Plantago Major
autorstwa Constantine Hering — Objawy przewodnie naszej Materia Medica
Babka zwyczajna. Plantaginaceæ.
Babka zwyczajna jest pospolita w Europie i Ameryce Północnej. Świeżą roślinę zbiera się na początku kwitnienia i sporządza z niej nalewkę alkoholową.
Próby lekowe przeprowadzone przez Heatha, Hah. Mo., 1868, t. 3, s. 332 ; F. Humphreysa, Earharta, Foxa, Warrena, Wooda, Bishopa, Freemana, Slocuma, Buntinga, Leavanwaya, Humphreys Monograph, 1871 ; dodatkowa próba lekowa przeprowadzona przez Heatha, N. Am. J. of Hom., 1873, s. 502.
AUTORYTETY KLINICZNE.
- Otalgia , Houghton, N. E. M. G., t. 11, s. 188 ; Woodyatt, Times Ret., 1876, s. 48 ; Ból zęba , Plympton, Hah. Mo., t. 10, s. 411 ; Reutlinger, A. H. O., t. 6, s. 140 ; Neuralgia zębów , Boynton, Hom. Times, t. 3, s. 204 ; Times Ret., 1875, s. 119 ; Nałóg tytoniowy , Price, Organon, t. 2, s. 118 ; Przewlekła biegunka ; Times Ret., 1877, s. 95 ; Wielomocz , Allen, Hom. Cl., t. 4, s. 61 ; Moczenie nocne , Chamberlain, B. J. H., t. 25, s. 319 ; Nocne polucje , Jones, N. E. M. G., t. 2, s. 175 ; Opóźnione oddawanie moczu , Chamberlain, B. J. H., t. 25, s. 319 ; Gorączka przerywana, Higgins. N. A. J. H., t. 22, s. 181.
UMYSŁ [1]
Umysł nieaktywny, z uczuciem otępienia i zamroczenia w głowie.
Przygnębienie ; splątanie myśli.
Drażliwe, posępne usposobienie ; niecierpliwy, niespokojny nastrój, z uczuciem otępienia i tępoty w mózgu.
Znaczne wyczerpanie psychiczne, < od wysiłku umysłowego, który wywołuje również przyspieszony oddech i uczucie silnego lęku.
W GŁĘBI GŁOWY [3]
Napadowe ukłucia bólu w różnych częściach głowy ; raz przebiegają przez prawą skroń i promieniują ku tyłowi ; następnie przez potylicę, od ucha do ucha ; potem w innych częściach głowy, mniej lub bardziej silne.
Silny ból po lewej stronie głowy, biegnący od czoła w głąb mózgu, występujący napadowo.
Okresowy, pulsujący ból na szczycie głowy oraz w małym punkcie pod skórą owłosioną głowy.
Ból głowy z towarzyszącym bólem zęba.
Tępy ból głowy.
WZROK I OCZY [5]
Neuralgia rzęskowa od zepsutych zębów ; tępy, ciężki ból lewego oka, z wyjątkową tkliwością gałki ocznej ; lewy górny siekacz zepsuty.
SŁUCH I USZY [6]
Ból ucha z bólem zębów i twarzy ; bóle są ostre, napadowo kłujące i przebiegające.
Otalgia niezależna od zmian organicznych.
Neuralgiczny ból ucha związany z bólem zęba ; przeszywające, napadowo kłujące, ostre, sztyletujące bóle w gałęzi żuchwowej nerwu trójdzielnego.
Ból ucha, napadowo kłujące i ostre bóle, z bólami zębów.
Neuralgiczny ból ucha związany z odontalgią.
WĘCH I NOS [7]
Częste kichanie z nagłymi napadami obfitego, wodnistego, niedrażniącego nieżytu nosa.
Nagły wypływ żółtawej, wodnistej wydzieliny z prawego nozdrza.
Żółta, podobna do szafranu, wodnista wydzielina z nosa.
Czerwona grudka wokół nosa.
GÓRNA CZĘŚĆ TWARZY [8]
Neuralgia po lewej stronie twarzy, bóle przeszywające i rozdzierające, promieniujące od szczęki do ucha.
Gwałtowny, uporczywy ból jak po stłuczeniu po prawej stronie twarzy.
Wykwity na czole.
Małe, czerwone, szorstkie, łuszczące się plamy rumieniowe wielkości grochu na twarzy, szczególnie po lewej stronie.
DOLNA CZĘŚĆ TWARZY [9]
Sucha, łuszcząca się wysypka na dolnej wardze.
ZĘBY I DZIĄSŁA [10]
Zęby (po lewej stronie) wydają się wydłużone i obolałe ; nieznośnie silny, świdrujący i drążący ból w zdrowych zębach ; < od kontaktu oraz skrajnie wysokiej i niskiej temperatury.
Ból zepsutych zębów albo ból przeszywający ku górze po lewej stronie twarzy ; twarz czerwona.
Nadmierny ból świdrujący i drążący, obfite wydzielanie śliny, < od chodzenia w zimnym powietrzu i od kontaktu ; zęby wydają się wydłużone i obolałe ; bolesność nawet zdrowych zębów podczas jedzenia ; bardzo szybkie psucie się zębów ; krwawienie dziąseł.
Ciągły ból mocno zepsutego zęba mądrości w lewej żuchwie, po przeprawie promem przy ostrym wietrze przed pięcioma tygodniami ; ostry ból przeszywający ku górze lewą stronę twarzy, w kierunku skroni i uszu, ze znacznym zaczerwienieniem twarzy.
Neuralgia nerwu zębodołowego dolnego.
Zgrzytanie zębami w nocy.
Dziąsła łatwo krwawią.
SMAK, MOWA, JĘZYK [11]
Pokarm bez smaku.
Język obłożony białym nalotem, z brudnym, gnilnym albo lepkim smakiem.
JAMA USTNA [12]
Oddech cuchnący, odrażający.
Afty u dzieci.
PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]
Gardło suche, wysuszone.
Uczucie drapania w gardle.
APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]
Słaby apetyt.
Pragnienie.
Złe skutki nadmiernego używania tytoniu (wywołuje wstręt do tytoniu u osób żujących tytoń).
CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]
Odbijania o smaku siarki albo gazowego kwasu węglowego.
Nudności z sennością albo uczuciem omdlewania i drżenia.
DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]
Uczucie zapadania się w żołądku.
Uczucie ciężkości w żołądku nawet po lekkim posiłku ; uczucie gorąca w okolicy przedsercowej, z pełnością w jamie brzusznej podczas chodzenia na świeżym powietrzu ; > po usiądnięciu ; uczucie omdlewania i drżenia, z nudnościami ; nieznaczny apetyt i szybkie nasycanie się ; pokarm bez smaku ; burczenie w jamie brzusznej po jedzeniu ; głośne i obfite oddawanie gazów ; biegunka, z częstymi luźnymi stolcami i wzdęciami ; hemoroidy.
JAMA BRZUSZNA I LĘDŹWIE [19]
Uczucie zupełnej pustki w jamie brzusznej.
Rozdęcie jamy brzusznej, z częstym, głośnym i obfitym oddawaniem cuchnących gazów.
Burczenie i niepokój w jelitach.
Gwałtowne bóle kurczowe, głównie w górnej części jamy brzusznej.
Kolka : > po jedzeniu ; wzdęciowa.
STOLEC I ODBYTNICA [20]
Stolec : brązowy, sfermentowany, pienisty ; wodnisty, brązowy ; wodnisty ; papkowaty ; odparzający (wodnisty, brązowy).
Biegunka : z częstymi luźnymi stolcami i wzdęciami ; < od 8 do 10 A. M.
Przed stolcem : kolka ; częste oddawanie cuchnących gazów.
Podczas stolca : gwałtowne bóle kurczowe, z parciem na stolec (albo bez bólu), częściowe wypadanie odbytnicy, osłabienie ; uczucie omdlewania.
Przewlekła biegunka trwająca dwa lata ; co najmniej pięć stolców w dzień i jeden albo dwa w nocy ; stolce luźne, wodniste, lecz bez krwi ; bulgotanie w jelitach, bez kolki ; język czysty ; brak apetytu, chory nie mógł jeść mięsa, żywił się głównie rybami i warzywami ; silne pragnienie ; ziemista cera ; znaczne wychudzenie, ale siła niewiele zmniejszona, choć chory często skarżył się na uczucie pustki i omdlewania w głowie ; tętno słabe, lecz miarowe.
Przewlekła biegunka ze wzdęciami i wypadaniem odbytnicy.
Cholera niemowląt.
Czerwonka.
Hemoroidy ślepe ; guzy hemoroidalne zapalne i niezmiernie bolesne, całkowicie uniemożliwiające pracę (miejscowo).
Silnie zaczerwienione, zapalne guzy hemoroidalne.
Robaczyca.
NARZĄDY MOCZOWE [21]
Częste oddawanie dużych ilości bladego moczu ; każdej nocy, oprócz wstawania dwa albo trzy razy w celu oddania moczu, przemaczał dwa materace ; stolce szare albo częściowo szare ; drażliwy ; obrzęk pod oczami ; je obficie i śpi mocno.
Obfite moczenie nocne wskutek zwiotczenia zwieracza pęcherza moczowego.
Drażliwy pęcherz i częsta mikcja.
Moczenie nocne ; obfity, bezbarwny mocz, pozostawiający biały osad ; występuje od północy do rana.
Moczenie u dzieci, gdy mocz jest skąpy, drażniący oraz przesycony kwasem moczowym i jego osadami ; pęcherz i zwieracz są w stanie podrażnienia, co powoduje częstą mikcję w dzień i w nocy.
Opóźnione oddawanie moczu kroplami u kobiety.
MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]
Osłabienie płciowe.
ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]
Róża piersi.
CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]
Róża piersi.
Zapalenie sutka ; gorąco, obrzęk, ból.
SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]
Kołatanie serca.
KOŃCZYNY DOLNE [33]
Twarde, białe, spłaszczone, odosobnione grudki po wewnętrznej stronie ud ; niektóre z czerwonym punktem pośrodku.
SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]
Po usiądnięciu : pełność w jamie brzusznej >.
Poruszanie się : gęsia skórka <.
Chodzenie : pełność w jamie brzusznej.
NERWY [36]
Znużenie i wyczerpanie, z chęcią ziewania i przeciągania się.
Neuralgia wskutek używania tytoniu.
SEN [37]
Bezsenność wskutek dolegliwości brzusznych ; nie może spać po 4 A. M. ; rzuca się w łóżku albo zapada w marzycielski sen, pełen posępności i przerażenia, który go budzi.
Zgrzytanie zębami podczas snu.
Sen niespokojny ; zakłócany przez sny.
CZAS [38]
Po 4 A. M. : nie może spać.
Od 8 do 10 A. M. : biegunka <.
W dzień : częsta mikcja.
O 2 P. M. : gęsia skórka.
W nocy : zgrzytanie zębami ; oddawanie dużych ilości bladego moczu ; częsta mikcja ; świąd skóry <.
TEMPERATURA I POGODA [39]
Ciepło w pokoju nie do zniesienia.
Ciepły pokój : dłonie zimne.
Świeże powietrze : podczas chodzenia pełność w jamie brzusznej.
Gorąco i zimno : ból zęba <.
Zimne powietrze : ból zęba <.
Ostry wiatr : jazda przy nim wywołuje ból zębów.
GORĄCZKA [40]
Wędrujące bóle w klatce piersiowej ; otępienie w głowie i przeciąganie kończyn.
Dreszcz : bez pragnienia ; z gęsią skórką o 2 P. M., przebiegającą po ciele, < podczas poruszania się ; palce zimne ; zimno całego ciała z dreszczami ; głowa wydaje się podrażniona ; stopy i nogi zimne ; dłonie zimne nawet w ciepłym pokoju.
Gorąco, z pragnieniem ; znaczna pobudliwość, lęk, udręka psychiczna, niepokój ; pokój wydaje się gorący i duszny ; ucisk w klatce piersiowej, przyspieszony oddech ; oddychanie utrudnione, jakby w pokoju nie było powietrza ; palące gorąco głowy, twarzy, dłoni i stóp ; głowa wydaje się gorąca, bolesna, otępiała i ciężka ; dłonie gorące i wilgotne.
Pot : zimny nad okolicą lędźwiową i krzyżową ; ciepło w pokoju nie do zniesienia, wywołuje poty.
Gorączka trwająca wiele tygodni albo miesięcy, przebiegająca w codziennych napadach albo powtarzająca się co dwa, trzy, cztery, siedem lub czternaście dni ; zwiotczenie zwieracza pęcherza moczowego.
Przewlekła gorączka przerywana, szczególnie po nadużywaniu chininy.
NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]
Codzienne napady gorączki albo powtarzające się co dwa, trzy, cztery, siedem lub czternaście dni.
W dzień : pięć stolców.
W nocy : jeden albo dwa stolce.
Od północy do rana : moczenie nocne.
Czas trwania dwóch lat : przewlekła biegunka.
UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]
Prawa strona : napadowe ukłucia bólu przebiegające przez skroń ; nagły wypływ żółtawej, wodnistej wydzieliny z nozdrza ; ból jak po stłuczeniu po tej stronie twarzy.
Lewa strona : silny ból po tej stronie głowy ; tępy, ciężki ból oka ; zepsuty górny siekacz ; neuralgia po tej stronie twarzy ; plamy rumieniowe na twarzy ; zęby wydają się wydłużone.
ODCZUCIA [43]
Bóle mają charakter rozdzierający.
Zęby : jakby wydłużone ; jakby w pokoju nie było powietrza.
Ból : w uchu, zębach, twarzy.
Silny ból : po lewej stronie głowy.
Świdrowanie, drążenie : w zębach.
Ból przeszywający : po lewej stronie twarzy.
Napadowe ukłucia bólu : w różnych częściach głowy ; w uchu.
Bóle kurczowe : w górnej części jamy brzusznej.
Ból pulsujący : na szczycie głowy i w małym punkcie pod skórą owłosioną głowy.
Bóle wędrujące : w klatce piersiowej.
Gwałtowny, uporczywy ból jak po stłuczeniu : po prawej stronie twarzy.
Neuralgia : w uchu ; po lewej stronie twarzy ; nerwu zębodołowego dolnego.
Tępy, ciężki ból : w lewym oku.
Ból : w zepsutych zębach.
Tępy ból : w głowie.
Obolałość : zębów ; nawet zębów zdrowych.
Wyjątkowa tkliwość : gałki ocznej.
Drapanie : w gardle.
Gorąco : w okolicy przedsercowej ; palące gorąco głowy, twarzy, dłoni i stóp.
Uczucie ciężkości : w żołądku.
Pełność : w jamie brzusznej.
Uczucie zapadania się : w żołądku.
Uczucie zupełnej pustki : w jamie brzusznej.
Zimno : całego ciała.
Świąd : skóry.
TKANKI [44]
Złe skutki tytoniu.
Zapalenie gruczołów, szczególnie sutka.
Rany cięte stają się silnie zapalne, różycopodobne, a nawet zgorzelinowe.
Rany szarpane lub cięte albo urazy, szczególnie gdy towarzyszy im bolesny obrzęk i skłonność do zapalenia różycopodobnego lub martwicy.
Stłuczenia.
Ukąszenia zwierząt.
Odmrożenia ; dzięgle.
DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]
Pewna kobieta, oprawiając dorsza, wbiła jedną z jego płetw w dłoniową powierzchnię palca środkowego, tuż nad drugim albo trzecim dużym stawem ; rana była głęboka i obficie krwawiła ; następnej nocy miejsce stało się nadmiernie bolesne, a ból promieniował od rany aż do barku, powodując wielkie cierpienie ; następnego ranka obrzękła cała ręka, zarówno od strony grzbietowej, jak i dłoniowej, szczególnie zraniony palec ; ramię obrzękło aż do barku, a dwa wyraźne, jasnoróżowe pasma biegły po jego przedniej powierzchni, od ręki do barku ; trzeciego dnia, po kilku bezskutecznych zastosowaniach różnych środków, niemal oszalała z bólu i cierpienia kobieta przyłożyła do miejsca rozgniecione liście babki, zmieniając je za każdym razem, gdy wysychały ; po mniej więcej półgodzinie od przyłożenia odczuła taką ulgę, że zasnęła i spała prawdopodobnie godzinę — był to jej pierwszy sen od wypadku ; po dwóch albo trzech dniach palec był zdrowy.
Młody mężczyzna przeciął kciuk przez nasadę paznokcia ; ranę opatrzył i leczył lekarz alopata przez dwa albo trzy tygodnie ; doszło do przerażająco silnego zapalenia i obrzęku, a miejsce było bardzo bolesne. (Plantago zewnętrznie i wewnętrznie.)
Młodemu mężczyźnie przegryziono palec na wysokości pierwszego stawu, niemal odgryzając jego koniec ; palec obrzękł do rozmiaru mniej więcej kurzego jaja i był bardzo silnie zapalny. (Dwa albo trzy zastosowania zewnętrzne wyleczyły palec.)
SKÓRA [46]
Gwałtowny świąd.
Nieznośny świąd skóry, < w nocy.
Bóle kłujące i szczypiące.
Uczucie napięcia.
Pieczenie po pocieraniu i drapaniu.
Zaczerwienienie, obrzęk i pęcherzyki na dłoniach i twarzy.
Grudki, z których sączy się żółtawa wydzielina i które tworzą strup.
Rumień.
Oparzenia.
Zatrucie bluszczem ; dłoń i część twarzy czerwone, obrzęknięte, gwałtownie swędzące, a miejscami pokryte pęcherzykami (granulki nasączone Plantago oraz płyn do przemywania sporządzony z łyżeczki nalewki na filiżankę wody).
Choroby zapalne skóry z zajęciem tkanki łącznej podskórnej.
Pogorszenie od pocierania i drapania.
OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]
Chłopiec, l. 5 ; wielomocz.
Chłopiec, l. 14, temperament żółciowy, sangwiniczny, zdrowy ; moczenie nocne.
Młoda kobieta ; zatrucie bluszczem.
Mężczyzna, l. 45, cierpiący od dwóch lat ; biegunka.
RELACJE [48]
Plantago jest antidotum dla Apis i wywołuje upodobanie do tytoniu.