Lycopus

Virginicus. Karbieniec. Szanta wirginijska. (Miejsca cieniste i wilgotne w USA). N. O. Labiatæ. Nalewka ze świeżej kwitnącej rośliny.

Kliniczne

Tętniak / Ukąszenia gadów / Choroba Brighta / Kaszel / Cukrzyca / Wytrzeszcz / Krwioplucie / Ból głowy / Choroby serca / Zapalenie osierdzia / Gruźlica płuc / Ukąszenia węży / Ukąszenia tarantuli / Gorączka durowo-malaryczna

Charakterystyka

Według Hale’a Lycopus został wymieniony przez Rafinesque’a jako „mający niektóre właściwości Digitalis, Sanguinaria, Cimicifuga i Spigelia” oraz jako „jeden z najłagodniejszych i najlepszych istniejących narkotyków”. Zaleca go szczególnie jako zamiennik Dig., mający nad nim tę przewagę, że nie jest trujący; jako użyteczny w krwiopluciu i „wszędzie tam, gdzie trzeba uspokoić nadmierne ruchy krwi”. Daje to bardzo dobry obraz miejsca i działania Lcps., które homeopatia dobrze wykorzystała i rozwinęła. Powiązanie Lcps. z Dig., Act. r. i Spi. świadczy szczególnie o bardzo trafnym rozpoznaniu działania leku, co zdaje się potwierdzać jedno z moich doświadczeń. Panna S., lat 25, zgłosiła się do mnie w październiku 1899 r. Około trzech lat wcześniej wystąpiły u niej pierwsze objawy wytrzeszczu, który jej matka przypisywała stosowaniu przepisanego Macrotyn w niskiej potencji, przyjmowanego z powodu bólów oczu i przez długi czas. Pierwszymi objawami były bolesność gardła z owrzodzeniami, następnie pojawiło się wole, a serce stało się bolesne; jego czynność była przerywana, z dusznością i niezdolnością do wysiłku. Po kuracji Thyroidin, a później Thuja 30 (pacjentka była wielokrotnie szczepiona), podano Lcps. 12, co usunęło wszystkie bóle serca. Później przypadek powikłały napady grypy i trzeba było podać inne leki. Obecnie, jeśli chodzi o serce, pacjentka czuje się bardzo dobrze podczas leczenia Spig. 30, choć nie uzyskano żadnego wpływu na niewielkie wole. Tony serca są prawidłowe. Stammers Morrisson przeprowadził obszerną próbę lekową Lcps. i wykazał jednoznaczne objawy sercowe. Dwa przypadki Proella (H. W., xxiv. 546) ujawniają bardzo ważną cechę działania tego leku, mianowicie jego wpływ na następstwa zahamowania wydzielin lub krwawień — w jego przypadkach zahamowania krwawienia hemoroidalnego. Oboje pacjenci, mężczyzna i kobieta, mieli po 60 lat; byli jasnej karnacji, mieli jasne oczy, byli wysocy i bardzo drażliwi, z osłabionym unerwieniem serca, lecz bez wyraźnej choroby organicznej. U obojga przed laty występowało krwawienie hemoroidalne, które nagle ustało. Oboje byli hipochondryczni i mieli szum w lewym uchu. Ten ostatni objaw był główną dolegliwością mężczyzny, obok pulsowania w głowie uniemożliwiającego sen. Ani Cact., Kalm., ani Gels. nie pomogły radykalnie (choć Cact. przyniósł mu kiedyś szybką pomoc, gdy wystąpiło krwioplucie). W nocy po przyjęciu Lcps. poczuł się nieco lepiej, a przed południem nastąpiło krwawienie z odbytnicy (około trzech łyżek stołowych, po wypróżnieniu), po którym odczuł znaczną ogólną ulgę. Kobieta miała cukromocz i zaćmę lewego oka, a co trzecią noc była niespokojna. Lcps. 1x (to samo rozcieńczenie co w drugim przypadku), jedna kropla wieczorem. Następna noc była znakomita, a rano wystąpiło obfite krwawienie z odbytnicy, przynosząc znaczną ulgę. W przypadku wyleczonym przez Morrisona (z USA) za pomocą Lcps., cytowanym przez Hale’a, cierpienia były związane z miesiączką, która pojawiała się zupełnie regularnie, lecz krwawienie przebiegało z przerwami. Pierwszy objaw pojawiał się w ciągu trzech lub czterech godzin od rozpoczęcia krwawienia i był głęboko umiejscowionym bólem z uczuciem gorąca w potylicy. Potem następował szereg objawów, wśród nich nudności; gdy pojawiały się nudności, ból potylicy łagodniał. Jest to bardzo charakterystyczne dla Lcps.: objawy przemieszczają się. W przypadkach Proella przeniosły się z odbytnicy na serce i głowę. Bóle również przemieszczają się z serca do oczu, z głowy do serca, z serca do lewego nadgarstka i prawej łydki, po czym wracają do nadgarstka i serca. Charakterystyczny jest stan osłabionego serca, z udręką i słabym tętnem. Podrażliwość serca z osłabieniem jego siły. Stan ten może występować zarówno z chorobą organiczną, jak i bez niej. Gdy istnieje taki stan, któremu towarzyszą inne objawy — w głowie, gardle, oczach i innych miejscach — najprawdopodobniej potrzebny będzie Lcps. Jeżeli ponadto w wywiadzie występuje zahamowanie jakiejś wydzieliny lub krwawienia, wskazania będą tym silniejsze. Lcps. jest lekiem objawów towarzyszących. Stanowi serca towarzyszy wiele objawów, których nie można bezpośrednio odnieść do tego narządu. Gdy dolegliwości płucne współwystępują z luźnymi stolcami, lekiem będzie najprawdopodobniej Lcps. Charakterystyczny jest kaszel z krwiopluciem, związany z osłabioną czynnością serca: głęboki i gwałtowny wieczorem oraz w nocy, lecz niebudzący chorego; odnowiony przez zmianę pogody na zimną i zimne wiatry; odkrztuszana wydzielina ma słodkawy smak. Stanley Wilde (H. W., xxv. 108) wyleczył za pomocą Lcps. Ø rozpaczliwy przypadek zapalenia osierdzia współistniejącego z zapaleniem oskrzeli, a także przypadek kołatania serca z przeszywającym bólem w sercu u młodej kobiety, po przebytym dwa lata wcześniej napadzie ostrego reumatyzmu. Briggs z Fort Lovell (St. Louis Periscope, ix. 329) opisuje wyleczenie pacjenta ukąszonego przez tarantulę przez zastosowanie płynu sporządzonego z Lycopus. Podaje, że Indianie Cherokee pozwalają kąsać się grzechotnikom, wijom i tarantulom, przeżuwając jako antidotum duże ilości Lycopus i połykając sok. H. W. Felter, eklektyk, jest cytowany (H. R., xv. 430) jako zalecający Lcps. w: biernych krwotokach płucnych; dzikim, burzliwym biciu serca (które często poprzedza krwotok płucny); kaszlu w gruźlicy płuc. Twierdzi on, że lek nie zaburza czynności żołądka, lecz działa tonizująco i pobudza apetyt. Ruch, wysiłek fizyczny, chodzenie i wchodzenie pod górę — wszystko <. Jednocześnie położenie się = osłabienie czynności serca; leżenie na prawym boku < ucisk w klatce piersiowej. Występuje niepokój; mimo osłabienia chory musi zmieniać pozycję. Tarcie. < Rano; (pobolewanie wzdłuż kręgosłupa, > po wstaniu). < Ku zachodowi słońca i wieczorem. W nocy gwałtowny kaszel. Bóle mięśniowe są > w ciepłym pokoju i w łóżku, lecz nie są > od bezpośredniego ogrzewania. Świeże powietrze = uczucie omdlewania i lekkie nudności; zmiana pogody na zimną oraz zimne wiatry = ponowne wystąpienie kaszlu. Zimne powietrze < bóle reumatyczne. Bóle przemieszczają się na ogół z p. na l.

Zależności

Antidotum dla: Act. r. (?). Porównać: Lamium (botan.; hemoroidy); Ocim. can. (botan.); Iber., Kalm., Spi., Cratæg., Cact., Dig., Hydr. ac., Lauro., Pru. spi. (serce); Sang.

Przyczyna

Zahamowanie krwawienia hemoroidalnego.

1. Umysł

Zwiększona aktywność umysłowa i fizyczna wieczorem. Otępiała, bez wyrazu, podczas krwawienia miesiączkowego. Myśli przeskakują z jednej rzeczy na drugą. Ogólna bezsenność i chorobliwa czujność. Lekkie otępienie intelektu z tępym pobolewaniem obejmującym przednią część głowy; zwiększona zdolność koncentracji.

2. Głowa

Zawroty głowy, skłonność do zataczania się w p. stronę. Ucisk w czole, < w l. części. Pobolewanie guzów czołowych, od l. do p., < po l. stronie. Ból czoła i skroni, > wskutek nudności. Szum i pulsowanie w głowie uniemożliwiające sen po zahamowaniu krwawienia hemoroidalnego; Lycopus złagodził objawy głowy, a następnie przywrócił krwawienie. Bóle głowy: najpierw czołowe, potem potyliczne; nad oczami i guzami czołowymi; bóle pobolewające, uciskające, rozpierające na zewnątrz, zastoinowe; często następuje po nich utrudniona czynność serca i osłabienie sercowe; towarzyszy im otępienie intelektualne.

3. Oczy

Oczy wydają się słabe, jakby cały organizm był zmęczony. Uczucie pełności i ciężkości oczu; rozpieranie na zewnątrz z uciskiem w przedniej części głowy. Tępy ból w l. okolicy nadoczodołowej. Ból neuralgiczny w p. okolicy nadoczodołowej i l. jądrze. Wytrzeszcz z burzliwą czynnością serca (wole wytrzeszczowe).

4. Uszy

Pieczenie w p. uchu.

5. Nos

Kichanie i lekki nieżyt nosa.

7. Zęby

Ból p. dolnych zębów trzonowych, następnie podostry ból najpierw w l., potem w p. guzie czołowym, w p. zębie trzonowym, potem w p. skroni, następnie w l. zębie trzonowym, potem w l. skroni, ponownie w p. zębie trzonowym, a następnie w lędźwiach z uciskiem w czole.

9. Gardło

Uczucie obtarcia w tylnej części p. strony podniebienia, rozciągające się na l. stronę. Pieczenie w jednym punkcie na podniebieniu miękkim, występujące po bólu głowy.

11. Żołądek

Nudności wychodzące z tylnej części cieśni gardzieli, > po odbijaniu o smaku herbaty i leku; następnie uporczywe zawroty głowy podczas siedzenia i zataczanie się podczas chodzenia. Nudności i uczucie omdlewania. Ograniczony ból i uczucie ściśnięcia w okolicy żołądka. Zaburzenia trawienia z bólem i udręką w okolicy żołądkowej. Zapalenie żołądka; zapalenie jelit; biegunka; czerwonka.

12. Brzuch

Ból szarpiący w śledzionie. Tkliwość w l. podżebrzu. Wzdęcia i przelewanie. Pobolewanie w kanale pachwinowym, < podczas chodzenia, > od ucisku ku górze; z bólem jąder; parcie ku dołowi jak przy przepuklinie.

13. Stolec i odbyt

Silna kolka, po której następuje obfita, gwałtowna biegunka; stolce lśniące, ciemnobrunatne, cuchnące; parcie przy wydalaniu pierwszej części półstałego stolca. Wzmożona czynność jelit, objawy biegunkowe; wypróżnienie mogłoby nastąpić w każdej chwili, lecz zwieracz pozostaje pod pełną kontrolą. Biegunka w żółtaczce wskutek osłabienia serca. Biegunka z kurczowymi bólami i przelewaniem. Zaparcie trwające sześć lub siedem dni; stolce suche, gliniaste. (Przywraca zahamowane krwawienie hemoroidalne i łagodzi inne objawy).

14. Narządy moczowe

Pije duże ilości wody; oddaje dziewięć do jedenastu kwart moczu na dobę; straszliwe pragnienie, które mogła zaspokoić jedynie najzimniejsza woda; bardzo rozdrażniona, chyba że mówiono do niej bardzo łagodnie; niechętna rozmowie, nawet z własną rodziną (cukrzyca). Cukrzyca, silne pragnienie i wychudzenie. Tkliwość pęcherza. Uczucie rozdęcia pęcherza, mimo że jest pusty; tępy ból w l. okolicy lędźwiowej. Obfite wydalanie przejrzystego, wodnistego moczu, zwłaszcza gdy serce jest najbardziej pobudliwe. Mocz: skąpe oddawanie, gęsty, mętny, z obrzękiem stóp; mętny; kwaśny; zawiera śluz, komórki nabłonkowe i drobne kryształy, szczawian wapnia oraz plemniki.

15. Męskie narządy płciowe

Ból neuralgiczny w jądrze z bólem nadoczodołowym. Ostre pobolewanie jąder podczas siedzenia, o godz. 13, albo ze sporadycznymi przeszywającymi bólami, przechodzącymi po wstaniu najpierw na p., potem na l. stronę; od p. do l., następnie w obu jądrach, z pobolewaniem w kanale pachwinowym. Ostry, przeszywający ból przebiegający przez l. jądro. (Lcps. złagodził ból jądra w przypadku zapalenia jądra, lecz nie miał wpływu na samo zapalenie).

16. Żeńskie narządy płciowe

Obfite miesiączki i krwawienia maciczne. Miesiączka: zanika na dziesięć lub dwanaście dni; trwa od pół godziny do sześciu godzin. Pochwa bardzo gorąca, ujście macicy przekrwione i obrzęknięte. Obrzmienie części nad wzgórkiem łonowym i wokół niego oraz wokół sromu; pochwa rozszerzona. (Gdy czynność serca była burzliwa, obrzęk wzgórka łonowego był <).

17. Narządy oddechowe

Ucisk krtani, godz. 19. Oddychanie: utrudnione, ze wzdychaniem, godz. 19; świszczące; duszność jak przy nieżycie oskrzeli, < podczas wysiłku, zwłaszcza przy wchodzeniu po schodach. Kaszel: z połowiczym porażeniem i osłabioną czynnością serca; głęboki, gwałtowny wieczorem i w nocy, lecz niebudzący chorego; powracający po zmianie pogody na zimną oraz pod wpływem zimnych wiatrów. Odkrztuszana wydzielina blada, słodkawa, o nieprzyjemnym smaku, niekiedy trudna do odkrztuszenia. Kaszel i podrażnienie płuc; z krwiopluciem oraz słabą, szybką i nieregularną czynnością serca.

18. Klatka piersiowa

Ucisk w poprzek dolnej połowy klatki piersiowej, utrudniający oddychanie, z podostrym bólem; < podczas leżenia na p. boku. Stan gorączkowy, szybkie i słabe tętno, sporadyczne krwioplucie, zajęty l. szczyt płuca (początkowa gruźlica płuc). Choroba płuc współistniejąca z luźnymi stolcami.

19. Serce

Uczucie zaciskania w okolicy serca, tkliwość; tętno szybkie i nieregularne pod względem siły. Ostre, przeszywające bóle w sercu z przerwami w biciu serca. Pulsujący ból w okolicy serca, ucisk w czole i oczach. Uczucie ucisku w mózgu, po którym następuje ból około cala poniżej i na zewnątrz od l. brodawki sutkowej. Reumatyczne pobolewanie w okolicy przedsercowej i przy koniuszku serca, po którym występują bóle l. nadgarstka, wewnętrznej strony p. łydki i okolicy podobojczykowej, a następnie ponownie l. nadgarstka i okolicy koniuszka. Nadpobudliwość serca; osłabienie serca, cechujące się wpływem jakiegoś tlącego się zapalenia, zwykle w płucach. Podrażliwość serca z obfitym wydalaniem wodnistego, przejrzystego moczu. Kołatanie serca w przeroście serca z rozszerzeniem. Kołatanie i udręka sercowa, < rano i wieczorem oraz przy myśleniu o nich. Czynność serca burzliwa i silna, słyszalna w odległości kilku stóp od łóżka. (Lek zwalnia bicie serca, czyni je pełniejszym i bardziej miarowym). Po położeniu się osłabienie czynności serca z tępym, ciężkim biciem. Kołatanie wskutek podrażnienia nerwowego przy pełnokrwistości. Nadmierne wzdęcia, które < kołatanie. Może przejść zaledwie kilka kroków, zanim musi się zatrzymać, aby zaczerpnąć tchu; l. ramię, głowa, noga i stopa obrzęknięte; sporadycznie ostry ból przeszywający od mostka do l. łopatki. Miesiączka pojawia się regularnie, rozpoczyna się głębokim bólem i uczuciem gorąca w potylicy, a później bólem czoła i skroni; następnie występują uczucie omdlewania i nudności, a ból potylicy jest >; niechęć do zapachu jedzenia; wytrzeszcz; miesiączka przebiega z przerwami; podczas miesiączki otępienie; wzgórek łonowy obrzęknięty, pochwa gorąca, miejscowo > od lodu; zaparcie, stolce suche, gliniaste; z wytrzeszczem czynność serca burzliwa, a obrzmienie części <; gdy serce jest spokojne, obrzęk wzgórka łonowego >; skąpe oddawanie moczu, mocz gęsty i mętny; wszystkie objawy > po miesiączce (Lcps. wyleczył). Tętniak dużych naczyń w pobliżu serca. Tętno: wiele objawów jest < lub > zależnie od osłabienia albo siły czynności serca.

20. Szyja i plecy

Ostry ból na wysokości 7. kręgu szyjnego. Lekki ból reumatyczny w l. mięśniu nadłopatkowym. Ból zastoinowy w karku z silnym, ciągłym bólem okolicy grzbietowej i lędźwiowej, < w dolnej części po l. stronie. Bóle reumatyczne: mięśnia łopatkowego; dolnej okolicy grzbietowej; pod wpływem tarcia przechodzące od koniuszka serca do l. okolicy podłopatkowej, następnie do środkowej części grzbietu, a później z powrotem do koniuszka. Silne, ciągłe pobolewanie w okolicy lędźwiowej. Ostre bóle najpierw w okolicy lędźwiowej, potem w l. nodze, wstępujące wzdłuż uda, następnie w p. nodze; osłabienie jak po nadmiernym zmęczeniu. Silne pobolewanie wzdłuż kręgosłupa, < od tarcia, ustępujące rano po wstaniu.

21. Kończyny

Mięśniowe bóle reumatyczne zajmujące stawy i ścięgna, < od ruchu i zimnego powietrza, nie > od tarcia, polewania zimną wodą ani bezpośredniego ogrzewania, lecz > w ciepłym pokoju lub w łóżku; bóle reumatyczne wokół serca; tętno nieregularne i przerywane; < ku zachodowi słońca.

22. Kończyny górne

Bóle reumatyczne przedramion i nadgarstków z drżeniem rąk. Ręce niepewne, pisanie utrudnione.

23. Kończyny dolne

Bóle reumatyczne kolan, podudzi i ud, wędrujące do pleców; lekka kulawizna, niepewny chód. L. noga wydaje się krótsza od p. i taki też jest odgłos kroków podczas chodzenia. Uczucie niestabilności podczas chodzenia.

25. Skóra

Kłucia jak po ukąszeniach owadów. Dokuczliwa pokrzywka, zwłaszcza na l. przedramieniu i p. nodze, przed położeniem się spać.

26. Sen

Sen niespokojny, pełen dokuczliwych snów. Po położeniu się nie może zasnąć, choć jest zmęczony.

27. Gorączka

Otępiały, nie odpowiada na pytania; woskowo blady, zimny; tętno bardzo słabe, a jednak pełne i duże, miękkie i łatwo poddające się uciskowi; krwotok z jelit; płowa, pozbawiona wyrazu twarz; żyły wypełnione, twarz obrzękła; oczy bez wyrazu, zdają się wysuwać z oczodołów; gorączka niezbyt wysoka; krztusi się i przełyka. (Gorączka durowo-malaryczna).