Thea

chinensis. Herbata. N. O. Ternströmiaceæ (rodzaj Camellia). Napar. Nalewka. Roztarcie teiny.

Obraz kliniczny

Majaczenie; delirium tremens / Mania; samobójcza / zabójcza / Migrena / Pobudzenie nerwowe / Neuralgia / Porażenie / Bezsenność

Charakterystyka

Stosowanie herbaty rozprzestrzeniło się ze starszych cywilizacji Wschodu na młodsze cywilizacje Zachodu. Herbata zawiera alkaloid, teinę, przez niektórych uważany za identyczny z kofeiną; zarówno herbaty, jak i kawy używa się do pobudzania znużonych władz oraz umożliwiania ludziom znoszenia zmęczenia i czerpania z siebie więcej przyjemności, niż mogliby uzyskać dzięki samemu pożywieniu. Kawa i herbata różnią się jednak działaniem, choć mogą być podobne pod względem chemicznym. Następczym skutkiem każdego pobudzenia jest reakcja, chyba że zapobiega się jej przez powtarzanie środka pobudzającego w miarę ustępowania działania poprzedniej dawki. Oznaką wygasania działania ostatniej dawki herbaty jest stan nerwowości, niepokoju ruchowego, przygnębienia i rozdrażnienia, widoczny około godziny 17 u osób polegających na herbacie. Innym objawem jest uczucie całkowitego opadnięcia i zapadania w nadbrzuszu. Nadmierne picie herbaty jest częstą przyczyną neuralgii i bezsenności. U osób z wrażliwymi nerkami często zauważa się, że nigdy nie mogą pić herbaty przed wyjściem, gdyż niemal natychmiast potem muszą oddać mocz. Objawy Schemat-u zestawiono z obserwowanych skutków przedawkowania oraz z kilku bezpośrednich prób lekowych. U kobiety nałogowo jadającej herbatę wystąpiło bardzo wyraźne delirium tremens, nieodróżnialne od wywołanego alkoholem, chociaż w tym przypadku nie było alkoholizmu. U kobiety, która stale trzymała na piecu gotujący się dzbanek herbaty i codziennie wypijała po kilka miseczek, rozwinęła się zarówno mania samobójcza, jak i zabójcza: impuls, aby wyskoczyć przez okno; poderżnąć gardło własnemu dziecku i zrzucić je ze schodów (Thea cm, Fincke, wyleczyła). Mój przyjaciel, który przez wiele lat przebywał na Wschodzie i przywykł do parterowych domów, po powrocie do tego kraju odczuwał osobliwy impuls, aby wyskoczyć przez okno; powiązał go z piciem herbaty, a impuls zniknął, gdy przestał ją pić. Impuls zabójczy wystąpił w snach jednego z uczestników próby lekowej (Teste), którego morderstwa dokonywane we śnie tak dalece nie przerażały, że po przebudzeniu czerpał z nich nawet przyjemność. Rozmowność wywoływana przez Thea stanowi jedną z jej głównych pokus. U degustatorów herbaty, którzy nie piją próbowanego naparu, lecz jedynie przez krótki czas trzymają go w ustach — wystarczająco długo, by pewna ilość została wchłonięta przez błonę śluzową — rozwija się niekiedy tak zwane porażenie degustatorów herbaty. Dotyczy ono głównie kończyn dolnych, z utratą czucia zarówno w kończynach górnych, jak i dolnych. Odnotowano następujący przypadek: po wypiciu herbaty mężczyzna odczuwał ból w nadbrzuszu przenikający do pleców oraz wrażenie, jakby chciał zwymiotować, lecz nie mógł; > po przyjęciu pozycji siedzącej i wyprostowaniu ciała. Thuja 30 wyleczyła. Guernsey podaje następujące wskazania do Thea: „Bezsenność nerwowa; dolegliwości serca itd. u wieloletnich herbaciarzy; kołatanie serca, chory nie może leżeć”. Osobliwe odczucia charakterystyczne dla Thea: Jakby ciało obce w gardle. Jakby chory był bliski omdlenia. Jakby żołądek zwisał bezwładnie w ciele niczym pusty worek. Jakby ciężar prześcieradła spoczywającego na stopach miał zmiażdżyć palce. Wyraźne są odczucia zimna: zimne, wilgotne uczucie z tyłu głowy, z bólem promieniującym stamtąd do oczu; ponadto suchość i obrzęk błony śluzowej. Objawy są: < w nocy; podczas chodzenia na świeżym powietrzu; po posiłkach. > od zewnętrznego ciepła (przyłożenie dłoni lub ciepłej tkaniny do potylicy). < od zimnej wody. > od ciepłej kąpieli.

Relacje

Antidota: Thuj., Fer., piwo. Hering twierdzi, że pijący kawę powinni pić wino, a pijący herbatę — piwo. U jednego amatora herbaty piwo wywołało rozluźnienie stolca, które było > po winie porto. U innych jednak piwo łagodziło nudności, nieregularność tętna, osłabienie, bezsenność, pobudzenie nerwowe i brak pewności siebie. Porównać: Uczucie całkowitego opadnięcia i omdlewania; migrenowy ból głowy promieniujący z jednego punktu oraz ból lewego jajnika, Sep. Niechęć do pracy, zwłaszcza do pisania, Hydrast. Uczucie zwiotczenia żołądka, Ipec. Pragnienie kwaśnych pokarmów, Ver., Sul., Ant. c., Phos., Sbi.

1. Psychika

Majaczenie; z ekstazą, nieustannie się śmiał, mówił rymami. Delirium tremens (od jedzenia herbaty). Uczucie, jakby coś popychało ją do samobójstwa: do wyskoczenia przez okno, włożenia dziecka do kotła z praniem, poderżnięcia mu gardła podczas krojenia chleba, zrzucenia go ze schodów (od nadmiernego picia herbaty; wyleczone za pomocą Thea cm, Fincke). Przejściowe uniesienie. Skłonność do kłótni po najbardziej niewinnej uwadze. Wielka pobudliwość nerwowa ze wzmożeniem władz umysłowych. Pobudzenie nerwowe i brak pewności siebie. Opryskliwy; w złym humorze. Nocne przerażenie, myśli samobójcze. Podczas bezsennych nocy umysł pozostawał w stanie niezwykle czynnego i uporczywego myślenia mimo wszelkich prób zapomnienia (Thein, gr. 12).

2. Głowa

Zawroty głowy; z ciemnością przed oczami; nagłe, na świeżym powietrzu. Napływ krwi do głowy z uczuciem pełności, zwłaszcza w czole nad oczami. Niezwykle nieprzyjemny ból głowy z tętnieniem tętnic szyjnych. Migrenowy ból głowy z nudnościami, głównie w okresie miesiączki; ból zdaje się rozpoczynać w l. jajniku i żołądku, po czym przechodzi do głowy. Rozdzierający ból neuralgiczny w karku, jak od zimnego żelazka między skórą a czaszką, przechodzący ponad całą czaszką ku okolicy czołowej. Pulsowanie i przeszywający ból w skroniach, rozciągający się do nosa; z wielkim wyostrzeniem węchu. Każde uderzenie serca odczuwane na szczycie głowy. W potylicy: ból rwący; uczucie wilgotnego zimna; wstrząsy jak od prądu; ból rozciąga się do pr. barku; > od przyłożenia dłoni lub ciepłej tkaniny. Skóra owłosiona głowy tkliwa; na szczycie głowy; chory z trudem może czesać włosy.

3. Oczy

Oczy: niezwykle jasne, z rozszerzonymi źrenicami; błyszczące; suche, z neuralgią oczu. Wzrok: przyćmiony; ciemność przed oczami; ogniste linie; iskry.

4. Uszy

Bóle neuralgiczne chrząstek uszu z lodowatym zimnem; nie sposób ich ogrzać; bóle rozciągają się do kości jarzmowych. Omamy słuchowe; przez cztery kolejne noce budził się, sądząc, że wyraźnie słyszał dzwonek u drzwi. Szum w uszach.

5. Nos

Krwawienie z nosa przed miesiączką. Uczucie w nasadzie nosa, jakby miało wystąpić krwawienie. Suchość; bolesność nosa.

6. Twarz

Dziki, udręczony wyraz twarzy. Twarz: blada; z zastoinowym zaczerwienieniem; zarumieniona.

8. Jama ustna

Zęby często dotknięte próchnicą. Język: czysty i blady; czerwony; pokryty pęcherzami; bolesny, jak po oparzeniu. Cała jama ustna sucha i wrażliwa. Dużo lepkiej śliny. Gorzki smak w ustach.

9. Gardło

Błonicze zapalenie gardła. Niepokojące uczucie w gardle, jakby zatkanym przez ciało obce. Bezbolesny obrzęk błony śluzowej.

11. Żołądek

Bardzo głodny, lecz niewielka ilość pokarmu wystarcza do nasycenia. Uczucie pustki i omdlewania. Pragnienie; lecz każdy łyk zimnej wody działa na głowę jak wstrząs. Łaknienie kwaśnych pokarmów; cytryn. Nudności i wymioty po jedzeniu (wyleczone). Kiedy ból osiąga największe natężenie, wymiotuje żółcią, nigdy pokarmem. Osłabienie w okolicy żołądka; żołądek zdaje się zwisać w ciele niczym pusty worek. Uczucie pustki, zapadania, ssania i całkowitego opadnięcia; ucisk; łaskotanie; nadwrażliwość żołądka.

12. Brzuch

Po obiedzie napadowe kłucie pod żebrami, przechodzące ze strony pr. na l. Jelita zwiotczałe. Skłonność do przepukliny.

13. Stolec i odbyt

Obrzęk dolnego odcinka odbytnicy z nieznacznym świądem. Przewlekła skłonność do luźnych stolców < od piwa, > od wina porto. Zaparcie.

14. Narządy moczowe

Bardzo wyraźne zwiększenie ilości moczu. Konieczność oddania moczu natychmiast po wypiciu herbaty.

15. Męskie narządy płciowe

Wzwody. Nienaturalne pobudzenie płciowe.

16. Żeńskie narządy płciowe

Bolesność i tkliwość pr. jajnika. Miesiączka opóźniona, skąpa, z silnym, kurczowym parciem macicy ku dołowi od początku do końca miesiączki.

17. Narządy oddechowe

Obrzęk dróg oddechowych. Drapanie w krtani. Chrypka. Kaszel: suchy; silny, z krwawym odkrztuszaniem. Zwiększona częstość i głębokość oddychania. Duszność przy najmniejszym wysiłku. Napad zamartwicy.

18. Klatka piersiowa

Klatka piersiowa: przytłoczona; ściśnięta; trzepotanie po l. stronie z pełnością w okolicy obojczyków i uczuciem duszenia się; napięcie w poprzek górnej części klatki piersiowej zmusza ją do siadania w łóżku.

19. Serce

Niepokój w okolicy przedsercowej. Lękowy ucisk, udręka. Skurcz w okolicy serca. Jakby chory był bliski omdlenia. Kołatanie serca; gwałtowne. Tętno: pełne, szybkie; słabe, nieregularne, przepuszczające uderzenia.

21. Kończyny

Porażenne drętwienie kończyn. Stawy rąk i stóp tkliwe. Pobudliwość nerwowa w nadgarstkach, dłoniach i stopach.

22. Kończyny górne

Bardzo silne bóle wewnętrznej strony ramion poniżej łokcia budzą ją po półgodzinie. Dłoń drżała gwałtownie; nie można jej było utrzymać nieruchomo dłużej niż przez kilka sekund; regularne pisanie było niemożliwe (Thein, gr. 12).

23. Kończyny dolne

Uczucie na spodniej powierzchni jednego lub obu ud, jakby krążenie ustało, powodujące wielki niepokój i potrzebę gwałtownego wyprostowania nogi, aby przywrócić czucie. Bóle neuralgiczne w zewnętrznej części mięśni kulszowo-goleniowych. Niepokój ruchowy stóp. Uczucie, jakby nawet ciężar prześcieradła miał zmiażdżyć palce stóp.

24. Objawy ogólne

Ogromne, bezbolesne obrzęki lub guzy pojawiają się kolejno na plecach, udach, dłoniach, mosznie i prąciu; każdy utrzymuje się dwa dni (Teste). Drżenie. Padaczka (u dziecka po połknięciu stężonego naparu). Drgawki. Ociężałość. Omdlewanie. < po południu.

25. Skóra

Skóra sucha, jakby pory były zatkane. Skóra na opuszkach palców łuszczy się wskutek nadmiernej suchości. Wykwity czerwonych, bezbolesnych krostek. Świąd, uczucie pełzania i kłucia w różnych częściach ciała.

26. Sen

Bezsenność. Budzi się nagle, jak po zmaganiu ze zmorą nocną. Koszmary senne (zwłaszcza po zielonej herbacie). Straszliwe sny o mordowaniu ludzi; nie budziły we mnie grozy, a nawet po przebudzeniu przez długi czas znajdowałem przyjemność w tym ohydnym wspomnieniu.

27. Gorączka

Intensywne zimno przechodzące przez całą głowę. Obniżona temperatura. Dłonie i twarz zimne jak marmur, zroszone lepkim potem. Niemal natychmiastowy wzrost ogólnego ciepła. Nadmierne gorąco wewnętrzne z uderzeniami gorąca na powierzchni ciała, szybko pojawiającymi się i ustępującymi. Skłonność do pocenia się. Ciało zroszone chłodną wilgocią.