Jod. Pierwiastek.

Otrzymywany głównie z popiołów wodorostów morskich.

Próby lekowe przeprowadzone przez Hahnemanna, Jorga, Heringa, Macfarlana, Robinsona i in. Zob. Allen's Encyclopædia, vol. 5, p. 119.

AUTORYTETY KLINICZNE.

Mania, Spooner, N. E. M. G., vol. 4, p. 452; Zapalenie mózgu, Schmid Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 126; Ból głowy, Alley, N. A. J. H., vol. 7, p. 395; Ostre wodogłowie u dzieci skrofulicznych, Windelband, B. J. H., vol. 36, p. 366; Głuchota, Hughes, Raue's Rec., 1870, p. 119; Nieżyt trąbek Eustachiusza, Lobeth, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 365; Przewlekły nieżyt nosa, Rosenberg, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 166; Wykwity na nosie, Rosenberg, Rück. Kl. Erf. vol. 5, p. 172; Porażenie nerwu twarzowego, Chaffee, Raue's Rec., 1874, p. 271; Ślinotok, Trinks, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 120; Błonica, Goldman, Hirsch, Œhme's Monog., p. 39; Żółtaczka, Hartmann, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 696; Dudgeon's B. J. H., vol. 22, p. 357; Moore, Times Retros., vol. 2, p. 170; Choroby trzustki, Reil, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 331; Tabes mesenterica, Hale, N. E. M. G., vol. 10, p. 191; Tuberculosis mesenterica, Alvarez, T. H. M. S. Pa., 1880, p. 269; Biegunka, Preston, Hom. Phys., vol. 7, p. 340; Biegunka poranna, Jacobi, B. J. H., vol. 36, p. 366; Mocznica, Kafka, Raue's Rec., 1872, p. 168; Wrzód twardy, Gollman, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 559; Wodniak jądra, Black, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 214; Choroba jąder, Schwarze, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 207; Choroby kiłowe, Lobeth, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 120; Mlekotok, Selfridge, Hom. Obs., vol. 4, p. 396; Zapalenie jajnika, Martin, Raue's Rec., 1874, p. 228; Torbiel jajnika, Baldwin, Trans. World's Hom. Con., 1876, p. 676; Krwotok miesiączkowy, Sybel, Rück. Kl. Erf. vol. 5, p. 591; Upławy, Mauro, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 363; Skurcz głośni, Dunham, Raue's Rec., 1873, p. 90; Błoniaste zapalenie krtani, Schlosser, N. A. J. H., vol. 7, p. 236; Sybel, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 781; Zapalenie oskrzeli, Berridge, Raue's Rec., 1875, p. 114; Przewlekłe zapalenie oskrzeli, Schrön, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 168; Krup, Hartmann, Tietze, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 132; (inhalacja), Drake, N. A. J. H., vol. 10, p. 296; Koch, B. J. H., vol. 5, p. 297; Arnold, N. A. J. H., vol. 7, p. 236; Elb, B. J. H., vol. 10, p. 537; Elb, Trinks, Fiedler, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 758; Hirsch, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 240; Krup błoniasty, Bradford, T. H. M. Soc. Pa., 1874, p. 350; Kaszel, Elb, Gross, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 16; Miller, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 840; Lord, B. J. H., vol. 27, p. 314; Hirschel, B. J. H., vol. 31, p. 242; Berridge, Hah. Mo., vol. 10, p. 112; Krztusiec, Syrbius, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 79; A. R., Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 720; Astma (2 przypadki), Frank, N. A. J. H., vol. 8, p. 96; Gruźlica, Loebthal, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 370; Choroba serca, Rockwith, Raue's Rec., 1872, p. 125; Zapalenie płuc, Krummacher, B. J. H., vol. 34, p. 161; (2 przypadki), De Gersdorff, N. E. M. G., vol. 1, p. 30; Wole (6 przypadków), Tietze, Kidd, Schepens, Trans. H. M. Soc. Pa., 1883, p. 200-3; Schepens Raue's Rec., 1875, p. 88; Loebthal, Tietze, Gauwerky, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 379; Mouremans, B. J. H., vol. 32, p. 720; Przewlekły wodniak stawu kolanowego, Holt, B. J. H., vol. 24, p. 184; Skrofuliczne zapalenie kolana, Knorre, Grieselich, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 582; Padaczka, Thompson, Raue's Rec., 1874, p. 268; Szkarlatyna, Helfrich, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 51; Ospa prawdziwa, Schmid, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 112; Schmid, B. J. H., vol. 35, p. 154; Dna moczanowa, Knorre, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 51; Kiła pierwotna, Träger, Windelband, B. J. H., vol. 36, p. 365; Kiła, Guillemin, N. A. J. H., vol. 21, p. 425; Torbiele surowicze i puchliny wodne (17 przypadków), wyleczone za pomocą wstrzyknięcia, Jousset, B. J. H., vol. 16, p. 259.

PSYCHIKA [1]

Uczucie, jakby się o czymś zapomniało, lecz nie wiadomo o czym.

Myśli uporczywe, niezmienne.

Musi być w ruchu dniem i nocą; czuje, jakby mózg był wzburzony; ma wrażenie, że wariuje.

Niespokojna, skłonna do chodzenia tam i z powrotem, nie może siedzieć ani spać; myślała, że mogłaby wszystko porozrywać na kawałki.

Nastrój melancholijny, przygnębienie.

Przygnębienie ze skłonnością do płaczu.

W każdej drobnostce dopatruje się zapowiedzi nieszczęścia.

Lęk przed czymś złym, z przesadną ostrożnością.

Lęk i niepokój; unika nawet lekarza.

Podczas trawienia psychika bardzo wrażliwa; ma ochotę płakać.

Drażliwość i nadwrażliwość.

Zrzędliwy, z nadmierną pobudliwością nerwową.

Niezwykle nasilona niecierpliwość; biega przez cały czas, nigdy nie siada i nie śpi w nocy.

Następstwa kochliwości.

W nocy, zwłaszcza gdy rozmyśla o rzeczywistych lub urojonych krzywdach, serce kołacze „jak błyskawica”; pulsowanie odczuwa także w dołku podsercowym i w części skalistej kości skroniowej, szczególnie gwałtowne w tej ostatniej okolicy; gwałtowne kołatanie i towarzyszące mu pobudzenie tętnicze wypędzają go z łóżka; zimne kąpiele i nacieranie przynoszą przejściową ulgę; niekiedy opanowują go najstraszniejsze myśli i ledwie odważa się wrócić do domu z obawy, że dopuści się jakiegoś straszliwego czynu; pewnego razu ogarnął go niemal nieodparty impuls, by zamordować kobietę, która służyła mu za przewodniczkę, gdy zabłądził; te napady manii pojawiają się w najbardziej nieoczekiwanych chwilach; wszystkie dolegliwości < w spokoju i podczas rozmyślania; musi stale działać, wykonując jakieś wymagające wysiłku zajęcie. θ Mania.

SENSORIUM [2]

Splątanie w głowie, z wielką niechęcią do poważnej pracy umysłowej.

Zawroty głowy: tylko po lewej stronie, < przy schylaniu się; osłabienie rano; z pulsującym bólem głowy; chory bardzo słaby i drżący; wstawanie nasila zawroty i wywołuje omdlewanie; z pulsowaniem w całym ciele; drżenie w okolicy serca i omdlenie, < bezpośrednio po podniesieniu się z krzesła lub łóżka albo przy siadaniu bądź kładzeniu się po niewielkim wysiłku; chory wygląda bardzo niezdrowo.

Wole; przerost lewej komory serca, z silnymi przekrwieniami głowy i twarzy; histeria i nerwowość. θ Zawroty głowy.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ostry ból uciskający w górnej części lewej połowy czoła.

Ból głowy: po lewej stronie i na szczycie głowy; jakby wokół głowy ciasno zaciśnięto taśmę lub opaskę; tak gwałtowny, że niemal doprowadza go do szaleństwa; z uczuciem porażenia rąk.

Ucisk w małym punkcie nad nasadą nosa.

Bóle uciskające na szczycie głowy.

Przekrwienia i pulsowanie w głowie.

Pulsowanie w głowie przy każdym ruchu; < w ciepłym powietrzu.

Wrażenie, jakby mózg mieszano łyżką; musi być w ruchu dniem i nocą.

Gwałtowny ból u podstawy potylicy po południu.

Uporczywy, dokuczliwy, lecz niezbyt gwałtowny ból głowy; głowa wydaje się ciężka, jakby wewnątrz mózgu znajdowała się obca substancja, < ze zmęczenia; przytłaczające, tępe odczucie, skłaniające do podparcia głowy.

Przewlekły ból głowy; zawroty głowy podczas czynnego wysiłku; beztroska gadatliwość; ospałość, niepokój i zmienny humor.

Przewlekły zastoinowy ból głowy u osób starszych o ciemnych włosach i oczach.

Ból głowy <: w ciepłym powietrzu; podczas długiej jazdy powozem; od szybkiego chodzenia.

W przebiegu ostrego reumatyzmu stawowego zapalenie rąk ustąpiło, po czym rozwinęły się objawy mózgowe; chory majaczył i był bardzo niespokojny, siadał na łóżku, a następnie rzucał się na nie.

Cholera encephalitica.

Ostre wodogłowie u dzieci skrofulicznych.

Zanik mózgu; udar mózgu.

SKÓRA GŁOWY [4]

Wypadanie włosów.

Parch skóry głowy.

WZROK I OCZY [5]

Drobne iskry przed oczami podczas szycia.

Złudzenia wzrokowe w jaskrawych barwach; migotanie; podwójne widzenie; zamglenie wzroku, jakby przed oczami znajdowała się zasłona.

Rozszerzenie źrenic ze stałym ruchem gałek ocznych.

Białkówka brudnożółta.

Stały ból rwący wokół prawego oka, biegnący ku tyłowi od kąta wewnętrznego do stawu żuchwowego.

Szczypanie w oczach; ból jak od otarcia.

Oczy objęte stanem zapalnym.

Skrofuliczne zapalenie spojówek ze stwardnieniem gruczołów.

Wytrzeszcz gałek ocznych albo uczucie ich wysuwania się.

Sarcoma conjunctivæ.

Wpatruje się szeroko otwartymi oczami; powieki wydają się cofnięte.

Drganie oczu; dolnych powiek.

Obrzęk powiek; ciemne obwódki.

Drżenie powiek.

SŁUCH I USZY [6]

Nadwrażliwość na hałas.

Słuch początkowo nadwrażliwy, następnie przytępiony.

Brzęczenie w uszach.

Głuchota wskutek chorobowego stanu błony śluzowej trąbki Eustachiusza; głuchota nieżytowa; u osób skrofulicznych.

Zrosty w uchu środkowym.

Bolesne powiększenie gruczołów przed skrawkiem ucha, z mało czynnymi owrzodzeniami błony bębenkowej oraz ściągniętym, wysuszonym wyglądem twarzy.

WĘCH I NOS [7]

Utrata węchu.

Świszczący dźwięk w nozdrzach, podobny do drgania struny.

Utrata węchu; nos suchy i zatkany, nie może przez niego oddychać; albo bolesny i obrzęknięty, z przewlekłą cuchnącą wydzieliną.

Uczucie, jakby skrzydełka nosa były szeroko rozwarte, oraz suchość nosa; utrata węchu; kichanie wieczorem.

Suchy katar, który na świeżym powietrzu staje się wodnisty.

Z nosa wypływa nieprzerwany strumień przezroczystej wydzieliny.

Katar z obfitą wodnistą wydzieliną; wypływają krople gorącej, wodnistej wydzieliny; ogólne uczucie gorąca.

Podrażnienie błony śluzowej i wydzielanie dużej ilości szklistego śluzu; taki sam stan trąbki Eustachiusza, z przytępieniem słuchu i szumami usznymi; zatkanie nosa śluzem, szczególnie wieczorem; utrata węchu; świąd i kłucie w przedniej części przegrody nosa; wodnisty katar z obfitą wydzieliną w nocy, z częstym kichaniem; otępienie w głowie, z wielką niechęcią do poważnej pracy umysłowej; myślenie sprawia trudność; tępy ucisk w zatokach czołowych.

Silny katar z gorączką, silnym bólem głowy, nadmiernym wydzielaniem i częstym kichaniem.

Gorączka, katar z obfitą wodnistą wydzieliną i ciągłe łaskotanie w środkowej części klatki piersiowej.

Z nosa wypływa strumień przezroczystej wydzieliny; silna gorączka; brak apetytu; skóra przez cały dzień gorąca i sucha; uczucie pełzania; twarz ogniście czerwona; ból potylicy i skroni; zęby oblepione żółtą flegmą.

Nieżyt nosa z rzadką, nadżerającą wydzieliną.

Owrzodzenie błony Schneidera; silny fetor.

Mały strup w prawym nozdrzu.

Mała żółta łuska przy każdym nozdrzu i na małżowinie.

Przewlekła cuchnąca wydzielina z nosa; nos bolesny i obrzęknięty.

Obfita wydzielina żółtego śluzu z nosa.

Stwardnienie i zaczerwienienie powierzchni błon śluzowych; osoby skrofuliczne; powiększenie gruczołów szyjnych i podskórnych. θ Nieżyt nosa.

Krwawienie z nosa.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Twarz: blada albo na przemian czerwona; ziemista, z wyrazem cierpienia; żółtawa albo zielonkawa; bladożółta lub szybko przybierająca barwę brunatną.

Brunatne zabarwienie twarzy oraz obfite, papkowate stolce; stan zdaje się być > po jedzeniu.

Zimno twarzy u bardzo pulchnych dzieci.

Konwulsyjne drgania mięśni twarzy.

Porażenie nerwu twarzowego po zmniejszeniu wola.

Czerwona, piekąca plama na nosie; pod oczami; swędząca wyniosłość na nosie.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Sinawe wargi, obrzmienie żył powierzchownych.

Wargi się złuszczają.

Ropiejące owrzodzenie lewego policzka.

Obrzmienie gruczołów podżuchwowych.

Ból od kąta wewnętrznego oka do stawu żuchwowego.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Zęby żółte, rano pokryte dużą ilością śluzu; kwasy roślinne łatwiej niż zwykle wywołują uczucie stępienia zębów.

Ból zęba; dziąsła obrzmiałe i krwawiące.

Na dziąsłach tworzą się drobne pęcherzyki.

Dziąsła napęczniałe, czerwone, objęte stanem zapalnym, bolesne przy dotyku, łatwo krwawią.

Rozmiękanie i krwawienie dziąseł.

Zanik dziąseł i wyrostków zębodołowych.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: słony; kwaskowaty; słodkawy; na końcu języka.

Mydlany smak.

Język: suchy; brunatny i suchy; grubo obłożony; brunatny pośrodku, biały na brzegach.

Język przerośnięty, bolesny, guzowaty albo pobruzdowany.

JAMA USTNA [12]

Po przebudzeniu rano jama ustna wypełniona śluzem, o gnilnym smaku, bez > po płukaniu ust.

Zwiększone wydzielanie śliny; ślinotok rtęciowy.

Cuchnący odór z ust.

Aftowe owrzodzenia jamy ustnej o gnilnym zapachu; obfity, cuchnący ślinotok.

Dziąsła czerwone i obrzęknięte, cofające się od zębów, lekko krwawiące; małe, popielate, bolesne owrzodzenia; nadużywanie rtęci.

Krupowe zapalenie gardła, obejmujące także migdałki i rozpulchnione dziąsła; gruby, szarawobiały nalot; utrudnione połykanie; ślinotok; bardzo cuchnący odór z ust.

Gęsty, brunatny, krupowaty wysięk w jamie ustnej i cieśni gardzieli.

Gruczoły po wewnętrznej stronie policzków niezwykle bolesne, jak gdyby miał w ustach ostry ocet.

Wydzielina śluzowa z nozdrzy tylnych.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Obrzęk i wydłużenie języczka.

Połykanie: tak trudne, że między kolejnymi aktami konieczna jest znaczna przerwa; utrudnione wskutek owrzodzenia przełyku.

Owrzodzenia gardła z obrzękiem węzłów szyi.

Kacheksja rtęciowa; ślinotok i owrzodzenia gardła.

Nieżyt grudkowy z owrzodzeniem.

Zapalenie gardła z palącym bólem.

Wczesne stadium błonicy; znaczne podrażnienie gruczołów; choroba grozi zajęciem krtani; tworzenie się drobnej plamki lub płatów wysięku, z bolesnością gardła; powiększenie migdałków i węzłów szyi; niechęć do jedzenia; trudności w oddychaniu; kaszel i zmiana głosu.

Podniebienie miękkie i migdałki pokryte grubym, szarawobiałym wysiękiem; silny ból gardła, bolesne połykanie; ślinotok; silny fetor ex ore. θ Błonica.

Ból przełyku nasilający się pod uciskiem.

Zapalenie i owrzodzenie przełyku.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Godny uwagi, utrzymujący się wzrost apetytu.

Cierpi z głodu, musi jeść co kilka godzin; staje się niespokojny i zmartwiony, jeśli nie zje; po jedzeniu czuje się >.

Je zbyt często i zbyt dużo; przez cały czas chudnie.

Wielka tęsknota za jedzeniem około godz. 11 przed południem; ledwie może doczekać się posiłków.

Wilczy głód, którego nie można zaspokoić.

Naprzemiennie wilczy głód i brak apetytu.

Apetyt na mięso.

Pragnienie; pożądanie napojów spirytusowych.

JEDZENIE I PICIE [15]

Przebywanie na czczo wywołuje ból w klatce piersiowej.

Większość objawów ustępuje po jedzeniu.

Pokarm jej szkodzi.

Kurczowe bóle żołądka > po jedzeniu.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka.

Puste odbijania od rana do wieczora, jak gdyby każda cząstka pokarmu zamieniała się w powietrze.

Kwaśne odbijania z wywołanym przez nie pieczeniem.

Zgaga po ciężkostrawnym pokarmie.

Mdłości, nudności z kurczowym bólem żołądka.

Wymioty: żółcią, z gwałtowną kolką; mlekiem; najpierw wodą, potem pokarmem; substancjami o słonym smaku, oleistymi lub tłustymi.

Gwałtowne wymioty ponownie wywoływane przez jedzenie.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Tkliwość nadbrzusza; pulsowanie w dołku podsercowym.

Kurczowe bóle żołądka, ponownie wywoływane przez jedzenie.

Bóle żołądka, gryzące lub żrące, > po jedzeniu.

Dyspepsja ze znacznym osłabieniem i utratą energii.

Zaburzenia żołądkowe z zaparciem.

PODŻEBRZA [18]

Okolica wątroby bolesna przy ucisku.

Żółtaczka z silnym bólem wątroby, przenikającym aż do łopatki, brakiem apetytu i stałymi nudnościami; stolce ociężałe, gliniastej barwy, mocz barwy porteru, osłabienie, wychudzenie; skóra brunatnożółta; tkliwość okolicy wątroby.

Ból w okolicy wątroby, utrata apetytu, wychudzenie, nadmierne osłabienie, biegunka; ucisk i kłucia w okolicy wątroby, bolesnej przy dotyku. θ Marskość wątroby.

Żółtaczka: skóra brudnożółtawa; znaczne wychudzenie; nastrój depresyjny i drażliwy; żółta, niemal ciemnobrunatna barwa twarzy; język pokryty grubym nalotem; silne pragnienie; nudności; zaparcie występujące naprzemiennie z biegunkowymi, białymi stolcami; ciemny, zielonkawożółty, żrący mocz; po nadużywaniu rtęci; przy organicznych zmianach wątroby; w stanach dyskrazji ustroju z towarzyszącą gorączką trawiącą.

Oczy, skóra i paznokcie całkowicie zażółcone; nudności i wymioty po zjedzeniu niemal każdego rodzaju pokarmu; nasilony wilczy głód; co trzeci dzień napady bólu żołądka; częste odbijania; zgaga; rozdęcie żołądka; ból przy ucisku nadbrzusza; ból w prawym podżebrzu; zaparcie; skąpa ilość moczu, mocz ciemny i mętny; miesiączka nie występuje od sześciu miesięcy. θ Przewlekła żółtaczka.

Obrzęk i przerost wątroby.

Lewe podżebrze twarde i ostro bolesne przy ucisku; powiększona śledziona po gorączce przerywanej.

Ucisk w okolicy żołądka z licznymi pustymi odbijaniami, niekiedy wymioty małą ilością ciągliwego, kwaśnego śluzu; brak właściwej zgagi; zaparcie; ślinotok, stałe odpluwanie; język wilgotny, ze smugami śluzu po bokach; silne pragnienie; najmniejsza ilość pokarmu zaspokaja apetyt; mocz skąpy, brunatny; ziemista twarz; nastrój depresyjny i drażliwy; stałe, obfite poty; od dołka podsercowego do pępka oraz w odpowiadającej temu okolicy pleców nadwrażliwość na ucisk; trzustka powiększona; pulsowanie w brzuchu. θ Przewlekłe zapalenie trzustki.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Obrzmienie i rozdęcie albo wychudzenie i zapadnięcie brzucha.

Pulsowanie w brzuchu; tętnienie aorty brzusznej.

Uwięzienie gazów po lewej stronie brzucha.

Burczenie w brzuchu z gryzącym głodem.

Obrzęk węzłów krezkowych.

Wyraźna drażliwość psychiczna; niezwykle zły, krzyczał ze złości, gdy tylko na niego spojrzano, odezwano się do niego lub go dotknięto; brzuch duży, obrzmiały, ciastowaty; utrata apetytu; wychudzenie; biegunka z obfitymi, śluzowatymi, cuchnącymi stolcami. θ Tabes mesenterica.

Tabes mesenterica z szybkim wychudzeniem, nocnymi potami, przewlekłą niewysoką gorączką, suchym kaszlem krtaniowym i biegunką.

Zapalenie i obrzęk węzłów krezkowych, ze wzdęciem i rozdęciem brzucha, które uniemożliwia położenie się; bolesny ucisk i napięcie w brzuchu, z uwięzieniem gazów po lewej stronie, < po jedzeniu; stolce początkowo twarde, grudkowate i ciemne; następnie zaparcie występujące naprzemiennie z biegunką, a wreszcie obfita, pienista, krwawa, nawet ropna biegunka, ze świądem i pieczeniem odbytu, zwłaszcza w nocy; ślinotok, zwężenie gardła, owrzodzenia jamy ustnej i gnilny oddech; stałe, dręczące pragnienie z wilczym głodem, którego nie można zaspokoić; dziecko chce jeść bez przerwy; je dużo i często bez zaburzeń trawienia, a mimo to coraz bardziej chudnie; niekiedy wilczy głód występuje naprzemiennie z brakiem apetytu; palące gorąco po zjedzeniu ciężkostrawnego pokarmu, z nudnościami lub wymiotami, uciskiem i czkawką. θ Tuberculosis mesenterica.

Obrzęk węzłów pachwinowych.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Brunatna barwa twarzy z obfitymi, papkowatymi stolcami.

Biegunka rano; stolce wodniste, pieniste, białawe; szczypanie wokół pępka i ból uciskający w szczycie głowy.

Ropne stolce z bólami tnącymi w jelitach, nudnościami, wymiotami i kwaśnym smakiem w ustach.

Stolce: czarniawe, wodniste; brunatnawe; pieniste; krwawe; z białawym śluzem; gęste, śluzowate; ropne; obfite; cuchnące; ze śluzu i krwi; serwatkowate; tłuszczowe.

Przewlekła biegunka o wyczerpującym charakterze, ze stałym pragnieniem zmiany miejsca.

Rano: biegunka u dzieci skrofulicznych.

Biegunka tłuszczowa wskutek chorób trzustki.

Biegunka letnia z obrzękiem węzłów szyi.

Śluzowe stolce czerwonkowe bez kału.

Wydalanie gęstego śluzu lub treści ropnej; część kału zostaje zatrzymana.

Zaparcie występujące naprzemiennie z biegunką.

Stolce twarde, grudkowate, ciemno zabarwione.

Zaparcie z bezskutecznym parciem, > po wypiciu zimnego mleka.

Podczas stolca: ból tnący w jelitach; parcie w dół w narządach płciowych; bolesny ucisk na szczyt głowy.

Po stolcu: pieczenie odbytu; bolesność odbytnicy; ucisk w podbrzuszu.

Świąd i pieczenie odbytu wieczorem.

Guzki krwawnicze wysuwają się i pieką; < od ciepła.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Mocznica; krupowy wysięk w jamie ustnej i cieśni gardzieli; język pokryty grubym, brunatnym, skórzastym nalotem. θ Starczy przerost i stwardnienie gruczołu krokowego, zwężenie cewki moczowej i amoniemia.

Choroba Brighta z białkomoczem; znaczne wychudzenie i osłabienie.

Uporczywe zatrzymanie moczu.

Obfite i częste albo mimowolne oddawanie moczu.

Stałe parcie na mocz; nocne oddawanie moczu.

Nietrzymanie moczu u osób w podeszłym wieku.

Mocz: ciemny, gęsty, amoniakalny; ciemnożółtozielony; gryzący; mleczny; z wielobarwną błonką na powierzchni; czerwony i mętny.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Całkowita utrata potencji płciowej; jądra zanikłe.

Uczucie parcia w dół lub skręcania w powrózku nasiennym.

Pobolewanie albo ból uciskający lub rozpierający w powrózkach nasiennych i jądrach po pieszczotach seksualnych.

Jądra przerośnięte, z podnieceniem płciowym.

Jądra obrzęknięte i twarde, wielkości kurzych jaj, z uciskiem i napięciem rozciągającym się na brzuch; na mosznie kilka obrzękniętych i zapalnie zmienionych otworów, z których stale wypływa mętna, wodnista wydzielina; kilka z tych otworów przebija mosznę na wylot, inne tworzą kanały biegnące w różnych kierunkach przez skórę.

Bezbolesny obrzęk jąder z cuchnącym potem.

Obrzęk i stwardnienie jąder oraz gruczołu krokowego.

Po stolcu z cewki moczowej wypływa mlecznobiały płyn.

Wrzód twardy z mało reaktywną, wodnistą wydzieliną.

Wodniak jądra.

Cuchnące pocenie się narządów płciowych.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Zanik jajników i gruczołów sutkowych z bezpłodnością.

Stwardnienie i obrzęk macicy oraz jajników.

Ból rozpoczynający się w prawym jajniku, biegnący w dół wzdłuż więzadła szerokiego do macicy.

Znaczna nadwrażliwość okolicy prawego jajnika podczas miesiączki lub po niej.

Ból jajników i pleców podczas miesiączki.

Tępy, uciskający, klinowaty ból, jak gdyby tępy czop wbijano od prawego jajnika w kierunku macicy.

Ból w dole brzucha; < w okolicy lewego jajnika; pojawia się około godz. 3 nad ranem; > od ruchu i jedzenia; upodobanie do kwaśnych pokarmów; lewy jajnik tkliwy przy ucisku; bóle przed stolcem, podczas niego i po nim; upławy gęste, żółte, piekące; zawroty głowy, zataczanie się podczas chodzenia; rano przy wstawaniu robi się jej słabo; z powodu duszności musi leżeć z wysoko uniesioną głową; miesiączka zbyt wczesna; zatrzymanie moczu albo mocz płynie, przestaje i znów zaczyna płynąć. θ Przewlekłe zapalenie jajnika.

Brzuch wskutek nagromadzenia płynu tak duży jak w szóstym miesiącu ciąży; tętno szybkie, drażliwe; pragnienie; ogólne wyczerpanie, może siedzieć tylko przez część dnia; utrata apetytu; ból i tkliwość okolicy prawego jajnika oraz szybkie gromadzenie się płynu. θ Torbiel jajnika.

Ucisk i parcie w dół ku narządom płciowym; zaparcie; gryzące upławy, niszczące bieliznę; zanik i obwisanie piersi; konstytucja skrofuliczna. θ Wodniak jajnika.

Obrzęk i stwardnienie macicy.

Upławy maciczne z obrzękiem szyjki; ujście macicy w dotyku twarde i stwardniałe; macica powiększona; skłonność do krwotoków miesiączkowych; żrące upławy powodujące bolesność ud.

W przebiegu choroby zapalnej obejmującej macicę i otaczające ją części; wyniszczające poty; znaczne wychudzenie i osłabienie; nieżyt w obrębie klatki piersiowej, stale się nasilający; nagłe pojawienie się miesiączki, bardzo obfitej, z towarzyszeniem silnego bólu brzucha, szczególnie w okolicy jajnika.

Zwyrodnienie rakowe szyjki macicy.

Krwotok maciczny: z ostrym bólem piersi albo piersi zanikają i stają się wiotkie; przy każdym stolcu, z bólem tnącym w brzuchu, bólem lędźwi i krzyża; długotrwały; po nadużywaniu rtęci. θ Rak macicy.

Miesiączka: czasem zbyt wczesna, innym razem zbyt późna; przedwczesna, gwałtowna i obfita.

Przewlekłe krwotoczne miesiączki u szczupłych, delikatnych kobiet, skłonnych do żrących upławów, z innymi oznakami przekrwienia macicy i jajników.

Przedwczesna i zbyt obfita miesiączka, z wolem; zanikanie piersi oraz wielkie osłabienie przy wchodzeniu po schodach.

Gwałtowne bolesne miesiączkowanie z bardzo skąpym krwawieniem.

Nieregularna miesiączka; opóźniająca się o osiem dni, z zawrotami głowy i kołataniem serca.

Długotrwały, przewlekły brak miesiączki.

Przed miesiączką: uderzenia gorąca z kołataniem serca; napięcie i obrzmienie szyi; bóle brzucha.

Podczas miesiączki: bóle pleców i jajników; znużenie; odkrztuszanie krwi; wielkie osłabienie i duszność.

Po miesiączce: kołatanie serca.

Rzadkie, żółte upławy u kobiet skrofulicznych, ze stwardnieniem i obrzmieniem ujścia macicy oraz przekrwieniem pochwy.

Przewlekłe upławy, najobfitsze w czasie miesiączki, powodujące bolesność ud i przeżerające bieliznę.

Przeczulica piersi.

Uczucie ciężkości piersi, jakby miały odpaść.

Ostry ból i bolesność piersi, z zapaleniem macicy; stan kachektyczny ustroju, ze słabym tętnem.

Sino-czerwone guzki wielkości orzecha laskowego; w obu piersiach; suche, czarne punkty na ich szczytach.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Poronienie.

Nadmierny wypływ bardzo rzadkiego, wodnistego mleka; wielkie osłabienie i szybkie wychudzenie. θ Mlekotok.

Zahamowanie wydzielania mleka; zanik i zwiotczenie piersi. (Iodium nie należy podawać w okresie połogu, z wyjątkiem wysokich potencji. --C. Hg.)

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Głos: nosowy, ochrypły; ma głębokie, ochrypłe, szorstkie brzmienie i stale staje się coraz niższy.

Chrypka: rano oraz nieznośne łaskotanie i mrowienie w krtani; trwa cały dzień, małe ilości lepkiej wydzieliny, ciągłe odchrząkiwanie i chrząkanie.

Uczucie zwężenia (pełności lub ucisku) w krtani, z utrudnionym połykaniem.

Ucisk i zwężenie w okolicy krtani, z bolesnością i chrypką.

Obrzmienie i skurcz krtani.

Skurcz i gorąco w krtani.

Skurcz głośni u dzieci krzywiczych; nie znoszą ciepła.

Powiększenie i stwardnienie węzłów szyjnych i krezkowych; utrata apetytu, zupełna obojętność wobec jedzenia; skąpy, intensywnie zabarwiony mocz; gliniaste wypróżnienia; wychudzenie; żółta skóra; czynność serca słaba i znacznie przyspieszająca przy ruchu. θ Skurcz głośni.

Pieczenie w okolicy tchawicy, z towarzyszącym częstym bólem przeszywającym.

Bóle krtani: z wielką chrypką lub całkowitym bezgłosem; z potrzebą kaszlu; z wydalaniem stwardniałego śluzu.

Bolesny ucisk przemieszany z ukłuciami w okolicy krtani i gruczołów podjęzykowych, nawracający kilkakrotnie w ciągu dnia.

Szorstkość, bolesny ucisk i ukłucia w krtani i gardle, jakby były obrzęknięte; zwiększone wydzielanie śluzu w tchawicy; suchy, krótki, urywany kaszel.

Bolesność gardła i klatki piersiowej; świsty; bóle ciągnące w płucach; dziecko chwyta rękami za gardło i klatkę piersiową.

Przewlekłe zapalenie krtani u osób skrofulicznych; mniej lub bardziej nasilona gorączka hektyczna; lek szczególnie pomocny, gdy zajęta jest tchawica.

Nasilone błoniaste zapalenie krtani; głowa i twarz gorące; napadowy, suchy, krótki, szczekający kaszel; oddychanie nieregularne, płytkie i szybkie; czynne poruszanie skrzydełkami nosa.

Zwiększone wydzielanie śluzu w tchawicy; długotrwały nieżyt krtani.

Porażenie gardła.

Krup błoniasty, ze świszczącym i piłującym oddechem oraz suchym, szczekającym kaszlem, zwłaszcza u dzieci o ciemnych oczach i ciemnych włosach; dziecko chwyta ręką za gardło.

Gwałtowny napad kaszlu grożący uduszeniem, ze świszczącym tonem i wielkim lękiem. θ Krup błoniasty.

Krup tchawiczy i oskrzelowy, ze skłonnością do odrętwienia; rozległe błony; szarpany oddech.

Kaszel jest osobliwy pod tym względem, że utracił metaliczne, donośne brzmienie, tak charakterystyczne dla krupu, i stał się stłumiony oraz niewyraźny; im bardziej plastyczny jest wysięk, tym wyraźniejsze jest wskazanie do Iodium. θ Krup.

Duszący kaszel, przez który ledwie może zaczerpnąć tchu; > po odkrztuszeniu, plwocina bardzo skąpa; uczucie ciężaru i ucisku w żołądku po jedzeniu; kaszel wyczerpuje ją i dławi oraz powoduje odruchy wymiotne i ból czoła; < w ciepłym pomieszczeniu; w ciągu dnia odczuwa chłód, zimne dreszcze biegną w górę pleców; w nocy, w łóżku, subiektywne suche gorąco, zwłaszcza głowy; gorzki smak pokarmów stałych, lecz nie napojów; ból palący poniżej prawego biodra, biegnący od tyłu ku przodowi. θ Zapalenie oskrzeli.

Delikatna konstytucja, z szybkim tętnem, skłonnością do przekrwienia i krwotoków oskrzelowych oraz płucnych; nadmiernie wyrośnięci młodzi ludzie, ze słabą klatką piersiową i suchym kaszlem, skłonni do krwioplucia i kołatania serca; obrzmienie węzłów szyjnych i oskrzelowych; nocne poty i postępujące wychudzenie pomimo dobrego apetytu oraz prawidłowej czynności jelit; kaszel przy każdej próbie rozszerzenia klatki piersiowej; dużo suchego kaszlu; uczucie duszenia się; duszność przy najmniejszym wysiłku. θ Zapalenie oskrzeli.

Przewlekłe zapalenie oskrzeli u osoby skrofulicznej; duszność w nocy, zmuszająca chorego do siadania; uczucie otarcia w lewym oskrzelu, szczególnie rano; we wczesnej części dnia kaszel suchy, później przezroczysta, sporadycznie szarawa plwocina; zaostrzenie po każdym przeziębieniu.

ODDYCHANIE [26]

Próba rozszerzenia klatki piersiowej wywoływała kaszel, lecz nie ból.

Oddech napływa falami, rozszerzając klatkę piersiową.

Duszność, kołatanie serca i uczucie osłabienia przy wchodzeniu po schodach.

Utrudnione oddychanie; zadyszka po najmniejszym wysiłku.

Oddychanie, zwłaszcza wdech, utrudnione; zwężenie gardła uniemożliwia połykanie.

Astma; ciężko oddycha nawet w spoczynku.

Dzieci krzywicze, obrzmienie węzłów oskrzelowych; ucisk i zwężenie w okolicy krtani, z bolesnością i ochrypłym głosem; powiększone węzły mogą powodować porażenie nerwów krtaniowych, tchawiczych i oskrzelowych; węzły krezkowe powiększone i stwardniałe; skłonność do wyniszczenia; znakomity apetyt, a mimo to dziecko chudnie, albo obojętność wobec jedzenia; stolce gliniaste; mocz intensywnie zabarwiony, skąpy; skóra żółta; czynność serca słaba i przyspieszająca przy każdej zmianie pozycji; nieznośna drażliwość; wyraźne, bezbolesne wole.

Obrzmienie i rozdęcie brzucha; przy przyjęciu niewłaściwej pozycji grozi mu uduszenie (musi leżeć na plecach).

KASZEL [27]

Suchy kaszel poranny, wskutek łaskotania w krtani.

Ciągłe łaskotanie w tchawicy i pod mostkiem, z potrzebą kaszlu.

Nieznośne łaskotanie w całej klatce piersiowej, powodujące kaszel; podczas napadu falisty wdech; kaszel poprzedzony wielkim niepokojem, po którym następuje przygnębienie; wychudzenie.

Kaszel jak od piórka w gardle, zwłaszcza rano; kichanie; wymioty; ukłucia w klatce piersiowej i boku, duszność i wielkie osłabienie. θ Choroba wątroby.

Dokuczliwy, łaskoczący kaszel u osób z gruźlicą płuc.

Rozszerzenie klatki piersiowej wywołuje kaszel, lecz nie ból.

Suchy kaszel, z ukłuciami i pieczeniem w klatce piersiowej.

Kaszel z obfitym nagromadzeniem śluzu w oskrzelach i niemożnością odkrztuszenia; umiarkowana gorączka.

Suchy, krupowy kaszel, z łaskotaniem; uczucie bolesności w krtani; szczekający, z szarą lub białą, słoną, słodkawą plwociną; przenikliwe świsty i rzężenie w klatce piersiowej; piłujący, syczący oddech; ucisk w klatce piersiowej; chrypka, utrudniona mowa; odkrztuszanie lepkiego śluzu; bolesność i ból promieniujący do górnej jednej trzeciej mostka.

Kaszel wilgotny, lecz szorstki, jakby od łaskotania w całej klatce piersiowej; świsty, metaliczny kaszel; lepka lub śluzowata plwocina; zwężenie krtani; < podczas wilgotnej pogody; < rano.

Kaszel często pojawiający się jesienią, ciągłe łaskotanie w dołku szyjnym; < przy wydechu; częste napady silnego, krótkiego, lecz nieprzerwanego kaszlu, przy czym kolejne kaszlnięcia następują szybko jedno po drugim; chory ledwie może wypowiedzieć słowo; kaszel brzmi tak, jakby śluz zalegał głęboko w klatce piersiowej; odkrztuszanie żółtych, bezsmakowych kawałków albo w ciągu dnia plwociny o słonym smaku.

Kaszel wywoływany i nasilany przez tytoń; często z towarzyszącymi odruchami wymiotnymi; chory nie mógł się położyć, siedział pochylony do przodu.

Kaszel: po przeziębieniu się w wilgotny dzień; > po odkrztuszeniu; plwocina bardzo skąpa; kaszel duszący, ledwie może zaczerpnąć tchu; uczucie ciężaru i ucisku w żołądku po jedzeniu; kaszel wyczerpuje ją i dławi oraz powoduje odruchy wymiotne i ból czoła; < w ciepłym pomieszczeniu; w ciągu dnia odczuwa chłód, zimny dreszcz biegnie w górę pleców; w nocy, w łóżku, subiektywne suche gorąco, zwłaszcza głowy; gorzki smak pokarmów stałych, lecz nie napojów; ból palący poniżej prawego biodra, biegnący od tyłu ku przodowi.

Przewlekły kaszel wywoływany uciskiem w gardle, < w nocy, u bardzo nerwowej, wysokiej, szczupłej, steranej troskami starszej pani.

Suchy, krupowy kaszel; błony śluzowe krtani i tchawicy suche; śluz twardy i lepki.

Krupowy, ochrypły kaszel, < przy ciepłej, wilgotnej pogodzie.

Chorzy są osłabieni, ziemiści, cierpią na duszność, są wychudzeni i mają ogromny apetyt. θ Tussis convulsiva.

Wielkie osłabienie podczas kaszlu.

Podczas kaszlu: łaskotanie i ból palący w gardle; ucisk, rozpieranie, pieczenie i ukłucia w klatce piersiowej; rzężenie; niepokój; nudności; wymioty; kichanie.

Kaszel z odkrztuszaniem dużych ilości śluzu, często podbarwionego pasmami krwi.

Krótki, wilgotny kaszel, z gęstym śluzem i ropnawą plwociną, często krwistą.

Kaszel < nad ranem. θ Gruźlica.

Duszność, kaszel, kołatanie serca i bóle < wskutek ruchu.

Plwocina: słona; słodkawa; kwaskowata; cuchnąca; szara lub biała; żółta; podbarwiona pasmami krwi.

WNĘTRZE KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Uczucie wielkiego osłabienia w klatce piersiowej; chory ledwie może wejść po schodach.

Zwężenie klatki piersiowej.

Ostre, szybkie, przeszywające bóle w klatce piersiowej.

Świąd: w dolnych partiach płuc, za mostkiem; powodujący kaszel; rozciąga się przez oskrzela do jamy nosowej.

Rzężenie w klatce piersiowej: mimo to nic się nie odrywa; z szorstkością pod mostkiem i uciskiem w klatce piersiowej.

Skłonność do przekrwienia oraz krwotoków oskrzelowych i płucnych.

Gwałtowne dreszcze, po których następują gorączka i ból w klatce piersiowej; krótki, niespokojny oddech, gwałtowny kaszel; bolesność wargi i podbródka; mocz intensywnie zabarwiony i skąpy; skrzypiący, skórzasty szmer nad środkową i dolną jedną trzecią prawego płuca. θ Zapalenie płuc.

Gwałtowny dreszcz, po którym następuje gwałtowne suche gorąco, ból pleców i prawego boku wskutek kaszlu i duszności; rdzawa plwocina i świeża krew, trzeszczenia, tętno 120, skóra gorąca i sucha. θ Zapalenie płuc.

Gwałtowny dreszcz, po którym następuje silny ucisk w klatce piersiowej; oddychanie utrudnione, przerywane, niepełne i szybkie; tętno 110; mocz skąpy i czerwony; częsty, krótki kaszel z odkrztuszaniem lepkiej, żółtawej substancji, sporadycznie podbarwionej krwią; dokuczliwa „opryszczka” na wargach i nosie; zajęte dolne płaty prawego płuca. θ Zapalenie płuc.

Uczucie osłabienia w klatce piersiowej, z niepokojem, uciskiem oraz bólami palącymi, rozdzierającymi i kłującymi; uczucie, jakby coś stawiało opór rozszerzaniu klatki piersiowej; kaszel z dusznością i plwociną podbarwioną pasmami krwi; także w trzecim stadium, gdy u chorych gruźliczych rozpoczyna się powolne ropienie bez wyraźnych objawów gorączkowych i powoduje wolno postępujący stan hektyczny, w pełni ograniczony do płuc. θ Krupowe zapalenie płuc.

Ciągłe majaczenie; wielka duszność; częstość oddechów 60; nieugaszone pragnienie, język suchy; wielkie wyczerpanie; plwocina kleista, rdzawożółta, zmieszana z pasmami krwi, odrywa się z trudem i mocno przywiera do chusteczki. θ Zapalenie płuc.

Zapalenie płuc, gdy choroba się umiejscawia.

Wysięki opłucnowe.

Szyja długa i cienka; okolica obojczykowa, szczególnie po prawej stronie, zapadnięta; pusty odgłos opukowy w górnej części klatki piersiowej, zwłaszcza po prawej stronie; oddech oskrzelowy po pr. stronie; klatka piersiowa płaska, zapadnięta; oddech krótki, odbywający się jedynie dolną częścią klatki piersiowej i przeponą; silne uderzenie serca; szmery anemiczne; głos ochrypły, bezdźwięczny, słaby; podrażnienie krtani; stały ucisk i pieczenie w gardle; uczucie zdarcia naskórka w krtani i oskrzelach, sięgające do klatki piersiowej i wywołujące odchrząkiwanie oraz kaszel; nieprzyjemne łaskotanie w gardle w nocy, wywołujące ciężki i gwałtowny kaszel; krótki, suchy, drażniący kaszel, < w nocy, po którym rano występuje pot; sporadycznie ciężkie napady skurczowego kaszlu, bardzo wyczerpujące chorego oraz powodujące brak tchu i palące gorąco w głowie i twarzy; skąpa, ciągliwa, śluzowata plwocina, często pasmowana krwią; ucisk i uczucie ciężkości w klatce piersiowej; brak tchu po najmniejszym wysiłku lub mówieniu. θ Suchoty.

Twarz blada, niespokojna, ziemista; policzki czerwone, oczy bez blasku, apetyt znacznie upośledzony; ucisk w żołądku, szczególnie po jedzeniu; brzuch zapadnięty; częste bóle kolkowe; biegunka albo skąpy i opóźniony stolec; miesiączka skąpa i opóźniona; tętno małe, częste, szczególnie wieczorem; gorączka; każdego popołudnia suche gorąco, pragnienie, splątanie w głowie; w nocy niespokojny ruchowo i bezsenny, pot nad ranem; skóra sucha, gorąca, blada, barwy brudnoszarej; niedokrwistość; znaczne wychudzenie, osłabienie i niemoc. θ Suchoty.

Głos słaby, szorstki, ochrypły; twarz blada; oddychanie utrudnione; ból w klatce piersiowej. θ Gruźlica.

Łaskotanie w całej klatce piersiowej; plwocina ciągliwa, nitkowata, pasmowana krwią; głód, a jednak wychudzenie; nie znosi ciepłego pomieszczenia. θ Suchoty.

Phthisis pulmonalis, ze stałym łaskotaniem i skłonnością do kaszlu w tchawicy i pod mostkiem; odkrztuszanie przezroczystego śluzu pasmowanego krwią; poranne poty; wychudzenie; gorączka trawiąca; szybkie tętno; biegunka; brak miesiączki.

Wychudzony niemal do szkieletu; od kilku miesięcy zmuszony pozostawać w łóżku; decubitus; niemal ciągła gorączka, ustępująca jedynie na dwie lub trzy godziny po południu; obfite nocne poty; ciągły kaszel z obfitym odkrztuszaniem. θ Suchoty.

Od kilku lat uporczywe upławy, występujące naprzemiennie z kaszlem, który znacznie osłabił chorą i groził rozwinięciem się suchot.

Zaawansowane stadium gruźlicy, gdy zajęte są gruczoły i układ limfatyczny; odkrztuszanie dużych ilości krwi, a nawet krwotoki.

Obrzęk węzłów szyjnych i oskrzelowych.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Silny niepokój w okolicy przedsercowej, zmuszający do stałej zmiany pozycji.

Uczucie osłabienia serca.

Stały, ciężki, uciskający ból w okolicy serca.

Ostry, szybki, kłujący i przemieszczający się, lecz ciężki, uciskający ból w okolicy serca.

Uczucie, jakby serce było ściskane.

Uczucie, jakby serce chwyciła żelazna ręka.

Kołatanie serca: < od najmniejszego wysiłku; z omdlewaniem.

Burzliwa, nieregularna albo przerywana czynność serca.

Nadmierna czynność serca. θ Wole wytrzeszczowe.

Zapalenie osierdzia jako powikłanie krupowego zapalenia płuc.

Niedomykalność zastawki mitralnej i okresowe napady bólu w okolicy serca, po długotrwałej chorobie z durowym zapaleniem wsierdzia; rozszerzenie komór serca z wyraźnym uwypukleniem lewego drugiego i trzeciego żebra; utrata sił; utrudnione oddychanie; gwałtowne kołatania serca.

Rozszerzenie serca po płonicy.

Ciemniejsze zabarwienie skóry z uczuciem gorąca; skóra brunatnieje, staje się pergaminowata, łuszczy się, a pod odwarstwionymi łuskami widoczna jest tłusta wydzielina potowa; zgrubienie naskórka; nagłe przejście żółtawego zabarwienia w brunatne, jakby skóra była okopcona; nadmierna słabość i niemoc; osłabienie i drżenie mięśni; smutek i przygnębienie; otępienie psychiczne; zamroczenie i ból głowy; zawroty głowy; nudności; gwałtowne, ciągłe wymioty; gwałtowny, rozdzierający ból żołądka; zaparcie; częste napady bólu żołądka; ciągnięcie i ucisk w okolicy nerek; drgania, drgawki; padaczka; paraliż; twarz, wcześniej żółta, brunatnieje; rude włosy stają się kasztanowobrązowe. θ Choroba Addisona.

Tętno: duże, twarde i przyspieszone, z naporem krwi i uderzeniami w naczyniach krwionośnych; szybkie, lecz słabe i nitkowate; małe, bardzo szybkie, nieregularne; słabe, nitkowate; przyspieszane przez każdy, nawet niewielki wysiłek.

Niezwykle dokuczliwe pulsowania w większych pniach tętniczych.

Pulsowanie w tętnicach przy każdym wysiłku mięśniowym.

Kipienie w klatce piersiowej i słyszalne kołatanie serca.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Piekące, kłujące napięcie powłok klatki piersiowej.

SZYJA I GRZBIET [31]

Zaczerwienienie szyi i klatki piersiowej jak przy wybroczynach.

Żółte plamy na szyi.

Szyja obrzmiewa podczas mówienia.

Obrzęk i stwardnienie węzłów szyjnych.

Twarde i czerwone błony śluzowe u osób skrofulicznych; powiększenie węzłów szyjnych i podskórnych.

Powiększenie i stwardnienie węzłów szyjnych i krezkowych; brak apetytu; zupełna obojętność wobec jedzenia; skąpy, intensywnie zabarwiony mocz; gliniaste stolce; wychudzenie; żółta skóra; czynność serca osłabiona i znacznie < przy ruchu.

Stopniowe powiększanie się szyi, zwłaszcza po prawej stronie, aż jej obwód nad cieśnią tarczycy osiągnął czternaście i pół cala; obrzęk miękki i bez chełbotania. θ Wole.

Wyraźne powiększenie tarczycy, która już wcześniej była nieznacznie powiększona; ostry ból gruczołu przy ucisku lub najmniejszym ruchu głowy.

Niezrazikowany guz w przedniej, środkowej części szyi, wielkości głowy dziecka; różowoczerwony, ciężki i miękkiej konsystencji; od dwóch lat głos nieznacznie szorstki, a oddychanie utrudnione, szczególnie podczas leżenia na plecach. θ Wole.

Przerost obu płatów tarczycy; guz bardziej obrzmiewa i staje się boleśniejszy przy każdym nawrocie miesiączki, która była nieregularna i bolesna. θ Wole.

Uczucie zaciskania w obrębie wola.

Wole: świeże i miękkie; z wyraźną twardością; twarde i guzkowate.

Duży czyrak między łopatkami, ze zgorzelą nóg.

Kłucia w okolicy krzyżowej; bóle jak w reumatyzmie.

Ból kości krzyżowej i guzicznej.

Dolegliwości kręgosłupa z gressus vaccinus.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Obrzęk węzłów pachowych.

Gorący, ciemnoczerwony obrzęk limfatyczny w prawej pachwinie pachowej, wielkości orzecha włoskiego, wydzielający serowatą ropę.

Znużenie ramion, jakby sparaliżowanych, rano w łóżku.

Drżenie ramion i rąk.

Ból kości ramienia, na którym chory leży w nocy.

Mały czyrak na tylnej powierzchni prawego ramienia.

Rwanie w lewym łokciu.

Bóle łokcia.

Bolesna słabość prostowników.

Subsultus tendinum.

Grzbiet lewej dłoni bolesny, jakby obrzęknięty; bolesny przy ucisku i obracaniu dłoni, lecz nie podczas zaciskania palców.

Brunatne przebarwienie grzbietu dłoni.

Pocenie się dłoni.

Zimno rąk i stóp.

Palce „zasypiają”.

Okrągła plama między kciukiem a palcem wskazującym, pokryta dwoma białawymi pęcherzykami.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Przerywane, ostre bóle rwące między lewym biodrem a głową kości udowej, < przy poruszaniu stawem; obrzęki uszu; nadużywanie rtęci.

Szarpiący ból nóg po każdym przeziębieniu, następujący po ucisku w dołku podsercowym. θ Żółtaczka.

Uczucie drętwienia w udach i nogach.

Pokrzywka z silnym świądem na udzie i po wewnętrznej stronie lewego kolana.

Płaski pęcherz na kolanie wygląda, jakby był wypełniony żółcią.

Po zaniedbanym urazie duży, sprężysty, chełboczący obrzęk kolana; blady rumień skóry, na której znajduje się kilka bardzo czerwonych, gorących i bolesnych plam; podwyższona temperatura kolana; ból tępy głęboko w stawie kolanowym podczas spokojnego leżenia z wyprostowaną nogą, stający się bardzo silny przy najmniejszym ruchu lub ucisku; stopę trzeba utrzymywać w całkowitym bezruchu; napady gorączki; w końcu nad rzepką powstał mały otwór, przez który sączyła się ropa o prawidłowym wyglądzie, a później obfita, przejrzysta, żółta, surowicza wydzielina, szczególnie wczesnym wieczorem.

Kolano znacznie obrzęknięte, napuszone i zaokrąglone po obu stronach; uczucie chełbotania; temperatura podwyższona; ból podczas prostowania nogi lub próby stania; przy próbie chodzenia chory utyka i może opierać o podłogę jedynie czubek stopy; ucisk na rzepkę wywołuje silny ból; w spoczynku bez bólu.

Gorący, jasnoczerwony, lśniący obrzęk kolana, z bólami przeszywającymi, kłuciami i pieczeniem; w kilku miejscach małe otwory objęte silnym stanem zapalnym, przez które sączy się wodnista, krwawa ropa; najmniejszy ruch ciała lub stopy, a także najlżejsze dotknięcie bądź ucisk obrzęku wywołują bardzo silny ból. θ Zapalenie skrofuliczne.

Gorący, jasnoczerwony obrzęk kolana z zapaleniem, kłuciem i pieczeniem; < od dotyku lub ucisku.

Biały obrzęk kolana; obrzęk wodniczy stawu kolanowego.

Drugie i trzecie stadium; otwory przetokowe, wydzielające rzadką, wodnistą posokę i otoczone bladymi, gąbczastymi brzegami, które łatwo krwawią; gorączkowanie; wychudzenie. θ Gonarthrocace.

Znaczny obrzęk z wędrującymi bólami rwącymi. θ Zapalenie błony maziowej.

Przewlekły wodniak stawu kolanowego.

Pokrzywka z silnym świądem, szczególnie wokół kolana; zwłaszcza po zewnętrznej stronie lewego kolana.

Subsultus tendinum stóp.

Obrzęk stóp.

Ostry, żrący pot stóp.

Bolesne nagniotki.

KOŃCZYNY — OBJAWY OGÓLNE [34]

Wielkie znużenie ramion i nóg wskutek nadmiernej niemocy.

Subsultus tendinum obu rąk i stóp.

Drżenie kończyn.

Ostry reumatyzm stawowy z gwałtownym zapaleniem osierdzia i zapaleniem opłucnej oraz płuc.

Przewlekłe schorzenia stawowe z gwałtownymi nocnymi bólami stawów, bez obrzęku.

Subsultus tendinum rąk i stóp; wielka senność i ciągłe sny o jedzeniu, z silnym wyczerpaniem po wstaniu z łóżka; skubanie pościeli i krótki, suchy kaszel.

Silne zimno rąk i stóp.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: brak bólu kolana.

Leżenie: drżenie w okolicy serca i omdlewanie <.

Spokojne leżenie z wyprostowaną nogą: ból kolana.

Z powodu duszności musi leżeć z wysoko ułożoną głową.

Ból kości ramienia, na którym leży.

Musi leżeć na plecach: z powodu obrzęku brzucha.

Podczas leżenia na plecach: oddychanie utrudnione.

Nie może leżeć: z powodu wzdęcia i rozdęcia brzucha; z powodu kaszlu.

Usiadł w łóżku, po czym rzucił się na nie.

Może siedzieć jedynie przez część dnia.

Duszność zmusza go do siedzenia.

Siedzenie: drżenie w okolicy serca i omdlewanie <; niepokój po pracy umysłowej >.

Schylanie się: zawroty głowy <.

Ledwie może stać: dreszcze trwające dwa lata.

Próba stania: ból kolana <.

Głowa skłania się ku podparciu: z powodu uciskającego, tępego odczucia w głowie.

Ciągłe pragnienie zmiany pozycji.

Niepokój w okolicy przedsercowej zmusza do stałej zmiany pozycji.

Przy przyjęciu niewłaściwej pozycji grozi mu uduszenie.

Potrzeba poruszania się: nie pozwala jeść ani spać.

Chwyta ręką gardło i klatkę piersiową.

Najmniejszy ruch głowy: ostry ból tarczycy.

Najmniejszy ruch: ból kolana <.

Najmniejszy wysiłek: kołatanie serca <; przyspiesza tętno.

Przy każdym wysiłku mięśniowym: pulsowanie w tętnicach.

Po niewielkim wysiłku, po położeniu się: drżenie w okolicy serca i omdlewanie <; brak tchu.

Każdy ruch: tętnienie w głowie; nasila czynność serca.

Wstawanie: ból głowy <; wywołuje omdlewanie; drżenie w okolicy serca i omdlewanie <.

Wstawanie z łóżka: silne wyczerpanie.

Poruszanie stawem biodrowym: ból <.

Prostowanie nogi: ból kolana <.

Obracanie lewej dłoni: bolesne.

Próba chodzenia: kolano powoduje utykanie; może opierać o podłogę jedynie czubek stopy.

Chodzenie: zawroty głowy, zataczanie się.

Ledwie może wejść po schodach: słabość w klatce piersiowej.

Szybki chód: ból głowy <.

Aktywny wysiłek: powoduje zawroty głowy.

Biega bez przerwy, nigdy nie siada ani nie śpi w nocy.

Ruch: > ból w dolnej części brzucha; duszność, kaszel, kołatanie serca i bóle <; czynność serca słaba, znacznie <.

Musi pozostawać w ruchu dniem i nocą.

Niespokojna, skłonna do poruszania się, co nie pozwala jej siedzieć ani spać.

Gwałtowne kołatania serca wypędzają go z łóżka.

NERWY [36]

Nadmierna pobudliwość; drażliwość i nadwrażliwość.

Niepokój ze skłonnością do chodzenia, niepozwalający siedzieć ani spać.

Znaczne osłabienie i brak tchu przy wchodzeniu po schodach.

Godne uwagi i niewytłumaczalne uczucie osłabienia oraz braku tchu przy wchodzeniu po schodach; upławy przeżerające bieliznę; pokarm nie odżywia jej ani nie wzmacnia.

Znaczne osłabienie; poty nawet podczas mówienia.

Drżenie kończyn lub całego ciała.

Drgania mięśni.

Pląsawica odruchowa pochodzenia brzusznego; przyczyna tkwi w żołądku, wątrobie, trzustce lub gruczołach jamy brzusznej.

Porażenie twarzy lub padaczka po zahamowaniu wola.

SEN [37]

Bezsenność po północy.

Niespokojny sen z żywymi lub lękowymi marzeniami sennymi.

PORA [38]

Nad ranem: kaszel <.

Rano: osłabienie; zęby żółte, pokryte dużą ilością śluzu; dużo śluzu w ustach; biegunka; robi mu się słabo przy wstawaniu; chrypka oraz łaskotanie i mrowienie w krtani; uczucie surowości w lewym oskrzelu; suchy kaszel; kaszel jak od piórka; kaszel wilgotny, lecz szorstki; pot po kaszlu; znużenie ramion; osłabiający pot.

Od rana do wieczora: puste odbijania.

O godz. 3 rano: ból w dolnej części brzucha.

O godz. 11 rano: pragnie jedzenia.

We wczesnych godzinach dnia: suchy kaszel.

W ciągu dnia: uczucie zimna; słona plwocina.

Przez cały dzień: gorąca, sucha skóra; chrypka i łaskotanie w krtani.

Po południu: gwałtowny, pobolewający ból u podstawy potylicy; przez kilka godzin gorączka przepuszcza.

Wieczorem: kichanie; zatkanie nosa; świąd i pieczenie odbytu; tętno małe i częste; wydzielina z kolana <.

W nocy: serce kołacze „jak błyskawica”; pulsowanie odczuwane w dołku podsercowym; wodnisty katar z obfitą wydzieliną; pieczenie i świąd odbytu; subiektywne suche gorąco; poty; duszność; przewlekły kaszel <; nieprzyjemne łaskotanie w gardle; kaszel <; niepokój; bezsenność; ból kości ramion; bóle stawów; zimne stopy; bardzo obfite poty.

Po północy: bezsenność.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Pogorszenie: ciepło; owinięcie głowy; nie znosi kapelusza.

Poprawa: zimne powietrze; mycie zimną wodą.

Dzieci krzywicze nie znoszą ciepła.

Ciepłe pomieszczenie: kaszel <; wstrząsający dreszcz.

Ciepłe powietrze: < tętnienie w głowie.

Ciepła pogoda: wielka skłonność do przeziębiania się.

Ciepło zewnętrzne: wiotka pierś <.

Nie znosi ciepła ani ciepłego pomieszczenia.

Gorąco: < guzki krwawnicze.

Skłonność do odkrywania się.

Na świeżym powietrzu: suchy katar staje się wodnisty.

Wilgotna pogoda: kaszel <.

Wilgotny dzień: przeziębienie, kaszel.

Picie zimnego mleka: zaparcie >.

Zimne kąpiele: < gwałtowne kołatania serca.

GORĄCZKA [40]

Wstrząsający dreszcz lub uczucie zimna w ciepłym pomieszczeniu.

Dłonie, nos i stopy lodowato zimne; zimne stopy przez całą noc.

Przeważa dreszcz; przez większość czasu jest mu zimno.

Częsty dreszcz, występujący naprzemiennie z gorącem.

Gorączka z suchą skórą, słabym i szybkim tętnem, drganiami mięśni oraz większym chłodem niż gorącem skóry.

Wewnętrzne gorąco z chłodem skóry.

Uderzenia gorąca; przypływy i pulsowanie.

Gorąco lub pot ze skłonnością do odkrywania się.

Palące gorąco dłoni.

Gorączka czwartaczka z biegunką w dniach wolnych od gorączki.

Ziemista, udręczona twarz. θ Gorączka przepuszczająca.

Lewe podżebrze twarde i ostro bolesne przy ucisku. θ Gorączka przepuszczająca.

Intensywny ból w okolicy krętniczo-kątniczej; krwawa, wodnista biegunka; silne podrażnienie układu nerwowego; skubanie kłaczków; majaczenie. θ Dur brzuszny.

Dłonie pocą się nieustannie.

Zimne stopy łatwo się pocą; pot jest tak gryzący, że przeżera skórę.

Osłabiający, kwaśny pot rano, ze znacznym osłabieniem kończyn; wielkie pragnienie.

Pot z pragnieniem.

Bardzo obfity pot nocny; obfity, zimny, lepki pot.

Obfite poty nocne ze znacznym wychudzeniem i osłabieniem oraz skłonnością do przeziębiania się, zwłaszcza podczas ciepłej pogody.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Częste napady silnego, krótkiego, lecz ciągłego kaszlu, następujące szybko jeden po drugim.

Okresowe napady bólu w okolicy serca.

Sporadyczne ciężkie napady kaszlu skurczowego.

Po każdym przeziębieniu: szarpiące bóle nóg.

Co kilka godzin: musi jeść.

Przez kilka godzin po południu: gorączka przepuszcza.

Każdego popołudnia: suche gorąco; pragnienie; splątanie w głowie.

Kilka razy w ciągu dnia: ucisk w okolicy krtani.

Co trzeci dzień: napady bólu żołądka.

Miesiączka opóźniona o osiem dni.

Przy każdym powrocie miesiączki: gruczoł tarczowy bolesny.

Od kilku miesięcy: zmuszona pozostawać w łóżku.

Od sześciu miesięcy: brak miesiączki.

Często jesienią: kaszel.

Od kilku lat: upławy występujące naprzemiennie z kaszlem.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: stałe bóle rwące wokół oka; mały strup w nozdrzu; ból w podżebrzu; ból jajnika; nadwrażliwość okolicy jajnika; tkliwość i ból okolicy jajnika; ból palący poniżej biodra; skrzypiący odgłos przypominający tarcie skóry nad środkową i dolną jedną trzecią płuca; ból w boku; zajęcie dolnych płatów płuca; zapadnięta okolica obojczykowa; pusty odgłos opukowy po bocznej stronie klatki piersiowej; oddychanie oskrzelowe; powiększenie obwodu szyi; obrzęk pachy; mały czyrak na tylnej powierzchni ramienia.

Lewa strona: zawroty głowy na boku; przerost komory; ostry ból uciskający w górnej części bocznej okolicy czoła; ból głowy po tej stronie; ropiejące owrzodzenie policzka; podżebrze twarde i ostro bolesne przy ucisku; uwięźnięcie gazów w bocznej części brzucha; ból okolicy jajnika; jajnik tkliwy przy ucisku; uczucie surowości w oskrzelu; wyraźne uwypuklenie drugiego i trzeciego żebra; rwanie w łokciu; bolesny grzbiet dłoni; ostry ból między biodrem a głową kości udowej; gwałtowna, swędząca pokrzywka po wewnętrznej stronie kolana; pokrzywka po zewnętrznej stronie kolana; podżebrze bolesne przy ucisku i twarde.

Twardy czyrak na przedramieniu w pobliżu nadgarstka.

Od tyłu ku przodowi: ból palący poniżej prawego biodra.

ODCZUCIA [43]

Mózg jakby był poruszony; jakby miał oszaleć; jakby ciasno zaciśnięto wokół głowy taśmę lub opaskę; mózg jakby mieszano łyżką; jakby wewnątrz mózgu znajdowało się ciało obce; jak zasłona przed oczami; ból oczu jak od otarcia; jakby skrzydełka nosa były szeroko rozwarte; jakby miał w ustach ostry ocet; jakby każda cząstka pokarmu zamieniała się w powietrze; jakby czop wciskano z prawego jajnika do macicy; jakby pierś miała odpaść; gardło jakby obrzęknięte; kaszel jak od piórka w gardle; jakby coś nie pozwalało klatce piersiowej się rozszerzyć; jakby serce było ściskane; jakby serce chwyciła żelazna dłoń; ramię jakby sparaliżowane; lewa dłoń jakby obrzęknięta; pęcherz na kolanie wygląda, jakby był wypełniony żółcią.

Ból: oczu; potylicy i skroni; od wewnętrznego kąta oka do stawu żuchwy; gardła; przełyku; klatki piersiowej; od wątroby aż do łopatki; w okolicy wątroby; w prawym podżebrzu; w prawym jajniku, biegnący w dół wzdłuż więzadła szerokiego do macicy; jajników i pleców podczas miesiączki; w dolnej części brzucha; w okolicy lewego jajnika; w okolicy prawego jajnika; w lędźwiach i dolnej części pleców; w krtani; w czole; sięgający górnej jednej trzeciej mostka; po prawej stronie, w okolicy serca; w głowie; w kości krzyżowej i guzicznej; w kościach ramienia, na którym leży; w łokciach; w kościach.

Gwałtowny, rozdzierający ból żołądka.

Intensywny ból: w okolicy krętniczo-kątniczej.

Ostry ból: piersi; gruczołu tarczowego.

Gwałtowny nocny ból: stawów.

Wielka udręka: przy kaszlu; w okolicy przedsercowej.

Ostry ból rwący: między lewym biodrem a głową kości udowej.

Stały ból rwący: wokół prawego oka, biegnący ku tyłowi od wewnętrznego kąta oka do stawu żuchwy.

Rwanie: w lewym łokciu; w klatce piersiowej.

Ból przeszywający: w okolicy tchawicy.

Ostre, szybkie, przeszywające bóle: w klatce piersiowej; w okolicy serca.

Bóle tnące: w jelitach; w brzuchu.

Wędrujące rwanie: w kolanie.

Kłucie jak nożem: w klatce piersiowej.

Strzelające ukłucia: w kolanie.

Kłucia: w okolicy wątroby; w okolicy krtani; w okolicy gardła; w klatce piersiowej i boku; w dolnej części pleców.

Ostry ból uciskający: w górnej części bocznej okolicy czoła.

Ból tętniący: w głowie.

Ból palący: w gardle; w klatce piersiowej; poniżej prawego biodra.

Palące, kłujące napięcie: w powłokach klatki piersiowej.

Żrące bóle: w żołądku.

Silny ból brzucha: w okolicy jajnika.

Gwałtowna kolka i bóle kolkowe.

Bóle ciągnące: w płucach; w okolicy nerek.

Bóle gryzące: w żołądku.

Szarpiące bóle: w nogach.

Bóle skurczowe: w żołądku.

Ból rozpierający: w powrózku nasiennym i jądrach.

Szczypanie: wokół pępka.

Kłucie: w kolanie.

Tępy, uciskający ból klinowaty: od jajnika do macicy.

Ból tępy: głęboko w stawie kolanowym.

Ból jak przy reumatyzmie: w plecach.

Gwałtowny, pobolewający ból: u podstawy potylicy.

Pobolewający ból uciskający: w powrózkach nasiennych i jądrach.

Bóle uciskające: na szczycie głowy.

Ciężki, przygniatający ból: w okolicy serca.

Bolesny ucisk: w brzuchu; na szczycie głowy; w okolicy krtani; gardła.

Szczypanie: w oczach; w okolicy tchawicy.

Bolesność: odbytnicy; piersi; wokół krtani; gardła i klatki piersiowej; w krtani; sięgająca górnej jednej trzeciej mostka; wargi i podbródka.

Palące gorąco: dłoni.

Żar: w głowie i twarzy.

Pieczenie: w odbycie; w guzkach krwawniczych; w gardle; w klatce piersiowej; w kolanie.

Gorąco: w krtani.

Parcie ku dołowi: w narządach płciowych; w powrózku nasiennym.

Bolesność: języka; owrzodzeń dziąseł; odcisków.

Bolesne osłabienie: prostowników.

Intensywna bolesność: gruczołów po wewnętrznej stronie policzka.

Nadwrażliwość: okolicy prawego jajnika.

Uczucie surowości: w lewym oskrzelu; w krtani i oskrzelach, sięgające klatki piersiowej.

Tkliwość: nadbrzusza; okolicy wątroby.

Tępy ucisk w zatokach czołowych.

Otępienie: w głowie.

Ucisk: w małym punkcie nad nasadą nosa; w okolicy wątroby; w okolicy żołądka; w jądrach, sięgający brzucha; w gardle; na klatkę piersiową; w okolicy nerek; w dołku podsercowym.

Przygniatające, tępe uczucie: w głowie; w klatce piersiowej; pod mostkiem.

Uczucie ciężkości: obu piersi; na klatce piersiowej.

Splątanie: w głowie.

Uczucie skręcania: w powrózku nasiennym.

Uczucie ucisku: wokół krtani; w żołądku.

Napięcie: w brzuchu; w jądrach; szyi.

Ściskanie: wokół krtani; gardła; klatki piersiowej; w wolu.

Skurcz: krtani.

Tętnienie: w całym ciele; w głowie przy każdym ruchu; aorty brzusznej.

Kołatanie serca: odczuwane w dołku podsercowym.

Pulsowanie: w dołku podsercowym; w brzuchu.

Uczucie falowania: w kolanie.

Nieznośne łaskotanie: w całej klatce piersiowej.

Nieustanne łaskotanie: w środkowej części klatki piersiowej.

Mrowienie: w krtani.

Łaskotanie: w krtani; w gardle; u wejścia do gardła.

Podrażnienie: w krtani.

Szorstkość: pod mostkiem.

Uczucie drętwienia: w udach i nogach.

Uczucie porażenia: ramion.

Wielkie znużenie: ramion i nóg.

Znaczne osłabienie: w klatce piersiowej; w sercu.

Ciężar: w żołądku.

Uczucie pełzania: w skórze.

Gwałtownie swędząca pokrzywka na udzie i po wewnętrznej stronie lewego kolana.

Świąd i kłucie: w przedniej części przegrody nosa; w wyniosłości na nosie; w odbycie; nisko w płucach za mostkiem, z szerzeniem się do oskrzeli i jamy nosowej; w bliznach.

TKANKI [44]

Stopniowe lub szybkie wychudzenie, niemal do szkieletu.

Zanik u dzieci z niepohamowanym apetytem; niepokój; ciągłe pragnienie zmiany pozycji; twarz żółta albo brunatnawa i zapadnięta; obfite, papkowate stolce; gruczoły powiększone i niebolesne, zwłaszcza krezkowe.

Uwiąd z nieznośną drażliwością; dziecko nie pozwala nikomu się zbliżyć.

Skrofuloza z wychudzeniem, pomimo konieczności jedzenia co kilka godzin; obrzmienie i stwardnienie gruczołów, z zajęciem całego układu limfatycznego; schorzenia krzywicze; zapalenie oczu i powiek; zapalenie ucha i wyciek z ucha; obrzmienie węzłów krezkowych; częste nieżyty; wole; skrofuliczne kobiety z zanikiem i wiotczeniem gruczołów sutkowych.

Ciemnoskóre dziecko, dwuletnie, z twarzą starca, suchą skórą, dużą głową i dużym brzuchem, bardzo dużymi narządami płciowymi oraz cienkimi rękami i nogami, ledwie zdolne do stania; najchętniej siedzi na dworze w palącym słońcu tropików; jest zawsze głodne; ma krwawy czyrak na lewym przedramieniu w pobliżu nadgarstka; po Iodium pojawiła się delikatna wysypka przypominająca świerzb, po czym stan dziecka zaczął się poprawiać i dziecko wyzdrowiało.

Głęboki stan kachektyczny organizmu, ze słabym tętnem.

Przy konstytucji skrofulicznej, jeżeli plwocina lub wydzielina z upławów przeżera bieliznę.

Kiła: kacheksja rtęciowa; nadmierne ślinienie; wrzody w gardle; wiotka skóra i mięśnie; nocne bóle kości; bardzo twarde przewlekłe dymienice.

Schorzenia artretyczne.

Przerost i stwardnienie gruczołów.

Uporczywe przypadki wola; im twardsze jest w dotyku i im bardziej brak innych objawów, tym wyraźniejsze wskazanie.

Zastrzały.

Krwawiące, pozbawione czucia wrzody; twarde, gąbczaste i wrażliwe wrzody, z uczuciem napięcia i bolesności; ropa obfita, krwista i żrąca albo rzadka, wodnista i żółta.

Bardzo obfite ropienie; ogromne ilości ropy z gorączką hektyczną.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: bolesne dziąsła; bolesna okolica wątroby; kolano <.

Ucisk: ból w przełyku <; bolesność okolicy wątroby; bolesne nadbrzusze; bardzo bolesna okolica lewego podżebrza; tkliwość od dołka podsercowego do pępka oraz w odpowiadającej jej okolicy pleców; tkliwy lewy jajnik; wywołuje ostry ból tarczycy; bolesny grzbiet lewej ręki; ból kolana <; ucisk na rzepkę wywołuje silny ból; bolesna okolica lewego podżebrza.

Pocieranie: > gwałtowne kołatanie serca.

Podczas długiej jazdy otwartym powozem.

Po zaniedbanym urazie: duży obrzęk kolana.

SKÓRA [46]

Skóra: szorstka; sucha; brudnożółta; lepka; wilgotna; chłodna.

Wysypka: otrębiasta; wilgotna; podobna do wysypki płoniczej; opryszczka; grzybica obrączkowa; trądzik; pokrzywka; uporczywy liszajec skrofuliczny.

Wysoka gorączka ze znacznym osłabieniem; przez kilka dni nieznaczna wysypka, bez wyraźnie charakterystycznych cech; częste napady niepokoju i utrudnionego oddychania, z uczuciem omdlewania, zwłaszcza w nocy; stale narastające osłabienie, tak że obawiano się śmiertelnego porażenia serca; wysypka rozwinęła się. θ Ospa prawdziwa.

Płonica: wrzody w gardle; gruczoły obrzęknięte, ropiejące; wszystko w oddali wydaje mu się jaskrawoniebieskie.

Małe, suche, czerwone krosty na ramionach, klatce piersiowej i plecach.

Blizny swędzą i otwierają się albo pojawiają się na nich krosty.

Skłonność do grudek, małych czyraków i ropni.

Guzowatości.

Morbus maculosus.

Fungus articularis po odrze.

Kiła trzeciorzędowa z owrzodzeniem skóry.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Ciemne włosy i oczy.

Nadmiernie wyrośnięci chłopcy ze słabą klatką piersiową; osoby w podeszłym wieku.

Skaza skrofuliczna.

Głęboki stan kachektyczny z krańcowym osłabieniem i znacznym wychudzeniem.

Chłopiec, æt. 6 miesięcy, schorzenie oczu; wodniak jądra.

Niemowlę, æt. 10 miesięcy, we wczesnym okresie życia przebyło marazm; skurcze głośni.

Chłopiec, æt. 14 miesięcy, ciemne oczy, jasne włosy, krzywica; laryngismus stridulus.

Ciemnoskóry chłopiec, æt. 2, twarz starca i mądry wyraz; marazm.

Dziewczynka, æt. 2 1/2, silna konstytucja; błoniaste zapalenie krtani.

Chłopiec, æt. 4; błonica.

Chłopiec, æt. 8, skrofuliczny; zapalenie kolana.

Dziewczynka, æt. 10, skrofuliczna, od kilku miesięcy miała obrzęknięte ślinianki podżuchwowe; błonica.

Dziewczynka, æt. 10, skrofuliczna; krupowe zapalenie gardła.

Dziewczynka, æt. 11; zapalenie kolana.

Dziewczynka, æt. 12, temperament limfatyczny, jasna cera, delikatna konstytucja, ogólny stan zdrowia słaby, miesiączka jeszcze się nie pojawiła, cierpi od roku; wole.

Dziewczynka, æt. 12, podczas napadu reumatyzmu; grożące zapalenie mózgu.

Dziewczyna, æt. 16, temperament żółciowo-limfatyczny, cierpi od roku, od czasu pierwszej miesiączki; wole.

Dziewczyna, æt. 18, szczupła, po przebywaniu na lodzie podczas jazdy na łyżwach; zapalenie płuc.

Dziewczyna, æt. 18, brunetka, rysy regularne, lecz blade, łagodne, spokojne usposobienie, niemal flegmatyczne, miesiączka od kilku lat regularna, ogólny stan zdrowia dobry; wole.

Dziewczyna, æt. 20, po zaniedbanym urazie; zapalenie kolana.

Dziewczyna, æt. 20, wysoka, szczupła, o usposobieniu gruźliczym; grożąca gruźlica.

Kobieta, æt. 20, po długiej chorobie; choroba serca.

Panna L., æt. 21; głuchota.

Mężczyzna, æt. 21, krawiec, ubogi i źle odżywiony, temperament limfatyczny, skrofuliczny, cierpi od kilku miesięcy; wole.

Kobieta, æt. 22, średniego wzrostu, niebieskie oczy, jasnorude włosy, temperament sangwiniczno-nerwowy, predysponowana do gruźlicy; mlekotok.

Młody mężczyzna, temperament limfatyczny, pełna budowa ciała, cierpi od dwóch lat; ból głowy.

Młody mężczyzna, obrzęknięty nos, powiększona tarczyca; przewlekłe zapalenie oskrzeli.

Dziewczyna, æt. 22, z rodziny obciążonej gruźlicą; gruźlica.

Kobieta, æt. 25, zamężna od trzech miesięcy, ogólny stan zdrowia dobry, nagły napad; wole.

Mężczyzna, æt. 27, po wysiłku mięśniowym, a następnie narażeniu na zimno; zapalenie płuc.

Mężczyzna, szczupły, temperament nerwowo-żółciowy, o silnych sympatiach i antypatiach; mania.

Kobieta, æt. 28, po urodzeniu zdrowego dziecka nadal była wskutek obrzękowego wysięku tak duża, jak pod koniec ciąży; miesiąc później podczas zwykłej paracentezy usunięto cztery i pół galona gęstego, ciemnego i wysoce albuminowego płynu; około roku później, w siódmym miesiącu drugiej ciąży, odciągnięto cztery i pół galona płynu, a sześć tygodni później nastąpił prawidłowy poród; po kolejnych mniej więcej trzech miesiącach aspiracyjnie usunięto cztery galony płynu; wysięk jednak nadal się gromadził i sądzono, że jedynym ratunkiem jest owariotomia; torbiel jajnika.

Kobieta ciężarna, æt. 30; ospa prawdziwa.

Mężczyzna, æt. 32, niski i słaby, ciemne włosy, łagodne usposobienie, dużo pracuje w zimnej wodzie; cierpiał na dolegliwości sercowe i hemoroidalne; schorzenie jąder.

Mężczyzna, æt. 34; zapalenie płuc.

Kobieta, cierpi od półtora roku; przewlekła żółtaczka.

Mężczyzna, æt. 40, karczmarz; schorzenie trzustki.

Ciemnoskóra kobieta, æt. 42, cierpiała przez dwadzieścia lat; przewlekłe zapalenie jajników.

Kobieta, æt. 50, od kilku lat bardzo cierpi; upławy.

Mężczyzna, æt. 58, ogólny stan zdrowia dobry, nie pamiętał, kiedy guz pojawił się po raz pierwszy; wole.

Mężczyzna, æt. 58, cierpi od 15 lat; wole.

Mężczyzna, æt. 62, sześć lat temu chorował na świerzb; zapalenie kolana.

Mężczyzna, æt. 64; żółtaczka.

Kobieta, æt. 70, dwa miesiące temu przeziębiła się w wilgotny dzień; zapalenie oskrzeli.

Kobieta, æt. 70, po przeziębieniu; kaszel.

ZALEŻNOŚCI [48]

Działanie neutralizują: przy dużych dawkach skrobia lub mąka pszenna zmieszana z wodą; przy małych dawkach: Ant. tart., Arsen., Bellad., Camphor., Cinch. sulph., Cinchona, Coffea, Hepar, Opium, Phosphor., Spongia, Sulphur.

Neutralizuje działanie: Mercur.

Zgodność: po Mercur., po Hepar w krupie, po Arsen.; Acon., Argent. nitr., Calc. ostr., Merc. sol., Phosphor., Pulsat często dobrze działają podane po nim.

Porównać z: Bromine, Cactus, Caustic., Conium, Digit., Kali bich., Phos. ac.

Lek uzupełniający: Lycop.