Viscum Album

Jemioła pospolita. N. O. Loranthaceæ. Nalewka z dojrzałych jagód. Nalewka z roztartych liści. Nalewka z całej rośliny.

Zastosowanie kliniczne

Aura epileptica / Pląsawica / Głuchota / Dysfagia / Zapalenie błony śluzowej macicy / Poród, powolny / Uczucie unoszenia się / Lumbago / Krwotok miesiączkowy / Krwotok maciczny / Zapalenie jądra / Ból ucha / Wyciek z ucha / Zapalenie jajnika / Zatrzymane łożysko / Rwa kulszowa / Śledziona, ból / Skrofuloza / Gardło, bolesność / Krztusiec

Charakterystyka

W broszurze poświęconej „Viscum Album” dr George Black z Torquay zebrał większość faktów dotyczących tej rośliny, w tym cztery nowe próby lekowe: przeprowadzoną przez siebie oraz trzy wykonane przez kobiety. Objawy z tych prób lekowych oznaczyłem w Schemacie: (B) dr Black, 43 lata, po 3x i Ø; (B1) panna F., 20 lat, po 2x i Ø; (B2) pani X., 37 lat, po 3; (B3) panna S., 27 lat, po 3x, 2x, 1x i Ø. Proell przeprowadził próbę lekową nalewki i wystąpiły u niego objawy przypominające aurę padaczkową oraz petit mal, które wykazywały dodatkową cechę padaczki — nawrotowość; często powracały przez dwa lata. Belcher podawał siedemnastoletniej dziewczynie cierpiącej na pląsawicę pięciokroplowe dawki nalewki z liści i jagód. Drugiego dnia wezwano go do chorej; stwierdził stan przypominający działanie opiatu. Dwie kobiety przyjęły Visc. w celu wywołania poronienia. Wszystkie mięśnie poza mięśniami oczu uległy porażeniu; porażony został również przewód jelitowy. Nie mogły przełykać i wskutek tego zmarły z głodu, a jelita pozostawały uporczywie zaparte. Porażeniu uległy także mięśnie mowy. Czternastoletni chłopiec zjadł kilka jagód; wkrótce potem poczuł zawroty głowy, a następnie stracił przytomność. Znaleziono go z przekrwioną twarzą, sinymi wargami, nastrzykniętymi spojówkami, nieznacznie rozszerzonymi i nieruchomymi źrenicami oraz wolnym, pełnym i skaczącym tętnem; oddech był wolny, chrapliwy. Po ukłuciu podeszew stopy szybko podciągały się ku górze. Polewanie zimną wodą ocuciło go; zaczął wówczas mówić bezładnie, miał omamy wzrokowe i skłonność do przemocy. Laville (Epilepsy and Mania in Men and the Lower Animals) wyodrębnił: (1) Viscine — miękką, żółtawobłękitną substancję o trującym zapachu i gorzkim smaku; (2) Visco-resin — niebieskawą żywicę, smolistą, słodkawą, o zapachu początkowo przyjemnym, później cuchnącym. Viscine występuje najobficiej w jemiole z jabłoni, natomiast Visco-resin — w jemiole z dębu i akacji; ta ostatnia pobudza popęd płciowy. Jemioła z głogu, podobnie jak wszystkie pozostałe, lecz w wyższym stopniu, wykazuje wobec macicy w jej bezwładzie właściwości skurczowe Secale. Jemioła dębowa ma godne uwagi działanie przeciwpadaczkowe u koni. Pewien hodowca miał bardzo dorodny inwentarz, u którego w wieku czterech lub pięciu lat pojawiała się padaczka. Wyleczył zwierzęta nalewką ze świeżych liści roztartych w moździerzu. Według Laville’a wszystkie jemioły są użyteczne w padaczce i wściekliźnie (relacja Ozanama z pracy Laville’a, B. J. H., xxv.). Black przytacza również z B. J. H., xxii. 637, doświadczenia Williama Hubera z Visc. a.: (1) Przypadek zatrzymania łożyska z objawami ogólnoustrojowymi po poronieniu w szóstym miesiącu. Visc. a. 3 szybko doprowadziło do wydalenia łożyska. (2) Silny, jasnowłosy mężczyzna, lat 22, przeziębił się podczas podróży w lodowato zimnym wietrze. Wystąpił ciągnąco-rwący ból lewej połowy żuchwy, trwający kilka godzin, po którym pojawiło się głośne brzęczenie i uczucie zatkania, zakończone całkowitą głuchotą tego ucha. Visc. 3 wyleczyło. (3) Krwotok maciczny po zatrzymaniu miesiączki wskutek zimnej kąpieli stóp. Visc. 3 wyleczyło. (4) Krwotok maciczny po zatrzymaniu miesiączki wskutek pracy w wodzie. (5) Lewostronna rwa kulszowa. Visc. 3 wyleczyło. (6) Reumatyzm wskutek brnięcia w nieodpowiednim obuwiu przez rozległe połacie śniegu. Visc. 3 wyleczyło. (7) Prawostronny wysięk opłucnowy wskutek przeziębienia, z przeszywającym bólem śledziony. Visc. 4 i 3 wyleczyło. John Wilde (M. H. R., xii. 144) sporządził nalewkę z roztartych liści i podawał ją w dawkach po pięć kropli czternastoletniemu chłopcu z pląsawicą obejmującą twarz i kończyny. Poprawa nastąpiła po dwóch dniach, a po kilku tygodniach doszło do całkowitego wyleczenia. Dziewięcioletni chłopiec o konstytucji skrofulicznej i skłonności do chorób skóry zachorował na pląsawicę po przestrachu. Wyraz jego twarzy całkowicie się zmienił, mowa była zupełnie niewyraźna, a spojrzenie bezmyślne. Ruchy utrzymywały się w nocy i chłopiec był wyczerpany brakiem snu. Visc. Æ w dawkach od jednej do dwóch kropli nie przynosiło korzyści. Następnie zwiększono dawkę do 15 kropli. Poprawa rozpoczęła się natychmiast i uzyskano zupełne wyleczenie; po pewnym czasie dawki zmniejszono, ponieważ pojawiły się bolesność języka i zaczerwienienie spojówek. Black usunął za pomocą Visc. 3 następujące dolegliwości: (1) Lumbago wskutek przeziębienia; ból rwący, chory pragnie oprzeć bolące miejsce o coś twardego. (2) Prawostronne lumbago, promieniujące do prawego pośladka, < od najmniejszego ruchu. (3) Ból okolicy krzyżowej; chora niezdolna obrócić się na którykolwiek bok, < od najmniejszego ruchu; „ból o straszliwie ściskającym charakterze, jak gdyby zajęte były jej wnętrzności”. [Cooper przynosił za pomocą Visc. znaczną ulgę w „dawnych bólach wskutek podrażnienia kręgosłupa”. Wymienia również jako wskazanie „objawy rdzeniowe pochodzenia macicznego”.] (4) Reumatyzm; „ciężar mojego ciała spoczywający na stawie powoduje jego wielką bolesność”; nadmierne pocenie się. (5) Rwa kulszowa związana z wyciekiem z ucha. Ból palący od środka lewego pośladka do kostki przyśrodkowej; pięta jak po przyłożeniu rozżarzonego węgla; noga ciężka jak ołów. Ponadto wyleczono lub znacznie złagodzono liczne przypadki głuchoty nieżytowej z szumami usznymi. C. M. Boger (Med. Couns., xvi. 266) opisuje następujący przypadek: uporczywe zawroty głowy po napadach padaczkowych, utrzymujące się każdorazowo przez miesiąc. Visc. cm wyleczyło. Huber (H. R., ii. 74) stosował 3x i 6x. Uważał ten lek za odpowiedni we wszystkich rodzajach reumatyzmu, ostrych i przewlekłych, zwłaszcza cechujących się bólami rwącymi; w przypadkach występujących zimą wskutek narażenia na ostre wiatry oraz w przypadkach głuchoty reumatycznej. Objawy są < od ruchu; od najmniejszego ruchu. W jednym wyleczonym przypadku lumbago było > od ucisku.

Zależności

Odtrutki: Camph., Chi. Dobrze działa po: Aco. (reumatyzm). Porównać: Padaczka, Bell., Stram., Plumb. Skutki pracy w wodzie, Calc. Przeziębienie, przestrach, Aco. Działanie na macicę, Secale. Reumatyzm, Aco., Bry., Puls., Rho., Rhus, Spi.

Przyczyny

Przeziębienie. Przemoczenie. Przestrach. Zatrzymanie miesiączki.

1. Umysł

Bezładna mowa i omamy wzrokowe; skłonność do przemocy. Utrata przytomności. Osłupienie, po którym następuje niemal zupełna utrata przytomności; leży bez ruchu, z zamkniętymi oczami, jakby głęboko spała, lecz łatwo budzi ją głośny hałas i wtedy odpowiada na każde pytanie; gdy ponownie zapada w poprzedni stan, pojawia się lekka skłonność do chrapliwego oddychania (2. dzień). Gdy pojawia się drżenie, ma uczucie, jakby miała zrobić coś strasznego (B1). Wciąż budzi się w nocy, myśląc o najstraszniejszych rzeczach, jakie można sobie wyobrazić (B1). Gdy czuwała, zdawało się jej, że śni; gdy spała, rzeczywiście śniła (B3). Podczas bólu w klatce piersiowej była w złym humorze (B3). Głęboka depresja (B).

2. Głowa

Zawroty głowy (2. dzień). Intensywny, pulsujący ból głowy (B1). Ostry ból głowy i twarzy, pozostawiający bolesność tych okolic (B1). Uczucie drętwienia głowy (B). Jedno- lub dwukrotne uczucie zaciskania mózgu (B). Ostry, przeszywający ból lewej kości potylicznej (B). Napadowe ukłucia bólu w lewej okolicy nadoczodołowej i prawym udzie (B).

3. Oczy

Nastrzyknięte spojówki. Źrenica nieznacznie rozszerzona i nieruchoma. Źrenice zwężone i początkowo niereagujące na światło (2. dzień). Omamy wzrokowe. Oczy senne, trudne do otwarcia; powieki ciężkie (B3). Ból neuralgiczny w dolnej części prawego oczodołu (B).

4. Uszy

(Głuchota lewego ucha). Słuch w lewym uchu upośledzony, dźwięki stłumione (B). Przytępienie słuchu w uchu oznaczonym „C”; ostre ukłucia bólu w prawym uchu, później w lewym (B). Szum jak wiatr wśród drzew (B). Dzwonienie w prawym uchu, trzaski w lewym (B).

5. Nos

Suchość tylnej części nosa, sięgająca do krtani (B).

6. Twarz

Twarz przekrwiona. Wargi sine. Nagłe zaczerwienienie twarzy (po kołataniu serca, B1). Twarz gorąca i zaczerwieniona (B).

8. Jama ustna

Krwawienie z okolicy zębów (B1). Szczękanie zębami. Usta nagle wypełniają się śliną (B). Nieprzyjemny smak po przebudzeniu; język aż po koniuszek pokryty nalotem barwy żółtej ochry (B). Bolesność języka. W porze kolacji odczuwała wilczy głód (B1). Apetyt żarłoczny (B1).

11. Żołądek

Mdłości przed śniadaniem i obiadem (B1).

12. Brzuch

Porażenie całego przewodu pokarmowego. Gdy przebywa poza domem, chwilami ma uczucie, jakby ktoś ciągnął ją od pasa ku dołowi, a bezpośrednio potem — jakby górna część ciała unosiła się w powietrzu (B1). Uczucie gorąca i stały, ćmiący ból w lewej pachwinie, po których następują nudności i dreszcze (B3). Pobolewanie w podbrzuszu, jakby miała rozpocząć się miesiączka (B3). Ostre ukłucia bólu po wewnętrznej stronie okolicy prawego więzadła Pouparta, przeszywające wzdłuż powrózka nasiennego (B).

13. Stolec i odbyt

Uporczywe zaparcie. Obfite wypróżnienie i bardzo cuchnące (trupie) wiatry (B). Piekące, kłujące bóle po lewej stronie odbytnicy w pobliżu odbytu, podczas leżenia krótko po północy; pojawiają się i ustępują (B). Zaparcie stolca po świądzie odbytu (po odstawieniu Visc. a. B). Ostry, ćmiący ból po lewej stronie odbytu, trwający godzinami, < wieczorem (B).

14. Narządy moczowe

Częste oddawanie moczu; mocz blady, w zwiększonej ilości (B1). Po odstaniu mocz mlecznobiały (B3). Po odstaniu mocz mętny, z różowym osadem (B).

15. Męskie narządy płciowe

Sny erotyczne i polucje (B). Ostre ukłucia bólu wzdłuż prawego powrózka do jądra, które było podciągnięte blisko pierścienia pachwinowego. Podczas stosunku dość silne kołatanie serca (B). Ból prawego jądra (B).

16. Żeńskie narządy płciowe

Ostre bóle okolicy jajników, pojawiające się i ustępujące przez dwa tygodnie, < rano w łóżku (B1). Bóle przeszywające w lewej okolicy jajnika, a podczas ruchu ból i sztywność okolicy lędźwiowej (B2). Bóle przeszywające w lewej okolicy jajnika, < podczas leżenia na lewym boku; później głuchy ból (B3). Przed miesiączką czuła omdlewanie i rzeczywiście zemdlała (B3). (Liczne przypadki zatrzymania łożyska). Krwotok maciczny, częściowo jasny, częściowo skrzepły i ciemny, z tępym bólem głowy, ukłuciami w skroniach, drętwieniem kończyn, sinymi obwódkami wokół oczu i zapadniętymi oczami. Wywołuje skurcze macicy i hamuje krwotoki. [Przewlekłe (ziarniste) zapalenie błony śluzowej macicy cechujące się powiększeniem macicy: wskutek niedostatecznego zwinięcia poporodowego, rozrostu pęcherzykowego albo przerostu.]

17. Narządy oddechowe

Skurcz głośni rozpoczynający się uczuciem suchości w gardle, po którym następowały próby przełknięcia, następnie pewnego rodzaju całkowita blokada, wywołująca dalsze próby przełykania i napływanie łez do oczu (B). Oddech wolny i chrapliwy. Lekka skłonność do chrapliwego oddychania (2. dzień). (Przypadek krztuśca wyleczono w ciągu dwóch dni.)

18. Klatka piersiowa

Ból w poprzek okolicy mostka, poniżej piersi, pojawiający się i ustępujący, < przy głębokim wdechu lub leżeniu na lewym boku (B3). Ból kłujący w górnej części lewej piersi (B3). Ukłucia pod lewymi żebrami rzekomymi i ucisk w górnej części lewego płuca, < przy głębokim wdechu. Ukłucie w klatce piersiowej poniżej lewej piersi, następnie powyżej prawego kolana (B). Pełzające uczucie chłodu po lewej stronie dolnej, zewnętrznej części ściany klatki piersiowej (B).

19. Serce

W chwili zapadania w sen serce uderzyło dwukrotnie z wielką siłą, po czym zaczęło bić bardzo szybko (B1). Serce uderzyło raz, po czym nastąpiła przerwa (B). Kołatanie serca podczas stosunku (B). Tętno drobne, szybkie i bardzo nieregularne. Tętno wolne, pełne i skaczące.

20. Szyja i plecy

Nagły, chwilowy ból po prawej stronie szyi, dwa cale powyżej obojczyka (B). Ból po lewej stronie szyi przy obracaniu głowy w lewo (B). Pobolewanie między łopatkami (B1). Pobolewanie i pieczenie w okolicy krzyżowej (B1). Ból i sztywność okolicy lędźwiowej, < od ruchu (B). Pełzające dreszcze w okolicy lędźwiowej (B).

21. Kończyny

Drgania rąk i nóg jak w pląsawicy (B3).

22. Kończyny górne

Silny ból prawego stawu barkowego podczas siedzenia w zamyśleniu, godz. 21; < przy unoszeniu ramienia. Na grzbiecie lewej ręki uczucie, jakby pełzał po nim duży pająk; wkrótce potem takie samo uczucie na grzbiecie prawej ręki (Proell, po 40 kroplach).

23. Kończyny dolne

(Kilka przypadków rwy kulszowej). Tej samej zimy nagle poczuł w prawej stopie gwałtowny, ćmiący ból biegnący od wewnątrz na zewnątrz, który zmusił go do zdjęcia buta, ponieważ wydawał się zbyt ciasny; uczucie ustąpiło po godzinie (Proell). Ostry ból prawego pośladka (B). Z powodu bólu prawej nogi, w dole podkolanowym i wzdłuż brzegu kości piszczelowej, podobnego do bólu podczas miesiączki, nie mogła zasnąć do godz. 4 rano; > od poruszania nogą (B3). Pieczenie pośrodku łydki; zmiana ułożenia kończyny >, lecz nie usuwa bólu (B3). Pobolewanie w górnej i zewnętrznej części obu łydek; musi stale nimi poruszać (B3). Ostry, przeszywający ból pośrodku tylnej części prawego uda (B). Ostre ukłucie bólu w lewej kości piszczelowej (B). Ostre ukłucie bólu w opuszce lewego palucha (B). Ukłucie powyżej prawego kolana (B). Nagłe ukłucia bólu w dolnej części prawego uda i lewej okolicy nadoczodołowej (B).

24. Objawy ogólne

Około godz. 10 rano, gdy szedł odwiedzić pacjenta, poczuł się bardzo dziwnie, jakby miał upaść; poczuł falę gorąca wznoszącą się od stóp do głowy i wydawało mu się, że płonie, a jednocześnie jego twarz bardzo zbladła; tego rodzaju aura epileptica powróciła trzykrotnie podczas zimy (Proell, po 40 kroplach). Wszystkie mięśnie ciała, z wyjątkiem mięśni oczu, uległy porażeniu; kobiety nie mogły mówić ani przełykać i obie zmarły około ósmego lub dziewiątego dnia, dosłownie zagłodzone. Częste nawroty objawów przez dwa lata. (Pląsawica po przestrachu). Drżenie kończyn, szczękanie zębami, ogólne roztrzęsienie (B1). W nocy niezdolna utrzymać w bezruchu żadnej części ciała; szarpnięcia występują najpierw w jednej, potem w innej części (B1). Szarpnięcia i drgania mięśni (B2). Wieczorami przeraźliwie zmęczona, jak po ciężkiej pracy (B3). Ból przeszywający w różnych częściach ciała (B). Drżenie całego ciała, jakby wszystkie mięśnie wykonywały skurcze włókienkowe (B).

25. Skóra

Skóra ciepła i wilgotna. Skóra wydaje się sucha i paląca (B3). Czerwone plamy na szyi i klatce piersiowej (B3). Po lewej stronie szyi duża grudka albo mały krwawy czyrak (B).

26. Sen

Senność (2. dzień). Budzi się, myśląc o strasznych rzeczach; po skierowaniu myśli na inny temat wkrótce ponownie zasypia (B1). Sen pełen marzeń sennych; niepokojące sny o wydarzeniach dnia (B3).

27. Gorączka

Marznie nawet w pobliżu pieca; często ogarnia go pełzające uczucie zimna i dreszczy (B). Skóra ciepła i bardzo wilgotna (2. dzień). Najpierw uczucie zimna, potem gorąca, choć ciało nie jest rzeczywiście gorące (B1). Po przebudzeniu zawsze bardzo gorąca, z wyjątkiem kolan, podudzi i stóp, które są bardzo zimne. Uczucie gorąca w nocy podczas mikcji (B).