Filix Mas

Nerecznica samcza. N. O. Filices. Nalewka ze świeżego korzenia albo świeży korzeń starty na tarce.

Wskazania kliniczne

Wzdęty brzuch / Poronienie / Ślepota / Bezpłodność / Tasiemiec

Charakterystyka

Nerecznica samcza jest uznawana za środek przeciwrobaczy od czasów Galena, a Dioskurydes przypisuje jej zdolność wywoływania bezpłodności i poronienia. Fragmentaryczna próba lekowa zamieszczona w Dodatku Allena opisuje przypadek kobiety cierpiącej na wzdęcie brzucha z mniejszym lub większym bólem, której podawano trzy razy dziennie po 15–20 kropli nalewki. Spowodowało to zmniejszenie wzdęcia, ale także: znaczne wypadanie pochwy, ból i parcie naglące na pęcherz moczowy oraz obfite, częste oddawanie moczu z silnym bólem. Odstawiono Filix, po czym ulgę przyniosła Chimaphila. Objawy później nie powróciły, poza sytuacjami po długim chodzeniu i staniu. Hering twierdzi, że najlepszą porą na podanie leku w celu wydalenia tasiemca jest lato, kiedy można uzyskać świeży korzeń. Po podaniu przed południem jednej uncji startego korzenia tasiemiec zostaje zwykle wydalony po południu. Do głównych objawów należą: blada twarz z sinymi obwódkami wokół oczu; gryzące, świdrujące bóle brzucha, < po słodyczach. W wielu przypadkach doszło do ślepoty wskutek zaniku nerwu wzrokowego. C. S. Spencer opisuje taki skutek przyjmowania przeciw tasiemcowi kapsułek, z których każda zawierała dziesięć minimów olejku z nerecznicy samczej: „Uczucie nudności; brzuch stał się boleśnie rozdęty, z bólami kolkowymi. Miesiączka powróciła po zaledwie tygodniowej przerwie i utrzymywała się obficie przez trzy tygodnie. Bardzo niedobrze po spożyciu pokarmu. Tasiemca wydalono, a kapsułki odstawiono, gdy objawy te ustąpiły.”

Teste zastosował lek z powodzeniem w przypadku gwałtownej duszności bez kaszlu, z kłuciami w okolicy serca i niejasnymi objawami zapalenia osierdzia. Pacjentką była młoda kobieta o temperamencie limfatyczno-nerwowym, znacznie osłabiona długotrwałą chorobą.

Relacje

Porównać: Areca, Granat., Kousso i Cuc. pep. sem. (tasiemiec); Gels., Carb. s., Ben. din. (wzrok). Teste umieszcza Filix mas w swojej grupie Ipecac. wraz z Nux vom., Ant. crud., Ant. tart., &c.

1. Umysł

Drażliwy i zrzędliwy. Splątanie, osłupienie, śpiączka.

2. Głowa

Zawroty głowy.

3. Oczy

Ślepota; najpierw rozszerzenie źrenic i amauroza przy prawidłowym dnie oka; osiem dni później zanik nerwu wzrokowego. Nieruchomość źrenicy. Po gwałtownych wymiotach i biegunce stan soporowy trwający trzydzieści godzin; po obudzeniu lewe oko było ślepe, a ostrość wzroku prawego oka była częściowo osłabiona. Gdy pacjentka przebywała w ciemności, po czterdziestu ośmiu godzinach w lewym oku powróciło odczuwanie światła i nastąpiło wyzdrowienie.

5. Nos

Świąd nosa.

6. Twarz

Blada twarz; sine obwódki wokół oczu.

11. Żołądek

Nudności. Niedobrze po spożyciu pokarmu.

12. Brzuch

Wzdęcie brzucha. Gryzące i świdrujące bóle jelit, < po jedzeniu słodyczy. Silny ból brzucha, z biegunką i ciągłymi wymiotami.

13. Stolec i odbytnica

Bezskuteczne parcie na stolec. Papkowate stolce. Gwałtowne wymioty i biegunka. Objawy robaczycy, zwł. z zaparciem. Kolka robaczywa.

16. Żeńskie narządy płciowe

Pobudza miesiączkę. Miesiączka powróciła po blisko tygodniowej przerwie i utrzymywała się obficie przez trzy tygodnie. Wypadanie pochwy; z bólami i parciem naglącym na pęcherz moczowy oraz obfitym, częstym oddawaniem moczu z bólami wewnętrznymi (ustępującymi po Chimaph.). Poronienie. Bezpłodność.

24. Objawy ogólne

Silne uczucie osłabienia, drżenie oraz odczucia przypominające kurcze w dłoniach i stopach. Senność z objawami kurczowymi, zakończonymi śmiercią.

26. Sen

Stan soporowy.

27. Gorączka

Gwałtowny dreszcz, gorączka, silny ból brzucha z biegunką i ciągłymi wymiotami.