Amylenum Nitrosum
autorstwa John Henry Clarke — Słownik praktycznej Materia Medica
Azotyn amylu. C 5 H 11 NO 2 . Rozcieńczenie alkoholem.
Zastosowanie kliniczne
Dławica piersiowa / Rumienienie się / Pląsawica / Uderzenia gorąca w klimakterium / Padaczka / Wytrzeszcz oczu / Napadowe zaczerwienienia / Ból głowy / Choroby serca / Histeria / Choroba morska / Udar słoneczny
Charakterystyka
Nitrite of Amyl został wprowadzony do lecznictwa przez starą szkołę jako lek na dławicę piersiową; przypuszczano, że działa przez zmniejszanie napięcia tętniczego. Dr G. W. Balfour wykazał jednak, że nie zawsze może tak być, gdyż próbki przechowywane przez pewien czas w niedokładnie zamkniętych butelkach, choć zachowują zdolność obniżania napięcia, nie wywierają żadnego wpływu na ból. Homeopatyczne próby lekowe wykazały, że przynajmniej w niektórych przypadkach Amyl nit. działa swoiście. Najbardziej uderzającym działaniem leku jest wywoływane przezeń głębokie zaczerwienienie twarzy oraz pulsowanie w całym ciele. Swoiste objawy sercowe są następujące: uczucie obrzmienia przedniej części klatki piersiowej, jakby była wypukła, z wrażeniem, jakby dolny koniec mostka tworzył głębokie zagłębienie wgięte ku kręgosłupowi. Niepokój w okolicy przedsercowej. Przyspieszone, wzmożone bicie serca. Ucisk i gwałtowna, burzliwa czynność serca. Skurcz (ustępujący po Cactus) oraz tępy, uporczywy ból. Tętno silne, pełne. Inne znamienne objawy: niepokój, jakby coś miało się wydarzyć; musi zaczerpnąć świeżego powietrza. Tętnienie w głowie. Uczucie rozsadzenia w uszach. Mlaskanie wargami, jak przy smakowaniu. Ruchy żuchwy jak przy przeżuwaniu, jakby chory żuł. Skurcz gardła i serca wskutek rzeczywistego przestrachu; chory biegnie do okna, aby zaczerpnąć powietrza. Silne uczucie pełności w głowie; wrażenie gwałtownego napływu ku szczytowi głowy. Oczy wytrzeszczone, nieruchomo wpatrzone. Wole wytrzeszczowe wskutek zmartwienia. Zaczerwienienie twarzy. Zaczerwienienie przy najmniejszym wzruszeniu. Nash wyleczył tym lekiem „przewlekłe rumienienie się przy najmniejszym pobudzeniu psychicznym lub fizycznym”. Gorąco, zaczerwienienie, nabrzmienie. Uczucie dławienia; kołnierzyk wydaje się zbyt ciasny. Drżenie i osłabienie kończyn. > Ruch na świeżym powietrzu; zimna woda i zimne powietrze. < W ciepłym pomieszczeniu.
Zależności
Porównać: Glon., Aco., Ether., Cact., Nit. dulc. spir., Laches., Coca (zaczerwienienie przy pobudzeniu, np. w towarzystwie); Bell. Neutralizuje działanie: Chloroform (ustanie oddychania); Strychnine (drgawki). Działanie neutralizuje: Cactus (skurcz w okolicy serca).
1. Umysł
Niepokój, jakby coś miało się wydarzyć; nie może usiedzieć spokojnie; musi zaczerpnąć świeżego powietrza. Splątanie oraz stan podobny do transu.
2. Głowa
Silny zamęt w głowie, z zawrotami głowy i sennością. Drgawki z przenikliwymi krzykami. Gorąco i tętnienie w głowie, z uczuciem tak silnej pełności, jakby głowa miała pęknąć. Dudnienie, tętnienie i uczucie rozsadzenia w głowie i uszach, ze skurczem gardła i serca. Widoczne pulsujące tętnienie w skroniach, z uczuciem ich napięcia. Wrażenie, jakby coś gwałtownie napływało ku górze, oraz tętnienie w szczycie głowy. Migrenowy ból głowy; < po lewej stronie. Uczucie miażdżenia głowy, grożące utratą świadomości.
3. Oczy
Przedmioty wydają się groszkowozielone lub żółte. Oczy wytrzeszczone, nieruchomo wpatrzone; spojówki przekrwione. Neuralgia rzęskowa; oko przekrwione; twarz albo policzek nabiegłe krwią. Widzenie niewyraźne, obraz faluje. Tętnice tarczy nerwu wzrokowego małe, lecz żyły powiększone i kręte. Tępy ból oczu w świetle słonecznym, drżenie i falowanie obrazu przedmiotów, łzawienie i kichanie.
4. Uszy
Tętnienie w uszach; rozpieranie; pieczenie.
6. Twarz
Zaczerwienienie twarzy; twarz szkarłatna, później bledsza niż zwykle. Neuralgia V pary nerwów czaszkowych. Zaczerwienienie twarzy, po którym żyły twarzy stają się nabrzmiałe. Gwałtowny napływ krwi do twarzy i głowy; gorąco i zaczerwienienie twarzy; uczucie, jakby krew miała wytrysnąć przez skórę, z łzawieniem. Mlaskanie wargami, jak przy smakowaniu. Ruchy żuchwy jak przy przeżuwaniu i żuciu.
9. Gardło
Uczucie dławienia w gardle po obu stronach tchawicy, wzdłuż tętnic szyjnych; uczucie skurczu. Kołnierzyk wydaje się zbyt ciasny; chory pragnie go poluzować.
11. Żołądek
Czkawka. Nudności, z suchością gardła. Kurczowe bóle w nadbrzuszu. Uczucie pełności i ucisku z odbijaniem. Kardialgia. Gorące, piekące uczucie w żołądku.
12. Brzuch
Ucisk w okolicy wątroby. Kurczowe, kolkowe bóle; burczenie.
16. Żeńskie narządy płciowe
Skurcz mięśni podbrzusza nad macicą. Podczas miesiączki gwałtowny lewostronny ból głowy, rozpoczynający się rano; najsilniejszy w południe; trwający do wieczora, z częstymi wymiotami. Neuralgia podczas miesiączki. Napadowe zaczerwienienie twarzy w klimakterium. Drgawki natychmiast po porodzie.
17. Narządy oddechowe
Uczucie skurczu w gardle rozciągało się na klatkę piersiową i wywoływało duszność oraz uczucie duszności astmatycznej w krtani i tchawicy, z chęcią odbijania. Astma. Przyspiesza i pogłębia oddech. Napadowe uczucie duszenia się i kaszel, trwające po kilka minut.
18. Klatka piersiowa
Uczucie, jakby na mostku spoczywał ciężar. Uczucie obrzmienia przedniej części klatki piersiowej, z wrażeniem, jakby dolny koniec mostka tworzył głębokie zagłębienie.
19. Serce i tętno
Niepokój w okolicy przedsercowej. Gwałtowne bicie serca i tętnic szyjnych (odczuwalne aż w uszach), z uczuciem skurczu. Przyspieszona czynność serca. Trzepotanie serca przy najmniejszym pobudzeniu. Ucisk w okolicy serca i burzliwa czynność serca. Serce wydaje nieregularny, jakby turkoczący odgłos. Tępy, uporczywy ból i skurcz wokół serca. Tętno przyspieszone, pełne, twarde; przyspieszenie bardzo zmiennego stopnia; tętno nieregularne, szarpiące. Dławica piersiowa z wielką udręką. Ból w okolicy przedsercowej promieniujący do prawego ramienia.
21. Kończyny
Uczucie zmęczenia kończyn. Żyły rozszerzają się.
22. Kończyny górne
Prawy bark, łopatka i ramię są bardzo silnie powiązane objawowo z okolicą serca. Ręce dzieci podczas drgawek drżą i chwytają nieistniejące przedmioty; silne drżenie oraz uczucie drętwienia rąk.
24. Objawy ogólne
Ogólne uczucie zwiotczenia i osłabienia całego ciała. W pląsawicy każdy mięsień ciała zdaje się być w ruchu. Seria skurczów następujących coraz szybciej, aż wreszcie jeden zaledwie się kończy, a już zaczyna się następny. Po rozległym oparzeniu szczękościsk ze straszliwym tężcowym grymasem, wyraźnym opistotonusem i przerywanym połykaniem uleczono inhalacją. Nie znosi ciepła; musi zrzucać całe okrycie oraz otwierać drzwi i okna, nawet w chłodną pogodę. Podczas drgawek mięśnie stają się sztywne. Leczy niektóre postacie choroby morskiej.
26. Sen
W śpiączce, podczas stanu nieświadomości, głębokie i powtarzające się ziewanie. Budzi się często z nagłym poderwaniem, a rano czuje się niewypoczęty.
27. Gorączka
Powtarzające się dreszczowość i uczucie pełzania po skórze; twarz blada przez cały dzień. Silne napływy gorąca, podczas gdy niektóre części ciała wydają się paląco gorące. Niekiedy po napadowych zaczerwienieniach skóra staje się zimna i lepka. Po napadach gorąca często występują obfite poty. Napadom tym często towarzyszy tętnienie w całym ciele, a po nich następuje znaczne wyczerpanie.