Angustura

Galipea Cusparia (U. S. D.). Rutaceæ.

Kora z Angostury w Ameryce Południowej, mająca pochodzić z Galipea officinalis (Hancock) lub Blonplandia trifoliata (Bonpland i Humboldt); według Schomburgka drzewo to nie jest jednak znane.

Próbę lekową przeprowadził Hahnemann, który wprowadził ten lek ze względu na przerażające przypadki zatruć opisywane w czasopismach w latach 1804–1815. Opublikował ją w 1821 roku, w części VI swej Mat. Med. Podał 93 objawy własne oraz 209 objawów zaobserwowanych przez jego uczniów.

Pewien brytyjski hurtownik drogeryjny wysłał do Holandii partię niesprzedającej się kory pochodzącej z Indii Wschodnich, skąd rozprowadzono ją po całych Niemczech pod nazwą Angustura. Kora ta weszła wówczas w użycie przeciw gorączce i biegunce, dopóki nie spowodowała tylu zgonów, że zakazano jej sprzedaży. Stwierdzono następnie, że w handlu występowały dwa rodzaje tej kory: jeden vera, drugi falsa.

Badania chemiczne wykazały, że kora nazywana falsa zawiera strychninę. W opracowaniach toksykologicznych znajdujemy jedenaście przypadków zatrucia nią. Hahnemann błędnie uważał — choć później zmienił ten pogląd (Mat. Med. Pura, wyd. 2, 1827) — że zatrucia wynikały z ogromnych dawek podawanych chorym; nie uwzględnił objawów Angustura falsa, jak uczynił to jakiś czas później Bœnninghausen.

W ostatnim numerze swych Archives z 1848 roku Stapf opublikował cenne obserwacje dra Schretera dotyczące wrażliwej kobiety, której podawano w wodzie 30. potencję centesymalną — codziennie po łyżce stołowej przez szesnaście kolejnych dni. Lembke przeprowadził próbę lekową w 1872 roku. Wszystkie te próby zamieszczono w Encyclopædia Allena. Objawy Angustura falsa — patrz Nucis vomicæ cortex (błędnie nazywana Brucea antidysenterica).

UMYSŁ [1]

Zniechęcony.

Brak zaufania do sprawności mięśni zależnych od woli; nie był w stanie dokończyć tego, czego się podjął.

W złym humorze, nadmiernie wrażliwy na żarty; drobne zniewagi napełniają go goryczą.

Najmniejsza zniewaga, zwykła błahostka, drażni. θ Próchnica kości.

Małoduszność.

Głębokie przygnębienie. θ Grożące porażenie kończyn dolnych.

Ożywiony po południu.

Myśli o jednym przedsięwzięciu i o niczym innym, przy wielkiej aktywności umysłu.

Rodzaj snu na jawie po południu.

Rodzaj roztargnienia; chce raz tego, raz czegoś innego.

Lęk z rozpieraniem brzucha na zewnątrz i tnącym bólem w klatce piersiowej, skierowanym na zewnątrz, < w łóżku, w nocy.

Łatwo się przestrasza i wzdryga.

SENSORIUM [2]

Zawroty głowy: podczas przechodzenia przez płynący strumień; jakby obracano go do tyłu i dookoła; okresowe; od potylicy ku przodowi, z pulsowaniem w skroniach.

Uczucie ciężkości w głowie z zawrotami.

Przy dociskaniu głowy do poduszki — odurzające zawroty głowy z drętwieniem.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Migrena.

Ucisk w obu skroniach, jakby miał zemdleć.

Ucisk w czole z gorącem twarzy.

Ból głowy wieczorem, aż do zaśnięcia.

SKÓRA GŁOWY [4]

Ściąganie głowy w prawą stronę, później w lewą.

Nie mógł obracać głowy.

Napinający ból mięśni skroniowych przy otwieraniu szczęk.

Bóle kości czaszki.

WZROK I OCZY [5]

Przyćmienie widzenia wskutek zmętnienia rogówki, rano.

Krótkowzroczność.

Czytanie wywołuje zawroty głowy, senność i drżenie między brwiami.

Tępy ból nad oczami podczas jazdy konnej (złagodzony przez Coffea).

SŁUCH I USZY [6]

Słuch bardziej wyostrzony.

Uczucie, jakby coś tkwiło w uchu.

Bóle raz w prawym, raz w lewym uchu.

Pieczenie w okolicy błony bębenkowej.

Gorąco w uszach i obu policzkach; w płatku ucha.

Skurcz małżowiny usznej.

Za uszami pulsowanie jak w dużej tętnicy.

Ból rwący w ropniu nad prawym wyrostkiem sutkowatym.

WĘCH I NOS [7]

Wnętrze nosa owrzodzone.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Napięcie mięśni twarzy.

Ciągnięcie w mięśniach twarzy.

Mrowienie na twarzy po oddaniu stolca.

Gorąco czoła w nocy.

Pot na czole rano.

Gorąco twarzy z bólem głowy; gorąco czoła w nocy.

Zimny policzek, choć ciało jest ciepłe.

Czuje gorąco w obu policzkach i uszach bez zewnętrznie wyczuwalnego ciepła.

Zaczerwienione policzki stają się zimne.

Ostre bóle obu policzków, niekiedy przeszywające gałki oczne i skronie, < przy schylaniu się, stąpaniu lub wskutek pobudzenia umysłowego; osłabienie, przygnębienie, częste odczucia chłodu oraz sporadyczne napady nudności i rozwolnienia.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Wyrośl kostna żuchwy.

Szczękościsk noworodków w przypadkach, w których podawano dużo rtęci.

Napinający ból mięśni skroniowych przy otwieraniu szczęk.

Ból mięśni żwaczy, jak po zmęczeniu ich nadmiernym żuciem.

Ból skurczowy w pobliżu stawu szczękowego, w mięśniach żucia, zwłaszcza w spoczynku; ból > przy otwieraniu lub zamykaniu szczęk.

Wargi suche i ciepłe.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ciągnięcie w górnych zębach, łagodzone dotknięciem zimnym palcem.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Kłucia w czubku języka, bardzo bolesne nawet bez poruszania językiem.

Pieczenie jak od pieprzu w pobliżu lewego brzegu języka.

Język biały, wydaje się szorstki.

Gorzki smak po obiedzie, wskutek palenia tytoniu.

Nieprzyjemny lub mdły smak w ustach.

Suchy język w nocy.

JAMA USTNA [12]

Suchość bez pragnienia.

Ciągliwy, cuchnący śluz w ustach podczas wieczornego snu; nie mógł się napić dość, by ugasić pragnienie.

Ślina wypływa z ust.

Wypluwa kwaśnawo-słonawy płyn.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Szorstkość i suchość podniebienia oraz cieśni gardzieli bez pragnienia, < przy połykaniu.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Niechęć do pokarmów stałych; pragnie wyłącznie ciepłych napojów.

Pragnienie bez chęci picia.

Nieodparte pragnienie kawy. θ Próchnica kości.

Niechęć do mięsa, zwłaszcza wieprzowiny.

Pragnienie zimnej wody; wieczorem nie mógł się napić dość, by ugasić pragnienie.

Chce raz jednej, raz innej rzeczy, lecz odmawia ich, gdy zostają podane.

Nic go nie zadowala, choć nie ma wielkiego apetytu.

JEDZENIE I PICIE [15]

Mrowienie i nieprzyjemne odczucie przed posiłkiem.

Na początku jedzenia ból tnący w żołądku, jak w bolesnym owrzodzeniu; znika podczas jedzenia.

Ból tnący i kłucia w brzuchu po wypiciu ciepłego mleka.

Nudności podczas jedzenia.

Po obiedzie: gorzki smak i odbijanie; ból tnąco-rwący w dołku podsercowym; < przy poruszaniu tułowiem.

Gorąco twarzy po kolacji.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Puste lub gorzkie odbijanie.

Czkawka po kaszlu.

Nudności rano z cofaniem się wodnistego płynu do ust.

Nudności podczas chodzenia na świeżym powietrzu, z uczuciem omdlenia i znacznym osłabieniem; wydawało się, że nudności wznoszą się do głowy, po czym odczuwał głód.

Niepełne odbijanie z uczuciem pełności w klatce piersiowej.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Bolesne napięcie w dołku podsercowym i brzuchu.

Skurcz biegnący od okolicy żołądka ku prawemu barkowi.

Po popołudniowej drzemce uczucie zapadnięcia i pustki w żołądku, z podchodzeniem bezsmakowej wody.

Bóle tnące na początku jedzenia.

Skurczowe szczypanie poniżej dołka podsercowego, wieczorem podczas siedzenia.

Niestrawność.

Zaburzenia żołądkowe, na które wskazują kwaśność, obłożony język, papkowaty, nieprzyjemny smak oraz utrata apetytu.

PODŻEBRZA [18]

Uczucie, jakby coś było zbyt krótkie w prawym podżebrzu; ucisk ze ściąganiem.

Cięcie pod dolnymi żebrami po prawej stronie przy poruszaniu tułowiem.

Przelotne, tępe kłucia po lewej stronie, kołyszące nim na boki.

Uczucie w lewym podżebrzu, jakby było „uśpione”.

JAMA BRZUSZNA I LĘDŹWIE [19]

Bardzo głośne burczenie; w dolegliwościach brzusznych.

Wzdęcie brzucha. θ Zapalenie stawów.

Cięcie w brzuchu; z biegunką; po ciepłym mleku.

Nieopisany ból biegnący linią od pępka ku górze, do dołka podsercowego i mostka. θ Po zapaleniu jelit.

Tępe kłucia w pobliżu pępka.

Kłucia, po których następuje ciągnięcie.

Ucisk i cięcie od wewnątrz ku zewnątrz.

Uczucie, jakby miała się rozpocząć biegunka.

Pulsowanie nad lewą pachwiną.

Prawa strona brzucha i kończyny dolne jak po pobiciu; podczas chodzenia kończyny uginają się wskutek bólów reumatycznych.

Cięcie w poprzek kości łonowej z uciskiem ku odbytnicy; cięcie i burczenie po wypiciu ciepłego mleka.

Skurczowy ucisk podczas siedzenia, jakby coś przewiercało się na zewnątrz; okresowe pulsowanie i kurczenie.

Ciągnące, kurczowe odczucie w miednicy podczas chodzenia.

Ból skurczowy na grzebieniu kości biodrowej, w kierunku kręgosłupa.

Tępe kłucia w krótkich odstępach na lewej kości miednicznej, za stawem biodrowym, < przy każdym ruchu.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Biegunka w dzień i w nocy.

Białawe wypróżnienia; bardzo obfite, wodniste stolce.

Dreszcz przebiegający po twarzy, z gęsią skórką, po każdym stolcu.

Wyleczyła całe rodziny z biegunki poprzedzonej cięciem w brzuchu i porannymi nudnościami. θ Biegunka letnia.

Biegunka, w której oddawany jest wyłącznie śluz.

Niepełne wypróżnienie.

Cuchnące gazy.

Przewlekła biegunka z osłabieniem i utratą masy ciała.

Zaparcie.

Parcie w odbytnicy z mrowieniem na twarzy.

Parcie, ściąganie i łaskotanie w odbytnicy i odbycie.

Przy twardym, grudkowatym stolcu wypadają guzki krwawnicze, ze wzmożonym bólem ściągającym, łagodzonym przykładaniem mokrych tkanin.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Częste oddawanie skąpych ilości moczu.

Częste oddawanie obfitego, przejrzystego moczu; potem parcie.

Mocz staje się czarny.

Podczas oddawania moczu pieką krostki w okolicy pochwy.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Nocne polucje przez dwie kolejne noce.

Rozkoszny świąd czubka żołędzi, zmuszający do pocierania, podczas chodzenia na świeżym powietrzu.

Silny świąd męskich narządów płciowych.

Ciągnięcie i szarpnięcia w lewym jądrze oraz powrózku nasiennym, z mrowieniem w mosznie i udzie.

Świąd moszny.

Kłucia w napletku.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Ucisk w prawym jajniku.

Sporadyczne uczucie, jakby macica obrzmiewała.

Uczucie, jakby macica się przewracała.

Tępe poruszenia, jakby macica uderzała o prawy jajnik i prawe biodro.

Rodzaj polucji podczas porannego snu; potem rozdrażnienie.

Pieczenie wszystkich części płciowych.

Okresowe pulsowanie i kurczenie nad wzgórkiem łonowym, z przejściowym podrażnieniem części płciowych i skurczem odczuwanym jakby w więzadłach.

Macica obniżała się w pochwie rano po wstaniu; szybko następowały kłucia, > po obmyciu zimną wodą.

Z pochwy wypływa płyn podobny do mleka.

Żółta wydzielina na dzień przed miesiączką.

Opóźniona miesiączka.

Przez kilka nocy przed miesiączką bardzo niespokojna; noga, na której spoczywała druga, zdrętwiała, a mały palec był jak martwy, co budziło ją po północy.

Rankiem w dniu rozpoczęcia miesiączki pojawiły się wszystkie jej wcześniejsze objawy; kość krzyżowa jakby bezwładna, ledwie mogła się poruszać lub schylać.

Nieprzyjemne łaskotanie w narządach płciowych, zmuszające do drapania; ustępuje po pojawieniu się niewielkiej ilości krwi.

Zamiast miesiączki na lewej wardze sromowej większej pojawiają się swędzące krostki, piekące podczas oddawania moczu; na wardze sromowej mniejszej znajdują się nieco większe krostki, swędzące przy dotknięciu.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Głos donośniejszy i silniejszy.

Chrypka wskutek śluzu w tchawicy.

Lekkie kłucie w nagłośni.

Łaskoczące podrażnienie, początkowo w górnej części krtani, wywołuje kaszel; później odczuwane jest niżej.

ODDYCHANIE [26]

Klatka piersiowa wydaje się bardzo lekka, jakby wydech przychodził łatwiej.

Trudność w oddychaniu z bólem głowy.

Przerywane, skurczowe oddychanie.

Unoszenie klatki piersiowej, oddychanie, jęczenie i zamykanie oczu.

Przy każdym wdechu ostry, tnący ucisk.

Duszność podczas szybkiego chodzenia, po której następują ból pleców i objawy ze strony macicy.

Czkawka, ucisk, cięcie lub przeszywanie w klatce piersiowej, < przy wdechu.

KASZEL [27]

Suchy kaszel z drapaniem i rzężeniem śluzu w klatce piersiowej.

Codziennie po południu o trzeciej wilgotny kaszel; u bardzo starej kobiety.

Krztusiec.

Kaszel z odbijaniem.

Suchy, męczący kaszel wskutek drapania w gardle albo podrażnienia tchawicy bądź okolicy za mostkiem; później obfite odkrztuszanie żółtej plwociny.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Skurcz w klatce piersiowej, jakby ktoś nagle silnie się przeziębił.

Tnący ucisk po obu stronach klatki piersiowej, początkowo tylko podczas wdechu; później przechodzący w tnące pchnięcia, które utrzymują się nawet przy wstrzymaniu oddechu.

Ucisk w górnej części klatki piersiowej, jak po forsownym biegu.

Ściśnięcie płuc.

Ściągający ucisk w klatce piersiowej, na żebrach powyżej podżebrzy.

Ucisk w klatce piersiowej podczas leżenia na brzuchu.

Ściśnięcie klatki piersiowej < przy najmniejszym ruchu i wchodzeniu po schodach, nasilające się aż do astmy skurczowej z lękowym kołataniem serca.

Dolegliwości klatki piersiowej z bólem głowy.

Podrażnienie zza mostka, odczuwane aż do pleców, jak gdyby cała prawa strona klatki piersiowej i brzucha była ściskana od przodu i od tyłu, z ostrym cięciem wzdłuż całego mostka oraz w kręgosłupie, < przy wdechu i poruszaniu tułowiem.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Silne bicie serca z uciskiem po wejściu po schodach.

Silne kołatanie serca wieczorem, podczas leżenia w łóżku na lewym boku, > po przyjęciu pozycji siedzącej.

Silne kołatanie serca podczas siedzenia w pochyleniu, z bolesnym wrażeniem, jak gdyby serce było ściśnięte.

Nagły napad, jak gdyby serce było obrzęknięte, z wielkim lękiem przed śmiercią, lepiej podczas leżenia na lewym boku. θ Niestrawność.

Pchający ból, jak po wstrząśnieniu, w okolicy serca.

Tętno przyspieszone, skurczowe, niekiedy nieregularne, z przerwami.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Bolesny skurcz mięśni piersiowych.

Bolesna nadwrażliwość klatki piersiowej nawet na najlżejszy dotyk.

Wrażenie skurczu, podobne do tego, które ogarnia klatkę piersiową po nagłym narażeniu na skrajne zimno.

Piekący ucisk na mostek.

Cięcie w mostku, kłucia.

Mięśnie piersiowe bolą, kiedy porusza się w łóżku oraz kiedy krzyżuje ramiona.

Ostry, kłujący świąd na ostatnim żebrze po prawej stronie.

Ból po prawej stronie klatki piersiowej przy unoszeniu ramienia.

SZYJA I PLECY [31]

Ciągnięcie w szyi.

Uczucie drżenia i niepokoju w mięśniach szyi.

Bolesna sztywność szyi i między łopatkami.

Drgania i szarpnięcia wzdłuż pleców, podobne do porażeń prądem.

Pieczenie w szyi.

Drżenie mięśni po lewej stronie szyi.

Napięcie z przodu gardła po prawej stronie, z ostrymi kłuciami.

Tępe kłucia między lewym wyrostkiem barkowym a łopatkami, w pobliżu kręgosłupa.

Po prawej stronie kręgosłupa kłucie sięgające głęboko do klatki piersiowej.

Ból kurczący pod stawem barkowym.

Cięcie w kręgosłupie, w kręgach, jak gdyby całe plecy silnie obito.

Sztywny, ciągnący ból między łopatkami a karkiem, wcześnie rano w łóżku; przy wstawaniu z powodu bólu nie mogła poruszać ramionami ani przez całe przedpołudnie obracać szyją; przez kilka kolejnych poranków, do południa, ze słabością całego ciała.

Ból kręgów szyjnych jak po zwichnięciu, przy unoszeniu ramienia.

Silny ból kręgosłupa, zwłaszcza w okolicy karku i kości krzyżowej, < od ucisku.

Ucisk w kości krzyżowej przez całą noc, budzi ją.

Okolica lędźwiowa jak bezwładna; nie może się schylić.

Tępe „bulgotanie” w kości krzyżowej.

Jak po obiciu po bokach okolicy lędźwiowej podczas siedzenia.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Uciskające cięcie w dole pachowym.

Kurczowe ciągnięcie w dół ramienia aż do palców.

Po wielkim wysiłku podczas pozowania artyście w trudnej pozycji, z uniesionymi i wyciągniętymi ramionami, wystąpiła słabość ramion uniemożliwiająca mu jakąkolwiek pracę; skarżył się na sztywność stawów łokciowych oraz ciężkość ramion z uczuciem bezwładu.

Nie może unieść ramienia z powodu napięcia mięśni w pobliżu dołu pachowego.

Wrażenie w kościach ramienia jak po obiciu; rozdzieranie w kości.

Ciężkość ramienia; podczas chodzenia lewe ramię uciska zgięcie łokcia, jak gdyby było ciągnięte w dół; przy wyciąganiu ramienia — bezwładność jak po dźwiganiu ciężaru.

Bezbolesne, szybkie pulsowanie i kłucie albo drżenie w górnej części barku.

Kłucie w prawym stawie barkowym z obrzmieniem prawej strony gardła; nie może obrócić głowy; po nim następuje przejściowe ciepło w całym prawym ramieniu.

Sztywność stawu łokciowego ze słabością przedramienia; ból łokcia przy poruszaniu ramieniem; ból stawu łokciowego jak po wstrząśnieniu, < przy poruszaniu ramionami i opieraniu się na nim.

Kurczowe ciągnięcie w przedramieniu i dłoni.

Kłucia od dłoni w górę do łokcia.

Ciężkość dłoni.

Dłonie obrzęknięte; nie może ich zacisnąć.

Ból jak od otarcia w pierwszych stawach palców.

W prawym nadgarstku uczucie jak po skręceniu i głębokie kłucia.

Na grzbiecie dłoni reumatyczny ucisk i tępe kłucia.

Staw kciuka jak po skręceniu przy jego zginaniu.

Ucisk w kłębie lewego kciuka.

Ciągnące rozdzieranie albo drętwienie palców.

Palce prawej dłoni zimne.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Kończyny dolne

Nagła ciężkość i słabość kończyn dolnych; nie może szybko chodzić, kończyny wydają się sztywne.

Uciskanie, rozdzieranie i kłucie w kończynach dolnych.

Rozdzieranie w udzie przy zginaniu kolana.

Ciężkość stóp.

Kurcz stóp, < w spoczynku.

Ból po wewnętrznej stronie kostki podczas chodzenia, powodujący utykanie.

Ból uciskający w piętach.

Zagrażające porażenie nóg z drżeniem stóp. θ Zapalenie stawów.

Ból kolan.

Guzki na nogach i stopach.

Szpat u koni.

Staw biodrowy jakby zwichnięty; z trudem chodzi.

Często podczas ruchu kurczowy ból w biodrze, jak gdyby było sztywne albo zwichnięte.

Ściskanie w prawym biodrze.

W obu stawach biodrowych, głęboko w ścięgnach, ciągnąco-uciskający ból przy wstawaniu z siedzenia.

Świdrujący, obezwładniający ból wzdłuż nerwu kulszowego, na tylnej powierzchni uda.

Niezmiernie bolesne kłucia w udzie i grzebieniu kości biodrowej, wyłącznie podczas siedzenia.

Mięśnie uda jak bezwładne; przy ruchu bolesne napięcie.

Rozdzieranie jak w kościach, < w spoczynku.

Przy wyciąganiu kończyny uciskające napięcie w przednich mięśniach uda.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Ciągnięcie w kończynach z bolesnością.

Sztywnieje po dłuższym siedzeniu.

Trzaskanie we wszystkich stawach.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Nudności podczas chodzenia, jak gdyby miała zemdleć; musi usiąść.

Wielka trudność w chodzeniu z zagrażającym porażeniem nóg.

Bardzo silna potrzeba przeciągania kończyn.

W spoczynku: kurcz mięśni szczęki, rozdzieranie w ramionach, szczypanie w lędźwiach, rozdzieranie w udach, kurcz przedniej części stopy; kurcze stóp <; rozdzieranie w kościach nóg <.

Po położeniu się: tnące kłucia w żebrach.

Leżenie na boku: bolesne; lewa strona drętwieje; mrowienie w łydkach.

Leżenie w łóżku: lęk.

Leżenie na brzuchu: kurczący ucisk w klatce piersiowej.

Leżenie na lewej stronie klatki piersiowej: kołatanie serca <; wrażenie obrzmienia serca >.

Siedzenie w pochyleniu: silne kołatanie serca.

Siedzenie: zawroty głowy od potylicy ku czołu; ciężkość głowy; kurcz poniżej dołka podsercowego; szczypanie poniżej dołka podsercowego; cięcie w poprzek okolicy łonowej; kołatanie serca >; kłucia w mostku, poniżej oraz w pobliżu kości krzyżowej; przeszywające, gwałtowne kłucia w udach i kości biodrowej; ucisk na piszczel; tępe ciągnięcie w prawym stawie skokowym; palące gorąco na prawej kostce; kurcze podeszwy; rozdzieranie w podeszwie; sztywność; zasypianie.

Wstawanie z siedzenia: ból stawu biodrowego.

Schylanie się: ból twarzy, skroni i kostki <; bolesność czoła; kołatanie serca; ucisk w lewej półkuli mózgu; bezwładność okolicy lędźwiowej.

Wyciąganie kończyny: napięcie w przednich mięśniach uda.

Poruszanie tułowiem: rozdzieranie w dołku podsercowym; cięcie pod dolnymi żebrami; ucisk obejmujący cały bok, klatkę piersiową i brzuch.

Po wstaniu: rano wypadanie macicy.

Stąpanie: nasila ból twarzy, skroni i gałki ocznej <; ból kości krzyżowej i dolnej części stopy.

Szybkie chodzenie: skurcz w głowie i klatce piersiowej; ból pleców; kurcz; nogi wydają się sztywne; ucisk.

Podczas chodzenia: głowa jest ciągnięta w prawo; bóle pęcherza moczowego i miednicy; ciężkość lewego ramienia; dolegliwości reumatyczne całego boku, ud, kolana, piszczeli i stopy; świąd żołędzi prącia; nudności, bóle kostki <; dreszcze na plecach.

Przechodzenie nad płynącą wodą: zawroty głowy.

Przy ruchu: kłucie w plecach; biodra jakby zwichnięte; napięcie z przodu prawego uda.

Zginanie kciuka: bóle stawu.

Ruch: zmienia ściskanie w klatce piersiowej w astmę skurczową; w łóżku — ból mięśni piersiowych, < kłucia za stawem biodrowym; ruch ramienia < ból.

Wchodzenie po schodach: astma skurczowa następująca po ściskaniu w klatce piersiowej; kołatanie serca.

Nie może unieść ramienia: napięcie mięśni w pobliżu dołu pachowego.

Unoszenie ramienia: ból po prawej stronie klatki piersiowej; ból kręgów szyjnych.

Otwieranie szczęki: napinający ból mięśni skroniowych; ból mięśni żwaczy >.

NERWY [36]

Wyleczył tężec u konia; podano lek, ponieważ zwierzę wykazywało skurczowe drgania.

Dolegliwości reumatyczne i porażenne. θ Porażenie.

Wielka podrażliwość i chorobliwa żywość.

Wielka utrata sił, jak gdyby szpik w kościach zesztywniał.

Bardzo silne zmęczenie, największe w udach.

Znużenie ze sztywnością między barkami.

SEN [37]

Napady ziewania z kurczami szczęk i obawą z tego powodu.

Ciągnięcie głowy ku tyłowi, > po ziewaniu.

Nagłe napady lęku w nocy.

Gorąco, głównie na twarzy, o godz. 3 rano, zakłócające sen, po którym następuje dreszczowość.

Zasypia podczas czytania.

Podczas leżenia w łóżku lęk, jak gdyby już nigdy nie miała się obudzić.

Niespokojny sen, często się budzi; liczne sny.

PORA [38]

W nocy: nagłe napady lęku; cięcie skierowane na zewnątrz w klatce piersiowej, < gorąco czoła; ból między łopatkami; kość krzyżowa jak po obiciu; gorąco, pot i pragnienie.

Przez całą noc: ucisk w kości krzyżowej jak po złamaniu, budzi ją, < o godz. 4 rano; wstanie go łagodzi.

Po północy: budzi ją drętwienie nogi i palca.

Nie może spać po godz. 3; gorąco jej to uniemożliwia.

Rano: w łóżku gorąco głowy; pot na czole; sztywność między barkami; pełzanie w stopach; ucisk w stopie; dreszcz; pot; mgła przed oczami, napięcie oczu; powieki sklejone, rozwolnienie po bólu brzucha; dreszczowość bez gorąca.

Po wstaniu: dyskomfort; pragnienie; ból brzucha; sztywność szyi.

Przy wstawaniu: macica opuszcza się do pochwy; z powodu bólu nie może poruszać ramionami.

Rano: nudności, cofanie się wodnistego płynu; cięcie w brzuchu.

Przed południem: sztywność szyi; ból pleców; dreszcz na plecach; dreszcz.

Po południu: rodzaj snu na jawie; żywość; pobudzenie; pieczenie oczu; mleczne upławy; kaszel; o godz. 3 ciarki, po których następuje ciepło.

Wieczorem: zawroty głowy; ból głowy; gorąco w głowie; ból oczu; ból zęba; ból w klatce piersiowej; wielka senność; gorąco; nieprzyjemny smak w ustach itd., z pragnieniem; szczypanie poniżej dołka podsercowego.

Wieczorem w łóżku: świąd.

Kołatanie serca wieczorem w łóżku.

Dniem i nocą: biegunka.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Zimny palec łagodzi ból zęba.

Zimne okłady łagodzą ból hemoroidów.

Zimna woda: pragnienie jej.

Przemywanie zimną wodą łagodzi kłucia w macicy.

Po zakryciu szyi jest zbyt ciepło; po odkryciu — zbyt chłodno.

Pragnie ciepłego napoju.

Gorąco wieczorem po wejściu do pomieszczenia.

Na świeżym powietrzu: zawroty głowy, ból głowy i gorąco.

Lepiej na świeżym powietrzu: czoło jak obite od wewnątrz; mięśnie szyi jak obite; ciarki i gęsia skórka.

Na świeżym powietrzu: wielka pogoda ducha; nudności i omdlenie; ból boku brzucha; rozkoszny świąd na czubku żołędzi; rzężenie w klatce piersiowej; ból stawu łokciowego; kłucia w rzepce i więzadłach kolana; ból uciskający w stopie; silne ziewanie i zmęczenie; nudności podczas chodzenia.

W łóżku: lęk <.

Musi odkrywać ramiona, gdy skóra jest drażliwa.

Podróżowanie przez bagna w gorącym klimacie: gorączka przerywana.

GORĄCZKA [40]

Powtarzająca się dreszczowość w zajętej okolicy.

Wcześnie rano w łóżku dreszczowość bez następującego po niej gorąca.

Dreszcz rano i przed południem, poprzedzony pragnieniem.

Silny dreszcz każdego popołudnia o godz. 3.

Dreszcze na plecach podczas chodzenia tam i z powrotem po pokoju.

Zimno, po którym tego samego dnia następuje gorąco; napad powraca raz wieczorem, następnie w południe, potem rano, z pragnieniem na początku gorączki i wymiotami żółcią; po podróży przez bagna w gorącym klimacie. θ Gorączka przerywana.

Zimne dłonie i dreszczowość pleców.

Uderzenia gorąca z potem i lękiem.

Pot tylko rano; na czole.

Ciarki wstępujące wzdłuż pleców, z niepokojem ruchowym przenikającym do wnętrza ciała i wywołującym drżenie, z suchymi, ciepłymi wargami bez pragnienia; później nieco gorąca.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Okresowe zawroty głowy; pulsowanie i skurcze w brzuchu.

Po każdym stolcu: dreszcze na twarzy z gęsią skórką.

Każdego popołudnia o godz. 3: luźny kaszel; silny dreszcz.

Przez kilka kolejnych poranków: ból między łopatkami a karkiem.

Przez dwie kolejne noce: polucje.

Dzień przed miesiączką: żółta wydzielina.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: ropień nad wyrostkiem sutkowatym; ciągnięcie po bocznej stronie twarzy; uczucie skurczu w podżebrzu; cięcie w boku; skurcz biegnący od okolicy żołądka ku barkowi; bok brzucha i noga sprawiają wrażenie stłuczonych; ucisk w jajniku; uderzanie macicy o jajnik i biodro; zwężenie biodra; bok klatki piersiowej sprawia wrażenie ściśniętego; ostre kłucie w boku klatki piersiowej i w ramieniu; obrzęk gardła; nadgarstek jakby skręcony; przemijające ciepło przebiegające przez ramię; zimne palce.

Lewa strona: pieczenie na brzegu języka; przelotne kłucia tu i ówdzie w boku; podżebrze jakby „uśpione”; tętnienie nad pachwiną; kurczowy ból w kości miednicznej; ciągnięcie i szarpanie w powrózku nasiennym; krosty na wardze sromowej; kciuk jakby skręcony; próchnica kości stawu skokowego.

Od prawej ku lewej: głowa jest ściągana; ból ucha.

Od żołądka ku prawemu barkowi: skurcz.

Od wewnątrz na zewnątrz: ucisk w brzuchu i cięcie w klatce piersiowej, z niepokojem.

Z zewnątrz do wewnątrz: uczucie pełzania z drżeniem.

Od dołu ku górze: uczucie pełzania w plecach.

Nudności wznoszą się ku głowie. Zob. 16.

Zawroty głowy biegnące od potylicy ku przodowi.

ODCZUCIA [43]

Osłabienie całego ciała, jakby szpik kostny był zesztywniały; zawroty głowy, jakby obracano go do tyłu i dookoła; jakby miał zemdleć; jakby coś tkwiło w uchu; jakby mięśnie żwacze były zmęczone żuciem; jakby coś było za krótkie w prawym podżebrzu; lewe podżebrze jakby „uśpione”; jakby miała rozpocząć się biegunka; bok brzucha i kończyny dolne jakby stłuczone; jakby coś wierciło w brzuchu ku zewnątrz; jakby macica obrzmiewała; jakby macica się przewracała; jakby wszystkie ścięgna były naciągnięte; jakby macica uderzała o prawy jajnik i prawe biodro; mały palec jakby martwy; jakby kość krzyżowa powodowała kulawiznę; lekkość w klatce piersiowej, jakby wydech przychodził łatwiej; kurcz w klatce piersiowej jak od nagłego, dotkliwego zimna; jakby cała prawa strona klatki piersiowej i brzucha była ściśnięta od przodu i od tyłu; jakby serce było zaciśnięte; jakby serce było obrzęknięte; jakby całe plecy były silnie stłuczone; kręgi szyjne jakby zwichnięte; boczne części okolicy lędźwiowej jakby stłuczone; kości ramienia jakby stłuczone; staw kciuka jakby skręcony; staw biodrowy jakby wysunięty ze stawu; biodro jakby sztywne lub zwichnięte; mięśnie uda jakby wywoływały kulawiznę; rozdzieranie jakby w kościach; jakby szpik kostny był zesztywniały; lęk, jakby już nigdy nie miała się obudzić; czoło jakby stłuczone od wewnątrz; mięśnie szyi jakby stłuczone.

Pewnego rodzaju ruch odczuwany w całym ciele, raz jako mrowienie, raz jako kłucie.

Uczucie wydrążenia i pustki: w żołądku.

Napierający ból, jak od wstrząsu, w okolicy serca.

Kłucia: w koniuszku języka; w brzuchu; przelotne i tępe w lewym boku; tępe w pobliżu pępka; w brzuchu; tępe w lewej kości miednicznej; w napletku; w wypadniętej macicy; pojedyncze kłucie w nagłośni; poniżej kości krzyżowej i w jej pobliżu; z przodu gardła po prawej stronie; tępe w pobliżu kręgosłupa, między łopatkami, po lewej stronie; w mostku; kłucie po prawej stronie kręgosłupa, przenikające do klatki piersiowej; od dłoni do łokcia; w prawym nadgarstku; tępe na grzbiecie dłoni; w udzie i grzebieniu biodrowym.

Cięcie: w żołądku; w brzuchu; w dołku podsercowym; pod krótkimi żebrami po prawej stronie; w brzuchu; w kości łonowej; w brzuchu przed oddaniem stolca; z podrażnieniem; po obu stronach klatki piersiowej; wzdłuż mostka; w mostku; w kręgosłupie; w kręgach; w dole pachowym; gwałtowne kłucia w klatce piersiowej.

Bóle świdrujące: przez gałki oczne i skronie; przez klatkę piersiową.

Ból przeszywający: w klatce piersiowej.

Kłucie: w prawym stawie barkowym; na ostatnim żebrze po prawej stronie; w kończynach dolnych.

Wiercenie: wzdłuż nerwu kulszowego.

Rozdzieranie: w ropniu nad prawym wyrostkiem sutkowatym; w dołku podsercowym; w palcach; w kończynach dolnych; w kościach kończyn dolnych; w udzie.

Kurczowe szczypanie: poniżej dołka podsercowego.

Pieczenie: w okolicy błony bębenkowej; jak od pieprzu na brzegu języka; w krostach na pochwie; w żeńskich narządach płciowych; piekący ucisk na mostku; na szyi.

Ciągnięcie: w mięśniach twarzy; w górnych zębach; w brzuchu; w miednicy; oraz szarpanie w lewym jądrze i powrózku nasiennym; w szyi; między łopatkami; kurczowe, w dół ramion aż do palców; w kończynach, z obolałością.

Ból ze sztywnością, podobny do ciągnięcia, między łopatkami i karkiem.

Ból kurczący: pod stawem barkowym.

Ból z uczuciem napięcia: w mięśniach skroniowych; w dołku podsercowym i brzuchu; w przednich mięśniach uda.

Bóle uciskające: w piętach.

Ucisk: w skroniach; w czole; w prawym podżebrzu; oraz cięcie w brzuchu od wewnątrz ku zewnątrz; ku odbytnicy; skurczowy w brzuchu; w odbytnicy; w odbycie; w prawym jajniku; w klatce piersiowej; w górnej części klatki piersiowej; na klatkę piersiową; w mostku; w kości krzyżowej; w dole pachowym; reumatyczny na grzbiecie dłoni; w kłębie lewego kciuka; w kończynach dolnych; w piętach; oraz ciągnięcie w stawach biodrowych.

Zaciśnięcie: w klatce piersiowej; płuc; serca; prawego biodra.

Skurcz: od okolicy żołądka ku prawemu barkowi; w odbytnicy; powyżej wzgórka łonowego; klatki piersiowej; pod stawem barkowym.

Ucisk kurczący: w podżebrzu; na klatkę piersiową; na żebra.

Kurczowe ciągnięcie: w dół ramienia aż do palców.

Kurcz: w uchu zewnętrznym; kurczowy ból mięśni żwaczy; na grzebieniu biodrowym, ku kręgosłupowi; w klatce piersiowej; w biodrze; w stopach.

Ćmiący ból: nad oczami; w mięśniach piersiowych.

Bóle: w kościach głowy; raz w prawym, raz w lewym uchu; ostre w obu policzkach; w mięśniach żwaczach; biegnące od brzucha do mostka; po prawej stronie klatki piersiowej podczas unoszenia ramienia; w kręgosłupie, w odcinku szyjnym i w kości krzyżowej; w łokciu; z obolałością stawów palców; w kolanach; po wewnętrznej stronie stawu skokowego.

Nieopisany ból: od pępka przez dołek podsercowy do mostka.

Kłucie: na szczycie barku.

Tętnienie: w skroniach; za uszami; nad lewą pachwiną; okresowe w brzuchu; powyżej wzgórka łonowego; w górnej części barku.

Obrzmienie: macicy; serca.

Napięcie: w mięśniach twarzy; jakby coś było za krótkie w prawym podżebrzu; z przodu gardła po prawej stronie; w mięśniach w pobliżu dołu pachowego; w udzie.

Bolesny skurcz: w mięśniach piersiowych.

Bolesna nadwrażliwość klatki piersiowej.

Odczucie skurczowe: w klatce piersiowej.

Drżenie: między brwiami; w mięśniach karku; na szczycie barku.

Drgania i szarpnięcia wzdłuż pleców, podobne do porażeń prądem.

Uczucie skręcenia: w prawym nadgarstku; w stawie kciuka.

Osłabienie: przedramienia.

Niesprawność ruchowa: pochodząca z okolicy kości krzyżowej; pochodząca z okolicy lędźwiowej; ramion po wysiłku; powodowana przez przednie mięśnie uda.

Lekkość: w klatce piersiowej.

Uczucie ciężkości: w głowie; w nogach; ramion i dłoni; w stopach.

Sztywność: bolesna w szyi; między barkami, z ciągnięciem między łopatkami i w karku; w stawach łokciowych; po pewnym czasie siedzenia.

Drżenie: z niepokojem w mięśniach karku; stóp.

Suchość: warg; języka; jamy ustnej; podniebienia.

Szorstkość: języka; podniebienia.

Drętwienie: palców.

Uczucie „zaśnięcia”: w lewym podżebrzu; w nodze, na której spoczywa; mały palec jakby martwy.

Gorąco: w uszach i policzkach; czoła; twarzy.

Zimno: policzka; palców.

Uczucie pełzania: po twarzy przed posiłkiem; po twarzy, z parciem w odbytnicy; w mosznie i udzie; w górę pleców.

Łaskotanie: w odbytnicy i odbycie; w narządach płciowych; drażnienie w krtani.

Świąd: koniuszka żołędzi; męskich narządów płciowych; moszny; krost na wargach sromowych; na ostatnim żebrze po prawej stronie.

TKANKI [44]

Dotyczy głównie rdzenia kręgowego i mięśni prostowników.

Uczucie zaciskania w żylakach.

Trzaskanie we wszystkich stawach.

Próchnica kości, bardzo bolesne wrzody; przenikają do szpiku.

Próchnica kości i bardzo bolesne wrzody, które zajmują kości i drążą je aż do szpiku.

Próchnica kości długich, szczególnie gdy chory pragnie kawy i ma bardzo drażliwą, wrażliwą psychikę.

Próchnica kości z wykruszaniem się ich fragmentów.

Dolegliwości reumatyczne i porażenne.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Znaczny wysiłek ramion wywołał ich niesprawność ruchową.

Tężec pourazowy: kobieta wbiła sobie szpilkę w stopę; po dwóch tygodniach wystąpiły bóle tężcowe, biegnące od miejsca urazu do tyłu, ku pięcie, następnie w górę kończyny i wzdłuż pleców; miała również świdrujące bóle skurczowe w szyi oraz świdrujące, przeszywające bóle od karku ku szczękom, obustronnie; szczęki sztywne, lecz niezaciśnięte. Angust. [30], co trzydzieści minut. Po godzinie bóle osłabły, a chora stopniowo powróciła do zdrowia.

Pocieranie: zmniejsza świąd kończyn.

Dotyk: wywołuje świąd wewnętrznych warg sromowych; klatka piersiowa wrażliwa.

Ucisk skrzyżowanych ramion wywołuje ćmiący ból mięśni piersiowych.

Ucisk: < ból kręgosłupa.

Jazda konna wywołuje tępy, ćmiący ból nad oczami.

Drapanie: łagodzi świąd żeńskich narządów płciowych po niewielkim krwawieniu.

SKÓRA [46]

Skóra podrażliwa, piecze; chory musi odsłaniać ramiona.

Świąd wieczorem w łóżku, po pocieraniu bolesnych owrzodzeń.

Świąd koniuszka żołędzi prącia; tak intensywny, że chory musi ją pocierać.

Świąd, liszajec.

Płaskie wrzody wżerające się w kości; pojawiają się po tarciu.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Starsza kobieta: wilgotny kaszel codziennie po południu o godzinie 3.

Młoda dziewczyna: próchnica kości lewego stawu skokowego.

RELACJE [48]

Objawy wywołane przez Angust.: ból brzucha po ciepłym mleku; złagodzony przez Bryon .

Angust . zadziałała leczniczo po tym, jak Pulsat . pomogła w zapaleniu jelit. Zob. 19.

Antidotum: Coffea , nie Camphor .

Należy do rodziny Rutaceæ, której przedstawiciele są ogólnymi antidotami na rtęć.

Podawano ją w przypadkach gorączki, których Cinchon . nie zdołała wyleczyć.

Hahnemann zauważył podobieństwo działania między Angus. vera a falsa lub spuria; obserwacja bardzo zaskakująca, lecz potwierdzona faktami, nawet przypadkami wyleczenia tężca.

Podobna do Bellad . (pogorszenie po południu, o godz. 3: łatwe przestrachy, gorąco w żeńskich narządach płciowych); Bryon . i Rhus tox . (w reumatyzmie); Bryon., Cepa, Chamom . i Coffea (w bólu zęba ustępującym pod wpływem zimna); Bellad., Cicut., Ignat . i Nux vom. (w szczękościsku); Mercur., Phosphor . i Silic . (w próchnicy kości żuchwy); Æscul . i Aloes (żylaki odbytu, ból pleców). Ant. crud., Ant. tart., Lilium, Natr. mur., Pulsat . i Sepia (w wykwitach); Hyper . i Ledum (w ranach kłutych); Ran. bulb . (w bólach mięśni piersiowych).