officinalis. Ύσσωπος των φρακτών. «Το Βότανο της Χάριτος». N. O. Scrophulariaceæ (φύεται σε υγρά μέρη). Βάμμα του νωπού φυτού πριν από την άνθηση.

Κλινικές ενδείξεις

Χολέρα / Κοκκυγοδυνία / Δυσκοιλιότητα / Κράμπες / Διάρροια / Υδρωπικία / Οφθαλμοί, παθήσεις των / Γαστραλγία / Ουρική αρθρίτιδα / Αιμορροΐδες / Κεφαλαλγία / Υδροκέφαλος / Υποχονδρίαση / Υστερία / Μανία / Αυνανισμός / Μεσεντέριοι αδένες, παθήσεις των / Νευραλγία / Νυμφομανία / Τέτανος / Όραση, διαταραχές της

Χαρακτηριστικά

Το Gratiola είναι ένα από τα σημαντικότερα μέλη της μεγάλης ομάδας των Scrophulariaceæ, μαζί με τα Digit., Euphras., Tabac., Scroph., και πρέπει να μελετάται προσεκτικά σε συσχετισμό με αυτά. Μεγάλο μέρος των επιδράσεων του Gratiola ασκείται στον γαστρεντερικό σωλήνα. Είναι άοσμο φυτό, με πικρή γεύση, και πολύ δηλητηριώδες· προκαλεί βίαιους κολικούς, διάρροια, αιματηρές κενώσεις, εντερίτιδα, ίκτερο, τρόμο των άκρων, σπασμούς, κράμπες, διέγερση και διαταραχή των γενετήσιων λειτουργιών, καθώς και θάνατο. Προκαλεί συμπτώματα πλήρως ανεπτυγμένης, ταχείας προσβολής ασιατικής χολέρας. Από την άλλη πλευρά, επηρεάζεται έντονα ο νους. Δυστροπία, κακοκεφιά· αναποφασιστικότητα· υστερία· εγκεφαλικές παθήσεις χωρίς πυρετό. Είναι χρήσιμο σε ψυχικές διαταραχές από υπέρμετρη υπερηφάνεια. Ο Teste θεωρεί το Gratiola το Chamom. των χρόνιων νόσων. Υπάρχει < κατά τη διάρκεια και μετά το φαγητό: ίλιγγος κατά τη διάρκεια και μετά το γεύμα. Πείνα μετά το γεύμα, με αίσθημα κενού. Η διάρροια είναι κιτρινωπή, ορμητική και υδαρής, σαν να ξεχύνεται από κρουνό. Υπάρχει επίσης έμετος κιτρινωπού υγρού. Θερινή διάρροια από υπερβολική κατανάλωση νερού, είτε κρύου είτε ζεστού. Μετά τις κενώσεις ακολουθεί ευαισθησία, καύσος ή ερεθισμός του πρωκτού. Δύο εξαιρετικές θεραπείες με Gratiola έχουν καταγραφεί από τον C. W. Sonnenschmidt (H. R., xi. 547). (1) Η κυρία C., 53 ετών, προσβλήθηκε τον Ιούνιο από διάρροια· κίτρινες, υδαρείς, αφρώδεις κενώσεις που εκτινάσσονταν με δύναμη. Έντονοι διαξιφιστικοί πόνοι στην κοιλιά· βορβορυγμοί από αέρια. Περιστασιακή ναυτία και έμετος. Τα Coloc. και Ipec. δεν έφεραν ανακούφιση· κατόπιν, ύστερα από προσεκτική διερεύνηση, διαπιστώθηκε ότι «ένα αίσθημα ψύχους στην κοιλιά» αποτελούσε χαρακτηριστικό καθ’ όλη τη διάρκεια. Το Grat. off. 3 θεράπευσε αμέσως. (2) Βρέφος τριών εβδομάδων προσβλήθηκε από διάρροια και κολικούς. Υπήρχαν δύο ή τρεις κενώσεις σε γρήγορη διαδοχή και κατόπιν μεσολαβούσε διάστημα μίας ή δύο ωρών. Οι κενώσεις ήταν πράσινες ή κίτρινες, υδαρείς, αφρώδεις, και αποβάλλονταν αιφνίδια· ναυτία, έμετος, έντονος πόνος πριν από τις κενώσεις, που ανακουφιζόταν για λίγο μετά από αυτές. Τα Cham., Coloc., Verat. απέτυχαν και το Grat. θεράπευσε γρήγορα. Στην περίπτωση αυτή εξάλειψε επίσης «την ερυθρότητα γύρω από τον πρωκτό και, στη μία πλευρά, μια εκδορά έκτασης μισής ίντσας, η οποία προκαλούσε μικρή διαρροή αίματος». Ο E. E. Case (Med. Adv., xxix. 343) θεράπευσε γυναίκα, æt. 50, από αιμορροΐδες με τα ακόλουθα συμπτώματα: (1) Δυσκοιλιότητα, δύσκολες κενώσεις. (2) Εξωτερικές αιμορροΐδες από οποιαδήποτε προσπάθεια και μετά την κένωση. (3) Δαγκωτική, νυγμώδης τάση στους όγκους. (4) Κατά την κένωση, αίσθηση σαν να σχιζόταν η μεμβράνη του ορθού. (5) Μετά την κένωση, όλα τα νεύρα της πυέλου φαίνονται να βρίσκονται σε κατάσταση μεγάλης τάσης· η σάρκα του περινέου δίνει την αίσθηση σαν να έχει αποσπαστεί από το οστό. [Πρβλ. «Στρεβλωτικός πόνος στον κόκκυγα».] Αϋπνία πριν από τα μεσάνυχτα· δυστροπία· μελαγχολία. Το Grat. 200 θεράπευσε. Ο Cooper το χρησιμοποίησε με μεγάλη επιτυχία σε περίπτωση ουρικής οξύτητας με μεγάλη δυσκοιλιότητα, καθώς και στη δυσκοιλιότητα του καρκίνου. Το θεωρεί «το φυτικό αντιόξινο». Λέγεται ότι αποτέλεσε τη βάση ενός άλλοτε περίφημου μυστικού φαρμάκου για την ουρική αρθρίτιδα, του «Eau Médicinale». Οι ενδείξεις είναι: Διαρκές αίσθημα κατάπτωσης, αλλά αδυναμία να φάει· πικρή γεύση. Η προσβολή του ηλιακού πλέγματος είναι πολύ έκδηλη· κράμπες που αρχίζουν στο επιγάστριο και πόνοι που ακτινοβολούν από εκεί· άγχος· ροκανιστικός πόνος· αίσθημα κενού· αίσθηση κυλίσματος στην επιγαστρική χώρα. Τα ούρα είναι μειωμένα, κοκκινωπά, θολά. Ο Buvier, λέει ο Teste, είδε τέσσερις περιπτώσεις νυμφομανίας σε γυναίκες στις οποίες πρακτικοί βοτανοθεραπευτές είχαν κάνει εγχύσεις αφεψήματος από πρόσφατα συλλεγμένο Gratiola. Ο Burnett το θεωρεί ειδικό φάρμακο για τον γυναικείο αυνανισμό και τη νυμφομανία. Πολλοί πόνοι γίνονται αισθητοί στον κόκκυγα. Αίσθημα κρυάδας· ανατριχίλα κατά την είσοδο σε ζεστό δωμάτιο. Θερμότητα που ανέρχεται στο πρόσωπο, με ερυθρότητα και αυξημένη εξωτερική θερμότητα. Διαρκής ατμώδης αναθυμίαση από το σώμα. Αισθήσεις: σαν να συσπάται ο εγκέφαλος· σαν να μικραίνει το κεφάλι· σαν να επρόκειτο να πέσει ο εγκέφαλος προς τα εμπρός· σαν να υπάρχει άμμος στα μάτια· σαν να συσπάται ο λαιμός· σαν να κυλά μια πέτρα από τη μία πλευρά στην άλλη μέσα στο στομάχι. Η αριστερή πλευρά προσβάλλεται περισσότερο από τη δεξιά. Τα συμπτώματα της κεφαλής και των οφθαλμών είναι πρωταρχικής σημασίας. Θεωρώ σημείο-κλειδί την αιφνίδια συρροή αίματος στην κεφαλή με παροδική απώλεια της όρασης. Με Grat. 30 θεράπευσα αυτό το σύμπτωμα σε έναν ασθενή: «Μερικές φορές όλα φαίνονται να παίρνουν κιτρινωπή απόχρωση και, περιστασιακά, όταν κρατώ σημειώσεις, μια αιφνίδια συρροή αίματος στο κεφάλι μου φαίνεται να εξαφανίζει το βιβλίο από το οπτικό μου πεδίο και, προς στιγμήν, αδυνατώ να παρακολουθήσω τον ομιλητή γράφοντας, μολονότι μπορώ να τον παρακολουθήσω νοητικά». Κίνηση <· ανάπαυση >. > Στον ανοικτό αέρα· < σε ζεστό δωμάτιο (ορισμένοι πονοκέφαλοι και ο ίλιγγος παρουσιάζουν την αντίθετη τροπικότητα). Καφές = νευραλγία.

Σχέσεις

Αντιδοτείται από: Caust., Bell., Euphorb., Nux v. Αντιδοτεί: Iodum. Συγκρίνετε: Apis, Bell., Helleb., Cham., Nux v., Elat., Pod. Πείνα μετά τα γεύματα με αίσθημα κενού, Lauro., Calc., Cascaril., Chi., Cin.· (κενό μετά την κένωση, Petrol.)· παροδική απώλεια της όρασης και κεφαλαλγία, Gels.· βοτανική συγγένεια, Dig., Euphr., Scroph.

Αιτιολογία

Κατάχρηση καφέ.

1. Νους

Σοβαρός, ολιγόλογος, απορροφημένος σε ονειροπόληση. Εσωστρεφής συγκέντρωση στον εαυτό. Αναποφασιστικότητα, έλλειψη επιμονής. Κακοκεφιά, κόπωση από τη ζωή, ανησυχία για το μέλλον· υστερία· υποχονδρίαση. Πολυλογία και ευθυμία.

2. Κεφαλή

Περιστροφικός ίλιγγος όταν κλείνει τα μάτια. Ίλιγγος κατά την ανάγνωση και όταν κάθεται, σαν να ταλαντευόταν η κεφαλή προς τα πίσω και προς τα εμπρός. Κεφαλαλγία με ναυτία και υπνηλία. Αίσθημα μέθης κατά τη διάρκεια και μετά το γεύμα. Αιφνίδια συρροή αίματος στην κεφαλή και αίσθημα σαν από μέθη σε ολόκληρο τον εγκέφαλο. Βίαιη αιφνίδια συρροή αίματος στην κεφαλή, με σφύζοντα πόνο στο μέτωπο που φθάνει μέχρι ιλίγγου, με μαύρισμα μπροστά στα μάτια· < με την κίνηση, ιδίως κατά την ίππευση ή μετακίνηση με όχημα, αυξανόμενη ακόμη και μέχρι απώλειας της συνείδησης και υποχωρούσα μόνο μετά από ύπνο αρκετών ωρών. Πιεστική κεφαλαλγία, ιδίως στο μέτωπο και το ινίο. Διαξιφιστική και σφύζουσα κεφαλαλγία. Αίσθημα βάρους στο μέτωπο, σαν να επρόκειτο να πέσει ο εγκέφαλος προς τα εμπρός, με απόφραξη της μύτης. Αίσθηση σαν να συρρικνωνόταν η κεφαλή από σύσπαση του εγκεφάλου. Αιφνίδια προσβολή· αιφνίδια δόνηση στην κεφαλή, η οποία αναστέλλει τις αισθήσεις της όρασης και της ακοής. Η κεφαλαλγία είναι < κατά την έγερση από το κάθισμα, κατά την κίνηση και όταν βαδίζει στον ανοικτό αέρα. Η κεφαλή είναι πολύ ευαίσθητη στο κρύο. Θερμότητα στην κεφαλή όταν την ανασηκώνει. Σφίξιμο στο μέτωπο, με ρυτίδες στο δέρμα.

3. Οφθαλμοί

Κνησμός, σπασμωδικές κινήσεις και αίσθημα αδυναμίας στα βλέφαρα. Κνησμός των βλεφαρίδων. Τα μάτια δίνουν αίσθηση ξηρότητας και σαν να υπάρχει άμμος μέσα τους. Καυστικός πόνος και πίεση στους οφθαλμούς. Τα μάτια δακρύζουν και είναι αδύναμα κατά την ανάγνωση. Ομίχλη μπροστά στα μάτια κατά την ανάγνωση ή τη γραφή. Μυωπία κατά την ανάγνωση. Βλέπει τα μακρινά αντικείμενα καλύτερα από τα κοντινά. Ενώ γράφει ή κοιτάζει φωτεινά αντικείμενα, η όραση χάνεται αιφνίδια· > με το κλείσιμο των ματιών, αλλά η διαταραχή επανέρχεται διαρκώς. Όλα τα αντικείμενα φαίνονται λευκά όταν ανοίγει τα μάτια, ακόμη και τα πράσινα δέντρα και η χλόη.

4. Ώτα

Σπαρακτικοί και διαξιφιστικοί πόνοι στα ώτα. Κνησμός των ώτων.

5. Μύτη

Συχνά φτερνίσματα, με διαξιφιστικούς πόνους στην αριστερή πλευρά του θώρακα και στα υποχόνδρια. Απόφραξη της μύτης. Τσούξιμο με κνησμό στο αριστερό ρουθούνι. Πίεση στο άνω μέρος της μύτης.

6. Πρόσωπο

Καυστική θερμότητα και ερυθρότητα του προσώπου. Μυρμηκίαση με καύσο στα ζυγωματικά οστά. Αίσθημα τάσης στο πρόσωπο· το αισθάνεται πρησμένο. Οίδημα του άνω χείλους (κάθε πρωί, με νυγμούς). Σπαρακτικός πόνος στη μία πλευρά του προσώπου. Επώδυνη ρωγμή στην αριστερή πλευρά του πώγωνα.

7. Οδόντες

Νυκτερινός σπαρακτικός ή διατρητικός πόνος στους γομφίους. Αίσθημα ψύχους στα δόντια.

8. Στόμα

Συσσώρευση άφθονου σάλιου στο στόμα. Συσσώρευση διαυγούς υγρού στο στόμα. Πικρή ή κολλώδης αίσθηση στο στόμα. Τραχεία γλώσσα, καλυμμένη με βλέννα. Δυσώδης αναπνοή το πρωί μετά την αφύπνιση.

9. Λαιμός

Πίεση στον λαιμό, σαν από παχύρρευστη βλέννα. Συσσώρευση βλέννας στον λαιμό. Πόνος στον λαιμό που υποχρεώνει σε διαρκή κατάποση· η κατάποση είναι δύσκολη, σαν να ήταν συσπασμένος ο λαιμός· < κατά την κατάποση χωρίς τροφή. Νυγμοί στον λαιμό (αριστερή πλευρά). Μυρμηκίαση, τραχύτητα και αίσθηση απόξεσης στον λαιμό. Φλέγμα στον λαιμό, με αδυναμία αποβολής του.

10. Όρεξη

Ροκανιστική αίσθηση, σαν από πείνα μετά το φαγητό. Διαρκές αίσθημα κατάπτωσης στο επιγάστριο, αλλά αδυναμία να φάει. Πείνα, μερικές φορές με αποστροφή και φρίκη για κάθε τροφή. Αυξημένη δίψα.

11. Στόμαχος

Πικρές ή γλυκίζουσες ερυγές. Άκαρπες προσπάθειες ερυγής, με πίεση από τον στόμαχο προς τον λαιμό, η οποία αναστέλλει την αναπνοή. Αίσθημα κενού ή ψύχους στον στόμαχο. Λόξυγγας. Αναγωγή πικρού νερού. Διαρκής ναυτία, με προσπάθειες προς έμετο. Ναυτία, με ψύχος στην κοιλιά. Έμετος, με απόφραξη της μύτης. Χολώδης έμετος ή έμετος όξινων ή πικρών ουσιών. Ανησυχία και αίσθημα πληρότητας στον στόμαχο. Πίεση στον στόμαχο μετά το γεύμα, με ναυτία. Ψαχουλευτική και σκαπτική αίσθηση στον στόμαχο, με τάση προς έμετο. Πίεση στο επιγάστριο μετά το γεύμα, σαν από πέτρα που κινείται μπρος-πίσω. Τα ενοχλήματα του στομάχου και του επιγαστρίου συνοδεύονται συχνά από ναυτία ή άκαρπες προσπάθειες ερυγής. Επεισόδια τάσης προς έμετο, > με τις ερυγές. Αίσθηση κυλίσματος στο επιγάστριο.

12. Κοιλιά

Διαξιφιστικοί πόνοι στην κοιλιά. Σφυγμοί στο αριστερό υποχόνδριο (πόνος με αίσθημα θερμότητας, καύσος). Πιεστικός πόνος στην κοιλιά, με τσιμπηματώδεις πόνους (στην ομφαλική χώρα), που αναγκάζουν τον ασθενή να διπλωθεί στα δύο (> με την αποβολή αερίων). Διάταση της κοιλιάς. Μετεωρικός και πιεστικός κολικός, με ναυτία και δυσάρεστες ερυγές. Βορβορυγμοί, με ναυτία, ερυγή και ίλιγγο. Αίσθημα ψύχους στην κοιλιά, που διαρκεί μισή ώρα.

13. Κενώσεις και πρωκτός

Επιτακτική αλλά άκαρπη ανάγκη για κένωση. Δυσκοιλιότητα. Κόπρανα σκληρά, λιγοστά και κολλώδη, που αποβάλλονται με μεγάλη προσπάθεια. Νυκτερινή βλεννώδης διάρροια, με τεινεσμό. Διάρροια: υδαρείς κιτρινοπράσινες κενώσεις, τις οποίες διαδέχεται καύσος στον πρωκτό· πράσινες, αφρώδεις, που εξέρχονται με μεγάλη δύναμη. Κενώσεις με καύσο και πρόπτωση μεγάλων όγκων με νυγμώδη καυστικό πόνο. Αποβολή κοπράνων χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Αποβολή ασκαρίδων. Πόνος σαν από εκδορά στο ορθό. Καυστικός πόνος στο ορθό κατά τη διάρκεια και μετά την κένωση. Διαξιφιστικοί πόνοι, κνησμός, τσούξιμο και σφύξεις στον πρωκτό. Τυφλές αιμορροΐδες.

14. Ουροποιητικά όργανα

Μειωμένη έκκριση ούρων. Λιγοστά και κοκκινωπά ούρα, τα οποία θολώνουν όταν παραμένουν σε ηρεμία, με νεφελώδες ίζημα. Καύσος στην ουρήθρα κατά τη διάρκεια και μετά την ούρηση.

15. Ανδρικά γεννητικά όργανα

Νυγμοί στον αριστερό σπερματικό τόνο, που ανέρχονται διαμέσου της κοιλιάς μέχρι τον θώρακα. Επώδυνη στύση του πέους μετά από ονειρώξεις. Πόνος σαν τράβηγμα στη βάλανο.

16. Γυναικεία γεννητικά όργανα

Έμμηνα πρόωρα, υπερβολικά άφθονα και υπερβολικά παρατεταμένα. Αυνανισμός. Νυμφομανία. Ευερέθιστη κατάσταση των γεννητικών οργάνων, με συμφορήσεις. Διαξιφιστικοί πόνοι στον δεξιό μαστό, < κατά την έγερση, στη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως.

17. Αναπνευστικά όργανα

Ξηρός βήχας, που προκαλείται από αίσθημα τραχύτητας στον θώρακα, ιδίως το πρωί ή τη νύχτα. Νυκτερινός βήχας, με πόνο σαν από εκδορά στην τραχεία, αίσθημα βάρους στον θώρακα και ανατριχίλα. Αίσθημα πνιγμονής κατά την άνοδο.

18. Θώρακας

Θερμότητα στον θώρακα και κατόπιν στην κεφαλή και στα χέρια, με ερυθρότητα του προσώπου. Πίεση στον θώρακα. Διαξιφιστικοί πόνοι στον θώρακα κατά την αναπνοή. Σπυράκια στον θώρακα, τα οποία καίνε αφού ξυστούν.

19. Καρδιά

Αίσθημα παλμών της καρδιάς. Βίαιο αίσθημα παλμών, ιδίως αμέσως μετά την κένωση και με αίσθημα βάρους στον θώρακα.

20. Αυχένας και ράχη

Αίσθηση σαν να έσφιγγαν τον αυχένα με τα χέρια. Οξύς, εκτινασσόμενος πόνος από την αριστερή ωμοπλάτη προς τον ώμο και τον μαστό. Νυγμώδης πόνος στους κατώτερους θωρακικούς σπονδύλους· στον δεξιό νεφρό. Πόνος σαν από μώλωπα στην οσφυϊκή χώρα. Επώδυνες κράμπες στον κόκκυγα. Πιεστικός ή στρεβλωτικός πόνος στον κόκκυγα μετά την κένωση.

22. Άνω άκρα

Ρευματικοί πόνοι στους ώμους, στους βραχίονες και στα δάκτυλα, ιδίως στον αγκώνα και στην άρθρωση του καρπού. Κνησμός στην παλάμη του (δεξιού) χεριού.

23. Κάτω άκρα

Πόνος σαν από μώλωπα στον μηρό, μετά από σύντομο βάδισμα. Διαξιφιστικός, σπαρακτικός πόνος στην κνήμη όταν κάθεται, ο οποίος εξαφανίζεται όταν βαδίζει. Κνησμός με τσούξιμο στην κνήμη. Διαξιφιστικοί πόνοι στις κνήμες και στα πόδια.

24. Γενικά

Σπαρακτικοί πόνοι στα άκρα. Τέτανος, με πλήρη συνείδηση ενώ βρίσκεται ξαπλωμένος μετά το γεύμα, ακολουθούμενος από βαθύ ύπνο με εκσπερμάτιση· αίσθημα σαν από μώλωπα στο σώμα, στη ράχη και στον αριστερό βραχίονα κατά την αφύπνιση. Η πλειονότητα των συμπτωμάτων εμφανίζεται τη νύχτα ή όταν κάθεται, καθώς και μετά την έγερση από το κάθισμα ή στον ανοικτό αέρα· η επαφή τα >. Μεγάλη νωθρότητα και κατάπτωση. Μεγάλη πολυλογία και ευθυμία.

25. Δέρμα

Κνησμός με καύσο μετά το ξύσιμο. Εξιδρωματικά και διαβρωτικά εξανθήματα, που μοιάζουν με ψώρα.

26. Ύπνος

Ακατανίκητη υπνηλία με χασμουρητό. Μεγάλη υπνηλία, με συχνό χασμουρητό και τάση να ξαπλώσει, ιδίως το απόγευμα. Βαθύς ύπνος, σαν λήθαργος.

27. Πυρετός

Σφυγμός μικρός, διαλείπων. Μεγάλη τάση προς αίσθημα κρυάδας. Αίσθημα κρυάδας σε ζεστό δωμάτιο, κατά τον ύπνο, μετά από κένωση· με τις τρίχες ανορθωμένες. Θερμότητα που ανέρχεται στο πρόσωπο, με ερυθρότητα και αυξημένη εξωτερική θερμότητα. Διαρκής ατμώδης αναθυμίαση από το σώμα.

Gratiola officinalis