Jatropha
autorstwa John Henry Clarke — Słownik praktycznej Materia Medica
curcas. Orzech przeczyszczający. (Indie Zachodnie.) N. O. Euphorbiaceæ. Nalewka i rozcierka z nasion.
Klinika
Kurcz powiek / Borborygmy / Cholera / Choleryna / Kurcze / Biegunka / Powieki, zapalenie brzegów / Pięty, nadwrażliwość / Jama ustna, owrzodzenie / Skóra, choroby / Wymioty / Robaki
Charakterystyka
Jatropha jest jednym z najaktywniejszych leków z rodziny wilczomleczowatych i swym działaniem bardzo przypomina Croton, zwłaszcza pod względem naglących, tryskających stolców oraz podrażnienia i krostek skórnych. Jedną z najbardziej znamiennych cech Jatropha jest wywoływane przez nią bardzo wyraźne i swoiste bulgotanie: „Wiele odgłosów w brzuchu, jak przy opróżnianiu butelki, po których później następuje wodnisty stolec”. „Nagłe parcie na stolec oraz stałe odgłosy przelewania się płynów w brzuchu, zwłaszcza po lewej stronie”. Biegunce bardzo często towarzyszą uczucie zimna, marmurkowato sina skóra i zimny pot. Niekiedy przeczyszczaniu towarzyszą obfite (i łatwe) wymioty wodnistą, białkową, ciągliwą treścią. Znamienne jest nagłe parcie na stolec. Woda zostaje niemal natychmiast zwymiotowana. Lek odpowiada bardziej wczesnemu stadium cholery niż stadium zapaści. Przeważają kurcze; kurczowe bóle tnące; uczucie, jakby kule toczyły się ku sobie w brzuchu. Chory wije się z bólu w łóżku. Kent (H. P., vi. 355) tak opisuje zakres działania Jatr. w cholerze: „Cechą charakterystyczną jest wydzielina przypominająca wodę ryżową; występują wymioty i przeczyszczenie; mniej lub bardziej obfite poty; mniej lub bardziej nasilone kurcze; zatrzymanie moczu, wielki upadek sił, omdlenie oraz gwałtowny początek właściwy cholerze; od wszystkich innych leków odróżnia go to, że wymiociny, treść biegunkowa i wydaliny są gęste, białkowe i grudkowate, zamiast rzadkich i wodnistych”. Chodzenie na świeżym powietrzu: < burczenie; = ból pięt; > ból głowy. Na świeżym powietrzu: > ból głowy; = burczenie. W pokoju ból głowy <. Chory próbuje się ochłodzić, zrzucając przykrycie i kładąc się na ziemi. Dotyk i ucisk <. W nocy: suchość jamy ustnej; świąd między palcami stóp. Po północy: obfita wodnista biegunka. Rano: stolce < ból głowy; metaliczny, krwisty smak; obfite wypluwanie śliny. Nagła biegunka letnia.
Związki
Antidotum na skutki działania: wkładanie rąk do zimnej wody. Porównać: Euphorbiaceæ, zwłaszcza Croton, Euphorb. coroll. W cholerze: Verat. (Verat. ma więcej bólu i wyraźniejszą zapaść; nie występują w nim białkowe wymioty charakterystyczne dla Jatr. ani tak nasilone burczenie). Ars. (wymiotuje wodę zaraz po jej wypiciu). Elat. (tryskające, głośne stolce). Jatropha urens.
1. Psychika
Depresja. Wielki niepokój. Niepokój z palącym bólem żołądka i zimnem ciała. Nocne napady niepokoju ze ściskaniem klatki piersiowej, uniemożliwiające sen aż do rana. Spokój psychiczny; obojętność wobec bólu. Wielki ogólny upadek sił. Ekstaza, uczucie żywego ciepła i eterycznej lekkości podczas bolesnej biegunki.
2. Głowa
Oszołomienie, po którym następują utrata przytomności i majaczenie. Uczucie gorąca i ciężkości głowy. Głowa gorąca; odurzenie, z ziewaniem i nudnościami. Gorąco w głowie, twarzy i uszach. Ból głowy z nudnościami i odruchami wymiotnymi, rozpoczynający się rano. Silny ból uciskający w skroniach, ustępujący na świeżym powietrzu i powracający po wejściu do pokoju. Sztywność mięśni czoła i szyi.
3. Oczy
Świąd i szczypanie brzegów powiek. Drganie lewej powieki górnej. Jasne i ciemne plamy przed oczami. Czarne punkty przed oczami.
4. Uszy
Uszy paląco gorące, z uczuciem gorąca w tylnej części głowy.
5. Nos
Świąd nosa podczas jedzenia. Owrzodzenia w nosie (i jamie ustnej).
6. Twarz
Gorąca twarz i głowa; dreszczowość w plecach. Blada twarz z sinymi obwódkami wokół oczu. Bolesne, popękane wargi.
8. Jama ustna
Metaliczny, krwisty smak z obfitym wypluwaniem śliny (rano). Zwiększone gromadzenie się wodnistej śliny. Długo utrzymujące się ból i pieczenie języka. Drętwienie języka, z gorącem i suchością jamy ustnej. Suchość jamy ustnej i języka bez pragnienia (w nocy); w jamie ustnej uczucie jak po oparzeniu.
9. Gardło
Suchość w gardzieli i gardle. Pieczenie w jamie ustnej i gardle, po którym następuje suchość. Skurczowe ściśnięcie gardła, wstępujące od żołądka.
11. Żołądek
Gwałtowne, nieugaszone pragnienie, którego nie zaspokaja picie wody. Boi się pić z powodu nudności. Odbijanie powietrzem. Wymioty dużą masą ciemnozielonej żółci. Szklanka wody zostaje niemal natychmiast zwymiotowana. Łatwe wymioty dużą ilością wodnistej, białkowej treści; jednocześnie wodnista biegunka ze skurczowymi bólami żołądka, pieczeniem w żołądku, kurczami łydek, zimnem ciała i lepkim potem (choleryna). Wymioty ciężarnych. Gorąco i pieczenie w żołądku. Zapalenie żołądka i jelit. Uczucie zapadania się, z nudnościami w dołku żołądkowym. Uporczywy tępy ucisk w żołądku.
12. Brzuch
Ból głęboko w brzuchu, za pępkiem. Brzuch wzdęty i bolesny przy dotyku. Uczucie, jakby kule toczyły się ku sobie w brzuchu. Przeszywający, kłujący ból towarzyszący kolce. Pieczenie w brzuchu; chory próbuje się ochłodzić, zrzucając przykrycie i kładąc się na ziemi. Bolesne pchnięcia od pępka ku okolicy lędźwiowej. Bębnica. Burczenie w brzuchu z kolką; > podczas chodzenia na świeżym powietrzu. Podczas oddawania stolca odgłos przypominający bulgotanie wody wypływającej przez otwór po szpuncie beczki. Odgłosy w jelitach, jak przy opróżnianiu butelki albo jakby płyn przepływał przez jelita; luźny stolec nie przynosi >.
13. Stolec i odbyt
Nagłe parcie na stolec oraz stałe odgłosy przelewania się płynów w brzuchu, zwłaszcza po lewej stronie. Wodnista biegunka; stolec tryska z chorego jak potok. Pierwsze stadium cholery, przed zapaścią. Bardzo obfite papkowate stolce z dużą ilością glist i owsików. Stolec wodnisty, oddawany strumieniami. Stolce jak woda ryżowa. Obfita wodnista biegunka wskutek przeziębienia, bardzo osłabiająca chorego. Zaparcie. Kłucia w odbycie i odbytnicy.
14. Narządy moczowe
Częste parcie na mocz; mocz bladożółty, pienisty.
15. Męskie narządy płciowe
Pobolewanie narządów płciowych jak po nadmiernym stosunku płciowym. Ciągnięcie w narządach płciowych, rozciągające się wzdłuż wewnętrznej strony prawego uda do pępka.
16. Żeńskie narządy płciowe
Wymioty ciężarnych.
17. Narządy oddechowe
Bolesny ucisk po prawej stronie krtani, w nocy, budzący chorego, nie < od dotyku. Krótki, suchy, urywany i uporczywy kaszel. Kaszel o pustym, głuchym brzmieniu. Oddech szybki, dyszący. Utrudnione oddychanie.
18. Klatka piersiowa
Ból w okolicy lewego 3. żebra, przyśrodkowo od brodawki sutkowej. Ściskanie klatki piersiowej z niepokojem, uniemożliwiające sen. Silny (ćmiący) ból lewego obojczyka. Ucisk w lewych mięśniach piersiowych; później w prawych. Częste, nagłe, silne kłucia na lewo od chrząstki mieczykowatej, za chrząstkami żebrowymi, wstrzymujące oddech. Częste kłucia za chrząstkami 6. i 7. żebra. Kłucie biegnące z góry ku dołowi, głęboko w klatce piersiowej za mostkiem.
19. Serce
Uczucie zapadania się i nudności w okolicy przedsercowej, po którym następuje miękki stolec. Gwałtowne kołatanie serca, wstrząsające klatką piersiową, podczas powolnego chodzenia po pokoju. Tętno: nieregularne; małe, nitkowate, przepuszczające uderzenia; znacznie zwolnione. Tętno niemal niewyczuwalne.
20. Szyja i plecy
Sztywność mięśni karku oraz czoła. Mięśnie pleców i klatki piersiowej obolałe jak po stłuczeniu. Sztywność okolicy lędźwiowej.
21. Kończyny
Mięśnie kończyn ściągnięte gwałtownymi skurczami. Bóle kończyn i stawów.
22. Kończyny górne
Kurcze mięśni ramion.
23. Kończyny dolne
Kurcze łydek. (Cholera.). Bóle kurczowe nóg z kurczami i twardym zbijaniem się mięśni łydek w węzły. Gwałtowne kurcze nóg i stóp. Mrowienie palców stóp. Świąd między palcami stóp w nocy. Pięty są bardzo wrażliwe podczas stąpania na nich.
24. Objawy ogólne
Drgawki. Ogólne zimno ciała. Skrajne zmęczenie i senność. Upadek sił z częstym i słabym tętnem; < od najmniejszego wysiłku. Większa niż zwykle wrażliwość na wino.
25. Skóra
Krostki: na nadgarstku; grzbiecie dłoni; policzku; tylnej powierzchni szyi; w zgięciu prawego uda. Świąd i lekkie napięcie wokół ust. Świąd: między palcami rąk; na dłoni; między palcami stóp w łóżku nocą; początkowo <, następnie > od pocierania.
26. Sen
Nadmierna senność. Niepokój w nocy z powodu natłoku myśli i kołatania serca. Nocne napady niepokoju nie pozwalały zasnąć.
27. Gorączka
Dreszczowość w plecach, z gorącem twarzy i głowy. Dreszczowość, z zimnymi dłońmi i sinymi paznokciami. Zimno całego ciała; marmurkowate sine zabarwienie; dreszczowość i lepki pot. Zimne dłonie, z gorącem w jamie ustnej i gardle. Gorąco w głowie, twarzy i uszach. Ogólny zimny, lepki pot.