Kapturnica. Sarraceniaceæ.

Rośnie na terenach bagiennych od Kanady ku południu.

Nalewkę sporządza się ze świeżej rośliny.

Próby lekowe przeprowadzili Porcher, Duncan, Thomas, Hale's New Remedies, 1867 ; Cigliano, Am. Obs., 1871.

AUTORYTETY KLINICZNE.

Zaburzenie widzenia , Berridge, N. A. J. H., t. 22, s. 194 ; Opryszczka fliktenowa , Crica, A. J. H. M. M., t. 3, s. 78 ; Ospa prawdziwa , Martiny, Mowremans, Raue's Rec., 1875, s. 287 ; Ospa prawdziwa , Renshaw, A. H. O, t. 2, s. 234 ; Zastosowanie w ospie prawdziwej , Cigliano, A. H. O, t. 8, s. 467 ; Easton, t. 1, s. 135.

UMYSŁ [1]

Melancholia, niepokoi się o wszystko.

Głębokie przygnębienie wskutek czołowego bólu głowy.

Umysł jaśniejszy, pogodny nastrój.

Otępienie umysłu, utrata pamięci, brak czucia po prawej stronie ; porażenie słuchu i węchu.

Osłabienie pamięci wraz z bólem głowy.

Trudno mu skupić uwagę, jest zapominalski ; czuje się otępiały i ociężały ; ciężar właściwy moczu 1020 ; obficie się poci.

SENSORIUM [2]

Głowa wydaje się otępiała i ciężka.

Uczucie lekkości w głowie.

Zawroty głowy : ze skurczami szyi rozchodzącymi się ku czołu ; zwłaszcza nocą ; uczucie, jakby otrzymał uderzenie w głowę, z zawrotami głowy, osłupieniem i chwiejnym chodem ; musi się podeprzeć albo położyć ; z sennością odczuwaną w głowie i skurczami kręgosłupa.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Czołowy ból głowy, przygnębienie.

Otępienie i ból głowy w okolicy szwu wieńcowego.

Silny ból głowy po południu, trwający dwie godziny.

Uczucie pełności w poprzek głowy, tuż nad uszami.

Ból głowy z dreszczami, nudnościami i wymiotami ; przyćmione widzenie, szum w uszach.

Pulsowanie i palące gorąco głowy z uczuciem, jakby miała pęknąć.

SKÓRA GŁOWY [4]

Głowa jest gorąca i boli.

Głowa i ciało ciepłe.

Bolesność kości czołowej.

Świąd i gorąco skóry głowy.

WZROK I OCZY [5]

Oczy słabe.

Przyćmione widzenie, ból głowy.

Płomień gazowy wydaje się jaskrawożółtym pierścieniem, przy czym płomień i pierścień nie są od siebie wyraźnie oddzielone ; widzi czarne przedmioty poruszające się wraz z okiem.

Silny światłowstręt.

Bolesność prawego nerwu wzrokowego, tuż za gałką oczną.

Ból lewego oka, jakby było przekrwione, po przebudzeniu.

Oczy wydają się obrzęknięte i bolesne.

Zapalenie oczu i powiek.

Zwiększone wydzielanie śluzu.

Tnące, przenikające bóle oczodołów.

SŁUCH I USZY [6]

Szum w uszach.

Bóle kłujące głęboko w prawym uchu ; przemijające, lecz często nawracające ; takie same w lewym uchu.

Niezwykle silny ból ucha, obawia się, że straci zmysły.

Obrzęk ślinianek przyusznych.

WĘCH I NOS [7]

Cuchnący zapach.

Krwawienie z nosa niemal wywołujące omdlenie.

Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, z zimnymi dreszczami i utratą węchu.

Cuchnąca, zielonożółtawa lub krwista wydzielina.

Nos obrzęknięty, czerwony, z uciskiem i pulsowaniem u nasady.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Twarz zaczerwieniona.

Gorąco i zaczerwienienie twarzy.

Twarz blada, z występującymi naprzemiennie gorącem i dreszczami.

Różowaty obrzęk twarzy.

Prosówkowa wysypka na twarzy z gorącem, jakby twarz płonęła.

Łuszcząca się opryszczka na twarzy i czole.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Niezwykle silne bóle neuralgiczne, biegnące od skroni do szczęk.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Język suchy.

Język obłożony brunatnobiałym nalotem.

JAMA USTNA [12]

Suchość w ustach.

Wargi i jama ustna wyschnięte.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Suchość gardła, której nie łagodzi herbata ani woda ; przelewanie w brzuchu.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Stale głodny, nawet po posiłku.

Apetyt niezwykle wzmożony, lecz w okolicy żołądka występował ból podobny do bólu po zapaleniu albo w przeciążonym mięśniu.

Apetyt niewielki, jednak zjedzone pokarmy mu służą ; ciężar właściwy moczu 1018 ; tętno 71 ; obficie się poci.

JEDZENIE I PICIE [15]

Silna potrzeba snu podczas jedzenia.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Obfite, bolesne wymioty, często po posiłkach, z uczuciem lekkości ciągnącym się od żołądka ku plecom i bólami kolkowymi.

Wymioty żółcią zmieszaną z krwią.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie pustki i głodu ; niczego bowiem nie może utrzymać w żołądku.

Bóle palące w żołądku, z kołataniem serca i skurczami.

Szczypiące bóle żołądka ; żołądek wydaje się rozdęty i jakby rozrywany.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Po położeniu się do łóżka cała jama brzuszna była wzburzona ; objaw przebiegał wzdłuż okrężnicy wstępującej i zstępującej, a wszystko miało charakter ruchu przetaczającego się ; nadbrzusze bolesne przy ucisku.

Pewne przemijające bóle jelit.

Wzdęcie w okolicy pępka.

Przelewanie w brzuchu i pewien ból jelit z zaparciem ; suchość gardła.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Dużo gazów.

Pierwsza część stolca prawidłowa, ostatnia biegunkowa.

Silne parcie ; biegunka czerwonkowa.

Stolec początkowo zaparty, następnie ciemny, cuchnący, rozpływający się.

Zaparcie ; stolce bardzo twarde, pokryte śluzem i ciemne.

Stolec obfity, ciemny, cuchnący, oddawany z wielkim wysiłkiem ; rano.

Stolce biegunkowe zmieszane ze szklistym, ciągliwym śluzem, żółcią i krwią ; brak apetytu, krańcowe osłabienie i boleśnie silne kołatanie serca.

Odbytnica i odbyt obrzęknięte i objęte zapaleniem.

Poranna biegunka ; omdlewanie po stolcu, który jest ciemny, często zmieszany z krwią, cuchnący albo pachnący piżmem ; wzdęcie z kolką.

Poranna biegunka ; wzdęcie z kolką ; uczucie omdlewania po stolcu, który jest ciemny, często zmieszany z krwią ; o cuchnącym lub piżmowym zapachu.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Obudził się o 3 nad ranem z naglącym parciem na mocz ; pęcherz był tak pełny, że przezwyciężył opór zwieracza i mocz zaczął wyciekać kroplami.

Oddał 27 uncji moczu ; ciężar właściwy 1024 ; parcie pęcherzowe.

Ilość moczu zwiększona, mocz przejrzysty, bezbarwny, niemal bez osadu nawet po kilku godzinach.

Mocz daje dodatnie wyniki prób na fosforany, fosforany ziem alkalicznych i chlorek sodu.

Mocz obfity, nieco mętny ; ciężar właściwy 1030 (zmętnienie wskutek śluzu) ; bladożółty.

Mocz skąpy, przejrzysty, ciężar właściwy 1025.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Wodniste lub mleczne upławy, gęste, białawe, cuchnące, ze skurczowymi bólami macicy ; pulsujące bóle macicy z uczuciem obrzmienia jak wskutek guza lub puchliny ; macica wydaje się obrzęknięta, jakby była pełna torbieli, zwłaszcza po prawej stronie ; szyjka macicy obrzęknięta i gorąca ; prosówkowa wysypka i gorąco sromu ; krwista wydzielina poza okresem miesiączki, jak w klimakterium.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Phthisis pulmonalis oraz schorzenia oskrzeli współistniejące ze stanem psorycznym lub od niego zależne ; krwioplucie, głęboki kaszel ; nieustanne łaskotanie w krtani i oskrzelach ; kaszel z potrzebą wymiotowania i wymiotami, napadami duszenia się oraz krwawieniem z nosa ; twardy kaszel wstrząsający klatką piersiową i jelitami, ustępujący dopiero po odkrztuszeniu znacznej ilości zbitego, lepkiego, nitkowatego śluzu o gorzkim, zgniłym, oleistym smaku.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Uczucie przekrwienia w obrębie głowy, z nieregularną czynnością serca.

Przekrwienie klatki piersiowej, uczucie ciężkości w okolicy serca.

Lekkie kołatanie serca rano.

Tętno : pełne i silne ; 68, ogólne złe samopoczucie ; przed nastaniem rana wzrosło do 100 ; 61, bardzo drobne ; szybkie, 80.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Lekka bolesność całego mięśnia piersiowego większego ; ból wznosił się falistym ruchem wzdłuż prawego mięśnia czworobocznego ; gorąco w okolicy lędźwiowej ; tętno 70, pełne ; uczucie wzdęcia przy pępku (prawdopodobnie od gazów).

Ból w kącie żebrowym przez pół godziny.

SZYJA I PLECY [31]

Uczucie ciepła przeszło w górę pleców do głowy.

Osłabienie między łopatkami i poniżej nich.

Plecy słabe, chce się o coś oprzeć.

Ramiona i plecy wszędzie zmęczone i obolałe.

Ból głęboko w plecach.

Gorąco w całej prawej okolicy lędźwiowej.

Ból i obolałość kości krzyżowej.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Napady bólu prawego stawu ramiennego, ból lewego nadgarstka i stępu ; twarz zaczerwieniona.

Ramiona wydają się słabe.

Uczucie jak po stłuczeniu od barków do rąk.

Pobolewanie i ból jak w miejscu odparzonym w lewej kości ramiennej.

Ból kości obu ramion.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Ból stawów biodrowych < przy wstawaniu na nogi z pozycji leżącej.

Napady osłabienia stawu biodrowego z bólami jak przy zwichnięciu i lękiem przed upadkiem przy próbie chodzenia.

Dziwna kulawizna odczuwana w dolnej jednej trzeciej kości udowej, < w obrębie kłykcia przyśrodkowego.

Ból kłykci kości udowej.

Falisty ruch w mięśniach uda.

Uczucie zmęczenia w kościach nóg, jakby były zbyt grube.

Uczucie stłuczenia i zwichnięcia w stawach.

Ból prawej rzepki i kości śródstopia.

Kolana wydają się słabe.

Ból kolan jak przy stłuczeniu po upadku ; łatwo pada na kolana.

Bóle kostne w kości piszczelowej i strzałkowej ; przerywane, lecz kości są stale obolałe.

Zapalenie kości stóp ; guzki jak w dnie moczanowej.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Kończyny zimne podczas bezruchu, jak wskutek niedostatecznego krążenia.

Kończyny łatwo drętwieją.

Osłabienie kończyn z niemocą o charakterze porażennym.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Chce się o coś oprzeć ; osłabienie pleców.

Wstawanie na nogi z pozycji leżącej : ból stawu biodrowego <.

Próba chodzenia : lęk przed upadkiem.

NERWY [36]

Osłabienie, przez cały czas chce leżeć.

Ospały, ociężały.

CZAS [38]

Rano : stolec oddawany z wielkim wysiłkiem ; biegunka ; lekkie kołatanie serca ; stan gorączkowy ze wstrząsającymi dreszczami.

Po południu : silny ból głowy.

Nocą : skurcze szyi <.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Na świeżym powietrzu : uczucie chłodu, ręce i stopy zimne ; głowa gorąca i bolesna, wydaje się pełna.

Zimne powietrze : wywołuje uczucie chłodu i nasila bóle kostne.

GORĄCZKA [40]

Stan gorączkowy ze wstrząsającymi dreszczami < rano.

Skóra gorąca i sucha.

Ręce gorące, ciepło w całym ciele ; zimne powietrze wywołuje uczucie chłodu i nasila bóle kostne, zwłaszcza w kolanach.

Gorąco, stan gorączkowy ; tętno 80, drobne i szybkie.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Naprzemiennie : gorąco i dreszcze.

Przez pół godziny : ból w kącie żebrowym.

Przez dwie godziny : ból głowy przed południem.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona : brak czucia po tej stronie ; bolesność nerwu wzrokowego ; ból głęboko w uchu ; obrzęk macicy ; ból wznoszący się wzdłuż mięśnia czworobocznego ; gorąco w okolicy lędźwiowej ; ból stawu ramiennego ; ból rzepki i kości śródstopia.

Lewa strona : ból oka ; ból ucha ; ból nadgarstka i stępu ; ból kości ramiennej.

DOZNANIA [43]

Jakby otrzymał uderzenie w głowę ; jakby głowa miała pęknąć ; jakby lewe oko było przekrwione ; gorąco twarzy, jakby płonęła ; obrzmienie macicy jak wskutek guza lub puchliny ; macica obrzęknięta, jakby była pełna torbieli ; jakby kości nóg były zbyt grube.

Ból : lewego oka ; jelit ; wznoszący się wzdłuż prawego mięśnia czworobocznego ; w kącie żebrowym ; kości krzyżowej ; prawego stawu ramiennego ; lewego nadgarstka i stępu ; kości ramion ; stawów biodrowych ; kłykci kości udowej ; prawej rzepki i kości śródstopia ; kości piszczelowej i strzałkowej.

Niezwykle silne bóle neuralgiczne : od skroni do szczęk.

Silny ból : głowy.

Bóle tnące, przenikające : oczodołów.

Bóle szczypiące : żołądka.

Bóle skurczowe : macicy.

Bóle pulsujące : macicy.

Ból głęboki : pleców.

Bóle kłujące : głęboko w prawym uchu.

Pobolewanie i ból jak w miejscu odparzonym : w lewej kości ramiennej.

Bóle palące : w żołądku.

Skurcze : od szyi ku czołu.

Pobolewanie : w okolicy szwu wieńcowego.

Bolesność : kości czołowej ; prawego nerwu wzrokowego ; mięśnia piersiowego większego ; pleców i ramion ; kości krzyżowej.

Uczucie jak po stłuczeniu : od barków do rąk ; w stawach ; w kolanach.

Palące gorąco : głowy.

Pulsowanie : w głowie ; u nasady nosa.

Falisty ruch : w mięśniach uda.

Ucisk : u nasady nosa.

Uczucie ciężkości : głowy ; w okolicy serca.

Uczucie pełności : w poprzek głowy.

Suchość : języka ; jamy ustnej ; gardła.

Łaskotanie : w krtani i oskrzelach.

Otępienie : głowy.

Uczucie zwichnięcia : w stawach.

Dziwna kulawizna : dotycząca kości udowej.

Gorąco : sromu ; w całej prawej okolicy lędźwiowej.

Uczucie ciepła : w górę pleców do głowy.

Uczucie lekkości : w głowie.

Osłabienie : między łopatkami i poniżej nich ; pleców ; stawu biodrowego ; kolan ; kończyn.

TKANKI [44]

Kości wydają się ciężkie i obolałe.

Ból kości, zwłaszcza kręgów szyjnych i lędźwiowych, kości krzyżowej oraz udowej, < w obrębie kłykcia przyśrodkowego i krętarza większego.

Ropowiczy obrzęk o różowym zabarwieniu w różnych częściach ciała.

SKÓRA [46]

Opryszczka fliktenowa.

Łuszczyca.

Wykwity skrofuliczne.

Ospa prawdziwa (odwar przyjęty, gdy wysypka już wystąpiła i zaczyna przechodzić w krosty, zapobiega gorączce wtórnej i powstawaniu blizn ospowych).

Gorączka słabnie, majaczenie znika, bóle się zmniejszają, wysypka rozwija się wcześniej i szybko dojrzewa, po czym zasycha, nie pozostawiając dołków.

Po wystąpieniu wysypki krosty zanikają, najpierw na twarzy, gorączka słabnie, mocz — choć skąpy i ciemny — staje się obfity i jasny ; siły powracają.

Hamuje rozwój krost, niejako zabijając zarazek od wewnątrz i zapobiegając powstawaniu dołków.

Objawy ogólne ustępują w ciągu trzech lub czterech dni.

Pomaga nawet w postaciach zlewnych, po których pozostaje niewiele dołków albo nie ma ich wcale.

Łagodzi niepokój i bezsenność podczas ospy prawdziwej.

Kobieta w zaawansowanej ciąży została wyleczona z ospy prawdziwej za pomocą Sarrac. 3., 6. i 9. ; podczas rekonwalescencji szczęśliwie odbyła poród, a ciało dziecka pokrywały liczne czerwone plamy, wskazujące, że w tym samym czasie zostało ono dotknięte chorobą podobnie jak matka.

Kilkumiesięczne niemowlę zachorowało na ciężką postać ospy prawdziwej z anginą ospową, tak silną, że z trudem mogło ssać pierś ; matka przyjmowała Sarrac. 3., 6. i 9. i nadal karmiła niemowlę, które szybko wyzdrowiało, natomiast matka nie zachorowała pomimo bezpośredniego i stałego kontaktu z dzieckiem.

Podczas epidemii w okolicach Wavre lek podano ponad dwóm tysiącom osób żyjących w samym ognisku choroby i pozostających z nią w stałej styczności, lecz wszyscy, którzy go przyjęli, uniknęli zachorowania ; w tym samym okresie tym samym lekiem leczono ponad dwieście przypadków, nie tracąc ani jednego pacjenta.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Mężczyzna, lat 35, o temperamencie sangwiniczno-żółciowym, chorujący od dłuższego czasu ; opryszczka fliktenowa.

ZALEŻNOŚCI [48]

Antidotum : Podophyl . (biegunka).