Chelidonium.

majus. Büyük kırlangıçotu. N. O. Papaveraceæ. Çiçeklenme zamanında bütün taze bitkinin tentürü.

Klinik

Highmore antrumu iltihabı / Kanser / Göğüs hastalıkları / Kore / Kabızlık / Öksürük / İshal / Dispepsi / Safra taşları / Gonore / Hemoptizi / Hemoroidler / Baş ağrısı / İnfluenza / Sarılık / Lakrimal fistül / Larengismus / Karaciğer hastalıkları / Nefrit / Nevralji / Burun kanaması / Plevrodini / Pnömoni / Romatizma / Saçlı deride kabuklu döküntü / Boyun tutukluğu / Tatta değişiklik / Tümörler / Siğiller / Boğmaca / Esneme

Özellikler

Chelidonium haşhaşgillerden olduğu için Opium ve Sanguinaria ile akrabadır; her ikisiyle de ortak birçok özelliği vardır. Ama en yakın analoğu, tamamlayıcı bir ilişki içinde bulunduğu Lycopodium'dur. Lyc. görünüşte endike olup iyi etki etmediğinde, çoğu kez Chel. ile şifa sağladım. Chel.'in suyu cilde sürüldüğünde vezikasyon yapar. Kanser vakalarında lokal olarak enjekte edilen bir ekstre, eski ekolde ün kazanmıştır. Suyu sarıdır, safraya benzer. Muhtemelen safraya benzeyen suyunun 'imzası' nedeniyle Galen ve Dioscorides tarafından sarılıkta ilaç olarak önerilmiştir. Organ-homeopatisinin geniş zemini üzerinde, maddi ya da yarı maddi dozlarda verildiğinde, karaciğer hastalığı vakalarında dikkate değer sonuçlar elde edilmiştir. Ama bunun daha ince endikasyonları da vardır. Kullanımındaki başlıca 'anahtar belirti', sağ skapulanın alt açısında süreğen, berelenmiş gibi, sızlayıcı bir ağrıdır: Chel. dalak ve böbrekler üzerinde de, karaciğer kadar etkilidir. Aynı zamanda venöz bir ilaçtır. Paralitik belirtiler belirgindir. Yemekten sonra ve uyanır uyanmaz büyük bitkinlik ve uykululuk vardır. Sıcak şeyleri tercih eder. Yemekten sonra uzanma isteği vardır. Hareket etmeye karşı tiksinme; en ufak eforda yorulmuş hisseder. Opium'daki uykululuk ve esneme burada da vardır. Deride sarılık; ülserasyon. Chel. esas olarak sağ taraf ilacıdır (Sang. ve Lyc. gibi); sağ infraskapular ağrı ve karaciğer üzerine etkisine ek olarak, sağ göz üzerinde ve sağ zigomatik kemikte nevralji yapar; ayrıca çekum ve sağ over üzerinde ve sağ akciğer tabanında da etkilidir. Biliöz belirtili pnömonide başlıca ilaçlardan biridir. Chel., Lyc. gibi, göğüs hastalıklarında burun kanatlarının yelpaze tarzı hareketine sahiptir. Ya kabızlık (kil renginde dışkılar) ya da parlak sarı dışkılı ishal olabilir. Yiyecek isteğiyle birlikte bulunan bulantı (gebelikte), süt içmekle > olur. Sıcak içecek ister; yalnızca neredeyse kaynar su midede kalır. Üşüme ya da ürperme, baş ağrısına veya sarılığa eşlik eder. Chel.'in oluşturduğu kirli sarı ten rengi, kaşeksinin diğer işaretleriyle birlikte, güçlü biçimde kanseri düşündürür; akrabası Sang.'ın meme kanserindeki etkisi iyi bilinmektedir. Ayrıca Opium'un, narkotik etkisine ek olarak, Snow tarafından kanserli büyümeyi yavaşlatıcı etkisi olduğuna inanılmıştır. Kansere benzerlik gösteren, bir bakıma tipik bir Chel. vakası C. M. Foss tarafından kaydedilmiştir. Kırk beş yaşında bir erkekte burun katarı ve aynı zamanda mide katarı vardı; kendisine mide kanseri olduğu söylenmişti. Midede hassasiyet, çökme ve içi boşalmış gibi his ile birlikteydi; zaman zaman ağrılı bir ıstırap haline ulaşıyordu; midede bulantı vardı; bütün belirtiler yemek yemekle > oluyordu. Chel. 6x derhal iyileştirdi. 'Peynire karşı tiksinme', birçok mide durumunda Chel. için bir endikasyondur. Chel.'i prove eden Teste, onu Caps. ve Viola. od.'u içeren bir grubun başına yerleştirir. Chel.'in suyu ile Garcinia morella'nın suyu, yani Gamboge arasındaki benzerliğe değinir. Her ikisi de parlak sarıdır ve kurudukça turuncuya, sonra kahverengiye döner. Bazı eski ekol otoriteleri, Chel. suyunu hidragog katartik olarak gambog yerine önermiştir. Eski harici kullanımları arasında göz hastalıklarında, kronik ülserlerde ve siğillerde uygulama olarak kullanılması da vardı. Teste, proving'inde şu belirtileri özellikle vurgulamıştır: 'Saat 1.30: Öksürük olmaksızın, fakat solunum güçlüğü ile birlikte, göğsün bütün sağ tarafında ve sağ omuzda künt ve ağır, derin yerleşimli ağrı. Bazen göğüste künt vurmalarla birlikte olan bu ağrı, derin nefes almasına izin vermez; kol hareketleriyle fark edilir biçimde artmaz. Ağrı özellikle aksillada ve skapula altında hissedilir; karaciğer bölgesi kaslarında ve boynun, yüzün ve başın bütün sağ tarafında bir çeşit uyuşma; tehdit edici pnömoni endişesi; büyük anksiyete; sürekli kıpırdanma ve pozisyon değiştirme isteği (bir saat sürer ve yavaş yavaş azalır).' - 'Beyazımsı ve köpüklü idrarın son derece bol çıkışı.' - 'Saat 2: Açık havada bile öylesine belirgin uykululuk ki, yürürken neredeyse uykuya dalacak gibidir; yarım saat sürer.' Rademacher'e göre Chel. karaciğerin merkez'i üzerinde etki eder. Chel.'in solunum alanı üzerinde güçlü bir etkisi vardır. Karakteristik bir öksürük, hava yollarında 'toz' hissinin yol açtığı öksürüktür. St. Clair Smith bir vaka anlatır. Genç bir hanımda birkaç haftadır gece gündüz süren kuru, sarsıcı, yıpratıcı bir öksürük vardı; gece < idi; balgam yoktu ve ağrı da yoktu. Tamamen tükenmiş görünüyordu. Öksürük, boğaz ve larinks tozla doluymuş hissiyle başlıyordu. Chel. 3, iki saatte bir bir toz halinde verildi. Yalnızca üç doz aldı; bunun üzerine 'toz' boğazdan gitti ve onunla birlikte öksürük de kayboldu, bir daha da dönmedi. Carleton Smith şu tabloyu iyileştirdi: 'Gündüz boyunca kuru öksürük, sağ tarafta ağrı ve saplanıcı ağrılarla birlikte; saat 5'te şiddetli ses kısıklığı, ses güçlükle işitilir durumda.' Romatizmal durumlarda Chel.'in geniş bir alanı vardır. Ödem, sıcaklık artışı, hassasiyet ve tutukluk başlıca endikasyonlardır. İşte bir vaka: Bir kız bebekte bir haftadır iki ayak bileğinde romatizma vardı; sonra sağ tarafa yerleşti ve sağ ayak bileği çok şiş, çok hassas, ağrılı ve sıcak hale geldi. Öncesinde iki ay boyunca kabızlık ve beyazımsı dışkılar vardı. Chel. on iki saat içinde düzelme sağladı ve bir hafta içinde tamamen iyileştirdi. Ayaklar ve ayak bileklerinde, yavaş seyirli remittan bir ateş üzerine eklenen başka bir akut romatizma vakasında, Rhus ve Bry. başarısız olduktan sonra Chel. iyileştirdi. Hasta altı yaşında bir kızdı. Her iki ayak bileği etkilenmişti; ayaklar çok şiş ve gergindi. En ufak hareket veya dokunuş çığlık attırıyordu. Tek rahatlama, sürekli sıcak su banyosuydu. W. A. Burr, on yıllık öyküsü olan sağ siyatik romatizma vakasını, 55 yaşında çok şişman bir kadında iyileştirdi. Bu vakada kötüleşmeler her gün öğleden sonra ve akşam başlıyor, gece yarısına kadar sürüyordu. Nöbetler sırasında dış malleol ve bacağın alt kısmı siyanoze oluyor, ayak bileği çevresinde şişlik, bunun üstünde sıkışma ve dokunma ile harekete büyük hassasiyet oluyordu. Nöbetler sırasında çok sinirliydi. Dıştan büyük hassasiyet; dokunmaya karşı tiksinme ve bundan <. Basınç bazı belirtileri >, bazılarını ise < yapar. Yemek yemek mide belirtilerini > yapar: bütün şikayetler öğle yemeğinden sonra azalır. Hava değişikliği <; sıcaklık <; soğuk su >. Açık hava baş ağrısını ve sağ göz ağrısını < yapar; ayrıca üşüme ve uykululuk yapar. Hareket belirtilerin çoğunu < yapar. Öksürmek ve burnunu sümkürmek baş ağrısını > yapar. İstirahat >. Yüzüstü yatmak böbrek ve mesane ağrısını > yapar. Sol tarafına yatarken mide ağrısı > olur. Birçok belirti sabah 4'te < olur; ayrıca öğleden sonra 4'te ve genel olarak öğleden sonra.

İlişkiler

Antidotları: Acon.; asitler; şarap ve kahve; Camph. (Teste). Antidot olduğu: Bry. Uyumlu: Ars., Bry., Coral. r. (boğmaca); Led., Sul. (hepatize akciğer); Ipec. (glottis spazmı). Karşılaştırın: Skapula açısının altındaki ağrıda, Juglans cin., Chenop. (açıdan daha aşağıda ve omurgaya daha yakın), Ran. b. (sol kenarda; göğse geçer), Lob. cerul. (sağ skapulanın iç kenarında), Angust. (sağ skapulanın hemen altından, meme başı yakınına doğru memeye uzanan kesici ağrı), Bry.; Bry. birçok belirtide yakın bir analoğudur: sarı dil, karaciğer şişliği; Lyc. Chel. tarafından tamamlanır (bazı farklar şunlardır: Lyc.'de tat ekşidir, Chel.'de acıdır; Lyc.'de sol hipokondriumda guruldama ve az miktarda yiyecekten sonra dolgunluk vardır. Lyc. ve Bell.'de belirtiler aniden başlar ve aniden biter; Chel.'de baş ağrısı aniden kesilir). Merc. (biliöz pnömoni. Sağ akciğerden sırta geçen keskin ağrılar; Merc.'de sümüksü dışkı ve dışkılamadan önce ve sonra büyük huzursuzluk vardır, Chel.'de ise dışkı serbesttir); Kali c. (geç evre pnömoni, akciğerlere bol eksüdasyon, öksürükle birlikte hırıltı, sabaha karşı 2-3'te <); Colch. (yiyecek isteği ile birlikte bulantı); Carb. an. (sarılığa boyayan lökore); Act. r. (beyinde dalgalanma hissi); Aco., Ars., Bell., Bry., Calc., Caps., Chi., Gamb., Graph., Ign., Nit. ac., Nux, Pho., Pod., Puls., Rhus, Sep., Spi., Sul., Viol. o.

1. Zihin

İki ya da üç gün boyunca dikkat çekici bir zihin sükuneti, bir süre sonra huysuzlukla takiben. Morali düşük, ümitsiz, ağlamaya eğilimli. Unutkan, dalgın. Huzursuzluk ve vicdan rahatsızlığı; bağışlanmaz günahı işlemiş olduğunu hissetti.

2. Baş

Konfüzyon. Döner tarzda baş dönmesi; soğuktan titreme ile; bulantı ile; safra kusması ile; uyanır uyanmaz; akşam 6'dan 9'a kadar. Başa ve yüze, boğaza ve göğsün üst kısmına kan hücumu. Başta ağırlık, başın sağ tarafına yayılan; oradan boynun sağ tarafına, el bileğine ve göğse yayılan romatizmal çekici ağrı. Öğleden sonra baş ağrısı, aniden kaybolan. Baş ağrısı gözleri kapamakla >; yemekten sonra > (kalkarken şiddetli, kahvaltıdan sonra >). Baş ağrısı, şakaklarda zonklama ile; içten dışa, özellikle alna doğru bastırıcı; açık havada, öksürürken, burnunu sümkürürken, öne eğilirken <; yemek yerken >. Beyinde dalgalanma hissi. Beyinde dalgalanma ve alın ile vertekste ağırlık, şakaklara yayılan; beyaz bira içtikten sonra çok rahatsız edici. Alında orbitalara yayılan basınç; gözleri hareket ettirince sızlar gibi ağrılıdırlar. Alnın sağ tarafında bastırıcı ağrı. Alın ve şakaklar boyunca bant hissi, gözleri kapamakla >. Gözlerin üzerindeki alında yırtıcı ağrı, (sol) göze, kapaklara ve burun köküne yayılan. Sağ şakakta, sağ parietal kemikte ve sonunda sağ göz üzerinde bastırıcı ağrı. Gece yatakta yatarken şakaklarda nabızla eşzamanlı vurma. Verteksde saplanıcı ağrılar, özellikle hızlı yürürken. Oksiput ağırdır, gece yastıktan kaldırılamayacakmış gibi; boyunda yukarıdan aşağıya çeken ağrılarla birlikte. Ense kökünde, enseden yukarı çıkan soğukluk hissi; hareketle <; istirahatte >. Saçlı deride acıma; hassasiyet; kaşıntı; karıncalanma; deri altında hareket hissi. Saç dökülür, özellikle oksiputta. Saçlı deride kabuklu döküntü.

3. Gözler

Üst göz kapağında ağrılı basınç. Gözlerde ve gözlerin üstünde yırtıcı ağrı. Sağ gözün üzerinde nevraljik ağrı. Kaşlar arasında saplanıcı ağrılar. Kaşlar arasında, kapakları birbirine bastıran bastırıcı, yakıcı baş ağrısı; yemekten sonra >, ama üç çeyrek saat sonra geri gelir. Göz kapaklarının kenarları kırmızı. Göz kapaklarında klonik spazmlar. Konjonktiva kızarıklığı. Göz akları kirli sarı. Göz kürelerinde hareket ettirince sızlayıcı ağrı. Pupiller daralmış. Görme bulanık. Sağ gözün görmesi sisli, sabah uyanınca. Gözlerin önünde kamaştırıcı bir nokta varmış gibi görünür ve ona bakarsa göz yaşarır.

4. Kulaklar

Sağ kulağın arkasında ağrı. Sağ elmacık kemiğinden kulaklara ve kulakların etrafından lambdoid sütür boyunca oksiputun üst kısmına uzanan yırtıcı ağrı. Her iki kulakta sanki rüzgar dışarı fışkırıyormuş hissi. Öksürük sırasında işitme kaybı. Uzak bir fırtına rüzgarı gibi uğultu.

5. Burun

Burun ucu şiş ve kırmızı. Kuru koriza, (tek taraflı) tıkanıklıkla birlikte. Akıntılı koriza. Sabah uyanır uyanmaz mukusla birlikte siyah kan gelmesi. Karaciğer şikayetleriyle birlikte tıkanıklık. Koku hallüsinasyonları (öne eğilirken).

6. Yüz

Isı artışı olmaksızın kırmızı. Özellikle alın, burun ve yanaklar belirgin derecede sarı. Alışılagelmiş kızıllığa koyu sarı bir ton karışmıştır. (Sol) zigomatik kemikte gerginlik ve çekilme. Sağ elmacık kemiklerinde şişlik hissi. Antrumda oyucu-yırtıcı ağrı. Yüzde ve alında kaşıntı. Yüzde, özellikle çenede herpes. Dudaklar şiş; kuru, çatlak, kabuklu ve gergin hissedilir.

7. Dişler

Öğleden sonraları sağ kulaktan sağ dişlere yırtıcı ağrılar. Diş ağrısı yüz nevraljisi ile; sıcakta ve gece yatakta <; soğuk su ile >; sol alt molarda, antruma yayılan seğirir tarzda yırtıcı ağrı. Diş etleri kanar.

8. Ağız

Tat: mukuslu, lapamsı; acı; yiyeceklerin tadı doğal gelir. Yemek yemediği zaman acı tat. Dil: dar, sivri; kalın kaplı, kenarları kırmızı, sarı; diş izli. Ağız kuru. Tükürük salgılanması: acı; kan sızması ile. Kötü koku. Öksürürken ağızdan mukus fırlar.

9. Boğaz

Larinksin özofagusa bastırıldığı ve yutmayı engellediği hissi. Boğazda, sanki çok büyük bir lokma yutulmuş gibi boğulma hissi. Fauces kırmızı; uvula ve tonsillerde şişlik; tonsillerde saplanıcı ağrılar; boğazda yanma ve kazınma.

10. İştah

İştah kaybolur. Ağız ve boğaz kuruluğu ile birlikte susuzluk. İyi gelen süt arzusu; ekşi şeyler arzusu. Peynire karşı tiksinme; ete karşı tiksinme. Sıcak içecekleri tercih eder, bunlarla > olur. Bütün şikayetler akşam yemeğinden sonra > olur.

11. Mide

Hıçkırık. Sık geğirme. Ardıç meyvesi tadında geğirme. Midede sıcaklık hissi ile birlikte bulantı. Safralı kusma. Midede kemirici his, yemek yemekle hafifler. Midede soğukluk hissi. Esnerken midede kesici ağrı; yemekten hemen sonra.

12. Karın

Kolik, göbek içeri çekilmiş. Karaciğer ve dalakta saplanıcı ağrılar. Karaciğerden sırta doğru saplanır tarzda atıcı ağrı; skapulanın iç açısında kramp tarzı ağrı. Sağ (ve sol) hipokondrium ve epigastrium gergin ve basınca ağrılı. Göbek çevresinde, sanki karın bir iple sıkılmış gibi ağrılar. Karında konjesyon; distansiyon, guruldama.

13. Dışkı ve Anüs

Geceleri mukuslu ishal. Dışkılar beyaz; parlak sarı; kil gibi. Kabızlık, dışkı sert, sert topaklar halinde. Dışkıyla birlikte biraz kan. Sonuçsuz olarak, sanki dışkılama öncesiymiş gibi periyodik ıkınma ve rektuma baskı. Rektum ve anüste yanma; kesilme; çekilme; deri altında hareket hissi ve kaşıntı; batma ve kaşıntı (hemoroidler).

14. İdrar Organları

Mesanede basınç, az miktarda idrar çıkarma ile. Sağ böbrek ve karaciğerde spazmodik ağrı. Üretrada yanma, fırlayıcı ve kesici ağrı. Sık idrar yapma isteği ve sıkışma. İdrar: bol, beyazımsı, köpüklü; kırmızı ve bulanık; koyu. (Diyabet.)

15. Erkek Cinsel Organları

Spermatik kordda çekici ağrılar; testislerde çekici ağrılar. Erkek genital organlarında ve anüste ekzematöz ekskoriasyon. Sağ testiste ağrılı şişlik, spermatik kordda gerginlik ve çekilme ile birlikte.

16. Kadın Cinsel Organları

Adet çok geç gelir; çok bol olur; çok uzun sürer. Sağ overde ağrı. Süt azalır.

17. Solunum Organları

Ses kısıklığı. Glottis spazmı. Öksürürken larinks ve sakrumda ağrı. Larinkste iğnelenme; batma; gıdıklanma; sıkışma. Havanın içinden geçemeyeceği gibi basınç; sağda şişmiş gibi his. Trakeada basınç, sıcaklık ya da tahriş. Nefes kısa ve göğüs sıkıdır. Geceleri diyafram bölgesinde sıkışma hissi ile astım nöbetleri. Nöbetler halinde öksürük; mukus topakları çıkarır. Uyanınca ve kalkarken, sternum altında toz hissi ile öksürük. Bol balgamlı öksürük nöbetleri; sternum arkasında ağrıyla birlikte, özellikle geceleri. Saat 4'te kuru öksürük nöbetleri.

18. Göğüs

Sağ kaburgaların altında saplanıcı ağrılar; göğsün sol tarafında saplanıcı ağrılar. Göğsün bütün sağ tarafında derin yerleşimli ağrı. Sağ tarafta alt kaburgalarda acıma.

19. Kalp

Kalp bölgesinde ve kalpte; pektoral kaslarda saplanıcı ve delip geçen ağrılar. Periyodik çarpıntı. Şiddetli çarpıntı, göğüste sıkılık ile birlikte.

20. Boyun ve Sırt

Ense ve oksiputta çekilme. Boyun tutukluğu, baş sola çekilir. Sağ skapulanın altında saplanıcı ağrılar (kolun hareketini engeller). Sağ skapulanın iç ve alt açısının altında sabit ağrı. Sol skapulanın alt açısında şiddetli ağrılar. Öne ya da geriye eğilince, sırtta sanki omurlar birbirinden koparılıyormuş gibi yırtıcı, bastırıcı ağrı. Sakrumdan epigastriumun sağ tarafına doğru çekilme.

21. Ekstremiteler

Kollarda ve bacaklarda seğirme. Ekstremitelerde nevralji. Romatizma. Herhangi bir yerde en ufak dokunuş son derece ağrılıdır; terleme rahatlatmaz. Ekstremiteler ağır, tutuk ve aksak hissedilir; gevşektir; titrer.

22. Üst Ekstremiteler

Sağ omuzda ağrı; sol omuzda ağrı. Sağ (ayrıca sol) kolu ve önkolu serbestçe kullanamama, bazen yırtıcı ağrıyla birlikte. El bileğinde tutukluk. El bileklerinde tutukluk, saplanıcı ağrılar. Parmak uçları soğuk.

23. Alt Ekstremiteler

Sağ kalçada saplanıcı ağrı. Kalçalarda, uyluklarda, bacaklarda ve ayaklarda çekici ağrılar, daha çok sağ tarafta. Alt ekstremitelerde ağırlık. Ayaklarda, en çok ayak bileği çevresinde şişlik. Ayak parmakları ölü gibi hissedilir. Topuklarda, sanki çok dar bir ayakkabı tarafından sıkıştırılmış gibi dayanılmaz ağrılar.

25. Deri

Sarı, sarımsı-gri, büzüşmüş deri. Kaşıntı. Kızamık benzeri döküntüden önce ısırgan otu gibi yanma. Çeşitli yerlerde kırmızı, ağrılı papüller ve püstüller. Boyun, göğüs ve kollarda kırmızı miliyer döküntü. Egzama. Eski, kötü kokulu, yayılan ülserler.

26. Uyku

Sık esneme. Letarjik. Uykulu, uzanmak istiyor ama uyuyamıyor. Uyku rüyalı, dinlendirmez. Cesetler ve cenazelerle ilgili rüyalar.

27. Ateş

Nöbetlerden önce esneme ve titreme. Sağ ayakta buz gibi soğukluk. Her gün saat 3'te şiddetli titreme nöbeti. Üşüme nöbetini sıcaklık ve kederli, kaygılı ruh hali takiben gelir. Başta sıcaklık, koyu kırmızı yanaklar, arterlerde atım; dolgun nabız; baygınlık; konuşma güçlüğü; bulantı; nefes darlığı; soğuk ayaklar. Ellerde yakıcı sıcaklık, oradan bütün bedene yayılan. Nemli, yanıcı deri. Gece boyunca, özellikle sabaha karşı terleme. En ufak eforda terleme.