Gratiola

officinalis. Konitrut błotny. „Ziele łaski”. N. O. Scrophulariaceæ (rośnie w wilgotnych miejscach). Nalewka ze świeżej rośliny, sporządzana przed kwitnieniem.

Zastosowanie kliniczne

Cholera / Kokcygodynia / Zaparcie / Kurcze / Biegunka / Puchlina wodna / Choroby oczu / Ból żołądka / Dna moczanowa / Guzki krwawnicze / Ból głowy / Wodogłowie / Hipochondria / Histeria / Mania / Masturbacja / Choroby gruczołów krezkowych / Neuralgia / Nimfomania / Tężec / Zaburzenia widzenia

Charakterystyka

Gratiola jest jednym z najważniejszych przedstawicieli wielkiej grupy trędownikowatych. Digit., Euphras., Tabac., Scroph. — i należy ją starannie badać w zestawieniu z tymi lekami. Znaczna część działania Gratiola skupia się na przewodzie żołądkowo-jelitowym. Jest to roślina bezwonna, o gorzkim smaku i silnie trująca; wywołuje gwałtowną kolkę, biegunkę, krwawe stolce, zapalenie jelit, żółtaczkę, drżenie kończyn, drgawki, kurcze, pobudzenie i zaburzenia czynności płciowych, a także śmierć. Wywołuje objawy w pełni rozwiniętego, gwałtownego napadu cholery azjatyckiej. Z drugiej strony silnie oddziałuje na umysł. Opryskliwość, zły humor; niezdecydowanie; histeria; schorzenia mózgowe bez gorączki. Jest użyteczna w zaburzeniach psychicznych wynikających z nadmiernej pychy. Teste uważa Gratiola za Chamom. chorób przewlekłych. Występuje < podczas jedzenia i po nim: zawroty głowy podczas posiłku i po nim. Głód po posiłku z uczuciem pustki. Biegunka jest żółtawa, tryskająca i wodnista, jakby woda wypływała z hydrantu. Występują również wymioty żółtawym płynem. Letnia biegunka wskutek nadmiernego picia wody, zarówno zimnej, jak i gorącej. Po stolcu występuje bolesność, pieczenie lub podrażnienie odbytu. C. W. Sonnenschmidt opisał dwa znakomite wyleczenia za pomocą Gratiola (H. R., xi. 547). (1) Pani C., lat 53, dostała w czerwcu biegunki; żółte, wodniste, pieniste stolce tryskały z wielką siłą. Silne bóle tnące w brzuchu; przelewanie się gazów. Sporadyczne nudności i wymioty. Coloc. i Ipec. nie przyniosły ulgi; podczas dokładnego wywiadu ustalono następnie, że przez cały czas znamienną cechą było „uczucie zimna w brzuchu”. Grat. off. 3 szybko wyleczyła chorą. (2) Trzytygodniowe niemowlę zachorowało na biegunkę i kolkę. Następowały dwa lub trzy wypróżnienia w krótkich odstępach, po czym godzinna lub dwugodzinna przerwa. Wypróżnienia zielone albo żółte, wodniste, pieniste, wydalane nagle; nudności, wymioty i silny ból przed stolcem, po nim ustępujący na krótko. Cham., Coloc., Verat. zawiodły, a Grat. szybko wyleczyła. W tym przypadku usunęła również „zaczerwienienie wokół odbytu oraz otarcie po jednej stronie, rozciągające się na pół cala i powodujące niewielkie sączenie krwi”. E. E. Case (Med. Adv., xxix. 343) wyleczył kobietę w wieku 50 lat z guzków krwawniczych, którym towarzyszyły następujące objawy: (1) Zaparcie, utrudnione oddawanie stolca. (2) Zewnętrzne guzki krwawnicze po każdym wysiłku i po stolcu. (3) Gryzące, kłujące napięcie w guzach. (4) Podczas oddawania stolca wrażenie, jakby błona śluzowa odbytnicy była rozdzierana. (5) Po stolcu wszystkie nerwy miednicy wydają się silnie napięte; tkanki krocza sprawiają wrażenie, jakby zostały oderwane od kości. [Por. „Wykręcający ból kości guzicznej”.] Bezsenność przed północą; opryskliwość; melancholia. Grat. 200 wyleczyła. Cooper stosował ją z bardzo dobrymi wynikami w przypadku nadkwaśności na tle dny z ciężkim zaparciem oraz w zaparciu towarzyszącym chorobie nowotworowej. Uważa ją za „roślinny środek zobojętniający kwasy”. Podaje się, że stanowiła podstawę niegdyś słynnego specyfiku przeciw dnie, „Eau Médicinale”. Wskazania są następujące: stałe uczucie zapadania, lecz chory nie może jeść; gorzki smak. Zajęcie splotu słonecznego jest bardzo wyraźne; kurcze rozpoczynające się w dołku podsercowym i promieniujące stamtąd bóle; lęk; gryzienie; uczucie pustki; przetaczanie się w nadbrzuszu. Wydzielanie moczu jest zmniejszone; mocz czerwonawy i mętny. Jak podaje Teste, Buvier widział cztery przypadki nimfomanii u kobiet, którym znachorzy wykonywali wstrzyknięcia odwaru ze świeżo zebranej Gratiola. Burnett uważa ją za swoisty lek w masturbacji kobiet i nimfomanii. W kości guzicznej odczuwane są liczne bóle. Marznięcie; dreszcze po wejściu do ciepłego pomieszczenia. Gorąco wstępujące ku twarzy, z zaczerwienieniem i zwiększonym zewnętrznym uciepleniem. Stałe wydzielanie z ciała parującej wilgoci. Odczucia: jakby mózg się kurczył; jakby głowa stawała się mniejsza; jakby mózg miał opaść do przodu; jakby w oczach znajdował się piasek; jakby gardło było ściśnięte; jakby w żołądku kamień przetaczał się z boku na bok. Lewa strona jest zajęta bardziej niż prawa. Objawy ze strony głowy i oczu mają pierwszorzędne znaczenie. Za objaw kluczowy uważam napływ krwi do głowy z zanikaniem widzenia. Za pomocą Grat. 30 wyleczyłem u pacjenta następujący objaw: „Czasami wszystko zdaje się przybierać żółtawy odcień, a niekiedy, gdy robię notatki, napływ krwi do głowy jakby zasłania mi książkę; przez chwilę nie jestem w stanie nadążyć za mówcą, zapisując jego słowa, choć mogę nadal śledzić go myślą”. Ruch <; spoczynek >. > Na świeżym powietrzu; < w ciepłym pomieszczeniu (niektóre bóle i zawroty głowy wykazują przeciwną modalność). Kawa = neuralgia.

Relacje

Neutralizowane przez: Caust., Bell., Euphorb., Nux v. Neutralizuje działanie: Iodum. Porównać: Apis, Bell., Helleb., Cham., Nux v., Elat., Pod. Głód po posiłkach z uczuciem pustki: Lauro., Calc., Cascaril., Chi., Cin.; (pustka po stolcu: Petrol.); zanikanie widzenia i ból głowy: Gels.; pokrewieństwo botaniczne: Dig., Euphr., Scroph.

Przyczyna

Nadużywanie kawy.

1. Umysł

Poważny, małomówny, pogrążony w zadumie. Skupienie na sobie. Niezdecydowanie, brak wytrwałości. Zły humor, znużenie życiem, obawa przed przyszłością; histeria; hipochondria. Wielomówność i wesołość.

2. Głowa

Wirowe zawroty głowy po zamknięciu oczu. Zawroty głowy podczas czytania i w pozycji siedzącej, jakby głowa kołysała się w tył i w przód. Ból głowy z nudnościami i sennością. Uczucie upojenia podczas posiłku i po nim. Napływ krwi do głowy oraz uczucie, jakby cały mózg był odurzony. Gwałtowny napływ krwi do głowy z pulsowaniem w czole, nasilającym się aż do zawrotów głowy, oraz ciemnieniem przed oczami; < od ruchu, zwł. podczas jazdy konnej, narastające nawet do utraty świadomości i ustępujące dopiero po kilku godzinach snu. Uciskowy ból głowy, zwł. w czole i potylicy. Przeszywający i pulsujący ból głowy. Uczucie ciężkości w czole, jakby mózg miał opaść do przodu, z niedrożnością nosa. Wrażenie, jakby głowa kurczyła się wskutek skurczu mózgu. Nagły napad; nagłe drżenie w głowie, które znosi zdolność widzenia i słyszenia. Ból głowy jest < przy wstawaniu z siedzenia, podczas ruchu i podczas chodzenia na świeżym powietrzu. Głowa jest bardzo wrażliwa na zimno. Gorąco w głowie przy jej unoszeniu. Ściskanie w czole ze zmarszczeniem skóry.

3. Oczy

Świąd, drżenie i uczucie osłabienia powiek. Świąd rzęs. Oczy są suche i sprawiają wrażenie, jakby znajdował się w nich piasek. Ból palący i ucisk w oczach. Podczas czytania oczy łzawią i wydają się osłabione. Mgła przed oczami podczas czytania lub pisania. Krótkowidzenie podczas czytania. Lepiej widzi przedmioty odległe niż bliskie. Podczas pisania albo patrzenia na jasne przedmioty wzrok nagle zanika; > przy zamykaniu oczu, lecz zaburzenie stale powraca. Po otwarciu oczu wszystkie przedmioty wydają się białe, nawet zielone drzewa i murawa.

4. Uszy

Bóle rozdzierające i przeszywające w uszach. Świąd uszu.

5. Nos

Częste kichanie z bólami przeszywającymi po lewej stronie klatki piersiowej i w podżebrzach. Niedrożność nosa. Piekący świąd w lewym nozdrzu. Ucisk w górnej części nosa.

6. Twarz

Palące gorąco i zaczerwienienie twarzy. Mrowienie i pieczenie w kościach jarzmowych. Uczucie napięcia twarzy; wydaje się ona obrzęknięta. Obrzęk górnej wargi (każdego ranka, z kłuciem). Ból rozdzierający po jednej stronie twarzy. Bolesne pęknięcie po lewej stronie podbródka.

7. Zęby

Nocne bóle rozdzierające lub przeszywające w zębach trzonowych. Uczucie zimna w zębach.

8. Jama ustna

Nagromadzenie dużej ilości śliny w jamie ustnej. Nagromadzenie przejrzystej, wodnistej wydzieliny w ustach. Gorzki smak albo lepkość w ustach. Język szorstki, pokryty śluzem. Cuchnący oddech rano po przebudzeniu.

9. Gardło

Ucisk w gardle jak od gęstego śluzu. Nagromadzenie śluzu w gardle. Ból gardła zmuszający do ciągłego przełykania; przełykanie jest utrudnione, jakby gardło było ściśnięte; < podczas przełykania na pusto. Kłucie w gardle (po lewej stronie). Mrowienie, szorstkość i drapanie w gardle. Flegma w gardle, której nie można odkrztusić.

10. Łaknienie

Gryzienie jak z głodu po jedzeniu. Stałe uczucie zapadania w nadbrzuszu, lecz chory nie może jeść. Głód, niekiedy ze wstrętem i odrazą do wszelkiego pokarmu. Wzmożone pragnienie.

11. Żołądek

Gorzkie lub słodkawe odbijania. Bezskuteczne próby odbicia z uciskiem wstępującym od żołądka do gardła, który wstrzymuje oddychanie. Uczucie pustki lub zimna w żołądku. Czkawka. Cofanie się gorzkiej wody. Stałe nudności z odruchami wymiotnymi. Nudności z uczuciem zimna w brzuchu. Wymioty z niedrożnością nosa. Wymioty żółciowe albo kwaśną lub gorzką treścią. Niepokój i uczucie pełności w żołądku. Ucisk żołądka po posiłku z nudnościami. Wiercenie i drążenie w żołądku ze skłonnością do wymiotów. Ucisk nadbrzusza po posiłku, jak od kamienia przemieszczającego się w tył i w przód. Dolegliwości żołądka i nadbrzusza często przebiegają z nudnościami albo bezskutecznymi próbami odbicia. Napadowa skłonność do wymiotów, > po odbiciu. Przetaczanie się w nadbrzuszu.

12. Brzuch

Bóle przeszywające w brzuchu. Pulsowanie w lewym podżebrzu (ból rozgrzewający, palący). Ból uciskający w brzuchu ze szczypaniem (w okolicy pępka), zmuszający chorego do zgięcia się wpół (> po oddaniu gazów). Wzdęcie brzucha. Kolka wzdęciowa i uciskająca, z nudnościami i nieprzyjemnymi odbijaniami. Burczenie z nudnościami, odbijaniem i zawrotami głowy. Uczucie zimna w brzuchu, utrzymujące się przez pół godziny.

13. Stolec i odbyt

Naglące, bezskuteczne parcie na stolec. Zaparcie. Kał twardy, skąpy i lepki, wydalany z wielkim wysiłkiem. Nocna śluzowa biegunka z parciem. Biegunka: stolce wodniste, żółtozielone, po których występuje pieczenie odbytu; zielone, pieniste, wydalane z wielką siłą. Stolce z pieczeniem i wypadaniem dużych guzów powodujących kłucie i pieczenie. Oddanie kału bez świadomości wypróżnienia. Wydalanie glist. Ból odbytnicy jak od otarcia. Ból palący w odbytnicy podczas wypróżnienia i po nim. Bóle przeszywające, świąd, pieczenie i pulsowanie w odbycie. Guzki krwawnicze bez krwawienia.

14. Narządy moczowe

Zmniejszone wydzielanie moczu. Mocz skąpy i czerwonawy, po odstaniu staje się mętny i tworzy chmurkowaty osad. Pieczenie w cewce moczowej podczas oddawania moczu i po nim.

15. Męskie narządy płciowe

Kłucia w lewym powrózku nasiennym, wstępujące przez brzuch aż do klatki piersiowej. Bolesny wzwód prącia po polucjach. Ból ciągnący w żołędzi.

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka przedwczesna, zbyt obfita i trwająca zbyt długo. Masturbacja. Nimfomania. Drażliwość narządów płciowych z przekrwieniami. Bóle przeszywające w prawej piersi, < przy wstawaniu, podczas miesiączki.

17. Narządy oddechowe

Suchy kaszel wywołany uczuciem szorstkości w klatce piersiowej, zwł. rano lub w nocy. Nocny kaszel z bólem tchawicy jak od otarcia, uciskiem w klatce piersiowej i dreszczami. Duszenie się podczas wchodzenia pod górę.

18. Klatka piersiowa

Gorąco w klatce piersiowej, następnie w głowie i rękach, z zaczerwienieniem twarzy. Ucisk w klatce piersiowej. Bóle przeszywające w klatce piersiowej podczas oddychania. Krostki na klatce piersiowej, piekące po rozdrapaniu.

19. Serce

Kołatanie serca. Gwałtowne kołatanie, szczególnie bezpośrednio po stolcu, z uciskiem w klatce piersiowej.

20. Szyja i plecy

Wrażenie, jakby szyję obejmowały dłonie. Ból strzelający od lewej łopatki do barku i gruczołu sutkowego. Ból kłujący w dolnych kręgach piersiowych; w prawej nerce. Ból lędźwi jak po stłuczeniu. Bolesne kurcze kości guzicznej. Uciskający lub wykręcający ból kości guzicznej po stolcu.

22. Kończyny górne

Bóle reumatyczne w barkach, ramionach i palcach, szczególnie w stawie łokciowym i nadgarstkowym. Świąd dłoniowej powierzchni (prawej) ręki.

23. Kończyny dolne

Ból uda jak po stłuczeniu po krótkim spacerze. Przeszywający, rozdzierający ból kości piszczelowej podczas siedzenia, ustępujący podczas chodzenia. Piekący świąd na kości piszczelowej. Bóle przeszywające w nogach i stopach.

24. Objawy ogólne

Bóle rozdzierające w kończynach. Tężec z zachowaną pełną świadomością podczas leżenia po posiłku, po którym następuje głęboki sen z wytryskiem nasienia; po przebudzeniu uczucie stłuczenia ciała, pleców i lewego ramienia. Większość objawów pojawia się w nocy albo podczas siedzenia, po wstaniu z siedzenia lub na świeżym powietrzu; dotyk > te objawy. Wielkie znużenie i wyczerpanie. Wielka wielomówność i wesołość.

25. Skóra

Świąd z pieczeniem po drapaniu. Sączące i żrące wykwity przypominające świerzb.

26. Sen

Nieodparta senność ze ziewaniem. Wielka senność z częstym ziewaniem i skłonnością do położenia się, zwł. po południu. Głęboki sen, jak w stuporze.

27. Gorączka

Tętno małe, przepuszczające. Wielka skłonność do marznięcia. Uczucie zimna w ciepłym pomieszczeniu, podczas snu i po wypróżnieniu; włosy stają dęba. Gorąco wstępujące ku twarzy, z zaczerwienieniem i zwiększonym zewnętrznym uciepleniem. Stałe wydzielanie z ciała parującej wilgoci.