, 168, za Gaz. des Hôp., czerwonka u dwudziestu siedmiu osób, wywołana spożyciem porażonego żyta; 120 , Gibbon, Am. J. of Med. Sc., 33, p. 244, 1844, zdrowy mężczyzna przyjął 16 granów proszku w odwarze; 120 a , ten sam mężczyzna przyjął skrupuł w odwarze; 120 b , ten sam mężczyzna, 1 drachmę; 121 , Gibbons, przyjął 10 granów wyciągu wodnego; 121 a , ten sam mężczyzna przyjął 30 kropli olejku eterycznego; 122 , Parola, Gaz. Med., 1844, Nr 19, skutki 30 granów (objawy po dwóch godzinach); 123 , ten sam autor, doświadczenie na sobie z 20 granami; 124 , Patze, Med. Zeit. Preuss., 1844 (Br. J. of Hom., 3), skutki drachmy proszku; 125 , Pardu, Annali Univers di Med., 1844, skutki 30 granów u mężczyzny cierpiącego na nieznaczną dolegliwość; 125 a , ten sam autor, doświadczenie powtórzono, uzyskując te same oraz dodatkowe objawy; 126 , ten sam autor, inny zdrowy mężczyzna przyjął 20 granów proszku; 126 a , ten sam mężczyzna przyjął 30 granów po obfitym posiłku; 127 , Med. Zeit. Preuss., 1845, mężczyzna przyjął drachmę proszku; 127 a , ten sam mężczyzna przyjął ją ponownie; 127 b , ten sam mężczyzna, 2 drachmy; 128 , tamże, inny mężczyzna przyjął drachmę; 128 a , ten sam mężczyzna przyjął ją ponownie; 128 b , ten sam mężczyzna przyjął 2 drachmy; 129 , Ker, Br. J. of Hom., 8, 462, skutki; 130 , Arnal, Mem. Royal. Acad. de Méd., 1849, doświadczenie na sobie: przyjął 1 1/2 drachmy proszku, pozostawał w bezruchu i liczył swoje tętno co piętnaście minut; 130 a , ten sam autor, inne doświadczenie; 131 , Nuttal, Med. Times, vol. 16, p. 391, skutki spożycia zatrutego chleba; 132 , Œst. Med. Woch., 1847, Nr 42, skutki spożycia zatrutego chleba; 133 , Bonjean, Lancet, 1845, 1, 701, rodzina zatruta chlebem; 134 , Pratschke, Casp. Woch. (Lond. Med. Gaz., 1850, p. 579), zatrucie kobiety chlebem; 135 , ten sam autor, dziewczyna w wieku osiemnastu lat; 136 , ten sam autor, dziewczynka w wieku siedmiu lat; 137 , ten sam autor, dziecko w wieku czterech lat; 138 , Ungefug and Strahler, Zeit. Verein Œst., 2, 252, ergotyzm u chłopca; 139 , ci sami autorzy, u mężczyzny; 140 , Huss-busch, Frank's Mag., 4, 687, przypadki ergotyzmu; 141 , ten sam autor, skutki przyjęcia łyżeczki w celu wywołania poronienia; 142 , Hussa, Vjs. Prag., 1856 (A. H. Z., 52, 167), zatrucie trzech osób mąką zawierającą jedną szóstą sporyszu; 143 , ten sam autor, u chłopca; 144 , ten sam autor, u dziewczynki; 145 , Heusinger, Deutsch Klin., 1856, epidemiczny ergotyzm; 146 , Zabari, Œst. Zeit. f. ver. Ærzte, 1, 117, skutki spożycia trującego chleba u dziecka; 147 , ten sam autor, u kobiety; 148 , Dietz, Zeit. f. ver. Ærtze Œst., 2, 252, skutki 2 drachm; 149 , Channing, Bost. M. and S. J., 1859, p. 138, skutki ćwierci funta u ciężarnej kobiety; 150 , Meyer, Wien Wochbl., 1861, epidemia ergotyzmu; 151 , Neubert, Journ. of Pharmacod., 2, 4, zatrucie kobiety; 152 , Ricker, Nass. Med. Jahrb., 15, 748, rodzina zatruta chlebem; 153 , Casp. Vjs., 20, 1862, skutki dużych dawek u kobiety; 154 , Poyet, Annal. de Soc. de Méd. de St. Étienne et de la Loire, 1863, skutki spożycia chleba ze sporyszem; 155 , Hill, Trans. N. Y. Hom. Med. Soc., 2, 214, skutki 1/2 uncji proszku u kobiety cierpiącej z powodu przedłużającego się krwawienia miesiączkowego; zgon jedenastego dnia; 156 , ten sam autor, za N. O. Journ. of Med., kobieta w szóstym miesiącu ciąży przyjmowała proszek sporyszu po 40 granów co pół godziny przez około dwie godziny; 156 a , ten sam przypadek, dwa dni później przyjęła 3/4 uncji w ciągu sześciu godzin; 157 , Stephens, Brit. Med. Journ., 1864, p. 503, śmiertelne skutki nalewki przyjętej w celu wywołania poronienia; 158 i 159 , pominięto; 160 , Flinzer, Vjs. f. ger. Med., 8 (1869), chłopiec zatruty chlebem; 161 , ten sam autor, inny chłopiec; 162 , dziewczyna w wieku szesnastu lat; 163 , ten sam autor, kobieta; 164 , ten sam autor, dziewczyna w wieku dwudziestu dwóch lat; 165 , Possart, Am. Obs., 6, 21, skutki dawek trujących; 166 , dr G. S. Oldright, Canada Med. Journ., 6, 404, skutki sporyszu podanego trzy dni po porodzie z powodu nieznacznego krwawienia; 167 , Nicol, Br. and F. Med.-Chir. Rev., 1872, 2, 203, skutki dawek drachmowych i półdrachmowych wyciągu płynnego; 168 , Heuschel, Med. Rec., 9, 471, niemowlęciu urodzonemu około ósmego miesiąca podano przez pomyłkę 30 kropli wyciągu płynnego Squibba; 169 , Wernich, Einige Versuche ueber das Mutterkorn, Berlin, 1874, skutki dużej ilości u kobiety będącej w trzecim miesiącu ciąży; 170 , Smith. Pharm J., 1874, p. 622, skutki dawek od 3 do 7 granów.

UMYSŁ

Majaczenie, 20, 91, 161.
Majaczenie; porzuca swoich bliskich i robi niedorzeczne rzeczy, 42.
Majaczenie; nie odpowiada na pytania (u ośmioletniego dziecka), 42.
Majaczenie z mamrotaniem; bardzo niespokojny ruchowo, pobudzony i pełen lęku przed śmiercią (pierwszy dzień), 155.
Majaczenie z mamrotaniem (po sześciu godzinach), 93.
Majaczenie z gwałtownością, 37.
Splątanie umysłowe z majaczeniem graniczącym z manią; każdy chory bredził i można go było powstrzymać jedynie z wielką trudnością; po kilku godzinach następowały gwałtowne mimowolne wymioty, a potem nieprzerwany głęboki sen; po tym utrzymywały się nadmierne zawroty głowy, jak po zatruciu, z uczuciem wyczerpania i bezsilności, 72.
Wściekłość, 165.
Bredzenie, 32, 34 itd. [10.]
Bredzenie z próbą wskoczenia do wody, 71.
Bredzenie, tak że trzeba ją powstrzymywać, 73.
Po dwóch godzinach wystąpiło majaczenie, po którym nastąpił ciężki sen z chrapaniem. Można ją było rozbudzić, lecz nie odzyskiwała świadomości, a jedynie cicho mamrotała i bredziła, 104.
Skrajne pobudzenie, z dzikim spojrzeniem i upośledzeniem wzroku, 98.
Pobudzony i zdezorientowany, 166.
Przejściowe majaczenie z bólem głowy (drugi i trzeci dzień), 156a.
Lekkie napady majaczenia, 64.
Łagodne majaczenie, 64.
Znaczny stopień rozweselenia z nadmierną czujnością; oboje leżeli bezsennie, doświadczając bardzo przyjemnego ciągu doznań i myśli przez niemal całą następną noc, 96.
W nocy sensorium było zaburzone; nie mógł pozbyć się wrażenia, że w łóżku znajdują się dwie chore osoby, z których jedna wyzdrowiała, a druga nie (piąta noc), 155. [20.]
Była przytomna, lecz pokój sprawiał na niej wrażenie wody o nadmiernie wzburzonej powierzchni. Mogła to porównać jedynie do „pienienia się wzburzonego morza”, 115.
Złudzenia zmysłowe, 62, 145.
Otępienie umysłowe, 165.
Długotrwałe osłabienie umysłu, 47.
Głupkowatość, 32.
Osoby zwykle smutne stają się wesołe, a nawet głupkowate, 89.
Pogodny i stale radosny nastrój, 109.
Silne pragnienie wyzdrowienia (ósmy dzień), 155.
Ciągłe jęki i lęk przed śmiercią, z silnym pragnieniem życia (jedenasty dzień), 155.
Ciągłe jęki oraz kołysanie ramionami tam i z powrotem w kierunku głowy (pierwszy dzień), 155. [30.]
Jęki, wzdychanie (dziesiąty dzień), 155.
Skrajne przygnębienie, 64; (po godzinie), 126a.
Smutny nastrój, 84, 89.
Wstręt do życia; rozpacz (dziesiąty dzień), 155.
Pragnienie, by pozostawiono go w spokoju (pierwszy dzień), 155.
Głębokie przygnębienie, 125.
Najgłębsze przygnębienie psychiczne i utrata sił, z poczuciem ciężkiej choroby, 61.
Przygnębiony nastrój, 64.
Ciągłe zniechęcenie i lękliwość, 61.
Nasilone zniechęcenie, 64. [40.]
Niepokój, 70, 125, 134, 138, 160.
Wielki niepokój, 71, 84.
Straszliwy niepokój, 63.
Niepokój i utrudnione oddychanie, 48.
Niepokój, upór (dziesiąty dzień), 155.
Niepokój i lęk przed śmiercią (dziesiąty dzień), 135.
Melancholia, 34.
Hipochondria; chora mówi, że musi dostać coś, co przyniesie jej ulgę, albo umrze (dziewiąty dzień), 155.
Nadmiernie nerwowo pobudzony i drażliwy, 114.
Upór u ośmioletniego chłopca, 42. [50.]
Obojętność na wszystko, 64.
Niechęć do pracy, 84.
Niechętnie odpowiada, 153.
Znaczne osłabienie zdolności myślenia, 84.
Myślenie zaburzone, 70.
Trudności w myśleniu i mówieniu, 70.
Ociężałość umysłowa (po trzech godzinach), 126.
Jedynym wypowiadanym przez niego zdaniem było głupkowate „Jestem głodny”, 87.
Zapominalski, o osłabionych władzach umysłowych, 61.
Osłabienie pamięci (pierwszy dzień), 153. [60.]
Utrata pamięci; zapominał, co dopiero powiedział, 139.
Osłabienie i utrata zmysłów — wzroku, słuchu itd., 64.
Wszystkie zmysły stępione, 47.
Znaczne stępienie zmysłów, 70.
Stopniowo traciła przytomność i zmarła bez walki (jedenasty dzień), 155.
Wydaje się, że świadomość utrzymuje się aż do ostatniego tchnienia, a tuż przed śmiercią wydaje się, jakby stan chorego miał się poprawić, 64.
Apatia, 108.
Czuł się nieswojo, był otępiały i senny (po godzinie), 126a.
Umysł otępiały, 33.
Osłupienie z rozszerzonymi źrenicami, 42. [70.]
Odurzenie, 12, 32, 64, 65, 74, 86.
Osłupienie, 84, 92, 152.
Przewlekłe osłupienie, 62.
Całkowita utrata zmysłów, 64.
Utrata świadomości, 143.
Niepełna śpiączka (po sześciu godzinach), 93.
Śpiączka, 34.

GŁOWA

Splątanie i zawroty głowy.
Zamroczenie w głowie, 64.
Uczucie zamroczenia w głowie, 170.
Zawroty głowy, 20, 64, 70, 71, 76 itd. [80.]
Przewlekłe zawroty głowy, 142.
Zawroty głowy i zataczanie się, tak że chorzy nie mogli ustać na nogach, 100.
Zawroty głowy i zataczanie się jak w stanie odurzenia, 100.
Zawroty głowy utrzymujące się przez dwadzieścia cztery godziny po dawce, 84.
Zataczanie się jak po zatruciu, 34.
Zawroty głowy, które często trwają ponad miesiąc, czasami na krótko ustępując, a innym razem stając się gwałtowniejsze niż kiedykolwiek, szczególnie po jedzeniu chleba, 72.
Stale narastające zawroty głowy, 34.
Zawroty głowy, 74. [Wywołane zapachem grzyba znajdującego się w posiłku.]
Zawroty głowy (po półgodzinie), trwające od dwunastu do dwudziestu godzin, a nawet zmuszające chorego do pozostawania w łóżku przez kilka dni, 75.
Zawroty głowy i odurzenie, 61, 70. [90.]
Zawroty głowy i uczucie ciężkości głowy, 34.
Zataczanie się z niemożnością utrzymania wyprostowanej postawy, 75.
Zawroty głowy i osłabienie (po dwóch godzinach), 166.
Zawroty głowy podczas poruszania się (szósty i siódmy dzień), 135.
Głowa ociężała, z zawrotami (dziewiąty dzień), 155.
Zawroty głowy i uczucie ciężkości głowy (dziesiąty dzień), 155.
Zawroty i wirowanie w głowie (dziesiąty dzień), 155.
Z trudem mógł chodzić z powodu zawrotów głowy, które nastąpiły po zamroczeniu w głowie (czwarty dzień), 124.
Zawroty głowy i uczucie, jakby miał upaść, przy najmniejszym ruchu (pierwszy dzień), 155.
Zatrucie, 22, 65, 75.
Głowa — objawy ogólne. [100.]
Wahadłowe ruchy głowy, 147.
Wahadłowe ruchy głowy z boku na bok, 146.
Głowa czasami wydawała się ciężka i pulsowała, a innym razem była tak lekka i tak silnie wirowała, że chora z trudem mogła ustać, 114.
Uczucie ciężaru głowy (po godzinie), 126.
Dyskomfort i uczucie ciężkości w głowie, 134.
Uczucie ciężkości głowy (po godzinie), 64, 123; (siódmy dzień), 155.
Głowa ciężka, z zawrotami (jedenasty dzień), 135.
Odurzenie odczuwane w głowie, 148.
Przekrwienie głowy, 98.
Znaczne otępienie w głowie, 145. [110.]
Znaczne otępienie w głowie i zawroty głowy, tak że chorzy nie mogli utrzymać się w pozycji wyprostowanej i albo upadali na ziemię, albo musieli się czegoś przytrzymywać, 72.
Silny ucisk w głowie z niezdolnością do jakiegokolwiek wysiłku umysłowego, 108.
Otępienie i odurzenie w głowie, 35.
Otępienie w głowie, 47, 61, 84, 127, 128.
Tępy ból głowy, 64.
Ból głowy, 64, 70, 71 itd.
Gwałtowny ból głowy, 91, 92, 99 itd.
Rozdzierający ból głowy, 157.
Lewostronny ból głowy, 84.
Palący ból głowy, 140. [120.]
Lekki ból głowy, 113.
Ból głowy (pierwszy dzień); stał się intensywny, z przejściowym majaczeniem (drugi i trzeci dzień), 156a.
Swoiste uczucie lekkości głowy, szczególnie w potylicy (po kwadransie); następnego ranka zamroczenie w głowie nadal się utrzymywało, 124.
Przyjemne odczucie w głowie (siedem minut po pierwszych dwóch dawkach), po którym następowało nieprzyjemne uczucie ciężkości i zamroczenia, szczególnie w tylnej części głowy, oraz lekkie ogólne rozweselenie (po każdej dawce), 94.
Głowa wydawała się całkowicie pusta, a słuch stał się tak wyostrzony, że każde słowo wypowiedziane najcichszym tonem rozbrzmiewało echem w głowie i przechodziło przez każdy nerw całego ciała, 97.
Nieprzyjemne odczucie w głowie, lecz bez bólu (piąty dzień), 155.
Pustka w głowie z uczuciem, jakby coś w niej wirowało (dziewiąty dzień), 155.
Kłujący ból głowy z zawrotami po dreszczu, ustępujący po biegunce; ból powrócił następnego ranka, gdy biegunka ustała, 156.
Pulsowanie w głowie (szósty dzień), 155.
Gryzące odczucie na głowie, 89.
Czoło. [130.]
Gwałtowny ból palący w okolicy czołowej, tak że chory chętnie by umarł; ze smutnym wyrazem twarzy, ściągniętymi ustami oraz jamą ustną stale wypełnioną śliną wydzielaną przez opuchnięte ślinianki podżuchwowe, 100.
Ból palący w okolicy czołowej, w dzień i w nocy, 100.
Pulsujący czołowy ból głowy (po godzinie), 126a.
Szczyt głowy.
Uczucie ciężkości w przedniej części głowy (po dwóch godzinach), 130.
Potylica.
Tępy ból głowy w potylicy, 64.
Ból głowy w okolicy potylicznej (dziewiąty dzień), 155.
Silny ból w tylnej części głowy (pierwszy dzień), 155.
Ból uciskający w potylicy, 110.
Ból w potylicy jak uderzenie pioruna, rozchodzący się w dół karku, 146.
Zewnętrzne powłoki głowy.
Włosy wypadały, stawały się suche i siwe, 132. [140.]
Wypadanie włosów, 101.
Uczucie, jakby ciągnięto za włosy, 89.

OKO

Po epidemii u młodych ludzi wystąpiła niezwykle duża liczba przypadków zaćmy; dwadzieścioro troje z nich stopniowo straciło wzrok (piętnastu mężczyzn i osiem kobiet), czemu towarzyszyły ból głowy, zawroty głowy i huczenie w uszach; spośród przypadków zaćmy dwa były twarde, dwanaście miękkich, a dziewięć mieszanych, 150 . [Spośród 283 osób dotkniętych chorobą 198 zmarło.]
*Oczy zapadnięte i otoczone siną obwódką (piąty dzień), 156.
*Oczy głęboko osadzone w głowie (czwarty dzień), 124.
Oczy nieruchomo wpatrzone, o dzikim wyrazie, z rozszerzeniem źrenic (drugi dzień), 135.
Oczy o dzikim wyrazie, wykrzywione, ze znacznie rozszerzonymi źrenicami (pierwszy i drugi dzień), 155.
*Nieruchome, wpatrzone spojrzenie, 139.
Dzikie, nieruchome spojrzenie; twarz czerwona; nieartykułowane jęki i poruszanie głową tam i z powrotem; kończyny górne sztywne i nieruchome, dłonie przyciągnięte do klatki piersiowej, 87.
Oczy o dzikim wyrazie, wykrzywione, 42. [150.]
Nieruchome wpatrywanie się i ślepota, 37.
Skurczowe wykrzywienie oczu, 63.
Nieruchomość oka (wkrótce po drugiej dawce), 117.
Błyszczące oczy, 83.
Prawa tarcza nerwu wzrokowego wyraźnie bledsza, również siatkówka o bledszym odcieniu. Lewa także bledsza (po godzinie). Prawa tarcza bledsza; zdecydowanie po stronie pozornie wewnętrznej, a nieco także po zewnętrznej. Lewe oko ogólnie nieco bledsze (po godzinie i dwudziestu minutach). Siatkówki i tarcze obu oczu wyraźnie blade, co jest szczególnie widoczne w prawym oku (po godzinie). Siatkówki już nie tak blade; tarcze takie jak poprzednio (po półtorej godziny), 167.
Oczy bardzo żółte (szósty dzień), 155.
Toczenie gałkami ocznymi w oczodołach, 64.
Zezowanie, 64.
Światło sprawia oczom ból (jedenasty dzień), 155.
Ból oczu (pierwszy dzień), 156a.
Spojówka. [160.]
Spojówka i twardówka żółte i nastrzyknięte (drugi dzień); spojówka jaskrawożółta (piąty dzień), 155.
Gałka oczna.
Ucisk w gałce ocznej, 84.
Źrenica.
Godne uwagi rozszerzenie źrenic u ośmioletniego chłopca, 42.
Godne uwagi rozszerzenie źrenic, 47.
Źrenice znacznie rozszerzone, 131.
Rozszerzenie źrenic podczas remisji, 61.
Rozszerzenie źrenic, 48, 86, 94, 95 , itd.*
Źrenice nieco rozszerzone i reagujące raczej leniwie, 157.
Nieznaczne rozszerzenie źrenic, 96.
Źrenice znacznie zwężone u ośmioletniej dziewczynki, 70. [170.]
Skurczowe zwężanie się źrenic, 64.
Źrenice zwężone, niemal całkowicie zamknięte, ze strasznym wykrzywieniem oczu, 64.
Widzenie.
Osłabienie wzroku, 143.
Widzenie nieznacznie upośledzone (czwarty dzień), 124.
Przymglenie widzenia, 142.*
Zdolność widzenia znacznie zmniejszona, 84.
Przymglenie i zaburzenie widzenia (po półgodzinie), po których wkrótce nastąpiło podwójne widzenie, a następnie całkowita ślepota, 104.
Zaburzone widzenie (wkrótce po drugiej dawce), 117.
Widzenie niedoskonałe, okresami niemal całkowita ślepota (drugi i trzeci dzień), 156a.
Częściowa ślepota po dreszczach, 156. [180.]
Obraz przed oczami zamazany, z przymgleniem widzenia (jedenasty dzień), 155.
Przymglenie widzenia, zwłaszcza przy podnoszeniu się lub poruszaniu w łóżku (dziesiąty dzień), 155.
Silne pociemnienie przed oczami, 48.
Przedmioty widziane podwójnie, 34.
Przedmioty widziane podwójnie i potrójnie, 75.
Częste podwójne widzenie, 84.
Światłowstręt, 166.
Ślepota, 34.
Amauroza, 62.
Zasłona przed oczami, 61. [190.]
Przy poruszaniu głową wszystko wydaje się czarne (dziesiąty dzień), 155.
Gdy podnosi się w łóżku, wszystko czernieje jej przed oczami (siódmy dzień), 155.
Przed oczami zdawały się migotać iskry, 114.
Częste błyski światła w oczach (po czterdziestu pięciu minutach), 94.
Migotanie przed oczami, 63.
Mgła i iskry przed oczami, 62.
Widzi gwiazdy, 48.

UCHO

Uczucie, jakby uszy były zatkane, 110.
Huczenie w uszach, ze znaczną trudnością w słyszeniu, 61.*
Huczenie w uszach, 62, 84, 145.* [200.]
Trudność w słyszeniu, 70, 84.
Słuch osłabiony (czwarty dzień), 124.
Przejściowa głuchota z utratą czucia w palcach całej ręki; częste drętwienie kończyn, 48.
Głuchota (wkrótce po drugiej dawce), 117.*

NOS

*Stałe krwawienie z nosa, 12.
*Krwawienie z nosa, 28, 64 ; (czwarty dzień), 124 ; (jedenasty dzień), 135.
Krwotok z nosa (trzeci dzień); gorzej niż wcześniej (czwarty dzień); krwawienie z nosa (piąty dzień), 155.*
Suchość błony śluzowej nosa, 139.
Nerwy węchowe bardzo wrażliwe (dziesiąty dzień), 155.

TWARZ

Wkrótce powieki zaczęły puchnąć, podobnie jak wargi i cieśń gardzieli; łzy płynęły obficie; błona Schneidera wydawała się silnie podrażniona, wystąpiły też katar, znaczna trudność w oddychaniu przez nos oraz nastrzyknięcie naczyń spojówki. Wargi i powieki zaczęły nabrzmiewać jak po użądleniu przez pszczołę i stopniowo przybrały sinawy wygląd. Zdolność połykania została niemal utracona; głos osłabł; chora powiedziała, że szczęki są zaciśnięte, a wkrótce potem tylko z największym trudem można było wydobyć od niej odpowiedź „tak” lub „nie”. Zanim stan osiągnął ten stopień, skarżyła się na ból każdego nerwu i uczucie pustki w głowie, 97. [210.]
Twarz i głowa nagle uległy bardzo silnemu przekrwieniu, przybierając purpurowoczerwoną barwę, po zastosowaniu środków pobudzających i ciepła, 166.
Twarz i brzuch obrzękłe, 32.
Twarz obrzmiała, 98.
Twarz zapadnięta, często o zmienionym zabarwieniu, 47.
*Rysy twarzy zapadnięte, 64.
*Twarz ściągnięta, 142.
Risus sardonicus, 165.*
Cierpiący wyraz twarzy, 48.
Twarz hipokratesowa, o zmienionym zabarwieniu, 61.
Tępy wyraz twarzy (wkrótce po drugiej dawce), 117. [220.]
Twarz miała godny uwagi, ociężały, idiotyczny wyraz (po drugiej dawce), 94.
*Wyraz twarzy pełen najwyższego niepokoju, 157.
Twarz blada i wynędzniała, 138.
*Twarz blada i zapadnięta (następnego ranka); popielata (czwarty dzień), 124.
*Twarz blada, 122, 125, 151, 153.
*Twarz bardzo blada, 108.
*Twarz blada, zapadnięta, hipokratesowa, 64.
Przejściowa bladość (po godzinie), 167.
Twarz chwilami zaczerwieniona i sina (pierwszy dzień), 156.
Napadowe zaczerwienienie twarzy, 99. [230.]
Twarze ciepłe i czerwone, 127b, 128b.
Zaczerwienienie twarzy, 83.
Twarz czerwona, z pragnieniem i pewnym majaczeniem, u dzieci, 76.
Twarz ciemnoczerwona, 64.
Twarz żółta, 35.
Twarz żółtawa, zapadnięta i wykrzywiona, 47.
Twarz sina (po sześciu godzinach), 93.
Twarz na ogół bardziej sina przy urodzeniu, 116.
Policzki blade (po trzech kwadransach), 106.
Wargi były cofnięte tak, że odsłaniały zęby, 135. [240.]
Wargi sinawe, 116.*
Wykrzywienie ust, 37.
Szczękościsk, 61, 64.

USTA

Zęby.
Zgrzytanie zębami, 64.
Zęby rozchwiały się i wypadły, 101.
Krwiste naloty (dziesiątego dnia), 155.
Naloty na zębach (siódmego, ósmego i dziewiątego dnia), 135.
Ból zęba, na który wcześniej cierpiał, po narażeniu na zimno (po jednej godzinie), 126a.
Język.
Pacjent często przygryza sobie język, 61.
Podczas najgwałtowniejszych drgawek często dochodzi do rozdarcia języka, 34. [250.]
Język znacznie obrzęknięty (drugiego dnia), 104.
Drgania i obrzęk języka, z przytłumionym głosem i stałym wypływem śliny, 34.
Język ciężki, drżący, biały, z trudem wysuwany między zęby, tak że mowa była niemal niezrozumiała, 100.
Język suchy, szkarłatny na brzegach, w środku karmazynowy i czarny (drugiego i trzeciego dnia), 156a.
Język biały, 138.*
Język biały i wilgotny, 135.
Język w południe grubo obłożony białym nalotem, suchy i brunatny na koniuszku (pierwszego dnia); pokryty grubym brunatnym nalotem i spiczasto zakończony (drugiego dnia); grubo obłożony brunatnawym nalotem, suchy na koniuszku, z brzegami sztywnymi i obrzękniętymi (trzeciego dnia); suchy i brunatny (czwartego dnia); suchy, brunatny na koniuszku i ołowianoszary u nasady (piątego dnia); pośrodku pokryty brunatnawym, ołowianoszarym nalotem, czerwony na koniuszku i brzegach (szóstego dnia); czysty, bardzo suchy i czerwony na koniuszku (siódmego dnia); suchy, lśniący i sztywny, w dotyku sprawiający wrażenie jakby wypieczonego, z twardą skorupą utworzoną na powierzchni (ósmego dnia); czysty, czerwony i nieco wilgotniejszy niż poprzedniego wieczoru, spiczasto zakończony (dziewiątego dnia); czerwony i suchy (dziesiątego dnia); czerwony, suchy, popękany i krwawiący (jedenastego dnia), 155.
Język pokryty białawo-żółtym, suchym, grubym nalotem (następnego ranka), 124.
Język przebarwiony na brunatno, a w końcu zupełnie czarny, 64.
Język pokryty śluzem, 64. [260.]
Język czysty, 42.*
Kłucie w języku, 84.
Język był często straszliwie obolały jak po stłuczeniu i pogryziony, 37.
Powierzchnia języka nieznacznie kremowa, 131.
Bardzo bolesne mrowienie w języku, którego koniuszek wykonywał kurczowe ruchy, 42.
Ogólnie jama ustna.
Cuchnący oddech i cuchnące wyziewy, tak że przebywanie w pokoju było niemal niemożliwe nawet przy stałej wymianie powietrza (jedenastego dnia), 155.
Cuchnący oddech (dziesiątego dnia), 155.*
Usta albo kurczowo ściągnięte, albo zamknięte, 63.
Jama ustna bolesna i krwawiąca; bierne krwawienie (dziewiątego, dziesiątego i jedenastego dnia), 155.
Suchość jamy ustnej i nosa, zmuszająca go do picia dużych ilości, lecz nieustępująca po piciu, 127. [270.]
Suchość jamy ustnej i nosa, 127, 128b.
Parzenie i pieczenie w jamie ustnej, gardle i żołądku (ósmego dnia), 155.
Uczucie, jakby wrząca woda płynęła od sromu w górę aż do ust (siódmego dnia), 156.
Bolesność jamy ustnej, jak przy ślinotoku (dziewiątego dnia), 155.
Ślina.
Stały ślinotok, 139.
Nagromadzenie śliny (po jednej godzinie), 127.
Ślinotok, 127b, 128, 128b.*
Wzmożone ślinienie, utrzymujące się przez dwie godziny (po jednej godzinie), 148.
Wypluwanie śliny z domieszką krwi (dziewiątego dnia), 155.
Częsty wypływ wodnistej śliny z ust, 84. [280.]
Piana z ust z domieszką krwi, żółta albo zielona, 34.
Spływanie pienistego śluzu z domieszką krwi po wargach, 47.
Stała potrzeba spluwania (po półgodzinie), 94.
Smak.
Cuchnący posmak w ustach (dziesiątego dnia), 155.
Mdłościowy smak, 152 ; (po jednej godzinie), 128.
Smak bardzo znacznie stępiony, 84.
Smak nijaki, nieprzyjemny, 64.
Obfite ślinienie o kwaśnym smaku (czwartego dnia), 124.
Smak gorzki, zepsuty, 12.
Mdłościowy, gorzki smak, 170. [290.]
Swoisty smak w ustach, jak po długotrwałym paleniu tytoniu albo zażyciu jakiegoś olejku eterycznego (po kwadransie), 124.
Niemożność odczuwania smaku pokarmów ani ich znoszenia, 90.
Gorzki smak w ustach rano (drugiego dnia), 126a.
Mowa.
Jąkanie się i wahanie przy odpowiadaniu na pytania (pierwszego dnia); to samo wahanie nadal zauważalne, lecz umysł jasny (ósmego dnia), 155.
Mowa jąkliwa, 139.
Pacjent, jąkając się, wypowiadał między zębami niezrozumiałe słowa, 64.
Mowa utrudniona, jąkliwa, 70.
Niemożność wyraźnego mówienia, 70.
Mowa powolna i słaba, z uczuciem przy każdym ruchu, jakby zawsze należało pokonać jakiś opór, 48.*
Mowa utrudniona, 142.*

GARDŁO. [300.]

Odchrząkiwanie lepkiego śluzu, z bólem uciskającym w prawym migdałku, 109.
Suchość w gardle, 138, 152, 170.*
Znaczna suchość i podrażnienie gardła, które było intensywnie przekrwione; po lewej stronie podniebienia miękkiego znajdowała się ciemna plama, wyglądająca jak wynaczynienie krwi pod błoną śluzową, 157.
Bolesność gardła z trudnością połykania o godz. 10 przed południem; zapalenie przełyku; niemożność połykania w pozycji leżącej o godz. 8 wieczorem (drugiego dnia); gardło mniej bolesne (trzeciego dnia), 155.
Bolesność i uczucie ucisku w okolicy gardła (drugiego dnia), 204.
Gwałtowne pieczenie w gardle, 84.
Nieznośne mrowienie w gardle, 48.
Pieczenie w cieśni gardzieli i wzdłuż przełyku aż do żołądka (drugiego i trzeciego dnia), 156a.

ŻOŁĄDEK

Apetyt.
Nadmierny apetyt; zjadał ogromne ilości wszystkiego, co mu podawano, 32.*
Bardzo duży apetyt u dziewczynek w wieku dwóch, pięciu i ośmiu lat, 70. [310.]
Żarłoczny apetyt, 86.*
Nienasycony apetyt, 77, 82.*
Nietypowo duży apetyt, 70.
*Nienaturalny apetyt, nawet podczas umierania wskutek wyniszczających wypróżnień, 35.
Zwiększony apetyt, 84.
Wilczy głód, z poprawą po jedzeniu, 106.
Wilczy głód, 138.*
Stały wilczy głód po skurczach, ze szczególną ochotą na chleb, 142.
Rodzaj wilczego głodu oraz osłabienie psychiczne utrzymujące się przez długi czas, 76.
Żarłoczność; smakowało mu wszystko; stała tęsknota za jedzeniem, 139. [320.]
Skrajna żarłoczność, zwłaszcza na kwaśne pokarmy, 47.
Chorzy jedzą bardzo dużo, lecz pokarm ich nie odżywia, 32.
Bulimia, 34.
Zwiększony głód, 76.
Chęć jedzenia przez cały okres choroby, 42.
Apetyt jest prawidłowy albo żarłoczny, 61.
Jadł więcej niż zwykle (drugi dzień), 124.
Umiarkowanie zwiększony apetyt, 64.
Utrata apetytu, 90, 95, 100, itd.
Silny wstręt i skłonność do wymiotów (po dwóch godzinach), 69. [330.]
Niechęć do jedzenia, 64, 84.
Zupełny wstręt do jedzenia, z okresowym uczuciem zimna w żołądku, które stamtąd ogarniało całe ciało, 108.
Wstręt do jedzenia i picia (dziesiąty dzień), 155.
Brak apetytu przez dwa dni, 151.
Pragnienie.
*Stałe i intensywne pragnienie, 157.
Intensywne pragnienie, którego nie łagodzi ani woda z lodem, ani lemoniada (drugi i trzeci dzień), 156a.
*Silne pragnienie, 84, 160.
Silne pragnienie, lecz chory nie może dużo pić, ponieważ picie wywołuje dolegliwości w żołądku (jedenasty dzień), 155.
Silne pragnienie oraz suchość ust i gardła, z pieczeniem i mrowieniem języka (siódmy dzień), 155.*
Naglące pragnienie, z ochotą na zakwaszone napoje (pierwszy dzień); wstręt do wszystkiego oprócz kwaśnych napojów; pragnie kwaśnych rzeczy (trzeci dzień); silne pragnienie i ochota na kwaśne napoje (czwarty, piąty i szósty dzień); pragnienie (siódmy dzień), 155. [340.]
*Nieugaszone pragnienie, 61, 64, 100, 153.
Nadmierne pragnienie przez dwa dni, 151.*
Gwałtowne pragnienie, 47, 135, 153.*
Pragnienie, 131, 155, 161.*
Chęć picia nierozcieńczonego wina podczas obiadu, co było nietypową okolicznością, 126.
Chorzy stale pragną pić i chcą, aby rozciągano im kończyny; występują nieustanny ból i uczucie przytłoczenia, ucisk w dołku podsercowym oraz stałe, bezskuteczne próby wymiotowania, 47.
Pragnienie i suchość w gardle, 64.
Odbijania i czkawka.
Odbijania o zapachu sporyszu, 108.
Częste odbijania cuchnącymi gazami (czwarty dzień), 124.
Częste odbijania (po godzinie), 128. [350.]
Kwaśne odbijanie, 148; (piąty i szósty dzień), 155.
Odbijania, 64; (po godzinie), 127; (po dwóch godzinach), 130.
Singultus (piąty, siódmy i następne dni), 155.
Zgaga.
Zgaga, 64.
Nudności i wymioty.
Nudności, 64, 66, 71, itd.*
Nadmierne nudności i osłabienie, z bardzo skąpymi wymiotami ciemnobrunatnym, fusowatym płynem (pierwszy dzień); nieustanne wymioty brunatnawym wodnistym płynem ze sporadycznymi smugami krwi (drugi i trzeci dzień), 156a.*
Nudności po dreszczach, ustępujące po biegunce, 136.
Stałe nudności przez cały dzień, 78.
Nudności wywołane zapachem rośliny, 74.
Nudności po jedzeniu, 127. [360.]
W ciągu dwudziestu pięciu lub trzydziestu minut występują albo nudności, a w ich następstwie uspokojenie, albo zmniejszenie częstości tętna bez wywołania nudności, 103.
Lekkie nudności (po trzydziestu minutach); nasilenie nudności (po czterdziestu minutach); wymioty (po czterdziestu pięciu minutach); lekkie nudności (po godzinie); brak nudności (po dwóch godzinach), 120b.
W trzech przypadkach środek wywołał lekkie nudności, lecz nie wymioty, 103.
Przejściowe lekkie nudności (po każdej dawce), 96.
Uczucie przypominające nudności występowało naprzemiennie z uczuciem ciężkości i zamroczenia w głowie (po półgodzinie), 94.
Nudności przez dwadzieścia cztery godziny, 84.
Nudności i wymioty, 98; (po trzech kwadransach), 106.*
Nudności ze sporadycznymi wymiotami, 100.
Stałe odruchy wymiotne i wymioty nieprzetrawioną, bardzo cuchnącą treścią żółciową, 61.
Nieustanne odruchy wymiotne, z uciskiem w dołku podsercowym, 70. [370.]
Stałe odruchy wymiotne; chora nie mogła utrzymać w żołądku ani odrobiny pokarmu, napoju czy lekarstwa, 157.
Skłonność do wymiotów, 126, 128, 128a.
Uczucie zapadania i mdłości w żołądku (szósty dzień), 155.
Czasami mdłości żołądkowe, 81.
Odczucia podobne do tych, które towarzyszą chorobie morskiej (po półgodzinie), 94.
Bezskuteczne próby wymiotowania, 127.
Gwałtowne wymioty, po których nastąpił zgon, 143.
Gwałtowne wymioty, 118.
Nagłe napady nieustannych wymiotów w nocy, z niezwykle silnym bólem głowy i bólem całego ciała, 140.
Wymioty, po których nastąpiła ulga, 127a. [380.]
U dwóch osób gwałtowne wymioty (w ciągu godziny), 103.
Łatwe wymioty, 78.
Wymioty, 28, 64, 67, 76, itd.*
Wymioty ciemnobrunatnym, kleistym śluzem, a także wszystkim, co dostało się do żołądka (pierwszy dzień); o godz. 20 stwierdza się większą podrażliwość żołądka i większą trudność w utrzymaniu pokarmu oraz lekarstwa niż rano (drugi dzień); dwukrotnie wymiotowała (druga noc); pewne nudności i wymioty o godz. 20 (czwarty dzień); nudności i wymioty kwaśną, ciemnozieloną treścią (piąty dzień); rano zwymiotowała pintę (około 0,47 l) bardzo kwaśnej, ciemnozielonej treści (szósty dzień); zwymiotowała kwaśny, ciemnozielony śluz zawierający strzępki rozpadającej się błony (siódmy dzień); zwymiotowana treść zawierała strzępki błony śluzowej (ósmy dzień); wymioty ciemną treścią żółciową w odstępach kilku minut; stałe nudności i wymioty; wieczorem zwymiotowana treść ma ciemnozieloną barwę i zawiera śluz, żółć oraz strzępki błony (dziewiąty dzień); żołądek nie może utrzymać nawet lekarstwa ani wody (dziesiąty dzień); wymioty krwią, żółcią, błoną i treścią fusowatą; niemożność utrzymania czegokolwiek w żołądku; wymioty ustały osiem godzin przed śmiercią (jedenasty dzień), 155.
Wymioty śluzem albo robakami, przynoszące ulgę, 61.
Krwotok z żołądka (dziesiąty dzień), 155.*
Częste wymioty treścią pokarmową, 153.
Wymioty śluzem i żółcią, 152.
Sporadyczne wymioty treścią barwy kawy lub czekolady przez dwa dni, 151.
Wymioty treścią barwy czekolady, 153. [390.]
Wymioty treścią żółciową z domieszką krwi, 119.
Gwałtowne wymioty ciągliwym śluzem żółciowym, niekiedy przynoszące ulgę, 47.
Wymioty ciągliwym śluzem rano, na czczo, 82.
Wymioty kwaśną treścią albo ciągliwym śluzem, 64.
Wymioty stwardniałą czarną żółcią, 64.
Wymioty bez większego wysiłku, wkrótce po zjedzeniu chleba, zwłaszcza po obfitym posiłku, bez zmniejszenia apetytu, 72.
Wymioty śluzowatą substancją, a często także glistami lub owsikami, 64.
Żołądek.
Tkliwość nadbrzusza (drugi i trzeci dzień), 156a.*
Wielki ciężar i gniecenie w dołku podsercowym, jakby w żołądku znajdował się kamień (dziesiąty dzień), 155.
Ciężar i gniecenie w żołądku (dziesiąty dzień), 155. [400.]
Silne dolegliwości i ucisk w żołądku (dziesiąty dzień), 155.*
Ucisk w żołądku, 134.
Ucisk w nadbrzuszu, 152.
Ucisk w żołądku, 134.
Uczucie ciężaru w nadbrzuszu, 125.
Uczucie ciężaru w nadbrzuszu, początkowo nieznaczne, lecz w krótkim czasie stające się bardzo bolesne, 108.
Nieprzyjemny ucisk w żołądku, nasilający się do tego stopnia, że utrudniał oddychanie; jednocześnie występowała silna chęć jedzenia (po trzech kwadransach); ból żołądka był bardzo dręczący i towarzyszyła mu zgaga (następnego ranka), 124.
Ucisk w okolicy nadbrzusza (po trzech kwadransach), 106.
Ucisk w żołądku, 70.
Ucisk i nieprzyjemne odczucie w dołku podsercowym, rodzaj kardialgii, bez utraty apetytu, 42. [410.]
Straszny ucisk w żołądku przez cztery dni po dawce, 84.
Ucisk w dołku podsercowym, 47, 48.
Bardzo silny ucisk w żołądku, 34.
Wielka podrażliwość żołądka; napar z grzanek, lemoniada i woda z lodem były zwracane niemal natychmiast po połknięciu (drugi dzień), 156.
Bardzo podrażliwy żołądek, 85.
Zgorzel żołądka, płuc i wątroby, poprzedzona zapaleniem, 15.
Kardialgia, 34.
Skurcz przepony (pleurospasmus), powiązany z duszącą utratą mowy i drganiami mięśni, 61.
Bolesne odczucie w okolicy nadbrzusza, 64.
Bardzo silny ból w okolicy nadbrzusza i podbrzusza (pierwszy dzień), 155. [420.]
Ból i bolesność żołądka (siódmy dzień), 155.
Ból żołądka i jelit (szósty dzień), 155.
Ból w dołku podsercowym, 127, 127b, 128b.
Poza żołądkiem prawie nie było bólu ani bolesności w żadnej części ciała (jedenasty dzień), 153.
Ból żołądka, 132.
Ból żołądka oraz napływanie wodnistej treści do ust były najbardziej dokuczliwe (czwarty dzień), 124.
Bóle żołądka i brzucha, 100.
Ból i skurcz żołądka, 99.
Napady bardzo silnych skurczów żołądka, 61.
Skurcz żołądka, 62. [430.]
Zaburzenia żołądkowe, 64.
Skurczowe ściśnięcie żołądka, z nudnościami i wymiotami, 146.
Bolesne ściśnięcie w nadbrzuszu (po godzinie), 126.
Dyskomfort w żołądku (po godzinie), 126a.
Ciepło w okolicy nadbrzusza (po godzinie), 127.
Uczucie ciepła i pobudzenia w okolicy nadbrzusza, 69.
Niemal przyjemne kłucie w żołądku, ustępujące na świeżym powietrzu i powracające w ciepłym pomieszczeniu, 109.
Uczucie pieczenia w narządach wewnętrznych, 64.*

BRZUCH

Podżebrza.
Tkliwość w prawym podżebrzu (dziewiąty dzień), 155.
Ból w wątrobie, żołądku i jelitach (dziesiąty dzień), 155. [440.]
Ospałość wątroby (dziesiąty dzień), 155.
Brzuch — objawy ogólne.
Brzuch wzdęty bębenkowo (pierwszy i piąty dzień), 155.*
Meteoryzm, 64.*
Brzuch napięty, 146.
Brzuch rozdęty, 42.*
Brzuch bardzo miękki, 135.
Brzuch twardy, napięty, bolesny przy dotyku, 42.
Bolesność, wzdęcie i przelewanie się gazów w jelitach (siódmy dzień), 155.
Burczenie gazów w jelitach (piąty dzień), 155.
Borborygmy (po dwóch godzinach), 130. [450.]
Kolka konwulsyjna, 63.
Gwałtowna kolka, 77.
Kolka, 76, 113; (po dwóch godzinach), 130.*
Kurczowe bóle towarzyszyły wypróżnieniom, 166.
Chory usilnie skarżył się na ból brzucha i nadbrzusza, 151.
Silne napady bólu brzucha, powracające co piętnaście minut i trwające zaledwie sześćdziesiąt sekund (po godzinie), 168.
Ból brzucha, 170.
Ból i bolesność jelit (siódmy dzień), 155.
Chora opisuje bóle jelit, jakby przez te okolice przeciągano sto noży, aż do macicy, jajników, cewki moczowej i sromu (ósmy dzień), 155.
Silny ból brzucha, który był obrzęknięty, napięty i niezwykle bolesny przy dotyku, 149. [460.]
Ból brzucha i pieczenie w żołądku, 153.*
Bolesne skurcze w górnej części brzucha (po godzinie), 123.
Skurczowe napięcie brzucha, 142.
Ucisk, jak od dużej ilości gazów w brzuchu, 110.
Ucisk i ciągnięcie w głąb brzucha, ustępujące po lekkim głaskaniu ręką, 109.
Nagłe silne kłucie biegnące z brzucha do prawego jądra podczas kaszlu, 109.
Pod koniec porażenie jelit, 139.
Uczucie niezwykłego zimna w brzuchu i plecach, 61.*
Uczucie zimna w brzuchu i plecach, 47.
Uczucie nieprzyjemnego zimna, z jeżeniem się skóry na brzuchu, plecach i kończynach, 64. [470.]
Wzmożone ciepło w brzuchu, zwłaszcza w okolicy nadbrzusznej, 69.
Podbrzusze.
Ucisk i ciągnięcie w podbrzuszu, jak od gazów, sięgające do moszny, wieczorem, przez dwa kolejne dni, 109.
Nagły, ograniczony ból w dolnej części brzucha (po porodzie), 98.
Bóle w okolicy podbrzusznej, 105.*
Okresowy ból w okolicy podbrzusznej, 81.
Ból palący w dolnej części brzucha, 98.

ODBYTNICA I ODBYT

Porażenie odbytnicy (dziesiąty dzień), 155.*
Odbyt pozostawał szeroko rozwarty, 87.*
Kłująco-tnące bóle w odbytnicy; wielka drażliwość zwieracza odbytu ze skurczami (dziewiąty dzień), 155.
Silny ból tnący w odbytnicy (dziesiąty dzień), 155. [480.]
Ból i skurcz odbytnicy (dziesiąty dzień), 155.
Rozdzierający ból w żyłach hemoroidalnych (dziesiąty dzień), 155.
Dokuczliwy świąd odbytu, 110.
Częste bezskuteczne parcia na stolec, 47.
Parcie na stolec z bólem uciskającym w brzuchu, ustępującym po prawidłowym wypróżnieniu, rano (drugi dzień), 109.
Bezskuteczne parcie na stolec, 153.

STOLEC

*Biegunka, 32, 47, 50 itd.
Biegunka trwająca od pięciu do czternastu dni, bardzo wyczerpująca, 42.*
Bardzo cuchnąca biegunka, 64.*
Wyniszczająca biegunka, 64.* [490.]
Biegunka; częste, brązowe, śluzowate wypróżnienia (pierwszy dzień); biegunka utrzymywała się, wypróżnienia były bardzo cuchnące i ciemno zabarwione (drugi dzień), 155.*
Biegunka; stolce były ciemnoszare, wyglądały tak, jakby wmieszano w nie mąkę, i miały swoisty, mdły, niemożliwy do opisania zapach, 166.
Gwałtowna biegunka (po czterech godzinach); ustąpiła po powtarzanych gorących kąpielach, lecz przez dwa tygodnie utrzymywała się stała skłonność do biegunki, 168.
Trzy lub cztery godziny po dreszczu rozpoczęła się samoistna biegunka, trwająca pięć lub sześć godzin, 156.
Płynne, mimowolne wypróżnienia, 62.*
*Stolec płynny, oliwkowozielony, po raz drugi przed południem, bez kolki; po nim uporczywe pieczenie sięgające wysoko w głąb odbytnicy oraz świąd odbytu, doprowadzające go niemal do szaleństwa (drugi dzień), 109.
Stolec początkowo śluzowy, później żółciowy lub krwisty, 119.
Wydalenie z jelit wielkiej ilości rozpadłej błony śluzowej, przypominającej błonę oddzielającą się w czerwonce (ósmy dzień); wypróżnienie wodnistą treścią kałową (jedenasty dzień), 155.
Krwotok z jelit (dziewiąty dzień), 155.*
Krwotok z jelit (dziesiąty dzień); krwotok; krew nie krzepnie, jest bardzo rzadka i niemal czarna (jedenasty dzień), 155.* [500.]
Wydalenie robaków, 47; u dzieci, 48.
Pierwsze wypróżnienie od przyjęcia Secale (czwarty dzień), 124.
Zaparcie, 64, 82, 145, 155.*

NARZĄDY MOCZOWE

Znaczna nadwrażliwość pęcherza moczowego i okolicy jajników (szósty dzień), 155.
Porażenie pęcherza moczowego (dziesiąty dzień), 155.*
Skurcz ujścia cewki moczowej (dziewiąty dzień), 155.
Ból tnący i szczypanie w cewce moczowej, jakby przez te okolice przeciągano nóż, przy próbie oddania moczu (piąty dzień), 155.
Pieczenie w cewce moczowej podczas mikcji, 84.
Częsta potrzeba oddawania moczu, lecz nie bez wysiłku, 84.
Gwałtowne, lecz bezskuteczne parcie na mocz, 153. [510.]
Zmuszony, wbrew zwyczajowi, oddać mocz w nocy; rano natomiast nie odczuwał potrzeby oddania moczu, a jednak podczas wypróżnienia oddał silnym strumieniem dużą ilość przejrzystego moczu, 109.
Obfite oddawanie moczu, 115.
Mimowolne oddawanie moczu, 87.
Utrudniona mikcja, ze stałym parciem odczuwanym w pęcherzu, 42.
Oddawanie moczu rzadkie, kroplami i bez ulgi, 47.
Zatrzymanie moczu, 145.
Niemożność oddania moczu, 151.
Zwiększone wydalanie moczu, 84, 146, 147.
Częste i dość obfite oddawanie moczu (po drugiej dawce), 94.
Ilość moczu nieco zwiększona (po dwóch godzinach), 130. [520.]
Mocz skąpy i ciemno zabarwiony (pierwszy dzień); oddawany mocz barwy ciemnego wina lub „soku ze śliwek” (drugi dzień); wydalanie moczu zahamowane; po wprowadzeniu cewnika odpłynęło około 120 ml ciemnego moczu barwy soku ze śliwek, który zdawał się zawierać dużo ziarnistego osadu i wydzielał bardzo nieprzyjemny zapach (trzeci dzień); wydalanie moczu zahamowane, lecz po zastosowaniu cewnika odpłynęła około łyżeczka bardzo ciemnego, cuchnącego moczu; kilka kropel, które padły na bieliznę, zabarwiło ją ciemnobrązowo; w ciągu dnia oddano zaledwie kilka kropel (czwarty dzień); wydalanie moczu zahamowane, za pomocą cewnika odprowadzono trzy łyżki stołowe moczu, jaśniejszego niż uprzednio (piąty dzień); o 9 rano za pomocą cewnika uzyskano łyżkę stołową moczu; o 8 wieczorem oddano łyżkę stołową moczu zawierającego białko (szósty dzień); skąpe wydalanie z pęcherza żółtego, bardzo cuchnącego moczu, zawierającego dużą ilość białka (siódmy dzień); wydawało nam się, że w około 30 ml moczu zawierającego białko, uzyskanego za pomocą cewnika, wykryliśmy wałeczki kanalików nerkowych (ósmy dzień); mocz zawierał białko, lecz miał lepszą barwę i był obfitszy niż kiedykolwiek od początku zahamowania jego wydalania; zawierał śluz i białko (dziewiąty dzień); nerki czynniejsze; mocz obfitszy, lecz zawierający białko i cuchnący (dziesiąty dzień); po raz pierwszy w przebiegu choroby mocz został oddany mimowolnie; był obfitszy oraz zawierał krew i białko (jedenasty dzień), 155.
Mocz zawiera biały osad przypominający ser, 85.
Obfity, gęsty, czerwony osad w moczu, zabarwiający naczynie, 84.
Mocz skąpy, wodnisty, przejrzysty, 64.
Mocz przejrzysty jak woda źródlana, niekiedy mętny, 51.
Mocz przejrzysty jak woda, 12.
Mocz blady, 135.

NARZĄDY PŁCIOWE

Mężczyźni.
Liczne erekcje, nawet po stosunku płciowym, 109.
Silne ciągnięcie w powrózku nasiennym, tak że jądra zdawały się podciągnięte ku pierścieniowi pachwinowemu; trwało to pół godziny (po trzech kwadransach), 124.
Kobiety.
Poronienie około drugiego miesiąca; wydalona masa całkowicie czarna, 149. [530.]
Poronienie, 83.*
Urodził się sześciomiesięczny płód; natychmiast po wydaleniu łożyska nastąpiły obfite wymioty, gwałtowne miotanie się, ból okolicy przedsercowej, bladość i chłód powierzchni ciała; skurcze macicy powracały w nieregularnych odstępach; stan ten utrzymywał się przez pół godziny, aż utrata przytomności i zez poprzedziły śmierć, 151.
Śmierć płodu, 107.
Poronienie, po którym nastąpił ból rwący w kończynach, 141.
Poronienie między siódmym a ósmym miesiącem, 163.
Macica i prawy jajnik silnie przekrwione i bardzo wrażliwe na dotyk; zwieracz pochwy i pochwa bardzo zwiotczałe (ósmy dzień), 155.*
W badaniu per vaginam stwierdzono, że ujście szyjki macicy jest otwarte na tyle, by przepuścić pierwszy paliczek palca wskazującego, bardzo wrażliwe na dotyk, gorące i obrzmiałe, przy obfitym krwawieniu (pierwszy dzień), 155.
Ujście szyjki macicy szeroko otwarte, grube, miękkie (przed porodem), 98.
Macica, która wcześniej znajdowała się w prawidłowym położeniu, obniżyła się tak, że niemal wystawała spomiędzy warg sromowych; była gorąca i bolesna; ujście było rozwarte na szerokość palca środkowego; pacjentka skarżyła się na nadmierne parcie na mocz i bóle porodowe, ustępujące jedynie pod wpływem mokrych opasek lub ucisku na brzuch; stan ten trwał trzy dni. Nie poroniła, chociaż w tym okresie ujście pozostawało otwarte; następnie macica stopniowo się uniosła, bóle zmniejszyły się, a po pięciu lub sześciu dniach ujście ponownie się skurczyło. Ciąża trwała do ósmego miesiąca, kiedy doszło do poronienia, 169.
Zatrzymanie łożyska wskutek klepsydrowatego skurczu macicy, a następnie bezpłodność, 107. [540.]
Krwotok maciczny, 149.
Krwotok z macicy i pozorna śmierć noworodka, 88.
Nieustanne krwawienie maciczne, 153.*
Zgorzel całej błony śluzowej pochwy; po rozchyleniu warg sromowych stwierdzono, że błona ta miała ciemnołupkową barwę i wydzielała charakterystyczną woń, 118.
Pochwa gorąca, 98.*
Wydzielina z pochwy prawie czarna, płynna i bardzo cuchnąca (drugi dzień), 155.*
Wydzieliny z pochwy i dróg moczowych barwy ciemnego wina lub „soku ze śliwek suszonych” (drugi dzień), 155.
*Zatrzymanie odchodów połogowych, z gorączką i zapaleniem macicy; następnie ropień, który otworzył się do pochwy, 98.
Bóle jajników i macicy (dziesiąty dzień), 155.
*Bóle o charakterze wypierającym w macicy (pierwszy dzień), 155. [550.]
*Lek wywołuje nie regularne, okresowe, lecz nieregularne, gwałtowne skurcze macicy, 107.
*Gwałtowne bóle porodowe, 163.
Tkliwość sromu (piąty dzień), 155.
Znaczna tkliwość sromu (dziesiąty dzień), 155.
Ból sromu (szósty i dziesiąty dzień), 155.
Ból, bolesność i pulsujące gorąco w sromie (siódmy dzień), 155.
Miesiączka jest zbyt obfita; napływ krwi do macicy; krwawienie maciczne; nadmierne skurcze macicy, tak że macica zdawała się bliska pęknięcia; wszystkie objawy nasilają się przed miesiączką, 129.
Zatrzymanie miesiączki, 47, 111.

NARZĄDY ODDECHOWE

Głos.
Głos stał się słaby i niezrozumiały, z jąkaniem, 64.*
Głos jest słaby i niezrozumiały, z jąkaniem, 61.
Kaszel i odkrztuszanie. [560.]
Wilgotny kaszel z łatwym odkrztuszaniem dużej ilości ciągliwego śluzu, 109.
Podczas gwałtownych wysiłków oddechowych niekiedy odkrztuszał krew, 64.*
Oddychanie.
Oddychanie żebrowe (pierwszy dzień), 155.
Liczba oddechów 15, 125a.
Liczba oddechów 21 (przed doświadczeniem); 20 (po godzinie), 126.
Liczba oddechów 19 (przed doświadczeniem); 8, powolnych i płytkich (po trzech godzinach), 94.
Liczba oddechów spadła z 18 do 13, 106, 108.
Trudność w oddychaniu spowodowana skurczami przepony, 145.
Oddychanie utrudnione, 64.*
Utrudnione oddychanie, jakby na klatce piersiowej spoczywał ciężar, wskutek czego był zmuszony wykonywać głębokie, wymuszone wdechy (po godzinie), 126a.* [570.]
Oddychanie z wysiłkiem, 115, 149.*
*Ciągłe wzdychanie (szósty dzień), 155.
Liczba oddechów zmniejszyła się z 18 do 13 na minutę, 108.
*Niespokojne oddychanie, 64.
Niespokojne, utrudnione oddychanie, 42.*
*Oddech pełen niepokoju, wzdychanie i czkawka, 61.
Po zatrzymaniu świądu wystąpił niezwykle gwałtowny napad astmy, który ustąpił po ponownym pojawieniu się wykwitów, 79.
Duszność, 42, 122.*
Znaczna duszność przed śmiercią, 138.

KLATKA PIERSIOWA

Ucisk w klatce piersiowej, 47, 50. [580.]
Ostry ucisk w mostku, 109.
Ucisk w klatce piersiowej, 132.
Ból w klatce piersiowej, 99.
Cała górna część lewej połowy klatki piersiowej wraz z mostkiem była bolesna, 110.
Zatrzymanie wydzielania mleka; skutek ten zaobserwowano u sześciu kobiet karmiących, 154.
Mleko nie wypływa z piersi kobiety karmiącej, 42.

SERCE I TĘTNO

Serce.
Tkliwość okolicy przedsercowej, lecz bez uczucia pełności, 157.
Tony nad okolicą przedsercową są całkowicie prawidłowe, sprawiają jednak wrażenie powolnej, długo trwającej czynności, 131.
Ucisk w okolicy przedsercowej, 64.
Bolesne odczucie w okolicy przedsercowej, 64. [590.]
Wielki niepokój w okolicy przedsercowej, 100.
Niepokój w okolicy przedsercowej, 153.
Nieprzyjemne odczucie w okolicy przedsercowej, 67.
Skurczowe tętnienia serca, 64.
Gwałtowne kołatanie serca ze skurczonym, często przerywanym tętnem, w ostrej postaci zatrucia, 61.
Kołatanie serca (po pół godzinie), 104.
Dokuczliwe kołatanie serca, 110.
Opisywała, że przez długi czas serce biło jej bardzo szybko, a oddychanie było niezwykle utrudnione. Po kilku godzinach serce przez pewien czas biło spokojniej, po czym znów, jak poprzednio, popadło w niepohamowaną aktywność; stan ten przerywał się w taki sposób przez cały dzień. W jego wcześniejszej części leżała całkowicie bez ruchu, lecz bez bólu, odzyskując stopniowo ku wieczorowi zahamowane funkcje życiowe, 45.
Tętno.
Tętno szybkie, 127b, 128b.
Tętno szybkie, drobne, twarde, 149. [600.]
Tętno dość szybkie, lecz bardzo drobne i słabe, 157.
Tętno bardzo gorączkowe, 48.
Tętno szybkie, 153.
Tętno przyspieszone, po którym nastąpiła senność, 148.
Tętno przyspieszone, 83.
Tętno szybkie, 151.
Tętno drobne, bardzo szybkie, skurczone, często przerywane, 64.
Tętno 112, 87.
Tętno 90 i drobne, 135.
Po dwudziestu pięciu lub trzydziestu minutach środek zdawał się raczej pobudzać tętno niż je zwalniać; jednak po piętnastu lub dwudziestu minutach tętno straciło kilka uderzeń na minutę, lecz przy większych dawkach nie w takim samym stopniu, 103. [610.]
Tętno słabe i szybkie, 119.
Spadek częstości tętna, 170.
Tętno słabe i wolne, zwolnione o 7 uderzeń, 122.
Tętno wolne, spadające z 75 do 52, 106.
Tętno drobne i skurczone, 145.
Tętno drobne, miękkie i wolne, 146.
Tętno drobne, 138.
Tętno drobne, wolne i zahamowane, 100.
Powolność krążenia, 85.
Tętno drobne, skurczone, 54. [620.]
Tętno wolne, 32 (uderzenia), 70.
Tętno wolne, leniwe, 70.
Tętno wolne, czasami pełne, innym razem drobne i napięte, 71.
Tętno wolne, słabe, u trzech dziewcząt, 70.
Tętno wolne, drobne, czasami przerywane i ledwie wyczuwalne podczas skurczów, 47.
Tętno wolne, drobne, cienkie, 164.
Tętno wolne, 147.
Tętno bardzo drobne, przyspieszone, 166.
Tętno słabe, przytłumione, 92.
Tętno i oddech bardzo nikłe i rzadkie, 95. [630.]
Przez trzy dni tętno utrzymywało się poniżej 50, przy proporcjonalnie rzadkim oddechu, 95.
Zmniejszenie częstości tętna, a w kilku przypadkach także jego wypełnienia, było jedynym obserwowanym zjawiskiem, z wyjątkiem trzech przypadków, 103.
Tętno 58, 125a.
Tętno przytłumione, bardzo szybkie i trzepoczące, dochodzące do 120 na minutę (pierwszego dnia); 120, drobne i podatne na ucisk (drugiego dnia); 110, nieco pełniejsze niż poprzedniego dnia, o godz. 9 rano; 100, zupełnie pełne, o godz. 19 (trzeciego dnia); 90, pełne, lecz łatwo poddające się uciskowi, o godz. 20 (piątego dnia); 90, wydaje się bardziej wypełnione, lecz łatwo poddaje się uciskowi, o godz. 9 rano; 100, nie tak pełne i drutowate, o godz. 20 (szóstego dnia); 100, drobne i słabe, o godz. 9 rano; pełniejsze, o większym wypełnieniu, o godz. 16 i 20 (siódmego dnia); 92, pełne, o godz. 20 (ósmego dnia); 80, pełne w spoczynku, lecz szybkie i bardzo słabe przy najmniejszym wysiłku (dziewiątego dnia); 80, umiarkowanie pełne, lecz łatwo poddające się uciskowi (dziesiątego dnia); 80 do 90, słabe i zmienne, o godz. 10 rano; słabe, przerywane, wahające się od 80 do 90, o godz. 15 (jedenastego dnia), 156.
Tętno przed przyjęciem środka 84; mierzone co piętnaście minut przedstawiało się następująco: 76, 74, 72, 68, 70, 68, 66, 66, 64, 62, 62, 62, 64, 64, 64; później całkowicie miarowe, tylko nieco przytłumione, 130.
Tętno przed przyjęciem środka 84; mierzone co kwadrans przedstawiało się następująco: 80, 80, 80, 78, 78, 76, 78, 76, 76, 74, 76, 74, 72, 70, 70; na tym poziomie utrzymywało się bez zmian przez ponad godzinę, 130a.
Tętno 82 (przed próbą); 36, wolne i słabe (po trzech godzinach), 94.
Tętno, zwykle wynoszące około 80, spadło do około 40, z częstymi przerwami, i takie utrzymywało się przez całą noc (po pół godzinie), 104.
Tętno 79 (przed próbą); 72 (po godzinie), 126a.
Tętno 74 (przed próbą); 62 (po godzinie); 60, drobne i słabe (po trzech godzinach), 126. [640.]
Tętno 70 (przed próbą); 60 (po trzydziestu minutach i po godzinie); 57 (po półtorej godziny); 60 (po trzech godzinach), 121.
Tętno 70 (przed próbą); 64 (po trzydziestu minutach); 60 (po godzinie); 56 (po dwóch i trzech godzinach), 121a.
Tętno 67 (przed próbą); stało się miękkie, drobne i słabe oraz spadło do 60, 125.
Tętno, które przed próbą wynosiło 65, spadło do 54, stając się drobne i wolne, 108.
Tętno 64 (przed próbą); 58, umiarkowanie pełne (po dwudziestu minutach); 48, drobne (po trzydziestu minutach); 48 (po czterdziestu pięciu minutach); 52 (po sześćdziesięciu minutach); 55 (po siedemdziesięciu pięciu minutach); 60 (po sześciu godzinach), 120.
Tętno 64 (przed próbą); 52 (po dwudziestu minutach); 46 (po trzydziestu minutach); 45 (po czterdziestu minutach); 60 (po czterdziestu pięciu minutach); 46 (po godzinie); 50 (po dwóch godzinach), 120b.
Tętno 60 (przed próbą); 52, pełne i napięte (po dwudziestu pięciu minutach); 51 (po trzydziestu pięciu i czterdziestu pięciu minutach); 54 (po godzinie); 56 (po półtorej godziny), 120a.

SZYJA I PLECY

Sztywność karku, 48.
Mięśnie karku po prawej stronie były sztywne i bolesne przy obracaniu głowy (drugiego ranka), 109.
Ból pleców i lędźwi, z ciągnięciem i uciskiem w podbrzuszu, ustępujący przy schylaniu się (drugiego dnia), 109. [650.]
Ból pleców (drugiego i trzeciego dnia), 156a.
Ból lędźwi, 138.
Bardzo silny ból lędźwi (pierwszego dnia), 155.

KOŃCZYNY

Najgwałtowniejsze ruchy drgawkowe kończyn występują kilka razy dziennie; w przerwach palce są zdrętwiałe i często przykurczone, 70.*
Kończyny na przemian gwałtownie zginały się i prostowały, przy nieodpartym pragnieniu powstrzymania skurczu siłą woli, co udawało mu się jedynie częściowo, 64.
Uogólnione drgawki wszystkich mięśni prostowników, a właściwie pełny napad drgawek połogowych w ich swoistej postaci (wkrótce po drugiej dawce), 117.
Nagłe okresowe skurcze kończyn, z bólem i uczuciem napięcia, 33.*
Drgawkowe ruchy kończyn, 70.*
Kończyny były bardzo sztywne, ogarnięte najgwałtowniejszymi skurczami; mimo to występowała nieodparta skłonność do przezwyciężenia skurczów mięśni, tak że dopóki skurcz obejmował prostowniki, stale usiłowano zginać kończyny, a gdy obejmował zginacze — prostować je, 61.
Zdumiewające wykrzywienia, naprzemienne zginanie i prostowanie kończyn; nawet palce były gwałtownie odginane do tyłu, 64. [660.]
Skurcze rąk, stóp oraz palców rąk i nóg, którym nawet najsilniejszy człowiek nie jest w stanie zapobiec, 34.*
Rozmaite powolne ruchy przeciągania się oraz wykrzywienia rąk i stóp, zwłaszcza u dzieci, 42.
Skurczowe wykrzywienie kończyn, 165.
Skurcz ścięgien zginaczy, jakbyśmy mieli podskakiwać, 165.
Uogólnione drżenie kończyn górnych i dolnych, zwłaszcza podczas wysiłku, 140.
Drżenie kończyn, z gorzkim smakiem, 1.
Kończyny łatwo zaczynały drżeć, 64.
Drżenie kończyn, 71, 142.*
Drżenie kończyn przez kilka dni, 72.
Ociężałość kończyn, 3. [670.]
Wykrzywienie rąk i stóp, 77.
Kończyny górne i dolne sztywne, ułożone w pozycji częściowego zgięcia i częściowego nawrócenia; ból przy próbie wyprostowania kończyn, 138.
Porażenie różnych kończyn, 64.
Porażenie kończyn, 62.
Zupełna niezdolność chodzenia oraz znamienna niezdolność do choćby najlżejszego uścisku dłoni lub wykonania jakiegokolwiek ruchu, mimo że chory nie wydawał się nadmiernie osłabiony, 48.
Nieruchomość i sztywność kończyn, 48.
Sztywność kończyn po skurczach, 34.
Całkowita sztywność kończyn, 48.
Sztywność tej lub innej kończyny, 33.
Całkowita utrata siły w kończynach, tak że chory nie mógł unieść ani kończyn górnych, ani dolnych i był zmuszony leżeć w łóżku, 140. [680.]
Obrzęk kończyn górnych i dolnych, niekiedy z wysypką, pęcherzykami, czyrakami, wrzodami i osutkami, gdy skurcze utrzymywały się przez długi czas, 61.
Zgorzel kończyn; kończyny nagle stawały się zimne, ołowianosine i traciły wszelkie czucie, 12.
Rzeczywista zgorzel palców rąk lub nóg, 64.
Zimna zgorzel kończyn, 80.
Prawdziwy wąglik, szybko przechodzący w zgorzel kończyn, 64.
Części dotknięte zgorzelą samoistnie oddzielały się od ciała, 35.
Martwa kończyna oddzielała się w stawie, 54.
Ręce i stopy obrzęknięte, ze zgorzelinową, czarną i ropiejącą wysypką, 15.
Ręce i stopy obrzęknięte, pokryte pęcherzami, 111.
Stracił obie stopy i niemal wszystkie palce rąk, 159. [690.]
Palce rąk i nóg najpierw zmieniały barwę, a następnie rzeczywiście ulegały zgorzeli; zgorzel ta wkrótce stawała się uogólniona, przenikając nawet do kości, wskutek czego często, jeszcze za życia chorych, kończyny odpadały, 64.
Niektórzy tracą palce rąk lub nóg wskutek zimnej zgorzeli bez bólu i znajdują je w pończochach lub rękawiczkach, 80.
Ból z niewielkim obrzękiem, bez zapalenia, po którym następowały zimno, sine zabarwienie, zimna zgorzel i obumarcie kończyny, 3.
Kończyny stawały się zimne, blade i pomarszczone, jakby przez długi czas pozostawały w gorącej wodzie, 80.
Po nadmiernym, mniej lub bardziej długotrwałym osłabieniu, któremu nie towarzyszyła gorączka, kończyny stawały się bolesne, zimne i sztywne; choć zdrętwiałe i niemal pozbawione czucia, nadal mogły się poruszać, lecz z trudem; chorzy cierpieli z powodu dotkliwego bólu wewnętrznego, który znacznie nasilał się pod wpływem ciepła, czy to łóżka, czy powietrza, lecz nieco ustępował po wystawieniu na chłodniejsze powietrze, choć nawet wtedy był ledwie znośny; ból stopniowo rozchodził się od palców stóp ku nogom i udom oraz od palców rąk ku kończynom górnym i barkom, aż wraz z wystąpieniem zgorzeli dotknięte części, martwe i czarne, odpadały od tułowia lub sąsiednich części kończyn, 158.
Odpadły mu paznokcie kciuków i wszystkich palców obu rąk, a także jednego z mniejszych palców lewej stopy; odsłonięte miejsca były pokryte zwiotczałą ziarniną wydzielającą cuchnącą wydzielinę, 131.
Paznokcie purpurowe, 132.
Po oddzieleniu się kończyny wskutek zgorzeli nie pojawiła się krew, 22.
Chory na ogół nie odczuwa nawet najmniejszego bólu w zgorzelinowej kończynie przy jej nakłuwaniu lub nacinaniu, chociaż często zdolność ruchu nie jest całkowicie utracona, 12.
Całkowite zniesienie czucia w opuszkach palców rąk i nóg, 140.* [700.]
Zniesienie czucia w kończynach, 37, 47.*
Drętwienie kończyn (jedenastego dnia), 155.*
Zniesienie czucia w kończynach lub palcach, utrzymujące się długo po napadach, 145.
Drętwienie, zniesienie czucia i zimno kończyn, 54.
Wielkie znużenie kończyn; ledwie powłóczył stopami, 84.
Osłabienie kończyn, wskutek którego poruszanie palcami było bolesne (po godzinie), 123.
Osłabienie kończyn, 86.*
Ojciec i matka doświadczyli jedynie osłabienia kończyn, 133.
Uczucie ciężkości kończyn, 48; (po trzech kwadransach), 106.*
Kończyny ciężkie, jakby obciążone wielkim ciężarem, a łydki bolesne (po godzinie), 126a. [710.]
Drętwienie palców rąk i nóg, 140.
Nieprzyjemne uczucie uśpienia i mrowienia w kończynach, 98.*
Kurcze nóg, kończyn górnych i klatki piersiowej (po dwóch godzinach), 166.*
Kurcze rąk i stóp, które były boleśnie przykurczone, 139.
Kurcze kończyn, z towarzyszeniem rozdzierających bólów i mrowienia, 99.
Kończyny dotknięte gwałtownym bólem, 65.
Bóle skurczowe kończyn, 48.*
Nieustanne bóle skurczowe stóp i rąk, przenoszące się z miejsca na miejsce, ze stałym płaczem, 42.
Bóle kończyn, 48, 54; (drugiego i trzeciego dnia), 156a.*
Ból kończyn górnych i dolnych, 138. [720.]
Ból i uczucie obolałości jak po stłuczeniu we wszystkich kończynach, 140.
Bóle wszystkich kończyn; kurcze mięśni zginaczy, 147.
Okresowe bóle ciągnące, rozchodzące się ku dołowi w obrębie kolan i łokci, z utratą czucia, zimnem skóry i utrudnionym poruszaniem dotkniętymi częściami, 146.
Ciągnięcie w rękach i stopach, 145.
Bolesne ciągnięcie i rwanie w kończynach, 100.
Ciągnięcie i rwanie w rękach i stopach, 100.
Ciągnięcie i uczucie pełzania w kończynach, 89.*
Ciągnięcie w kończynach, zwłaszcza w kończynach górnych, 89.
Bóle ciągnące lub rwące w kończynach bądź stawach, niekiedy związane z uczuciem pełzania w kończynach, 64.
Gwałtowne szarpnięcia kończyn, tak że chory nie był w stanie rozsunąć ani zbliżyć do siebie palców, 20. [730.]
Silne bóle kończyn (pierwszego dnia), 155.
Mrowienie w kończynach, 165.*
Mrowienie w palcach rąk i stopach (po dwóch godzinach), 168.
Bóle szarpiące kończyn i dziąseł, 70.
Gwałtowne pieczenie rąk i stóp, zwłaszcza palców rąk i nóg, które były zgięte i sztywne, 135.
Uczucie płonącego ognia w rękach i stopach, 34.
Pieczenie dłoni i podeszew, 147.
Pieczenie rąk i stóp, 34.*
Uczucie trawiącego ognia w rękach i stopach, 142.
Uczucie watowatości w kończynach, 162. [740.]
Wyprostowanie zgiętych kończyn przynosiło pewną ulgę, 48.

KOŃCZYNY GÓRNE

Kurcze toniczne kończyn górnych, 86.
Bark.
Bardzo silny ból rwący w prawym barku i prawej kończynie górnej, jakby ciasno zaciśnięto wokół niej sznur, po którym przez długi czas utrzymywała się bolesność mięśni, 109.
Ból lewego barku (szósty dzień), 155.
Bardzo dokuczliwy ból lewego barku (piąty dzień), 155.
Kończyna górna.
Paraliż kończyny górnej, 139.
Objawy porażenne w kończynach górnych, ze sztywnym i nieruchomym zgięciem palców, których nie można było wyprostować bez najostrzejszych bólów, 100.
Kończyny górne zdrętwiały, 164.*
Nadgarstek.
Miękki, bolesny, wodnisty obrzęk nadgarstków, utrzymujący się przez kilka tygodni, 42.
Ręka.
Cała ręka jest przyciągnięta do wewnątrz, tak że kości nadgarstka stają się bardzo wydatne; przedramię ogarniają skurcze, a ręce są przyciągnięte do klatki piersiowej; próba wyprostowania zgiętych części przynosi ulgę w bólu, 42. [750.]
Słabość rąk; chory nie mógł niczego pewnie utrzymać, 140.
Skurcz rąk, 165.
Ręce można z trudem przybliżyć do ust, palce są odgięte ku tyłowi, a oczy wykrzywione, 61.
Uczucie pełzania w rękach i kończynach górnych, 106.*
Palce rąk.
W jednym przypadku zgorzel, po której nastąpiła samoistna amputacja palca, 145.
Palce sztywne, zimne, pomarszczone, bolesne przy ucisku, suche; ręce pokryte czerwonymi plamami róży, łuskami i pęknięciami, 111.
Palce obu rąk były mocno zaciśnięte w dłoniach, tak że można je było rozewrzeć tylko z wielkim trudem; wyprostowanie palców przez inną osobę przynosiło ulgę, lecz natychmiast ponownie przykurczały się ku dłoni, 42.
Palce były tak silnie zgięte, że nawet najsilniejszy mężczyzna nie mógł ich wyprostować, 142.
Palce były silnie przykurczone, 37.
Skurcz palców, 89.* [760.]
Utrata czucia w opuszkach palców, 35, 47.*
Drętwienie opuszek palców, 70.*
Drętwienie palców, 48.*
Najsilniejsze bóle opuszek palców, 85.
Bardzo silne bóle końców palców, po których następował obrzęk limfatyczny rozprzestrzeniający się w górę kończyn górnych oraz utrata końcowych części palców, 112.
Kurcze palców, często utrzymujące się przez kilka tygodni, szczególnie u dzieci, i uniemożliwiające pracę, 42.
Ciągnięcie w palcach, 165.
Pełzające uczucie drętwienia palców, utrzymujące się przez długi czas, 100.
Pełzanie w opuszkach palców, jakby coś żywego pełzało pod skórą albo jakby palce zdrętwiały wskutek ucisku na kończynę górną, 42.*
Swoiste uczucie kłucia w opuszkach palców, które są bardzo wrażliwe na zimno; po pewnym czasie opuszki zaczynają ropieć, a później paznokcie oddzielają się od macierzy i kolejno odpadają, pozostawiając niezdrową, ziarninującą powierzchnię, 132.

KOŃCZYNY DOLNE. [770.]

U dwojga najmłodszych wystąpiła zgorzel. Jeden z nich, chłopiec w wieku dziesięciu lat, po jedzeniu tego chleba przez piętnaście dni poczuł silny ból ciągnący się od lewej pachwiny do łydki. Stopy i nogi obrzmiały, pokryły się pęcherzami, a zgorzel, która pojawiła się w dolnej jednej trzeciej nóg, szerzyła się w dół ku stopom i w górę ku górnym częściom nóg, gdzie uległa odgraniczeniu. U drugiego dziecka, w wieku dwudziestu ośmiu miesięcy, schorzenie przebiegało tak samo, lecz dotyczyło tylko jednej nogi, 133.
Drgawki kończyn dolnych i najsilniejsze bóle, 146.
Chorzy mogą chodzić jedynie na czubkach palców stóp z powodu stałych, skurczowych przykurczów kończyn, przypominających bolesne kurcze, 61.
Kończyny dolne były zgięte; chora nie mogła stać wyprostowana i zataczała się jak nietrzeźwa, zachowując jednak całkowicie świadomość, 42.
U dwojga badanych sporadycznie występowały lekkie drgawkowe szarpnięcia kończyn dolnych, 105.
Chód z zataczaniem się, 145.
Chód utrudniony, chwiejny, 70.
Chód chwiejny, 86.
Niemożność chodzenia, 48.
Bolesna sztywność mięśni i skrajne osłabienie kończyn dolnych, powodujące znaczne trudności w chodzeniu (po drugiej dawce), 94. [780.]
Kończyny dolne sparaliżowane, 87.
Słabość kończyn dolnych, wskutek której chód był niepewny, z potykaniem się, 140.
Słabość i bóle kończyn dolnych, 42.
Udo.
Sztywność i bolesność mięśni, szczególnie wyraźna w mięśniach ud i innych częściach kończyn dolnych, 95.
W ciągu dnia pełzające uczucie braku czucia na przedniej powierzchni uda i łydki (drugi dzień), 124.
Noga.
Wielkie znużenie nóg, po którym następowały utrzymujące się bóle, gorsze jednak nocą i niepozwalające ani spać, ani odpoczywać, 102.
Uczucie ciężkości i braku napięcia od kolan w dół, 131.
Bolesne uczucie ciężkości w łydkach i kostkach (drugi dzień), 126a.
Sporadyczne kurcze nóg i stóp, 131.*
Kurcze łydek, 165.*
Stopa i palce stóp. [790.]
Zgorzelinowa martwica stóp i nóg aż do kolan, 35.
Obrzęk stóp, 48, 111.
Obrzęk wodniczy stóp, 47.
Odwrócenie stóp do wewnątrz, 165.
Bardzo silne bóle stóp i łydek, 140.
Kurcze i słabość stóp, 132.
Znieczulenie podeszew stóp, 134.
Stopy wydają się zdrętwiałe i sztywne, 100.*
Końce palców stóp siniały, ropiały i odpadały, 132.
Zgorzel palców stóp i nóg oraz odpadanie części kończyn w obrębie stawów; przypadki kończyły się śmiercią albo otępieniem umysłowym, 99. [800.]
Kurcze palców stóp, uniemożliwiające chodzenie, 42.

OBJAWY OGÓLNE

Gwałtowne wychudzenie, 35.
Dziecko chudnie, 116.
Gorąca zgorzel, wyżerająca ciało aż do kości, 23.
Zimna zgorzel objęła nos, palce, ręce, ramiona, stopy, golenie i uda, po czym nastąpiła śmierć, 3.
Sucha zimna zgorzel, 34.
Części dotknięte zgorzelą czerniały i oddzielały się od ciała, 12.
Zgorzel, 66.
Obrzęk rozedmowy, 64.
Apopleksja, 63. [810.]
Krańcowe wyczerpanie, zgorzel lub apopleksja, czasami bardzo gwałtowna padaczka, po czym następowała śmierć, 64.
Ręce, stopy, uszy i nos stawały się purpurowe, a znaczna część powierzchni ciała przybierała plamisty wygląd (po dwunastu godzinach), 104.
Ogólny stan adynamiczny, wskutek którego chorzy zwykle umierali około dziesiątego lub dwunastego dnia od początku napadu, 119.
Oznaki stanu połogowego (ósmy dzień), 135.
Zmniejszone wydzielanie, 116.
Opistotonus, 34, 162.
Emprostotonus, opistotonus, risus sardonicus i gwałtowne majaczenie, 47.
Emprostotonus, 42.
Ruchy drgawkowe oraz drgania mięśni i ścięgien kończyn; drgania mięśni twarzy (dziesiąty dzień); drgania mięśni (jedenasty dzień), 135.
Gwałtowne napady, polegające na skurczach kończyn, powtarzające się w krótkich odstępach, aż kończyny stawały się zimne, sztywne i nieruchome, z bardzo silnymi bólami różnych mięśni; w niektórych przypadkach napady przybierały charakter tężcowy, ze szczękościskiem i opistotonusem, a nawet padaczkowy, po czym następowało osłabienie pamięci; napady często występowały nagle w nocy, 145. [820.]
Najstraszniejsze drgawki, po których następował tężec, 143.
Napady zazwyczaj łagodniejsze nocą, tak że chory mógł czasami spokojnie spać, 100.
Drgawki, 66, 99, 141, 165.
Drgawki itd.; niekiedy drgawki prowadziły do śmierci chorego, 116.
Silne uogólnione drgawki (po dwunastu godzinach), 104.
Straszne ruchy drgawkowe i skurcze, 42.
Skurcze, po których następowała śmierć, 15.
Drgawki, po których następowała śmierć, 42, 73.
Zmarła wśród gwałtownych drgawek, 135.
Skurcze, 28. [830.]
Gwałtowne skurcze, po których następowały utrata czucia, całkowita utrata wzroku i słuchu oraz śpiączka, 44.
Uogólnione skurcze, podobne do padaczki, 14, 61.
Skurcze wywołuje zwłaszcza pobudzenie emocjonalne; po nich następują wyczerpanie, osłabienie i sopor, 142.
Powtarzające się skurcze, 139.
Niezwykle bolesne toniczne skurcze mięśni, z opistotonusem, wielkim lękiem i głośnymi krzykami; napady te trwały od pół godziny do kilku godzin, 142.
Chory miotał całym ciałem w najwyższym niepokoju, a ciało pokrywał zimny pot, 47.
Skurcze kloniczne, które w niektórych częściach ciała przechodziły w skurcze toniczne albo występowały z nimi naprzemiennie, 64.
Najgwałtowniejsze skurcze zdawały się nawracać okresowo, tak że można było przewidzieć nadejście nowego napadu, 42.
Najgwałtowniejsze skurcze występowały nocą; towarzyszący im pot zdawał się spowodowany raczej lękiem niż bólami, 42.
Najgwałtowniejsze skurcze toniczne mięśni wszystkich kończyn, 160. [840.]
Skurcze toniczne, 161, 165.
Lekkie tężcowe skurcze twarzy i kończyn, które ustąpiły po wielokrotnych gorących kąpielach (po jednej godzinie), 168.
Mięśnie zależne od woli reagowały nieregularnie, ze sporadycznymi gwałtownymi skurczami mięśni kończyn i pleców (drugi i trzeci dzień), 156a.
Skurcze i drgania, po których następowała śmierć, 47.
Różnego rodzaju ruchy skurczowe, 64.
Bolesne skurcze, które trwały kilka tygodni, 15.
Skurcze i drgania kończyn górnych i dolnych; skurczowe kurczenie się żył, 70.
Nagłe skurcze padaczkopodobne z utratą świadomości, 147.
Skurcze padaczkopodobne, 32.
Skurcze padaczkopodobne u dzieci, po których następowała śmierć, 48. [850.]
Skurcze padaczkopodobne, występujące w odstępach około miesiąca, podczas których chora traciła pamięć, stawała się bezrozumna i mówiła z trudem, 147.
W pełni rozwinięta padaczka, występująca od czasu do czasu, po której stopniowo następowała idiocja; zwykle kończyła się śmiercią po sześciu miesiącach, 89.
Padaczka, zwłaszcza u dzieci, 42.
Napady padaczkowe, 165.
Padaczka, 34, 48, 62.
U niektórych chorych skurcze występowały bez remisji ani nasilenia o jakiejkolwiek porze dnia; chorzy ci znajdowali się w wielkim niebezpieczeństwie, 42.
W większości przypadków skurcze napadały chorego bez wcześniejszych nieprzyjemnych objawów, a jeśli nie następowała remisja, chory umierał trzeciego dnia, 42.
Skurcze często zmieniały się z klonicznych w toniczne, a nawet przechodziły w tężec i szczękościsk, 64.
Skurcze występowały zazwyczaj przed południem, trwały dłużej lub krócej i zawsze następowało po nich wielkie osłabienie, niekiedy całkowita sztywność karku; ulgę przynosiły choremu rozcieranie i rozciąganie kończyn; każde pobudzenie emocjonalne wywoływało nowy napad, 47.
Skurcze występowały dwa lub trzy razy dziennie; w przerwach wielkie osłabienie oraz skurcze kończyn dolnych, wskutek których chory mógł czasami chodzić jedynie na palcach stóp, a także drętwienie kończyn, zwłaszcza palców rąk i stóp, 64. [860.]
Skurcze trwały zwykle od dwóch do czterech godzin, czasami dwadzieścia cztery godziny, i kończyły się obfitym potem, 64.
Nagłe zawroty głowy i ślepota; chorzy całkowicie lub częściowo tracili zmysły, upadali na ziemię i doznawali najgwałtowniejszych skurczów stawów, drgań kończyn, drżenia oraz gwałtownych, bezskutecznych wysiłków wymiotnych; łokcie były przyciśnięte do klatki piersiowej, nadgarstki zgięte, palce zaciśnięte w dłoniach, pięty podciągnięte ku ścięgnom Achillesa, palce stóp podwinięte pod podeszwę, a często nawet dwóch silnych mężczyzn nie mogło wyprostować kończyn, 47.
Po skurczach często występowały wykrzywienie kończyn, rozszerzenie źrenic, utrata świadomości, majaczenie, osłabienie umysłu lub swoista niewrażliwość, w której chora wydawała się zupełnie nieobecna: wpatrywała się w każdego, kto do niej mówił, i nic nie odpowiadała, jakby nie rozumiała; inni chorzy sprawiali wrażenie sparaliżowanych i nie mogli stać ani chodzić, 42.
Gwałtowne drżenie przy każdym wysiłku, nawet przy wysuwaniu języka, 48.
Uogólnione drżenie, 146.
Drżenie, osłabienie oraz uczucie porażenia i odrętwienia, 141.
Drżenie, 14, 48, 82.*
Nieregularne ruchy całego ciała, zwłaszcza kończyn, 98.
Chwiejność całego ciała, 82.*
Bolesne przeciąganie ciała, 14. [870.]
Przejściowe drgania, 47.
Gwałtowne szarpnięcia były poprzedzone uczuciem pełzania i wiązały się z najgwałtowniejszymi bólami; skurczom tym towarzyszyło nieustanne drżenie wszystkich mięśni, a skurcze, początkowo kloniczne, po pewnym czasie stawały się toniczne i nabierały prawdziwie tężcowego charakteru, 41.
Liczne szarpnięcia mięśni zależnych od woli, 44.
Szarpnięcia jak wstrząsy elektryczne, niemal jak w tężcu, 138.
Szarpnięcia i skurcze, 37.
Szarpnięcia, 65.
Lekkie szarpnięcia i widoczne ruchy pod skórą, 48.
Całkowity paraliż, 48.
Paraliż uniemożliwiający choremu dalsze chodzenie, z osłabieniem okolicy krzyżowej i drżeniem stóp, 100.
Utrata czucia i paraliż części ciała wcześniej dotkniętych skurczami, 61. [880.]
Bezwład mięśni był tak wielki, że zaledwie mógł poruszać palcami, a pisanie i chodzenie sprawiały mu wielką trudność (po jednej godzinie), 126.
Objawy porażenne, 100.
Utracił zdolność wykonywania wszelkich ruchów dowolnych, a nawet zdolność mówienia, 115.
Siły życiowe stopniowo się wyczerpywały i wystąpił paraliż; skóra zajętych części zaczęła się złuszczać; na całym ciele pojawiły się pęcherze róży; palce rąk i stóp uległy zgorzeli z oddzielaniem się części miękkich; wypróżnienia były rzadkie i mimowolne, po czym nastąpiły apopleksja i śmierć, 61.
*Niepokój, 142 ; (szósty dzień), 155.
Wielki niepokój, 135, 151, 153.*
Niepokój z częstymi jękliwymi lub przenikliwymi krzykami, 116.
Skrajne osłabienie, 90.
Skrajne osłabienie, drętwienie (sporadycznie aż do całkowitej utraty czucia w kończynach), 99.
Uczucie zupełnego upadku sił i zawroty głowy podczas przechodzenia przez pokój, 108. [890.]
Znaczny spadek sił i temperatury ciała, 125a.
Wielki upadek sił ze słabym, wolnym tętnem (drugi i trzeci dzień), 156a.
Wielki upadek sił (drugi, czwarty i siódmy dzień), 155.*
*Upadek sił, 106, 122 ; (po jednej godzinie), 126a ; (ósmy dzień), 155.
Uczucie omdlewania, 64.
Wyczerpanie, 62, 70.
Wielkie wyczerpanie, z zupełną niemożnością poruszania kończynami dolnymi i jedynie bardzo nieznaczną kontrolą nad górnymi, 97.
Wielkie wyczerpanie po śnie, 84.
Długotrwała bierność z otępieniem, zimnem i utratą czucia w kończynach, po której następowała zgorzel, 65.
Ospałość przez cały dzień (drugi dzień), 126a. [900.]
Wielka ospałość i znużenie (po pół godzinie), 94.
Skrajna ospałość, 99.
Ogólna ospałość i znużenie, 95.
Ogólne znużenie (po jednej godzinie), 126.
Wielkie osłabienie, 10.
Osłabienie, 12, 32, 47, 160.
Osłabienie i zawroty głowy (po dwóch godzinach), 166.
Bardzo osłabiona; nie może poruszyć się w łóżku (trzeci dzień), 155.
Utrata sił, 64.
Utrata sił spowodowana wyczerpującą biegunką, 47. [910.]
Znużenie, 14.
Gwałtowny upadek sił, 54.
Niechęć do poruszania się lub mówienia; każda z tych czynności bardzo go wyczerpuje (jedenasty dzień), 155.
Wielka wrażliwość na zimno, 111.
Części ciała dotknięte skurczami stawały się nieco niewrażliwe, 64.
Po ustaniu skurczów występowała utrata czucia, palce i ręce drętwiały, a wargi bladły; skurcze najczęściej powracały dziewiątego dnia, 42.
Sztywność, całkowita utrata czucia i najgwałtowniejsze bóle, nasilane przez ciepłe powietrze lub ciepło łóżka, nieco łagodzone przez zimno, lecz w ich miejsce pojawiało się uczucie najnieznośniejszego zimna we wszystkich kończynach i w całym ciele, 80.
Ogólny dyskomfort, 100 ; (po dwóch godzinach), 69 ; (po trzech kwadransach), 106.
Ogólne uczucie ciężkości, 105.
Wielka bolesność całego ciała; nie mogła wygodnie leżeć w żadnej pozycji i nie można jej było poruszyć inaczej niż chwytając ją za ręce (drugi dzień); bolesność ciała nie zmniejszyła się (trzeci dzień), 155. [920.]
Kurcze tężcowe utrzymujące się przez kilka dni; pozostała znaczna sztywność kończyn, wskutek której chora często upadała podczas chodzenia, 137.
Kurcze tężcowe, 134.
Nagły, intensywny ból, wskutek którego głośno krzyczał i biegał jak szalony, 142.
Gryząco-świdrujące bóle w tkankach miękkich, gorsze nocą i niepozwalające spać, 140.
Bóle rwące i nieznośne uczucie pełzania w kończynach, ból głowy i pleców, lęk oraz pewna utrata czucia w ramionach i stopach, 61.
Wędrujące bóle w całym ciele, zwłaszcza w plecach i okolicy krzyżowej, 63.
Uporczywe bóle okresowe, 61.
Bóle powracające co dziesięć lub dwadzieścia minut, z powolnym kurczeniem się kończyn, 76.
Bóle wywołujące krzyki, 63.
Przejściowy ból kłująco-rwący, przemieszczający się z miejsca na miejsce, czasami z kurczami, czasami bez nich, 140. [930.]
Uczucie pieczenia, jakby na różne części ciała padały iskry ognia, 61.
Uczucia ciągnięcia i pełzania, przechodzące niekiedy szybko, a niekiedy powoli w gwałtowne bóle i skurcze; kończyny były zgięte, a skórę pokrywał pot, 47.
Drgająco-dygoczące odczucie w pojedynczych włóknach mięśniowych i całych mięśniach twarzy i rąk, 42.
Po przebudzeniu rano odczuwała swoiste mrowienie w całym ciele, czasami jedynie lekkie pełzanie, kiedy indziej zaś objawy nasilały się aż do bolesności, 114.
*Ciepło przykładane do którejkolwiek części ciała nasilało jego bóle; jego skrajna niechęć do ciepła była bardzo godna uwagi, a jeśli w chłodny dzień podczas snu przykryto go czymś dodatkowym, budził się niemal natychmiast i zrzucał to z siebie; nawet podczas najzimniejszej pogody zazwyczaj zastawano go leżącego w łóżku, okrytego jedynie starym płaszczem, 159.
Objawy nasilały się przez cztery dni, 124.
Wszystkie objawy nasilają się z pojawieniem się miesiączki, 33.

SKÓRA

Objawy obiektywne.
Wyziewy ze skóry o zapachu winnym (piąty dzień), 155.
Cuchnące wyziewy ze skóry (drugi dzień), 135.
Trzykrotne złuszczenie naskórka całego ciała u dziewczynki, 47. [940.]
Naskórek zaczyna oddzielać się na zajętych obszarach, 64.
Skóra miękka, zwiotczała, 70.
Skóra sucha, szorstka, 64.
Skóra wygląda na suchą i zwiędłą, 116.
Skóra, na ogół skłonna do pocenia się, była stale zupełnie sucha, 124.
Suchość skóry bez śladu potu, 139.
Skóra sucha i chłodna, 135.
Reakcja naczyń włosowatych skóry była nadzwyczaj powolna: obszar skóry pozbawiony krwi wskutek ucisku palcem bardzo długo odzyskiwał barwę, 94.
Reakcja naczyń włosowatych bardzo powolna, 95.
Naczynia włosowate skóry wydają się puste (siódmy dzień); więcej krwi w żyłach powierzchownych (dziewiąty dzień), 155. [950.]
Skóra gorąca, sucha i żółtawobrunatna, przypominająca skórę mulata (drugi i trzeci dzień); gorąca, sucha, lecz nie tak ciemna jak poprzedniego dnia (czwarty dzień); gorąca i sucha, lecz o lepszej barwie, na stopach i dłoniach wyglądająca naturalnie (szósty dzień); miękka i bardziej naturalna w dotyku, lecz nadal bardzo żółta (dziewiąty dzień); żółta, miękka i wilgotna (dziesiąty dzień); wilgotna i żółta (jedenasty dzień), 155.
Skóra sucha, o ziemistożółtym odcieniu (drugi i trzeci dzień), 156a.
Przebarwienie skóry, 142.
Skóra miała żółtawy odcień, 157.
Dziecko urodziło się z pełnoobjawową żółtaczką, która utrzymywała się aż do śmierci w drugim dniu życia, 117.
Skóra wszędzie ciemnoczerwona, 149.
Skóra o różanym odcieniu, 90.
Cała skóra przybiera ołowiany odcień, kurczy się i marszczy oraz traci czucie, 64.
Skóra zajętych części ciała staje się ołowianoszara i pomarszczona, naczynia znikają, części te stopniowo drętwieją i całkowicie tracą czucie, tak że można je nacinać i nakłuwać bez bólu i bez wypływu krwi z ran, 61.
Wykwity wybroczynowe i czyraki na kończynach dolnych; obwodowe części kończyn, zwłaszcza palce, stają się ciemnoniebieskie, ulegają zgorzeli i całkowicie obumierają; zgorzel szybko rozszerza się na inne części ciała, nie ogranicza się do części mięsistych, lecz obejmuje również kości, wskutek czego części zgorzelinowe często odpadają, 61. [960.]
Wybroczyny, 62, 64.
Czyraki, 62.
Krwawe czyraki, 64.
Nieznaczna wysypka skórna przechodząca w zgorzel, najpierw na palcach stóp i rąk, następnie szybko szerząca się na ramiona i kończyny dolne, 64.
Pęcherze zgorzelinowe, 64.
Różne wykwity skórne, 47.
Rozległe wybroczyny podskórne, 64.
Krwawe wrzody, 47.
Wysiew sinawych plam na całym ciele, 99.
Plamy na twarzy, 34. [970.]
Liczne czyraki na plecach, pośladkach i brzuchu, z bólami tnącymi, otoczone zaczerwienieniem różycowym i przechodzące w zgorzel; zgorzel ta objęła cały tułów i uda, z oddzielaniem się naskórka i trupim odorem; następnie wystąpiły wzdęcie brzucha, czkawka, śpiączka i śmierć, 144.
Czyraki na szyi, wydzielające żółtą treść, z bólem palącym, 34.
Czyraki na szyi, 34.
Bezbolesny pęcherz na lewym palcu wskazującym, wielkości orzecha, który pęka i wydziela posokę; dno owrzodzenia jest czarniawe; wszystkie palce są pozbawione czucia, 42.
Plamki na stopach, podobne do ukąszeń pcheł, utrzymujące się przez osiem tygodni, 34.
Objawy subiektywne.
Bóle skóry, 65.
Mrowienie, 143, 155, 161.
Całemu przebiegowi choroby towarzyszyło mrowienie stóp oraz inne objawy charakterystyczne dla ergotyzmu, 98.
Mrowienie z uczuciem, jakby myszy pełzały pod skórą, 142.
Mrowienie na twarzy, dziąśle i innych częściach ciała, 70. [980.]
Mrowienie w kończynach, z bólami rozdzierająco-kłującymi, 140.
Mrowienie ramion, nóg i twarzy, 47.
Mrowienie kończyn, 162.
Mrowienie nie tylko w palcach, lecz na całym ciele, 42.
Mrowienie w opuszkach palców, utrzymujące się przez kilka tygodni, z częściową utratą czucia, 42.
Uczucie pełzania i mrowienie na całym ciele, 145.
Uczucie pełzania po całym ciele (pierwszy dzień), 155.
Uczucie pełzania między skórą a ciałem, 140.
Szarpiące uczucie pełzania pod skórą, 37.
Uczucie, jakby coś pełzało pod skórą, 70. [990.]
Uczucie pełzania znacznie się nasilało, stając się tak bolesne, że chora głośno krzyczała i nie mogła zaznać spokoju w żadnej pozycji, 64.
Pełzanie i mrowienie w skórze, 82.
Gwałtowne pełzanie i kłucie na całym ciele, zwłaszcza na górnej wardze, a niekiedy dookoła ust, 89.
Pełzanie i mrowienie, 76.
Pełzanie i utrata czucia, sięgające nawet przedramion, 42.
Gwałtowne pełzanie w dłoniach i stopach, 160.
Uczucie pełzania, jak przy mrowieniu albo jakby kończyna zesztywniała z zimna bądź zdrętwiała wskutek zaśnięcia; jakby była pozbawiona czucia, a czucie powracało wraz z powracającym ciepłem; zauważa się to zwłaszcza w palcach rąk i stóp, często również na całym ciele, a także na języku, który staje się wówczas bolesny, 61.
Pełzanie w opuszkach palców, dłoniach, szyi i innych częściach ciała, 48.
Pełzanie w dłoniach i stopach, 86.
Palące, odrętwiające i kłujące doznanie na całej powierzchni ciała, ze znaczną trudnością w poruszaniu kończynami, któremu towarzyszy uczucie podobne do wywołanego w kończynie uciskiem na pień nerwu, kiedy mówi się, że kończyna zdrętwiała (pierwszy dzień), 156a. [1000.]
Drobne kłucia tu i ówdzie w skórze, ustępujące po drapaniu i wkrótce nawracające; w podrapanych miejscach długo utrzymywało się nieprzyjemne ciepło, 109.
Świąd całego ciała (szósty dzień), tak silny, że chora rozdzierała sobie skórę (ósmy dzień), 155.
Dokuczliwy świąd kończyn dolnych, przypominający mrowienie, 34.

SEN

Ospałość i skłonność do soporu (czwarty dzień), 155.
Ospałość (szósty, ósmy i dziewiąty dzień), 155.
Silna potrzeba snu (po godzinie); następnej nocy sen był zaburzony przez niespokojne sny, 124.
Wielka senność, 72, 84.
Senność, 64.
Wielka skłonność do snu, 72.
Skłonność do soporu (pierwszy dzień), 155. [1010.]
Sen w stanie otępienia, trwający przez kilka dni, 47.
Głęboki, długo utrzymujący się sen, 72.
Niemal całkowite pogrążenie we śnie (po godzinie), 167.
*Senność, 162.
Spała w nocy półtorej godziny — był to pierwszy sen, jakiego zaznała podczas choroby (druga noc), 155.
Sen niespokojny, przerywany niespokojnymi snami, 64.
Spędziła niespokojną, gorączkową i bezsenną noc w stanie silnego pobudzenia nerwowego, 156.
Sen bardzo niespokojny, 12.
Sen niespokojny, z przytłaczającymi snami, 80.
Mało snu (pierwsza noc), 126a. [1020.]
Nagłe budzenie się ze snu, z dzikim, nieruchomym spojrzeniem (dziesiąty dzień), 155.
Nagłe budzenie się ze snu i dzikie spojrzenie, jak u osoby wystraszonej, po czym następowało kołatanie serca (dziewiąty dzień), 155.
Całkowity brak snu (drugi i trzeci dzień), 156a.

GORĄCZKA

Dreszcze i uczucie zimna.
Niezwykle gwałtowny dreszcz, po którym następuje palące gorąco, obejmujące zwłaszcza części wewnętrzne i związane z gwałtownym niepokojem, tak że wielu chorych traci rozum, oraz gwałtownym, niemal nieugaszonym pragnieniem, 61.
Gwałtowny dreszcz, po którym następuje gwałtowne palące gorąco z nieugaszonym pragnieniem, 64.
Wystąpił dreszcz, po którym natychmiast pojawiły się nudności, ból kłujący głowy, zawroty głowy i częściowa ślepota, 156.
Dreszcze wstrząsające, z cutis anserina, 125.
Dreszcze wstrząsające, po których wystąpiły gorąco i gwałtowne pragnienie (pierwszy dzień), 155.
Dreszcz wstrząsający, 48.
Dreszcz przechodzący po kończynach (po godzinie); uczucie zimna w całym ciele (po trzech godzinach), 126. [1030.]
Ogólne uczucie zimna w różnych częściach ciała, jak od zimnej wody lub śniegu, 89.
Uczucie zimna (po godzinie), 126a.
Zimno powierzchni ciała, szczególnie kończyn, 157.
Obniżona temperatura ciała, 147.
Zimna skóra, 122; (po trzech kwadransach), 106.
Skóra zimna, szczególnie na twarzy, 108.
Niska temperatura skóry, z obfitym poceniem się (po dwóch godzinach), 104.
Skóra chłodna, 87.
Dreszcze, 122, 148.
Nagły dreszcz, 48. [1040.]
Twarz zimna i blada, 153.
Dreszcze w kończynach (po godzinie), 123.
Temperatura pod językiem 98°F, 131.
Uczucie wielkiego zimna na plecach i brzuchu, 64.
Gorąco.
Gorączka (pierwsza noc i drugi dzień), 156.
Gorączka towarzyszy bólom żołądka i brzucha oraz bólom kończyn, z wewnętrznym gorącem, niepokojem i silnym pragnieniem, 100.
Pobudzenie gorączkowe, 47, 54, 64.
Pojawiły się objawy duru brzusznego (pierwszy dzień), 155.
Intensywne gorąco, 149.
Zwiększone ciepło ciała, 81. [1050.]
Gorąco, 64, 76.
Gorąco z pragnieniem, 48.
Skóra paląco gorąca, 100.
Gorąco i otępienie głowy, 100.
Pot.
Obfite pocenie się całego ciała, 146.
Pocenie się całego ciała z wyjątkiem twarzy (szósty dzień), 155.
Pot na całym ciele, łagodzący wszystkie objawy, 147.
Bardzo obfite pocenie się całego ciała, 34.
Wystąpienie zimnego potu, 63.
Pokryty zimnym potem, 142. [1060.]
Lepki pot, po którym wystąpiły skurcze padaczkopodobne i śmierć, 139.
Zimny, lepki pot, 64.
Obfity zimny pot, 160.
Pot na czole, 148.
Pot od głowy aż do dołka podsercowego, 80.
Kończyny pokryte zimnym potem, 97.

WARUNKI

Pogorszenie.
( Przed południem ), Skurcze.
( Wieczorem ), Ucisk i ciągnięcie w podbrzuszu.
( W nocy ), Skurcze; ból w tkankach miękkich.
( Po zjedzeniu chleba ), Zawroty głowy.
( Gorąco ), Bóle.
( Z chwilą pojawienia się miesiączki ), Objawy.
( Podczas mikcji ), Pieczenie w cewce moczowej.
( Przy poruszaniu się ), Zawroty głowy; w łóżku wirowanie obrazu.
( Poruszanie głową ), Czarno przed oczami.
( Przy wstawaniu ), Wirowanie obrazu.
( Przy podnoszeniu się w łóżku ), Czarno przed oczami.
( Przy próbie oddania moczu ), Ból tnący i szczypanie w cewce moczowej.
( Ciepłe powietrze ), Kłucie w żołądku; bóle.
( Ciepło łóżka ), Bóle.
Poprawa.
( Na świeżym powietrzu ), Kłucie w żołądku.
( Prostowanie zgiętych części ciała ), Ból w ramieniu i dłoni.
( Schylanie się ), Ból pleców.
( Pot ), Objawy.

Secale Cornutum