Cimicifuga racemosa. Actæa monogynia. C. serpentaria. Macrotys racemosa. Botroflus serpentaria. Czarny korzeń wężowy. Pluskwica groniasta. (Kanada, Georgia, zachodnie stany Ameryki.) N. O. Ranunculaceæ. Nalewka z korzenia. Rozcierka rezynoidu Macrotyn.

Klinika

Poronienie, skłonność do / Dławica piersiowa / Apetyt, zaburzenia / Bóle grzbietu / Piersi, schorzenia / Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych / Klimakterium / Klatka piersiowa, bóle / Pląsawica / Delirium tremens / Przepona, reumatyzm / Dyspepsja / Padaczka / Omdlewanie / Ból głowy / Serce, schorzenia / Hiperpyreksja / Hipochondria / Histeria / Lumbago / Melancholia / Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych / Miesiączka, zaburzenia / Ból mięśniowy / Neuralgia / Jajniki, schorzenia / Zapalenie ochrzęstnej / Pleurodynia / Ciąża, zaburzenia / Mania połogowa / Dna reumatyczna / Reumatyzm / Rwa kulszowa / Bok, ból / Uczucie zapadania się / Bezsenność / Podrażnienie rdzenia kręgowego / Sztywność karku / Tinnitus aurium / Drżenia / Macica, schorzenia / Wymioty ciężarnych

Charakterystyka

Jeden z najwyraźniejszych objawów Actæa rac. występuje w sferze psychicznej: uczucie przygnębienia i zniechęcenia, jakby wszystko spowijał czarny całun; wskazuje to na stosowność tego leku w histerii i hipochondrii. Występuje również lęk przed śmiercią, jak u Acon. Nieustanne mówienie, ze zmianą tematu na inny, jak w delirium tremens. Uzyskałem znaczną poprawę w uporczywym przypadku padaczki, w którym aurę stanowiło „uczucie falowania w mózgu”, będące wiodącym objawem tego leku. Wiele objawów pojawia się w obrębie głowy i oczu. Przy bólu głowy chory czuje, jakby miał oszaleć. Ból głowy odruchowo pochodzący z narządów miednicy. Ból głowy jest czołowy, umiejscowiony w szczycie głowy albo potyliczny i towarzyszy mu silny ból gałek ocznych, > od ucisku; < od najmniejszego ruchu. Szczególne odczucia to: jakby czaszka unosiła się ku górze; jakby szczyt głowy miał odlecieć; jakby rygiel przebiegał od podstawy czaszki do szczytu głowy. Wdychane powietrze zdaje się przenikać przez czaszkę do mózgu, wywołując uczucie zimna. Silny ból w oczach i wokół nich (przeszywający), < przy poruszaniu głową lub oczami. W przypadkach tinnitus aurium lek okazał się skuteczny w praktyce alopatycznej, stosowany w dawkach od 15 do 30 kropli nalewki, niezależnie od tego, czy przyczyną było bezpośrednie, czy odruchowe podrażnienie (L'Art Méd., lipiec 1898). W obrębie twarzy występuje neuralgia kości jarzmowej, ustępująca w nocy. Występują liczne objawy zaburzonego trawienia: nieprzyjemny smak i zapach z ust oraz obłożony język; lepka ślina, ciągliwy śluz w gardle. Uczucie zapadania się w nadbrzuszu jest bardzo wyraźne. Actæa szczególnie oddziałuje na żeńskie narządy płciowe. Bóle macicy i jajników są bardzo wyraźne. Bóle pod piersiami. Tkliwość okolicy macicy. Bóle przebiegają przez podbrzusze, rozciągając się z jednego boku na drugi. Bolesna i nieregularna miesiączka. Upławy z uczuciem ciężaru w macicy. Bóle jak podczas porodu. Bóle lewego jajnika. Podany przed terminem lek ułatwia poród; leczy nudności i wymioty ciężarnych oraz zapobiega bólom poporodowym i nadmiernej wrażliwości. Według Lippego charakterystycznym wskazaniem jest: „Macica po niedawnym porodzie zostaje wręcz zaklinowana w miednicy, czemu towarzyszy silny ból”. Lek ten wyleczył manię połogową. Zapewniał również urodzenie żywych dzieci kobietom, które wcześniej, bez dającej się ustalić przyczyny, rodziły wyłącznie dzieci martwe; podawano go codziennie w dawce 1x przez dwa miesiące przed terminem porodu. W sferze narządów oddechowych najbardziej charakterystyczną cechą jest suchy, drażniący kaszel, < w nocy i < przy każdej próbie mówienia. Reumatyczne działanie leku przejawia się bólami klatki piersiowej i serca oraz bólami stawów i kończyn. Za bardzo charakterystyczny uważam ból karku. Reumatyzm zajmujący stawy kręgów, zwłaszcza w odcinku szyjnym. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; głowa i szyja odgięte ku tyłowi. Występują kłujące bóle w klatce piersiowej, zwłaszcza w okolicy serca, promieniujące w dół lewego ramienia, które jest zdrętwiałe (Aco., Puls., Rhus), jakby przywiązane do boku. Kołatanie serca od najmniejszego ruchu. Czynność serca nagle ustaje. Pacjent przyjmujący nalewkę Ø w dawkach po 6 kropli skarżył się na uczucie, „jakby serce się zatrzymało”. Bóle Act. r. przypominają pojawiające się tu i ówdzie wstrząsy elektryczne: ostre, przeszywające bóle w różnych częściach ciała; bóle klatki piersiowej i macicy strzelają z jednego boku na drugi. W całym ciele występuje ogólne uczucie stłuczenia, jakby wszystko było obolałe; < od dotyku. Spoczynek >, ruch <. Zimne powietrze zdaje się przenikać cały organizm; chory jest na nie bardzo wrażliwy. Ból głowy jednak > na świeżym powietrzu; < w ciepłym pomieszczeniu. Objawy są < w nocy (neuralgia kości jarzmowej > w nocy); rano. Bóle ramion i ścięgien Achillesa < w miarę zbliżania się wieczoru. < Podczas miesiączki. Jedzenie >. Lek odpowiada okresowi klimakterium; osobom nerwowym; dzieciom podczas ząbkowania.

Zależności

Lek jest spokrewniony z Act. spi. i pozostałymi Ranunculaceæ. Acon. neutralizuje bezsenność, a Bapt. łagodzi ból głowy i nudności wywołane przez lek. Przypomina Acon. pod względem lęku przed śmiercią i niepokoju; Bry. i Puls. w reumatyzmie; Cauloph. w schorzeniach macicy, a także Sep., Nat. m., Lil. t., Ign., Gels. (ból głowy pochodzenia macicznego); Lyc. (bóle przechodzą z jednego boku na drugi); Ars. (lęk przed samotnością); Calc. (widzenia szczurów i myszy). W przypadku zatrucia wrotyczem (przyjętym przez kobietę w piątym miesiącu ciąży w celu wywołania poronienia), z wysoką gorączką, bólami reumatycznymi, uczuciem parcia ku dołowi i bolesnością brzucha, Act. r. szybko przyniósł ulgę po nieskutecznym zastosowaniu Acon. i Bry. Ciąża trwała do terminu.

Rezynoid Act. r., Macrotyn., stosowano w niższych rozcierkach zamiast nalewki, zwłaszcza w przypadkach lumbago.

Przyczyny

Niepokój. Przestrach. Zawiedziona miłość. Niepowodzenie w interesach. Nadmierny wysiłek. Rodzenie dzieci.

1. Umysł

We wszystkich objawach psychicznych występuje brak naturalnej spójności. Sądzi, że oszaleje; z bólem w szczycie głowy. Poczucie nieszczęścia i przygnębienia. Posępność, jakby wszystko spowijał czarny całun. Czuje się zasmucona i strapiona, wzdycha. Mania po ustąpieniu neuralgii. Mania połogowa. Skłonności samobójcze. Nieustannie mówi, przechodząc z jednego tematu na drugi. Widzenia szczurów itd. Lęk przed śmiercią. Nie jest skłonna skupiać na niczym uwagi. Drażliwa. Obojętna, małomówna. Podczas spotkania z przyjacielem odczuwa omdlewanie w nadbrzuszu. Następstwa przestrachu; zawiedzionej miłości; niepowodzeń w interesach.

2. Głowa

Zawroty głowy, uczucie pełności i tępe pobolewanie w szczycie głowy. Uczucie falowania w mózgu. Podczas snu ma uczucie wirowania w głowie. Napływ krwi do głowy; mózg wydaje się zbyt duży w stosunku do czaszki. Głowa otępiała i ciężka jak po hulance. Tępe pobolewanie, szczególnie w potylicy, po południu i wieczorem; < w pomieszczeniu, > na świeżym powietrzu. Ból całego mózgu z wyraźnym uczuciem bolesności w okolicy potylicznej. Uczucie, jakby rygiel przebiegał od podstawy mózgu do szczytu głowy. Stały tępy ból potylicy, rozciągający się do szczytu głowy. Silny ból głowy i gałek ocznych, nasilający się od najmniejszego ruchu. Rozdzierający ból po prawej stronie głowy, za oczodołem. Szczyt głowy wydaje się, jakby miał odlecieć. Ból głowy > na świeżym powietrzu. Ból głowy u osób uczących się. Uczucie, jakby szczyt głowy otworzył się i wpuścił zimne powietrze.

3. Oczy

Silne tępe, uporczywe bóle gałek ocznych; > od ucisku, < od najmniejszego ruchu. Ból nad oczami, rozciągający się do potylicy. Neuralgia rzęskowa; ostre bóle gałek ocznych albo skroni, rozciągające się do oczu, tak silne, zwłaszcza w nocy, że chory czuje, jakby miał oszaleć. Rozszerzone źrenice z ciemnymi plamami przed oczami. Szczególne, dzikie spojrzenie.

4. Uszy

Wrażliwość na najmniejszy hałas. Dźwięczenie w l. uchu, później w obu uszach. (Tinnitus wskutek bezpośredniego albo odruchowego podrażnienia nerwu słuchowego.)

6. Twarz

Blada; oczy duże, zapadnięte, otoczone ciemnymi obwódkami. Czoło wydaje się zimne; śmiertelna bladość. Neuralgia obejmująca kość jarzmową; ból ustępuje w nocy i pojawia się ponownie następnego dnia. Częste uderzenia gorąca; pragnie przebywać na świeżym powietrzu. Wargi suche; dolna warga popękana, jakby została przygryziona.

8. Jama ustna

Nieprzyjemny zapach z ust. Jama ustna i język wydają się ciepłe i suche. Gęsty śluz na zębach. Wypluwanie gęstej, lepkiej śliny. Język obrzęknięty.

9. Gardło

Ciągliwy śluz w gardle; odchrząkiwanie. Suche miejsce w gardle wywołujące kaszel; suchość gardła ze stałą potrzebą przełykania; uczucie pełności w gardle; jama ustna i podniebienie obrzęknięte; szyja sztywna. Zapalenie gardła; bóle budzą chorego w nocy.

11. Żołądek

Nudności, odbijania, ból głowy i drżenie (częściej u kobiet). Nudności przy schorzeniach macicy. Kłujące bóle przebiegające w poprzek podbrzusza. Uczucie zapadania się albo pustki w nadbrzuszu.

12. Brzuch

Okresowe bóle kolkowe, > po zgięciu się wpół i po oddaniu stolca. Rozdzierające bóle jelit, okolicy krzyżowej i kończyn. Bolesność mięśni brzucha. Kłujące bóle przebiegające w poprzek podbrzusza.

13. Stolec

Naprzemiennie biegunka i zaparcie. Częste, rzadkie, ciemne, cuchnące stolce.

14. Narządy moczowe

Nieustanny odpływ moczu. Częste oddawanie moczu; ilość moczu zwiększona. Ucisk w okolicy nerek i w okolicy krzyżowej.

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka obfita, przedwczesna; krew ciemna, skrzepnięta; miesiączka skąpa, nieregularna, opóźniona albo zahamowana. Skurcze histeryczne lub padaczkowe w czasie miesiączki. Czuje się dziwnie, mówi bez związku, krzyczy, próbuje zrobić sobie krzywdę. Bóle w okolicy macicy strzelają z jednego boku na drugi. Bóle w okolicy jajników strzelają ku górze. Parcie ku dołowi w okolicy macicy i w okolicy krzyżowej; kończyny wydają się ciężkie i bezwładne. Silny ból w dolnej części brzucha. Dysmenorrhœa reumatyczna. Upławy z uczuciem ciężaru w macicy. Podczas ciąży: nudności; rzekome bóle jak podczas porodu; kłujące bóle przebiegające w poprzek brzucha; bezsenność. Podczas porodu: „dreszcze” w pierwszym okresie; bóle porodowe zbyt silne; skurczowa neuralgia serca; zahamowane odchody połogowe (wskutek zimna albo wzruszeń); sztywne ujście macicy; mania połogowa. Skłonność do poronienia w trzecim miesiącu. Bóle pod piersiami, najgorsze po l. stronie. Pieczenie w gruczołach sutkowych.

17. Narządy oddechowe

Kaszel nocny, suchy, stały, krótki, < przy każdej próbie mówienia. Łaskotanie w gardle z gwałtownym kaszlem. Bóle po (p.) stronie klatki piersiowej, < od ruchu, wymuszające krzyk. (Reumatyzm przepony. Pleurodynia.)

19. Serce

Ból w okolicy serca, po którym następuje kołatanie; bóle promieniują w dół l. ramienia, które jest zdrętwiałe, jakby przywiązane do boku. Tętno słabe i nieregularne albo szybkie i pełne. Kołatanie serca od najmniejszego ruchu.

20. Szyja i grzbiet

Silny ból karku (gorączka reumatyczna; zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych). Ból reumatyczny mięśni szyi i grzbietu; uczucie sztywności i odgięcia ku tyłowi. Gwałtowne bóle jak uderzenia pioruna przy stwardnieniu tylnych sznurów rdzenia kręgowego. Sztywność karku od zimnego powietrza, od poruszenia nawet rękami. Nadwrażliwość kręgosłupa, zwłaszcza w odcinku szyjnym i górnym piersiowym. Silny, tępy, uporczywy ból w okolicy lędźwiowej i krzyżowej; schodzący w dół ud i przebiegający przez biodra, z silnym uczuciem ciężkiego parcia ku dołowi. Głowa i szyja odgięte ku tyłowi (w gorączce plamistej).

21. Kończyny

Bóle reumatyczne stawów z uczuciem gorąca i obrzękiem. Pobolewanie kończyn. Nadmierna bolesność mięśni. Reumatyzm zajmujący brzuśce mięśni. Drżenie palców podczas pisania. Drżenie kończyn; chory z trudem może chodzić. Niespokojne odczucie w kończynach wywołujące niepokój ruchowy.

22. Kończyny górne

Bóle schodzące w dół ramion z drętwieniem, jakby nerw był uciśnięty. L. ramię wydaje się przywiązane do boku (pląsawica). Stałe, nieregularne ruchy l. ramienia; ramię jest niezdolne do użytku (pląsawica). Zimny pot na rękach. Drżenie palców, zwłaszcza podczas pisania.

23. Kończyny dolne

Pobolewanie kości krzyżowej i okolicy lędźwiowej, schodzące w dół l. nogi. Ucisk wokół bioder z bólem kości krzyżowej. Ku wieczorowi bolesność, pobolewanie i sztywność w okolicy ścięgna Achillesa. Tępy, uporczywy, piekący ból w drugim stawie p. palucha, rozciągający się w górę kończyny.

24. Objawy ogólne

Reumatyzm. Osłabienie, drżenie i skurczowe czynności mięśni. Nerwowe dreszcze; drżenie całego ciała. Naprzemienne skurcze toniczne i kloniczne. Drgawki padaczkowe i histeryczne. Ostre, przeszywające bóle w różnych częściach ciała, związane z podrażnieniem jajników albo macicy. Najsilniej zajmuje l. stronę. Bóle pojawiają się nagle. Bóle jak wstrząsy elektryczne, pojawiające się tu i ówdzie. Pląsawica. Ogólne uczucie stłuczenia całego ciała, jakby było obolałe.

26. Sen

Uporczywa bezsenność. Chory nie śpi, nie może spocząć, musi zmieniać pozycję; szarpnięcia kończyn. Nieprzyjemne sny o kłopotach. Niespokojny sen.

Actæa Racemosa