VULGARIS, η κοινή σφήκα· VESPA CRABRO, το ευρωπαϊκό σερσέγκι· και VESPA MACULATA, «Yellow-jacket», το αμερικανικό σερσέγκι. N. O. Hymenoptera (Υπόταξη Vespidæ). Βάμμα από τα ζωντανά έντομα.

Κλινική εικόνα

Αποστήματα, πολλαπλά / Αλωπεκία / Χήμωση / Ενούρηση / Λιποθυμία / Εξάψεις / Γλωττίδα, σπασμός της / Δυσπεψία· με εξάψεις / Οίδημα / Οφθαλμία / Ωοθήκη, αριστερή, πόνος στην / Κυνάγχη / Γλώσσα, διόγκωση της / Μήτρα, εξελκωμένη / Ίλιγγος

Χαρακτηριστικά

Το Vespa εισήχθη στη materia medica από τον Hering. Τα συμπτώματα της παθογενετικής εικόνας είναι κυρίως αποτελέσματα νυγμών. Ο Berridge πραγματοποίησε παθογενετική δοκιμή του Vesp. crabro 30 σε τρία άτομα. Κατήφεια· πόνος στο δεξιό αυτί· ναυτία με αίσθημα λιποθυμίας και τρόμο· πόνος στην αριστερή πλευρά του αυχένα κατά την αφύπνιση· αυτά ήταν τα κυριότερα συμπτώματα που παρουσίασαν. Ο Berridge κατέδειξε ότι το δηλητήριο του σερσεγκιού και της σφήκας μπορεί να ανταποκρίνεται στις ενδείξεις το ένα του άλλου, θεραπεύοντας με Vesp. c. cm. (Fincke) ένα σύμπτωμα που είχε προκαλέσει το Vesp. vulgaris, δηλαδή χήμωση του δεξιού οφθαλμού. Ο κ. X., 66 ετών, είχε φλεγμονή του δεξιού οφθαλμού επί έξι ημέρες. Κατά την εξέταση υπήρχε ερυθρότητα του δεξιού κάτω βλεφάρου· σακοειδής διόγκωση του επιπεφυκότα που κάλυπτε εν μέρει τον κερατοειδή όταν πιεζόταν προς τα πάνω· δακρύρροια του δεξιού οφθαλμού < στον ανοικτό αέρα· τα δεξιά βλέφαρα κολλούν το πρωί. Το Vesp. c. τρεις φορές ημερησίως θεράπευσε την κατάσταση σε λίγες ημέρες (Org., ii. 319). Ο E. T. Blake (M. H. R., xxii. 370, παρατίθεται στο Org., i. 320) θεράπευσε με Vesp. 1. την ακόλουθη ομάδα συμπτωμάτων: Πρόσωπο διογκωμένο και οιδηματώδες, δέρμα διαφανές και ωχρό· ούρηση με καυστικό αίσθημα, ακολουθούμενη από κνησμό· κνησμός του δεξιού βραχίονα. Ο Blake ανέφερε επίσης (M. H. R., xix. 418, όπως παρατίθεται από τον Allen) την περίπτωση της δεσποινίδας C. J., η οποία, σε ηλικία τριάντα ενός ετών, δέχθηκε νυγμό στον αριστερό αντίχειρα, διαμέσου ενός βαμβακερού υφάσματος, και έκτοτε δεν έγινε ποτέ καλά, πεθαίνοντας σε ηλικία τριάντα οκτώ ετών. Είχε τάση προς δυσκοιλιότητα σε όλη της τη ζωή και, στα είκοσι τρία της, είχε παρουσιάσει «συμφόρηση του αριστερού πνεύμονα». Τα περισσότερα κοιλιακά, ουροποιητικά, ωοθηκικά και μητριαία συμπτώματα ήταν δικά της. Μεταξύ των τελευταίων υπήρχε ένα ευερέθιστο έλκος που περιέβαλλε το os tincæ. Ο W. Rowbotham (Org., ii. 79) δέχθηκε νυγμό στη δεξιά παρειά. Την επομένη, γύρω στις 4 π.μ., ξύπνησε αιφνίδια από καυστικό, νυγμώδη πόνο στην παρειά, «σαν να τη διαπερνούσαν πυρακτωμένες βελόνες», και από επώδυνη ευαισθησία και τσούξιμο κατά μήκος των λεμφαγγείων. Αφού έβρεξε το πρόσωπό του, αποκοιμήθηκε και δύο ώρες αργότερα ξύπνησε πάλι αιφνίδια από τον πόνο, ο οποίος επανερχόταν περιοδικά, σε παροξυσμούς, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ο Burnett παρατήρησε περίπτωση νυγμού στη γλώσσα μιας γυναίκας. Η γλώσσα γέμιζε εντελώς τη στοματική κοιλότητα. Η εμφάνιση της ασθενούς ήταν ακριβώς σαν να έπασχε από βαριά κυνάγχη. Η διόγκωση ήταν διάχυτη και εν τω βάθει. Δεν υπήρχε μεγάλη ερυθρότητα. Ιδιόμορφες αισθήσεις ήταν: Σαν να είχε εισχωρήσει βαθιά ένα καμάκι και να το τραβούσαν. Ψυχρή αίσθηση κρυάδας γύρω από το σημείο του νυγμού. Σαν να τη διαπερνούσαν πυρακτωμένες βελόνες. Σαν να επρόκειτο να πάθει ασφυξία. Σαν να είχε υποστεί διάστρεμμα η αριστερή άρθρωση του ώμου. Σαν ένα κοπτικό όργανο να διαπερνούσε όλες τις αρθρώσεις, όπως μια ηλεκτρική εκκένωση. Σαν να πέθαινε. Τα συμπτώματα ήταν: < Με την κίνηση. Εφαρμογή κρύου νερού, αρχικά >, έπειτα <. Ανοικτός αέρας < τη δακρύρροια. Τα πόδια ήταν κρύα εκτός από το καλοκαίρι, οπότε έκαιγαν ενοχλητικά. < Μετά τον ύπνο. < Μετά το φαγητό (δυσπεψία με εξάψεις).

Σχέσεις

Αντιδοτείται από: Apis, Led., Camph., αλατόνερο, ξίδι. Ασύμβατο: Arg. n. Σύγκρινε: Πόνοι σαν από διαπέραση με πυρακτωμένες βελόνες, Ars., Apis. Έλκη γύρω από το os uteri, Mitch., Eu. pu., Apis., Hydrocotyle.

1. Νους

Τρομερό άγχος. Κατηφής. Αναισθησία. Απώλεια συνείδησης, με αδυναμία κίνησης.

2. Κεφαλή

Λιποθυμία και απώλεια συνείδησης. Τον κατέλαβε έντονη θερμότητα, αισθάνθηκε ναυτία· κατόπιν ζαλίστηκε και στριφογύριζε σαν σβούρα ώσπου έπεσε· παραπατώντας έφθασε στο σπίτι, κάθισε σε μια καρέκλα και, σε μια στιγμή, έπεσε από αυτήν, σχεδόν λιποθυμώντας· έριξε νερό στο πρόσωπό του και τελικά κατάφερε να ξαπλώσει στο κρεβάτι του. Κεφαλαλγία. Πρόσωπο και κεφαλή διογκωμένα και φλεγμαίνοντα. Αλωπεκία.

3. Οφθαλμοί

Υπεραιμία του δεξιού επιπεφυκότα. Κνησμός του δεξιού βλεφάρου το βράδυ, με διόγκωση, αργότερα πόνος στο βλέφαρο και στον βολβό, ερυσιπελατώδης φλεγμονή του βλεφάρου, ολόκληρη η πλευρά του προσώπου επώδυνη και διογκωμένη, σχεδόν πλήρης χήμωση του επιπεφυκότα, ο οποίος είχε ανυψωθεί επάνω από τον σκληρό χιτώνα, καλύπτοντας περισσότερο από το μισό του οφθαλμού έως το χείλος του κερατοειδούς, σαν να υπήρχε από κάτω λιπώδης ύλη, λόγω συλλογής λέμφου· ένα απόστημα διανοίχθηκε στην εσωτερική επιφάνεια του άνω βλεφάρου, περίπου στο κέντρο του· αργότερα η χήμωση έγινε ερυθρόχρωμη. Φλεγμονή του δεξιού οφθαλμού, με σακοειδή διόγκωση του επιπεφυκότα.

4. Ώτα

Βαθύς νυγμώδης πόνος στο δεξιό αυτί. Πυώδης καταρροή των μέσων ώτων.

6. Πρόσωπο

Πρόσωπο πελιδνό. Πρόσωπο λείο, βαθυκόκκινο, πρησμένο. Αγχώδης έκφραση. Πρόσωπο και οφθαλμοί οιδηματώδη, το πρόσωπο, το στόμα και ο φάρυγγας έμοιαζαν όπως σε βαριά κυνάγχη (μετά από νυγμό στη γλώσσα). Πόνος στην παρειά (στο σημείο του νυγμού), σαν να τη διαπερνούσαν πυρακτωμένες βελόνες, που τον ξυπνούσε αιφνίδια από τον ύπνο και επανερχόταν περιοδικά.

8. Στόμα

Γλώσσα: διογκωμένη και τεταμένη, διόγκωση κάτω από το πηγούνι, μεταξύ αυτού και του υοειδούς οστού, πόνος σε ένα σημείο της μέσης γραμμής της γλώσσας, σε απόσταση 3/4 ίντσας από την κορυφή· διογκωμένη, ερυθρή, στρογγυλεμένη, γέμιζε το στόμα, ακίνητη· δεν μπορούσε να μιλήσει, μόνο μουρμούριζε· η κατάποση ήταν επώδυνη και δύσκολη. Διόγκωση της υπερώας, με φλεγμονή, που εμπόδισε τόσο πολύ την αναπνοή ώστε πέθανε. Διόγκωση του στόματος και του φάρυγγα, με καυστικό πόνο, ναυτία, ίλιγγο· ύστερα από δύο ώρες, πυρετός, παραλήρημα, πρόσωπο, αυχένας, βραχίονες και θώρακας διογκωμένα και στιλπνά ερυθρά, αναπνοή παρεμποδισμένη, κατάποση δύσκολη, σφυγμός 126, καρδιακή λειτουργία άρρυθμη και θυελλώδης (θεραπεύτηκε με Camph.). Ιδιόμορφη γεύση, συνδυασμός υπερώιας και ρινικής αίσθησης, όπως όταν διαταράσσεται μια σφηκοφωλιά, < με τη θερμότητα.

9. Φάρυγγας

Διόγκωση του φάρυγγα· επώδυνη ευαισθησία· θερμότητα στον φάρυγγα. Δυσκολία στην κατάποση. Υπερτροφικές αμυγδαλές που απέκριναν τυρώδη ύλη. Κιρσοπάθεια του φάρυγγα.

10. Όρεξη

Πείνα. Δίψα.

11. Στόμαχος

Ερυγές. Ναυτία: το βράδυ, αφού μπήκε σε κλειστό χώρο, με βάρος στο στομάχι· με αίσθημα λιποθυμίας και τρόμο. Έμετος, με διόγκωση της κεφαλής. Αίσθημα ψύχους στο στομάχι. Θερμότητα στο στομάχι.

12. Κοιλιά

Δυσφορία στην κοιλιά.

14. Ουροποιητικά όργανα

Έντονη ευαισθησία στη βαθιά πίεση στη νεφρική χώρα. Αδιάκοπη ενούρηση (μετά από πέντε έτη). Καυστικό αίσθημα κατά την ούρηση στις γυναίκες. Διαλείπουσα δυσουρία με οσφυαλγία. Αιματουρία.

15. Ανδρικά γεννητικά όργανα

Διόγκωση του οσχέου και του πέους.

16. Γυναικεία γεννητικά όργανα

(Πολύτιμο στις παθήσεις της αριστερής ωοθήκης, με ευαισθησία, συχνή ούρηση, πόνο στο ιερό οστό που επεκτείνεται προς τα πάνω κατά μήκος της ράχης.). Πόνος στην περιοχή της αριστερής ωοθήκης. Έμμηνα: διαλείποντα· μερικές φορές καστανά· συνοδεύονται πάντοτε από πόνο και μετεωρισμό, προηγούνται ψυχική κατάπτωση, πόνος, πίεση και δυσκοιλιότητα. Ένα ευερέθιστο έλκος περιέβαλλε το os tincæ. Ερεθισμός (< στις βουβωνικές χώρες), που επεκτείνεται προς το αιδοίο = εξέλκωση.

17. Αναπνευστικά όργανα

Βράγχος φωνής. Απώλεια φωνής. Σπασμός της γλωττίδας (μετά την εφαρμογή αραιωμένης αμμωνίας στη γλώσσα), πρόσωπο ωχρό, σταγόνες ιδρώτα στο μέτωπο, οι βραχίονες εκτείνονταν προς τα έξω καθώς προσπαθούσε να πάρει αέρα, σηκώθηκε από το κρεβάτι, σωριάστηκε πάλι επάνω του, το πρόσωπο έγινε πελιδνό, η αναπνοή και ο σφυγμός σταμάτησαν. Δύσπνοια. Αναπνοή επιταχυνόμενη.

19. Καρδιά και σφυγμός

Άλγος στην καρδιά. Βραδείς καρδιακοί παλμοί, σχεδόν ανεπαίσθητοι. Σφυγμός: ταχύς και μικρός· ταχύς και ασθενής· ταχύς, με βίαιους παλμούς των καρωτίδων.

20. Αυχένας και ράχη

Πόνος στην αριστερή πλευρά του αυχένα, που την ξυπνούσε τη νύχτα και την εμπόδιζε να τον στρέψει προς την αριστερή πλευρά· γινόταν λιγότερο αισθητός όταν ήταν ξαπλωμένη ανάσκελα και ήταν καλύτερα στη δεξιά πλευρά. Πόνος στην ωμοπλάτη (σημείο του νυγμού), με επώδυνη ευαισθησία.

22. Άνω άκρα

Πόνος στον ώμο, στην περιοχή των νυγμών, μασχαλιαίοι αδένες διογκωμένοι. Πόνος σαν από διάστρεμμα στην αριστερή άρθρωση του ώμου κατά την κίνησή της, < με την ανύψωση ή τη συστροφή του βραχίονα. Άλγος στην άκρα χείρα και στον βραχίονα.

24. Γενικά

Τρόμος, σύγκορμο τράνταγμα, με κροτάλισμα των δοντιών. Νευρομυϊκή διέγερση. Νυγμώδης αίσθηση που διαπερνά βαθιά, σαν να τραβιόταν προς τα έξω ένα άγκιστρο. Αιφνίδιος νυγμώδης και καυστικός πόνος στην παρειά, που με ξύπνησε στις 4 π.μ. (μετά από νυγμό στην παρειά). Καύσος του σημείου, έπειτα διόγκωση, ερυθρότητα, με καυστικό πόνο. Αιφνίδιος πόνος σαν να σχίζει. Κοπτικός πόνος σαν ηλεκτρικές εκκενώσεις διαμέσου όλων των αρθρώσεων, βραχίονας, κεφαλή και πρόσωπο διογκωμένα, οφθαλμοί ερυθροί και με συσπάσεις, ερυθρές γραμμές κατά μήκος των λεμφαγγείων, κνησμός σε ολόκληρο το σώμα, αναισθησία, έμετος, σφυγμός βραδύς, καρδιακή λειτουργία σχεδόν ανεπαίσθητη. Αίσθημα σαν να πεθαίνει τη νύχτα. Αδυναμία· με enuresis somni, ιδίως η θερμότητα τον καταβάλλει. Αίσθημα λιποθυμίας· όλη την ημέρα, με τρόμο και ναυτία.

25. Δέρμα

Ερυθρότητα των χεριών, των ποδιών και του θώρακα. Διόγκωση: του προσώπου, του σώματος και των άκρων· της παρειάς, το δέρμα σύντομα έγινε ζωηρά ερυθρό, η ερυθρότητα εξαπλώθηκε επάνω από την κεφαλή και προς τα κάτω στον αυχένα, στους ώμους, στην οπίσθια και την πρόσθια επιφάνεια του θώρακα, με πόνο και ευαισθησία· του σημείου του νυγμού (δεξιά πλευρά του αυχένα), με άλγος, ερυθρότητα και καύσο, ο καύσος > και κατόπιν < με το κρύο νερό. Διόγκωση του αντίχειρα και του προσώπου, που σύντομα έγιναν ερυθρά σαν να καλύπτονταν από οστρακιοειδές εξάνθημα· ανησυχία τη νύχτα, θερμότητα, ερεθισμός, και όπου ξυνόταν εμφανίζονταν κηλίδες σαν κνίδωση· διόγκωση και ερυθρότητα του αριστερού βραχίονα και της άκρας χειρός· ύστερα από σαράντα ώρες, οίδημα των βλεφάρων (ιδίως των κάτω), πρόσωπο ωχρό και οιδηματώδες. Ροδόχρωμες, φακοειδείς κηλίδες, σαν κνήφη, στην άκρα χείρα και στο αντιβράχιο, στον αυχένα και παντού, έως τα πόδια. Έλκος. Απολέπιση ολόκληρης της επιφάνειας. Αποστήματα σε ολόκληρο το σώμα, που προκαλούσαν απίσχνανση. Κνησμός: ολόκληρου του σώματος· του σημείου, καθημερινά γύρω στις 3 ή 4 π.μ., ελαφρώς > με εφαρμογή ξιδιού, πάντοτε με καύσο μετά το ξύσιμο· επίσης το ίδιο καθημερινά γύρω στις 8 ή 9 π.μ. και στις 3 μ.μ., ο κνησμός > με εφαρμογές αλατιού και ξιδιού.

26. Ύπνος

Ανήσυχη νύχτα. Αϋπνία όλη τη νύχτα.

27. Πυρετός

Θερμότητα, με αίσθημα ναυτίας, ίλιγγο, σχεδόν λιποθυμική τάση. Καύσος (μετά τον νυγμό), σαν κάτι να είχε εισχωρήσει και να τραβιόταν προς τα έξω· το σημείο του νυγμού ήταν ζωηρά ερυθρό, υπερυψωμένο, με σκληρή διόγκωση· η ερυθρότητα περιβαλλόταν από έναν κύκλο κρυάδας, που σύντομα μεταβαλλόταν σε γενικό αίσθημα ψύχους, διαλείπον, το οποίο επεκτεινόταν κατά κύματα σε ολόκληρο το σώμα.

Vespa crabro