Lillium tigrinum
autorstwa James Tyler Kent — Wykłady o homeopatycznej Materia Medica
Lilium Tigrinum, w zakresie, w jakim został poddany próbom lekowym, okazał się lekiem odpowiadającym dolegliwościom kobiet.
Jest szczególnie odpowiedni dla kobiet histerycznych, cierpiących na dolegliwości maciczne i sercowe oraz rozmaite objawy nerwowe; odpowiada kobiecie skrajnie drażliwej, pełnej fantastycznych wyobrażeń, obłędu, melancholii religijnej i urojeń, z chorobami serca oraz wypadaniem narządów.
Stany te często występują naprzemiennie; kiedy objawy psychiczne są najbardziej wyraźne, objawy fizyczne ustępują. „Ciągnięcie ku dołowi”, związane z wypadaniem narządów, zdaje się ciągnąć w dół od okolicy żołądka, a czasem nawet od gardła.
Parcie ku dołowi, jakby wszystkie narządy wewnętrzne były ciągnięte w dół. Temu stanowi skrajnego zwiotczenia towarzyszą ogromny niepokój ruchowy, a przede wszystkim bardzo wyraźne kołatanie serca. Może leżeć tylko na plecach, a leżenie na którymkolwiek boku nasila dolegliwości. Pod wpływem każdego wzruszenia serce trzepocze, jego czynność jest nieregularna i łatwo ulega pobudzeniu. Objawy psychiczne, sercowe i maciczne często kolejno się zmieniają lub występują naprzemiennie i stanowią główne cechy tego leku.
Umysł
Ledwie potrafi odezwać się do kogokolwiek uprzejmie. Odpowiada opryskliwie, nawet gdy ktoś zwraca się do niej życzliwie. Jest tak rozdrażniona, że przyjaciele nie potrafią jej uspokoić. Nawet pocieszanie nasila jej stan. Gdy ktoś się do niej odzywa, staje się drażliwa. Nocami leży bezsennie, dręczona fanatycznymi ideami religijnymi albo melancholią religijną; ma skłonność do rozpamiętywania obłąkanych, nierozsądnych, nielogicznych i fantastycznych idei dotyczących religii oraz sposobu życia.
Ma błędne wyobrażenia o wszystkim. Odbiera fałszywe wrażenia i wszystko postrzega na opak. Nie sposób jej dogodzić. Stany te występują wraz ze wzmożoną pobudliwością narządów płciowych i nimfomanią; gwałtownemu pobudzeniu seksualnemu towarzyszą skurcze, kołatanie serca, poty oraz okresy wyczerpania. Siedzi samotnie i rozmyśla nad urojonymi kłopotami, a gdy ktoś się do niej odezwie, staje się opryskliwa.
„Myśli niejasne; stają się jaśniejsze, jeśli wytęża wolę”.
„Popełnia błędy w pisaniu i mówieniu, nie potrafi trwale skupić umysłu; dręczy ją troska o własne zbawienie”.
Pacjentka próbuje opisać nieopisywalne odczucie, mówiąc, że ma w głowie „uczucie obłędu”, jakby myśli się rozpraszały, a im bardziej próbuje myśleć racjonalnie, tym bardziej nieracjonalna się staje. Im usilniej próbuje o czymś myśleć, tym trudniej jej to sobie przypomnieć. Kiedy skieruje uwagę na coś innego, poszukiwana myśl znów powraca. Lek ten obejmuje wszelkiego rodzaju objawy powstające wskutek ekscesów seksualnych u nadmiernie napiętych i nerwowych kobiet oraz wskutek pobudzenia seksualnego, które powoduje splątanie myśli z kołataniem serca.
W tekście czytamy:
„Apatyczna, bezwładna, a jednak nie chce siedzieć spokojnie”.
Pacjentka siedzi bez ruchu, rozmyśla i rozpamiętuje przeszłość, lecz gdy ktoś się do niej odezwie, zrywa się, biegnie pośpiesznie i w wielkim pobudzeniu oraz bez żadnej przyczyny trzaska drzwiami; gdy członkowie rodziny albo przyjaciel zwracają się do niej życzliwie, zdaje się, że zaraz wpadnie w szał. Pewna pacjentka, u której wystąpiło pogorszenie po tym leku, powiedziała mi kiedyś:
„Ktoś odezwał się dziś do mnie w tramwaju, a ja byłam tak wściekła, że chciałam rzucić mu czymś w głowę”.
Rozmyślała nad czymś dotyczącym jej samej i nie chciała, aby jej przeszkadzano. Jest to stan gwałtownego gniewu, gwałtownej drażliwości i utraty równowagi psychicznej. Mówi:
„Gdy ktoś się do mnie odzywa albo mi przeszkadza, czuję, jakbym musiała uciekać”.
Takie odczucia pojawiają się podczas kontaktu z przyjaciółmi. Kontakt ten zdaje się wyrywać ją ze stanu osłabienia i spokoju. W obrazie tego leku występują dziwne zjawiska. Odczucia opisane w tekście są tak niejasne i różnorodne, iż widać, jak wielkiego wysiłku wymagało od uczestników próby lekowej opisanie tego, co czuli. Odczucia te są liczne i nieopisywalne.
Pacjentce tej najczęściej jest stale ciepło.
Przypomina pacjentkę Pulsatilla: zwykle jest jej ciepło, pragnie chłodnego pomieszczenia i lubi spacerować na świeżym powietrzu, z wyjątkiem okresów, w których chodzenie nasila wypadanie narządów. Dolegliwości głowy zazwyczaj ustępują podczas ruchu na świeżym powietrzu, > podczas chodzenia na świeżym powietrzu. Ból głowy i większość dolegliwości ustępują pod wpływem zimna albo w chłodnym pomieszczeniu, a nasilają się w ciepłym pomieszczeniu. W ciepłym pomieszczeniu pojawia się duszność. Pacjentka dusi się w zatłoczonym pomieszczeniu, w teatrze i w kościele, podobnie jak w obrazach Apis, Iodine, Kali i., Lyc. and Puls.
Głowa
Uczucie obłędu wznosi się od potylicy ku szczytowi głowy.
Czym ono jest, może opisać jedynie ten, kto go doświadcza. Bywa opisywane jako mrowienie albo odczucie elektryczne. Lekkie mrowienie wznosi się od potylicy do szczytu głowy i towarzyszą mu zawroty głowy. Kiedy próbuje się dokładnie przeanalizować tę myśl, opis właściwie nie wywołuje żadnego jasnego wyobrażenia. Bardzo często takie rzeczy trzeba poznać z obserwacji klinicznej i przemyśleć, aby uchwycić ich sens.
Bóle czoła są bardzo wyraźne i towarzyszą im poważne zaburzenia widzenia: utrata wzroku, wrażenie, że pokój jest ciemny, albo niezdolność oczu do skupienia wzroku. Nerwowe zaburzenia widzenia, światłowstręt, drgania powiek, zrywania gałek ocznych oraz zapalenie błony śluzowej oczu, powiek i gałek ocznych — zapalenie spojówek. Bardzo często wraz z dolegliwościami głowy gałki oczne zwracają się do wewnątrz, powstaje zez zbieżny albo bólowi czoła towarzyszy grożące omdlenie.
Ze wszystkich wymienionych objawów można wywnioskować, jak nadwrażliwa, skrajnie nerwowa i histeryczna musi być pacjentka Lilium tig. Objawy te najczęściej wiążą się ze skrajną nerwowością, trzepotaniem serca, bólem biegnącym w dół kręgosłupa oraz mniej lub bardziej nasilonym wypadaniem narządów, z silnym uczuciem ciągnięcia ku dołowi. Gdy obecny jest jeden z tych stanów, drugi zazwyczaj nie występuje; pojawiają się naprzemiennie albo mogą istnieć wszystkie jednocześnie.
„Dzikie uczucie w głowie, jakby miała oszaleć, z bólem w prawej okolicy biodrowej”.
Uczestnicy tych prób lekowych najwyraźniej upodobali sobie określenie „uczucie obłędu w głowie, jakby miała oszaleć”.
To uczucie obłędu jest splątaniem myśli, jakby umysł zupełnie nie był zdolny do skupienia. W ten sposób interpretuje się owo uczucie obłędu doświadczane przez pacjentki. Czasami przypomina zawroty głowy, jakby wszystko wirowało albo jakby miała postradać zmysły. Innym razem pojawia się jako straszliwy, rozdzierający ból głowy, opisywany jako „obłędny” ból czoła. Ból głowy ze splątaniem myśli albo z uczuciem, jakby pacjentka miała oszaleć.
Brzuch
Objawy ze strony brzucha, wypróżnień oraz narządów moczowych i płciowych tworzą pole zastosowania tego leku.
Wydaje się, jakby wszystkie trzewia jamy brzusznej były ciągnięte w dół, począwszy od żołądka. Pacjentka chce podtrzymywać zwisający brzuch. Wydaje się jej, jakby narządy miednicy miały się wydostać na zewnątrz. Musi się położyć i chce nosić opaskę T. Chce objąć brzuch z boków i unosić go, aby zapewnić mu podparcie. Jest to uczucie słabości albo parcia ku dołowi w miednicy, jakby wszystko miało wydostać się na świat przez pochwę.
Lek ten ma w swoim obrazie bardzo naglącą biegunkę, która rano wypędza chorą z łóżka; musi się ona bardzo spieszyć. Można pomylić ten obraz z Sulphur , ponieważ Lilium tig. cechują silne gorąco w głowie, uczucie pustki w żołądku oraz intensywne pieczenie dłoni i podeszew. Występuje tu również dyzenteria, którą z trudem można odróżnić od obrazu Merc. cor.; tak wyraźne są bolesne parcie, śluz i krew.
Wypróżnienie składa się jedynie ze śluzu zmieszanego z krwią, bolesne parcie jest równie silne, a pieczenie odbytu równie wyraźne jak w obrazie Merc. cor . Lek ten jest szczególnie odpowiedni w napadach dyzenterii, które pojawiają się sporadycznie jako przewlekła manifestacja u opisanych przeze mnie nerwowych pacjentek. Nie należy jednak sądzić, że skoro pacjentka jest nerwowa, musi być słaba, lilipucia albo chuda; lek jest szczególnie odpowiedni dla kobiet o dobrze wypełnionych żyłach, pozornie pletorycznych, pełnokrwistych, mięsistych i krągłych, bardzo nerwowych, zwłaszcza w okresie przekwitania.
Nawracające napady dyzenterii przy każdym przeziębieniu u osób cierpiących na zwiotczenie struktur miednicy i jamy brzusznej, opisaną drażliwość psychiczną, kołatanie i trzepotanie serca, o nerwowej konstytucji. W takim obrazie nie spotyka się Merc. cor . Gdyby występowała sama dyzenteria, nie potrafiłbym rozstrzygnąć, o który z tych leków chodzi.
Wszystkie te objawy dyzenterii pominięto w Guiding Symptoms, a jednak widziałem, jak potwierdzały się raz za razem. Lek ten ma ponadto w swoim obrazie niezwykle uporczywe i dokuczliwe zaparcie.
Występuje również parcie naglące ze strony pęcherza moczowego i odbytnicy. Dokuczliwe parcie na mocz, a także nagląca potrzeba oddania stolca. Chora długo siedzi, odczuwając silne parcie, lecz mimo długiego wysiłku nie oddaje stolca.
Częste parcie z uczuciem, jakby w odbytnicy znajdowała się kula. Kiedy dno macicy odchyla się do tyłu w stronę odbytnicy, wywołuje uczucie, jakby odbytnica była pełna kału; powoduje naglącą potrzebę oddania stolca, pacjentka siedzi i prze, a parcie ze strony pęcherza moczowego i odbytnicy staje się nieznośne. Stałe parcie na stolec, mimo że w odbytnicy nie ma mas kałowych. Zdumiewające jest, że lek wskazany przy takich objawach w krótkim czasie uwalnia pacjentkę od wszelkiego cierpienia.
Można jednak zapytać: czy lek ten przywróci także prawidłowe położenie macicy? Otóż po podaniu leku pacjentka dozna ulgi w cierpieniach i przestanie odczuwać ten przykry stan. Wypróżnienia stają się regularne, zaburzenia mikcji ustępują, pacjentka stopniowo powraca do zdrowia, a później okazuje się, że macica znajduje się na właściwym miejscu.
„Ucisk w odbytnicy z niemal stałą potrzebą oddania stolca”.
Lilium tigrinum leczył najbardziej uporczywe, wypadające guzki krwawnicze, którym towarzyszyło pieczenie.
„Guzki krwawnicze po porodzie, bolesne przy dotyku; po wypróżnieniu parcie ku dołowi, jakby wszystko miało wypaść przez pochwę”.
Nie oznacza to, że wskazanie to należy odnosić wyłącznie do guzków krwawniczych pojawiających się po porodzie; lek ten leczył guzki krwawnicze u osób o takiej konstytucji, a także zwiotczenie macicy i pochwy.
We wszystkich tkankach jamy brzusznej występuje porażenne zwiotczenie. Objawy maciczne wspominałem już przy okazji omawiania innych części ciała.
„Miesiączka skąpa; krew płynie tylko podczas poruszania się”.
Objaw ten nasuwa na myśl Puls. z powodu skąpej miesiączki, a także dlatego, że pacjentka Puls. ma podobny temperament nerwowy. Puls. cechują skąpa miesiączka oraz poprawa na świeżym powietrzu. W obrazie tego leku występuje również silne ciągnięcie ku dołowi w miednicy, chociaż z reguły nie tak skrajne jak w przypadku omawianego leku. Wiele cech tego obrazu znacznie jednak różni się od Puls.
Następnie pojawiają się objawy sercowe.
„Jakby serce zostało pochwycone albo ściśnięte w imadle — mocno, jakby gwałtownie je chwytano”.
„Ściskający ból serca”. „Na świeżym powietrzu marznie, lecz zawroty głowy >”.
Ból pleców i ból biegnący w dół kręgosłupa; podrażnienie i nadwrażliwość kręgosłupa z drżeniem. Pod względem wskazań lek ten bardzo blisko konkuruje z Platina.