Copaiva

Copaifera officinalis, L.

Rząd naturalny , Leguminosæ.

Przygotowanie , nalewka z balsamu.

Źródła. 1 , Hahnemann, Fragmenta de Vir.; 2 , Teste, próby lekowe na sobie oraz siedmiu lub ośmiu osobach obojga płci, przy użyciu 6. rozc., System. de la Mat. Méd.; 3 , Ansiaux, Clinique Chir., Liège, 1816, za Rothem, M. M.; 4 , Ribes, Bull. d. l. Soc. d'émulation, 1822, za Rothem; 5 , Delpech, Mem. sur l. baume de Copahu, za Rothem; 6 , Roemhild, Preuss. Ver., za Rothem; 7 , Grossheim, z tego samego źródła; 8 , Loerenhardt, z tego samego źródła; 9 , Merat i Dolens, Dict. de M. Méd., za Rothem; 10 , Lisle, Rec. de Mém. de Méd., za Rothem; 11 , Fox, działanie na skórę, Lancet, 1867; 12 , Hardy, Gaz. des Hôp (N. Y. Med J., 10, 416), działanie na skórę podczas podawania z powodu rzeżączki; 13 , Sachse, Med. Zeit., 1839, skutki przyjmowania z powodu rzeżączki; 14 , (pominięto); 15 , Mitscherlich, ogólne objawy zatrucia, Pharm. J., 9, 233; 16 , Konig, student, przyjmował powtarzane dawki emulsji zawierającej pół uncji balsamu i cztery uncje „podłoża” (dawki po dwie łyżki), Wibmer; 17 , Schroff, działanie ogólne, Lehrb. d. Pharm.; 18 , dr Behn, działanie na skórę pacjentów przyjmujących Cop., za Schroffem; 19 , Husemann. Pflanzenstoffe, działanie; 20 , Lehmann, działanie u pacjentów, za Husemannem; 21 , Weil, ogólne zestawienie działania, A. H. Z., 84, 41; 22 , Lembke, próba lekowa z użyciem 10 do 70 kropli, Z. fur H. Kl., 11, 161.

UMYSŁ

• Sfera emocjonalna.
• Nieprzezwyciężona niechęć do zwykłego zajęcia, 2.
• Wstręt do życia, a zarazem lęk przed śmiercią, 2.
• Podczas miesiączki poranny smutek, depresja, bóle lędźwi oraz skrajne pobudzenie układu nerwowego, 2.
• Rano, wkrótce po przebudzeniu, głęboki smutek, który ustępuje podczas spaceru, lecz powraca wieczorem, 2.
• Okresowe popołudniowe napady smutku i płaczu, z zimnem kończyn i uderzeniami gorąca na twarzy, 2.
• Młoda dziewczyna wybucha płaczem, słysząc dźwięk fortepianu, 2.
• Niepokój o własne zdrowie, 2.
• Przez cały tydzień usposobienie drażliwe, wybuchowe, ponure i nieznośne, z burzeniem się krwi, gorącem głowy oraz drżeniem rąk wskutek najmniejszego sprzeciwu, 2.
• Niedorzeczne wyrzuty dotyczące błahych i dawno minionych zdarzeń, 2. [10.]
• Mizantropia, 2.
• Sfera intelektualna.
• Całkowita niezdolność do nauki; w głowie pustka, a myśli są splątane; przy próbie przezwyciężenia tego pojawia się ból tępy w czole, 2.
• Osłabienie pamięci, które go drażni i w końcu wprawia w stan posępnego przygnębienia, 2.

GŁOWA

• Zawroty głowy.
• Zawroty i ból głowy, 3.
• Napad zawrotów głowy przed południem podczas jazdy konnej, chociaż w tym czasie rozmawiał i prowadził konia stępem, 2.
• Przemijające napady zawrotów głowy podczas siedzenia, pracy i chodzenia, zwłaszcza jednak przy wyprostowanej, nieruchomej pozycji stojącej, 2.
• Ogólnie — głowa.
• Napływ krwi do głowy i twarzy podczas jedzenia i po nim, 2.
• Uczucie ciężkości głowy, zwłaszcza w okolicy potylicznej, którą chory odruchowo przyciska do kołnierza płaszcza; przynosi to ulgę, 2.
• Ból głowy przed południem, 2.
• Czoło.
• Ucisk w czole, 2.
• Skronie. [20.]
• Kłucia w skroniach i za uszami, 2.
• Nagłe kłucia w obu skroniach podczas porannego mycia twarzy chłodną wodą, 2.
• Ból rwący w okolicach skroniowych, zwłaszcza po lewej stronie, łagodzony lekkim uciskiem dłoni, 2.
• Ból jak po stłuczeniu w prawej skroni, wieczorem i w nocy, stający się nieznośny, gdy chorą okolicę przyciska się do poduszki, 2.
• Szczyt głowy.
• Pulsujące kłucia na szczycie głowy, niezsynchronizowane z tętnem, 2.
• Okolice ciemieniowe.
• Połowiczy ból głowy (po lewej stronie), z bólem świdrującym, uczuciem zimna w chorej okolicy, płaczem i nieustannym jęczeniem przez trzy dni, u dwudziestodwuletniego młodego mężczyzny ze skłonnością do hipochondrii. (Ból ustąpił po

Mercurius ), 2.

• Potylica.
• Ból tępy w potylicy, 2.
• Przeszywający ucisk w okolicy prawej guzowatości potylicznej, 2.
• Głęboko umiejscowione, pulsujące kłucia w potylicy, 2.
• Kłucia w okolicy lewej guzowatości potylicznej, z okresowymi wstrząsami całej głowy, wyłącznie rano, 2.
• Zewnętrzna powierzchnia głowy. [30.]
• Wypadanie włosów po pierwszych dawkach, 2.
• Wrażliwość skóry głowy, a nawet włosów, 2.

OKO

• Objawy obiektywne.
• Zaczerwienienie lewego oka, 2.
• Powieki.
• Skurcz prawej górnej powieki, powracający kilkakrotnie w ciągu dnia, z towarzyszącym lekkim bólem uciskającym oczu, 2.
• Mimowolny skurcz mięśni okrężnych oczu rano, 2.
• Sklejanie się powiek rano, 2.
• Źrenica.
• Zwężenie źrenic, 2.
• Wzrok.
• Wrażliwość oczu na światło, 2.
• Przemijające zaciemnienie widzenia, 2.
• Przy naprzemiennym zamykaniu prawego i lewego oka te same przedmioty oglądane lewym okiem wydają się bledsze niż oglądane prawym, 2. [40.]
• Czarne punkty unoszące się przed oczami, 2.

UCHO

• Kłucia w lewym uchu przez całą noc, zmuszające do krzyku; kilka dni później z przewodu słuchowego wydobywa się niewielka ilość ropnej wydzieliny (po trzech dniach), 2.
• Mrowienie w uchu, 2.
• Słuch.
• Nadmierna wrażliwość słuchu, zwłaszcza na przenikliwe dźwięki, do tego stopnia, że wystrzał z pistoletu wywołał skrajnie nieprzyjemne, a nawet bolesne doznanie; doznanie to nie wynikało z huku wybuchającego prochu, lecz z uderzenia kuli w metalową tarczę, do której strzelano, 2.
• Bolesne rozbrzmiewanie w głowie każdego dźwięku, ustępujące po półgodzinnym spacerze, 2.
• Dudnienie w uszach, 2.
• Brzęczenie w uszach, 2.

NOS

• Częste kichanie, 2.
• Niedrożność nosa przez dwa dni, wyłącznie rano, 2.
• Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, z bólem głowy, bólem uciskającym u nasady nosa i świądem oczu, 2.

TWARZ. [50.]

• Bladość i chorobliwy wygląd twarzy, 2.
• Obrzmienie twarzy, 2.
• Przemijające bóle rwące w lewym policzku, 2.

JAMA USTNA

• Zęby.
• Wydaje się, że nieprzyjemny zapach pochodzi z zębów, 2.
• Zęby wydają się słabiej osadzone i ruszają się w zębodołach, 2.
• Uczucie cierpnięcia zębów, 2.
• Wrażenie, jakby zęby były wydłużone, 2.
• Uczucie zimna w zębach, 2.
• Ból gryzący i pulsujący w zębie próchnicowym, nasilający się przy wciąganiu chłodnego powietrza lub wskutek zetknięcia z zimnym napojem, 2.
• Dziąsła.
• Ból piekący jak przy otarciu w dziąsłach, podniebieniu i gardle, 2.
• Język. [60.]
• Zaczerwienienie ze szczypaniem na brzegach i końcu języka, 2.
• Język jest pokryty białawym nalotem , zielonym u nasady, 2.*
• Ogólnie — jama ustna.
• Suchość jamy ustnej, zwłaszcza w nocy i rano, 2.
• Lepki śluz w jamie ustnej i gardle, stale tworzący się na nowo, 2.
• Ślina.
• Przemijające zwiększenie wydzielania śliny, 16.
• Ślinotok wieczorem, w nocy i rano, 2.
• Od czasu do czasu nagły, obfity wypływ słodkawej śliny, 2.
• Smak.
• Gorzki smak w ustach, 2.
• Każdy pokarm wydaje się zbyt słony, 2.

GARDŁO

• Bóle gardła bez najmniejszego obrzęku migdałków ani cieśni gardzieli, 20. [70.]
• Zaciskanie gardła, 2.
• Migdałki.
• Obrzęk obu migdałków (zwłaszcza prawego), 2.
• Gardło.
• Uczucie ciała obcego w gardle, 2.
• Dokuczliwy ucisk w gardle, 2.
• Zewnętrzna okolica gardła.
• Wrażliwość ślinianek przyusznych bez dostrzegalnego obrzęku; natomiast w śliniankach podżuchwowych ból jak po stłuczeniu i wyraźny obrzęk, 2.

ŻOŁĄDEK

• Apetyt.
• Niezwykły głód wieczorem, tuż przed pójściem do łóżka, 2.
• Nadmierny głód (przez pierwsze dwa dni), następnie utrata apetytu, 2.
• Utrata apetytu przez cały drugi dzień, 16.
• Wstręt do jedzenia przez cały dzień, 4.
• Pragnienie.
• Pragnienie i zmniejszony apetyt, 2.
• Odbijanie i czkawka.
• Odbijanie po jedzeniu, 2. [80.]
• Częste odbijanie, 16.
• Kwaśne odbijanie, 2.
• Cuchnące odbijanie, 2.
• Odbijanie o smaku spożytych pokarmów, 2.
• Czkawka po jedzeniu, 2.
• Nudności i wymioty.
• Nudności, 16.
• Nudności rano, 2.
• Nudności, wymioty i osłabienie żołądka, 13.
• Nadmierne nudności, 16.
• Nadmierne nudności z biegunką, 19.
• Żołądek. [90.]
• Zapalenie żołądka i jelit, 19.
• Zaburzenia żołądkowe podczas miesiączki, 2.
• Pewien rodzaj omdlewającej słabości odczuwanej w żołądku, bez rzeczywistego apetytu, 2.
• Kardialgia i wymioty, 5.
• Ból palący w żołądku, 2.
• Cała okolica nadbrzusza jest napięta i bolesna przy dotyku, 2.
• Skurcz żołądka, 2.
• Ucisk w dołku podsercowym, nawet przed śniadaniem, 2.
• Kłucia w żołądku, występujące okresowo, jakby napadowo, 2.
• Pulsowanie w dołku podsercowym, po którym następują kołatanie serca oraz zaćmienie świadomości przy wstawaniu od stołu po jedzeniu, 2.

BRZUCH

• Podżebrza. [100.]
• Kłucia w podżebrzach, 2.
• Ból uciskający, niekiedy pulsujący, w okolicy wątroby, 2.
• Ogólnie — brzuch.
• Burczenie z wzdęciem w jelitach oraz uczucie, jakby miała rozpocząć się kolka, 16.
• Głośne przelewanie się w jelitach, 2.
• Oddawanie skrajnie cuchnących gazów rano, w łóżku i po wstaniu, 2.
• Kurczowe bóle, 16.
• Gwałtowne kurcze w brzuchu, 19.
• Szczypanie w brzuchu, 2.
• Gwałtowne bóle tnące, po których następują dwa biegunkowe wypróżnienia, natychmiast po wypiciu filiżanki café au lait (jak zwykle), 2.
• Kolka i rozwolnienie, 3. [110.]
• Bolesna kolka, 16.
• Podbrzusze i okolice biodrowe.
• Obrzmienie podbrzusza, 2.
• Ucisk w podbrzuszu jak od kamienia, 2.
• Pulsowanie w podbrzuszu, 2.
• Obrzęk (niezbyt duży) węzłów pachwinowych, 2.
• Obrzęk i wrażliwość pachwinowych węzłów chłonnych, 21.
• Pachwinowe węzły chłonne są bolesne przy dotyku, 2.

ODBYTNICA I ODBYT

• Odbytnica.
• Skurcze odbytnicy, 2.
• Ucisk w odbytnicy, powodujący stałe parcie na stolec, 2.
• Kłucia w odbytnicy, 2, 21.
• Odbyt. [120.]
• Krwawiące guzki krwawnicze, 2.
• Stałe sączenie się z odbytu surowiczego lub nawet ropnego płynu, 2.
• Piekący świąd odbytu, 2.

STOLEC

• Biegunka.
• Biegunka rano, 2.
• Biegunka towarzyszyła wysiękowi ze skóry, 12.
• Biegunka z białawym kałem, zwłaszcza rano, z uczuciem zimna oraz ciągnąco-rwącym bólem brzucha, który przed wypróżnieniem i po nim zmuszał chorego do zginania się wpół, 1.
• Biegunka występująca naprzemiennie z uporczywym zaparciem, 21.
• Gwałtowna biegunka w ciągu jednej nocy (piętnaście wypróżnień w ciągu dziesięciu godzin), ze skurczami żołądka, zimnem kończyn i kurczami łydek, 2.
• Straszliwa biegunka, 13.
• Częste oddawanie stolca, początkowo uformowanego, następnie papkowatego, a w końcu śluzowego i zmieszanego z krwią, 15. [130.]
• Kilka miękkich stolców każdego dnia, po których następuje ogólne wyczerpanie, 2.
• Stolce rzadkie, dwa lub trzy dziennie, bez bólu i bez parcia; wydaje się, że w odbytnicy zwiększa się wydzielanie śluzu, 22.
• Obfite stolce, 3.
• Białawe stolce kałowe o kwaśnym zapachu, z wydalaniem glist, 2.
• Stolec jak owcze bobki, 2.
• Stolce początkowo suche i uformowane, kończące się biegunką, 2.
• Dwa płynne stolce, 16.
• Mimowolny biegunkowy stolec, 1.
• Zaparcie.
• Niedostateczne wypróżnienia, 2.
• Brak stolca przez pięć dni, 2.

NARZĄDY MOCZOWE

• Pęcherz moczowy. [140.]
• Tępy ból pęcherza moczowego, 2.
• Pieczenie w szyi pęcherza moczowego i cewce moczowej, 21.*
• Ucisk na pęcherz moczowy, 2.
• Ucisk na pęcherz moczowy, z częstym, bezskutecznym parciem na mocz i oddawaniem moczu kropla po kropli, 21.
• Cewka moczowa.
• Zapalenie dróg moczowych i przyległych części. Wiadomo również, że lek ten powodował zapalenie cewki moczowej, zatrzymanie moczu oraz zapalenie pęcherza moczowego, gruczołu krokowego, odbytu i odbytnicy.

Interesujące jest, że niektórzy lekarze przepisują ten lek niemal na te same dolegliwości, o których inni stwierdzili, że są przez niego wywoływane, 9.

• Zapalenie i obrzęk cewki moczowej, z bólami wzdłuż całego prącia, 21.
• Wyciek śluzu z cewki moczowej, 21.
• Śluzowy wyciek z cewki moczowej, 2.
• Wyciek mlecznej, drażniącej i żrącej wydzieliny, z bolesną mikcją, 21.
• Obfity mleczny wyciek przez trzy dni, ustępujący samoistnie mimo dalszego stosowania leku, 2. [150.]
• Nasilenie wycieku z cewki moczowej było odwrotnie proporcjonalne do wysięku ze skóry, 12.
• Wyciek z cewki moczowej ustał, lecz powrócił po czterech lub pięciu dniach, wraz z ustępowaniem wykwitów, 12.
• Ropny wyciek rzeżączkowy, 1.
• Pieczenie w cewce moczowej podczas oddawania moczu, 1.
• Pieczenie i świąd cewki moczowej oraz pochwy, 21.
• Ciągnięcie w cewce moczowej, 22.
• Ból ujścia cewki moczowej jak po zranieniu, 1.
• Pulsujący ból cewki moczowej poza oddawaniem moczu; ujście cewki rozwarte, obrzmiałe i zmienione zapalnie, 1.
• Łaskotanie w ujściu cewki moczowej, 21.
• Świąd i szczypanie w cewce moczowej przed oddaniem moczu i po nim, 16. [160.]
• Częste parcie na mocz natychmiast po jego oddaniu, 22.
• Częste bezskuteczne parcie na mocz, 2.
• Stałe parcie na mocz, 1.
• Mikcja.
• Częste oddawanie moczu, przeważnie w małych ilościach, 15.
• Częste oddawanie moczu w nocy; mocz obfity i jaśniejszy niż dawniej, 22.
• Obfite wydzielanie moczu o zapachu balsamu, 21.
• Mocz oddawany obficiej i częściej niż zwykle, 16.
• Mocz jest obfitszy i bardziej kwaśny oraz ma bardzo silny zapach fiołków, 3.
• Wielomocz, 19.
• Krwawa mikcja, 21. [170.]
• Krwiomocz, stranguria i ischuria, 17.
• Bolesne oddawanie moczu, 21.
• Mocz wydalany jest kropla po kropli, 1.
• Zatrzymanie moczu, 21.
• Mocz.
• Mocz miał bardzo silny zapach Copaiba, silnie się pienił, był ciemnożółty i miał odczyn kwaśny, 22.
• Gorzki smak moczu, 17.
• Albuminuria utrzymująca się przez kilka dni, 19.

NARZĄDY PŁCIOWE

• Męskie.
• Powierzchowne otarcie naskórka na żołędzi i napletku, 2.
• Nadmierne erekcje, z lubieżnymi myślami i stałym pobudzeniem popędu płciowego, 21.
• Bardzo silne erekcje w następnych dniach (nocą i rano), z lubieżnymi myślami lub bez nich, 2. [180.]
• Brak erekcji w pierwszych dniach, 2.
• Długotrwałe łaskotanie żołędzi prącia, utrzymujące się przez kilka godzin, 22.
• Nieprzyjemny świąd czubka żołędzi, 2.
• Zaczerwienienie i niewielkie sączenie między moszną a udem, 2.
• Obrzęk jednego jądra (lewego), bardzo wrażliwego na dotyk, 2.
• Tępy ból jąder z uczuciem ciężkości, 2.
• Uciskowe ciągnięcie w jądrach, 21.
• Stałe i utrzymujące się pobudzenie płciowe (przez cały czas próby lekowej), 2.
• Silne pragnienie stosunku płciowego przy braku erekcji, 2.
• Żeńskie.
• Tętnienie i ból w okolicy jajnika, 21. [190.]
• Pulsowanie w okolicy prawego jajnika podczas stania, 2.
• Skurcze macicy, 2.
• Ciągnięcie w macicy, ujściu cewki moczowej i pochwie, 21.
• Uczucie pociągania macicy i pęcherza moczowego ku dołowi, 21.
• Ciągnące bóle więzadeł wieszadłowych macicy, 2.
• Stały ucisk na macicę, jakby miało dojść do jej wypadnięcia, 2.
• Piekące czerwone plamy na sromie, 2.
• Świąd sromu, 2.
• Głębokie kłucia w pochwie i szyjce macicy, 1.
• Upławy po miesiączce, 2. [200.]
• Długotrwałe upławy ustępują podczas stosowania leku, 2.
• Mleczne upławy, 2.
• Drażniące upławy, powodujące otarcia sromu, 2.
• Miesiączka pojawia się o trzy dni za wcześnie, 2.
• Miesiączka pojawia się o siedem dni za wcześnie, 2.
• Miesiączka pojawia się o dziesięć dni za wcześnie, 2.
• Miesiączka pojawia się we właściwym terminie, lecz krwawienie jest bardzo blade i znacznie mniej obfite niż zwykle, 2.
• Miesiączka pojawia się ponownie po kilkudniowej przerwie, 2.
• Krwotok maciczny, 1.

NARZĄDY ODDECHOWE

• Krtań, tchawica i oskrzela.
• Suchość i szorstkość w krtani, 2. [210.]
• Podczas miesiączki uczucie ucisku w krtani, chrypka rano; suchy kaszel rano, 2.
• Ból w krtani jak od otarcia, 2.
• Głos.
• Chrypka, zwłaszcza rano, z bólem krtani jak od otarcia podczas mówienia, 2.
• Głos, choć niewiele zmieniony, przez cały czas próby lekowej traci swoją skalę; niższe tony pozostają niezmienione, lecz wyższe wywołują ból jak od otarcia, który ostatecznie uniemożliwia ich wydobycie, 2.
• Kaszel i odkrztuszanie.
• Kaszel wywołany łaskotaniem w krtani, tchawicy i oskrzelach, 2.
• Suchy kaszel rano i wieczorem, 2.
• Kaszel z obfitym, białawym odkrztuszaniem; odkrztuszana wydzielina jest niekiedy słonawa, niekiedy mdła i wywołująca nudności, 2.
• Szorstki kaszel, z utrudnionym odkrztuszaniem zielonkawego śluzu, 2.
• Oddychanie.
• Nieprzyjemny zapach z ust rano, 2.
• Powolne oddychanie, 15.

KLATKA PIERSIOWA. [220.]

• Pieczenie w klatce piersiowej, 2.
• Uczucie pełności w klatce piersiowej, często zmuszające do wzdychania, 2.
• Ucisk w klatce piersiowej z utrudnionym oddychaniem podczas pracy w schylonej pozycji, na przykład przy kopaniu, 2.
• Przód.
• Ucisk na mostek, 2.
• Boki.
• Kłucia po prawej stronie klatki piersiowej, 2.

SERCE I TĘTNO

• Częste i bardzo słabe uderzenia serca, 15.
• Kołatanie serca podczas pracy, 2.

SZYJA I PLECY

• Szyja.
• Ból reumatyczny w karku i po lewej stronie szyi, 2.
• Plecy.
• Sztywność pleców, ustępująca podczas chodzenia, 2.
• Okolica piersiowa.
• Ciągnięcie w obu łopatkach, 2. [230.]
• Kłucia w lewej łopatce, 2.
• Kłucia między barkami, powodujące nagłe urywanie oddechu, 2.
• Ból palący w piersiowym odcinku kręgosłupa, 2.
• Okolica lędźwiowa.
• Bóle lędźwiowe, 19.
• Tępe, jakby skurczowe bóle w okolicy lędźwiowej, 2.

KOŃCZYNY OGÓLNIE

• Drżenie kończyn, 2.
• Drgania kończyn w spoczynku, 2.

KOŃCZYNY GÓRNE

• Drętwienie ramienia, na którym się leży, w nocy, 2.
• Bark.
• Ból w prawym barku jak przy zwichnięciu, 2.
• Ostry ból w lewym barku, 2. [240.]
• Ostre kłucia w lewej pachwinie pachowej, przenikające do klatki piersiowej, 2.
• Węzły chłonne pachowe są wrażliwe na dotyk, 2.
• Łokieć.
• Bardzo silny ucisk w prawym stawie łokciowym wieczorem; poprzedniej nocy taki sam ucisk występował w drugim barku, 22.
• Przedramię.
• Ciągnięcie w przedramionach, 2.
• Nadgarstek.
• Bardzo silny ból lewego nadgarstka, 22.
• Dłoń.
• Drżenie rąk, 2.
• Palce.
• Sztywność palców, 2.

KOŃCZYNY DOLNE

• Drętwienie kończyn podczas siedzenia, 2.
• Nieznośny niepokój w kończynach dolnych, 2.
• Biodro.
• Bóle reumatyczne (jakby wywołane wielkim zmęczeniem) w lewym biodrze i kolanie, ze skurczami macicy podczas miesiączki, 2. [250.]
• Ból kurczowy w obu biodrach, silniejszy w prawym, 2.
• Ból prawego biodra jak przy stłuczeniu podczas leżenia na nim, 2.
• Ból prawego biodra jak przy stłuczeniu podczas chodzenia i przy dotyku, 2.
• Udo.
• Przed bólami skręcającymi — zaciskający ból w zagłębieniu kości udowej, 1.
• Kolano.
• Trzaskanie w kolanach podczas prostowania nóg, 2.
• Tępy ból kolan, 2.
• Ucisk w lewym kolanie podczas chodzenia, 22.
• Staw skokowy.
• Bardzo silny ból prawego stawu skokowego podczas chodzenia i w spoczynku, 22.
• Stopa.
• Obrzęk obu stóp, 2.
• Obrzęk lewej stopy, 2. [260.]
• Ból stóp jak przy skręceniu, bardzo dokuczliwy przy rozpoczynaniu chodzenia i ustępujący w miarę chodzenia, 2.
• W okresie zimna ból na grzbiecie stopy podczas ruchu, 1.

OBJAWY OGÓLNE

• Obiektywne.
• Napady skurczowe i inne objawy histeryczne, 2.
• Znużenie z niespokojnym przygnębieniem, 2.
• Osłabienie mięśni nasila się, 15.
• Subiektywne.
• Nadmierna wrażliwość całego układu nerwowego, tak że hałas wywołuje u niego wzdryganie się i złości go, 2.
• Skrajna wrażliwość na zimno i wilgoć, 2.
• W większości przypadków osłabiona wrażliwość czuciowa, 15.
• Ciągnięcie we wszystkich mięśniach, zwłaszcza wieczorem i w nocy, 2.
• Pulsowanie tu i ówdzie, 2.

SKÓRA

• Obiektywne.
• Wykwity suche. [270.]
• Wysypka skórna złożona z odosobnionych, ostro odgraniczonych, nieco wyniosłych, jaskrawoczerwonych plam oraz wyniosłości podobnych do bąbli po użądleniu osy, zlewających się na uszach i grzbietach rąk; po kilku dniach przybrały barwę brunatnożółtą, jak tak zwane plamy wątrobowe; nie było złuszczania poza uszami, gdzie miało ono drobny, mączysty charakter; nawet po czterech tygodniach widoczne były plamy z towarzyszącym pieczeniem, 20.
• Wysypka przypominająca rumień różowaty, lecz plamy są bardziej wyniosłe i większe, zlewają się na niektórych częściach klatki piersiowej i ramion oraz wyglądają nieco jak wybroczyny; wysypka znika pod koniec czwartego dnia bez dostrzegalnego złuszczania, 11.
• Niepokój trwający dwa dni, po którym następuje bardzo silny dreszcz, a następnie gorąco i wysypka z bardzo wyraźnie odgraniczonych, soczewkowatych plam; wysypka ta powoduje intensywny świąd i kłucie skóry; przypomina odrę, lecz nie towarzyszą jej żadne objawy nieżytowe. Trzeciego dnia gorączka ustępuje, a wysypka blednie. Siódmego dnia skóra ma plamisty wygląd. Wysypka nie znika całkowicie przez pięć dni; bez złuszczania, 7.
• Wysypka złożona z licznych czerwonych plam na całym ciele, szczególnie na twarzy, 3.
• Czerwona wysypka prosówkowa, niekiedy rozsiana, niekiedy zlewna, poprzedzona bólem głowy, zawrotami głowy i wstrętem, 5.
• Po kilku dniach wystąpił uogólniony rumień kopaiwowy o typowych cechach tej wysypki, 12.
• Copaiba wywołuje wysypkę dobrze opisaną przez Judda w jego pracy: różowy rumień o „pumeksowatym” wyglądzie, jak gdyby skóra została pokąsana przez owady, 11.
• Wysypka podobna do płonicy lub pokrzywki na całym ciele; pojawiła się najpierw na twarzy, zwłaszcza na czole, później na grzbietach rąk, a następnie na innych częściach ciała, z silnym pieczeniem skóry, 20.
• Pokrzywka (kilku autorów).
• Duże czerwone plamy na całym ciele, z zaparciem i niewielką gorączką, 6. [280.]
• Wyniosła wysypka, zlewająca się na dłoniach i stopach, szkarłatna lub podobna do wyniosłych wykwitów odrowych, 13.
• Drobny łupieżowaty liszaj w muszli małżowiny lewego ucha, z bólem palącym tylko przy dotknięciu, 2.
• Pokrzywka, początkowo na twarzy, zwłaszcza na czole, następnie na grzbietach rąk, a w końcu w innych okolicach. Pieczenie skóry, nieznaczna bolesność gardła (bez obrzęku gardła ani migdałków) oraz uczucie, jakby miał nagle wystąpić obfity pot, co później rzeczywiście następuje. Bez gorączki ani pragnienia; czerwone, wyraźne, wyniosłe plamy, podobne do śladów po ukąszeniach pluskiew, zlewające się tylko na uszach i grzbietach rąk. Szóstego dnia zaczerwienienie znika, a plamy brunatnieją bez złuszczania, z wyjątkiem uszu, 8.
• Drobne, czerwone, nieznacznie swędzące grudki w górnej części czoła, na owłosionej skórze głowy, nad uszami i na potylicy, 2.
• Czerwona swędząca plama na lewym ramieniu, 2.
• Czerwone, nieznacznie swędzące plamy w okolicy mostka i prawej pachy, 2.
• Żółtawe plamy wielkości monety dziesięciocentowej, o nieregularnych kształtach i nieznacznie swędzące, na prawym policzku, rano i wieczorem, 2.
• Wykwity wilgotne.
• Wysypka, która się teraz pojawiła, była zmodyfikowaną postacią pęcherzycy i uogólniła się na całe ciało, poczynając od zgięć stawów. Tam, gdzie skóra była cienka, pęcherze nie rozwijały się w pełni, natomiast tam, gdzie była grubsza, tworzyły się prawidłowo i utrzymywały krócej lub dłużej. Wydzielina z miejsc pozbawionych naskórka była nadmiernie obfita, cuchnąca i bardzo lepka, 12.
• Po sześciu tygodniach leczenia zmiękczającego pęcherzyca zniknęła wraz z uogólnionym złuszczaniem, 12.
• Czerwony wilgotny liszaj (po ośmiu dniach) na górnej wardze, która jest obrzęknięta i bolesna przy dotknięciu, 2. [290.]
• Drobne białe pęcherzyki prosówkowe na czerwonym podłożu, na lewym skrzydełku i czubku nosa, 2.
• Zaczerwienienie i wilgotne, piekące podrażnienie moszny oraz przestrzeni między nią a udami, 21.
• Wykwity krostkowe.
• Dręczące wykwity występujące tylko między palcami oraz na obu przedramionach aż do zgięć łokciowych; krosty jak w świerzbie, z czerwonymi obwódkami, zawierające czerwonawy wodnisty płyn, z bólem i świądem, 18.
• Łagodna gorączka wysypkowa z nieznacznym ogólnym gorącem i umiarkowanym bólem głowy. Trzeciego dnia pojawia się wysypka zupełnie podobna do wysypki w ospie prawdziwej o odrębnych wykwitach; ma purpurowy odcień i nie jest zbyt wyraźna. W ciągu dwunastu godzin rozprzestrzenia się i zapada, a każda z jej krost, ulegając zagłębieniu, szybko przekształca się jedynie w plamę wybroczynową, która następnie powiększa się, zlewa z sąsiednimi plamami i w ten sposób staje się zlewna. Stopniowo blednie i piątego dnia znika, 10.
• Czyrak na wzgórku łonowym, 2.
• Subiektywne.
• Pieczenie skóry moszny, 2.
• Świąd policzków, miejscami także brwi i podbródka, 2.

SEN I MARZENIA SENNE

• Senność.
• Senność w dzień, 2.
• Bezsenność.
• Bezsenność i silny niepokój przez całą noc po zbliżeniu płciowym, 2.
• Niespokojny sen w nocy, 2. [300.]
• Częste budzenie się, 2.
• Budzi się wcześnie i nie może ponownie zasnąć, 2.
• Marzenia senne.
• Przerażające lub lubieżne sny, 2.

GORĄCZKA

• Dreszcze.
• Gorączka przez kilka kolejnych dni; rano zimno z dreszczami; po południu ogólne gorąco i pragnienie, 1.
• Zimno stóp, kolan i ud w nocy, 2.
• Lodowate zimno stóp od rana do południa, 2.
• Zimne ręce, 2.
• Zimne stopy i kolana podczas miesiączki, 2.
• Pot.
• Pot, 16.
• Uczucie, jakby miał wystąpić obfity pot, co później nastąpiło w łóżku, 20. [310.]
• Obfity, bezwonny pot rano, 2.
• Pot o kwaśnym zapachu w nocy, 2.
• Wydaje się, że cała Copaiba została wchłonięta i wywarła wpływ na skórę, przez którą jest zawsze w mniejszym lub większym stopniu wydalana, nadając potowi swój zapach, 12.

OKOLICZNOŚCI

• Pogorszenie.
• ( Rano ), wkrótce po przebudzeniu — przygnębienie; podczas miesiączki — przygnębienie itd.; przy myciu twarzy zimną wodą — kłucia w skroniach; kłucia w guzowatości potylicznej; skurcz mięśnia okrężnego; zatkanie nosa; nudności; w łóżku i po wstaniu — oddawanie gazów; biegunka itd.; chrypka itd.; cuchnący oddech; zimno itd.
• ( Przed południem ), podczas jazdy konnej — zawroty głowy; ból głowy; zimno stóp.
• ( Po południu ), przygnębienie itd.; ogólne gorąco itd.
• ( Wieczorem ), przy kładzeniu się do łóżka — głód; ucisk w stawie łokciowym; ciągnięcie we wszystkich mięśniach.
• ( W nocy ), ból w skroni; częsta mikcja; ból bioder; ciągnięcie we wszystkich mięśniach; zimno stóp itd.
• ( Po kawie z mlekiem ), natychmiast bóle tnące itd.
• ( Podczas jedzenia i po nim ), napływ krwi do głowy itd.
• ( Podczas miesiączki ), zimne stopy itd.
• ( Przy dociskaniu bolącego miejsca do poduszki ), ból w skroni.
• ( Podczas spoczynku ), drgania kończyn.
• ( W pozycji siedzącej ), drętwienie nóg.
• ( W pozycji stojącej ), pulsowanie w okolicy jajnika.
• ( Stojąc prosto i nieruchomo ), zawroty głowy.
• ( Przy schylaniu się podczas pracy ), uczucie ucisku w klatce piersiowej itd.
• ( Po oddaniu moczu ), świąd itd. w cewce moczowej.
• ( Podczas chodzenia ), ucisk w kolanie.
• ( Przy rozpoczynaniu chodzenia ), ból stóp.
• ( Podczas pracy ), kołatanie serca.
• Poprawa.
• ( Ucisk ), ból w okolicy skroniowej.
• ( Podczas spaceru ), przygnębienie; odbijanie się dźwięków echem w głowie; sztywność pleców.
• ( Przy dalszym chodzeniu ), ból stóp.

UZUPEŁNIENIE: COPAIVA. Źródła.

23, dr A. Kennedy, Month. Hom. Rev., vol. xx, p. 479, 1876, J. McK., w wieku 22 lat, przyjmował olej z powodu rzeżączki; 24, F. Taylor, M.D., Guy's Hosp. Rep., 1876, p. 1, doświadczenia Weickarta; badany przyjął 1 1/2 uncji preparatu

Mistura Copaibæ Resinæ, zawierającego około 20 granów, trzy godziny po obfitym posiłku; 25, ibid., przyjął 3 uncje mieszaniny dwie godziny po obfitym posiłku.

• Mocz oddany po czterdziestu pięciu minutach nie dawał osadu ani zmętnienia po dodaniu kwasu azotowego, lecz mocz oddany po godzinie i dwudziestu minutach stawał się opalizujący po dodaniu kwasu azotowego lub octowego. Taka sama reakcja wystąpiła w moczu oddanym po dwóch godzinach, lecz nie w następnej porcji, oddanej dziewięć godzin po przyjęciu leku, 24.
• Mocz oddany po dwudziestu, czterdziestu i sześćdziesięciu minutach nie wykazywał reakcji, lecz w moczu oddanym godzinę i dwadzieścia pięć minut po dawce pojawiło się zmętnienie, a w porcji oddanej pięćdziesiąt minut później osad był obfity. Dwanaście godzin po przyjęciu leku mocz stawał się po dodaniu kwasu azotowego jedynie lekko opalizujący; dalszych badań nie przeprowadzono, 25.
• Trzy tygodnie wcześniej po raz pierwszy zaraził się rzeżączką, z powodu której stosował iniekcje siarczanu cynku. Na pewien czas zahamowały one wyciek, lecz ten powrócił, więc zaczął przyjmować olej Copaiba. Dnia 19 maja przyjął dwie łyżki stołowe czystego oleju, a dwie lub trzy doby wcześniej przyjął już jedną łyżkę. Po każdej dawce miał nudności i nieco wymiotował. Dnia 20 maja wyciek ustał; wystąpił silny dreszcz, a chory zauważył obrzęk i zaczerwienienie twarzy. Poszedł do pracy, nic nie jedząc. Dnia 21 maja wystąpiły silne pragnienie, nudności, wymioty, całkowity brak apetytu i niepokój, a obrzęk oraz zaczerwienienie twarzy nasiliły się. Ramiona i nogi, a w końcu całe ciało, stały się czerwone i obrzęknięte. Podczas badania 22 maja stwierdziłem obrzęk całego ciała; twarz miała zgaszone żółtawoczerwone zabarwienie; obrzęk był najbardziej nasilony wokół powiek, których nie można było otworzyć; na brzegach powiek znajdowała się lepka wydzielina; na skórze twarzy i szyi występowały wyniosłe wykwity, nieco podobne do odrowych. Było to wyraźniej widoczne na granicy wyniosłej wysypki przy linii włosów oraz w dolnych częściach szyi. Na ciele występowała gładka, ciemnoczerwonawa wysypka, usiana niezliczonymi punktami o jeszcze ciemniejszej barwie, rozproszonymi po całej powierzchni. Wygląd dłoni i stóp przypominał nieco wygląd twarzy. Gardło było objęte stanem zapalnym, ciemnoczerwone, z obrzękiem języczka; bez trudności w połykaniu. Chory skarżył się, że czuje się bardzo źle; miał nudności i był niespokojny; nie spał, lecz przez całą noc przewracał się z boku na bok. Nie zgłaszał bólu; nie miał trudności z oddawaniem moczu, który był dość ciemny, bez osadu. Nadal intensywne pragnienie; język bardzo obłożony grubym żółtawobiałym nalotem; brak wypróżnienia od dwóch dni. Temperatura rano 104°; tętno 140, drobne, nitkowate. Wieczorem temperatura 103°; tętno 130, mocniejsze. W ciągu dnia skarżył się na zawroty głowy i nieznaczną bolesność gardła; pragnienie mniejsze; przyjął trochę pokarmu; po nim odczuwał nudności i miał odruchy wymiotne, lecz utrzymał spożyty pokarm; prącie obrzęknięte; bez bólu podczas mikcji; niewielkie wypróżnienie; przyjmował 3j brandy co dwie godziny, 23.