Cantharis

Vesicatoria. Lytta vesicatoria. Mucha hiszpańska. N. O. Insecta, Coleoptera. Nalewka lub roztarcie z żywych owadów.

Zastosowanie kliniczne

Choroby pęcherza moczowego / Oparzenia / Bolesny wzwód / Błonica / Czerwonka / Wyprysk / Polucje / Erotomania / Róża / Oczy, zapalenie / Zapalenie żołądka / Rzeżączka / Półpasiec / Wodowstręt / Nerki, choroby / Mania / Neuralgia / Nimfomania / Jajniki, choroby / Zapalenie otrzewnej / Zapalenie opłucnej / Ciąża, zaburzenia / Zatrzymane łożysko / Satyryzm / Płonica / Nasieniotok / Bolesne parcie na mocz / Pragnienie / Gardło, bolesność / Język, zapalenie / Mocz, nieprawidłowy / Powstawanie pęcherzy na skórze

Charakterystyka

Cantharis należy do królestwa zwierząt, a jego najbardziej znamienna sfera działania polega na pobudzaniu zwierzęcych namiętności. Występuje gniew o bardzo ostrym nasileniu, dochodzący do napadów wściekłości, oraz odpowiadający mu stan tkanek ciała. Słowo „podrażnienie” najlepiej wyraża całokształt działania Cantharis. Bóle są palące i ostre, przeszywające wzdłuż przebiegu nerwu. Neuralgia głowy i twarzy wskutek przeziębienia, z głośnymi krzykami i szarpnięciami mięśni. Najlżejszy dotyk lub zbliżenie się nasila objawy psychiczne. Gwałtowne skurcze, ponownie wywoływane dotknięciem krtani. Występuje również < od olśniewających przedmiotów i od wody, co dopełnia obraz wodowstrętu. W związku z tym warto pamiętać o gwałtownym działaniu erotycznym Canth., wielu bowiem utrzymywało, że wścieklizna występuje tylko wśród zwierząt udomowionych, u których funkcje płciowe pozostają w mniej lub bardziej nieprawidłowych warunkach. Guernsey podaje jako szczególne wskazania w wodowstręcie: „Jęki i gwałtowne krzyki, przeplatane szczekaniem”. Canth. wywołuje szał miłosny, niepohamowane pożądanie płciowe, a także eretyzm i pobudliwość płciową. Działa na mózg, wywołując zapalenie jego tkanek. Oczy są błyszczące, źrenice szeroko rozszerzone. Róża rozpoczynająca się na nosie. Twarz jest na ogół blada lub żółtawa, z wyrazem głęboko zakorzenionego cierpienia. Występuje błonicze zapalenie gardła, silne pieczenie i zwężenie; pragnienie z niechęcią do picia. Żołądek jest objęty zapaleniem. Ból brzucha jak w kolce, zmuszający chorego do zginania się wpół, tnący, palący, przeszywający. Stolce czerwonkowe z parciem. Najintensywniejsze działanie rozwija się w obrębie układu moczowo-płciowego. Występuje skrajna powierzchowna nadwrażliwość podbrzusza (zwłaszcza przy pełnym pęcherzu), której towarzyszy nieznośne parcie pęcherzowe. Bóle tnące i palące od nerki w dół, aż do cewki moczowej. Bolesne parcie na mocz. Chory może wydalić zaledwie kilka kropli, jakby stopionego ołowiu. Podrażnienie każdego stopnia. Popęd płciowy zostaje pobudzony aż do manii. Stosunek płciowy nie zawsze go zmniejsza. Drażniące działanie leku jest równie wyraźne na skórze i błonach surowiczych. Lek podawany wewnętrznie wyleczył zapalenie opłucnej z wysiękiem. Wskazaniami są pieczenie, kłucia, bóle przeszywające i wysięk. Tak więc stosowane dawniej leczenie pęcherzami wywoływanymi przez kantarydy miało więcej uzasadnienia, niż wiedzieli jego zwolennicy. Powstawanie pęcherzy jest znamiennym objawem działania na skórę i wskazuje na zastosowanie leku w oparzeniach pierwszego stopnia, róży i pęcherzach. W oparzeniach daną część można leczyć płynem zawierającym kilka kropli nalewki na uncję wody, podając jednocześnie wewnętrznie rozcieńczenie. Maść sporządzona z potencji 3x jest dobrym środkiem do stosowania miejscowego w półpaścu. H. N. Guernsey zauważył, że Canth. jest niemal zawsze lekiem na wszelkie inne występujące dolegliwości, jeżeli towarzyszy im częsta mikcja z bólem palącym i tnącym albo jeśli ból tnący i palący towarzyszy wypływowi moczu, nawet gdy mikcja nie jest bardzo częsta. Guernsey wskazał również, że Canth. należy uwzględniać w leczeniu chorób dróg oddechowych, gdy śluz jest lepki. Nash opisuje przypadek, w którym spostrzeżenie to pozwoliło mu uzyskać bardzo dobre wyleczenie. Kali bich. zupełnie nie pomogło kobiecie od dawna cierpiącej na zapalenie oskrzeli. Śluz był obfity, lepki i ciągnący się. Pewnego dnia chora wspomniała, że podczas oddawania moczu odczuwa silny ból tnący i palący, a mocz musi oddawać bardzo często. Canth. przyniosło szybkie wyleczenie. Canth. wyleczyło przypadek wyniszczenia malarycznego, w którym objawy były zawsze <, gdy moczu było mało. „Pieczenie” przewija się przez patogenezę Canth. w bardzo znamienny sposób. Inną wyraźną cechą leku jest zwiększanie wydzielania przez błony. Canth. „wydala zaśniady, martwy płód, łożyska; sprzyja płodności” (Guernsey). <: od picia; od kawy; od picia zimnej wody; podczas oddawania moczu; po oddaniu moczu; od dotyku. > Od rozcierania; od ciepłych okładów.

Zależności

Antidota: Camph. neutralizuje bolesne parcie i zatrzymanie moczu wywołane przez Canth., Apis — zapalenie pęcherza, Kali nit. — objawy nerkowe. Pod względem objawów gardłowych najbliższe jest Capsicum. Inne antidota: Acon., Lauro., Puls. Canth. jest antidotum dla: Camph., octu, alkoholu. Zgodne: Bell., Merc., Pho., Pul., Sep., Sul. Niezgodne: Coffea. Porównać: Doryph., Coccus cact., Coccionella, Apis, Bell., Bry., Can. s. (więcej palenia i szczypania; Canth. — więcej parcia); Petros. (nagłe parcie); Caps; Puls. (zatrzymane łożysko); Ars. (opóźnione oddawanie moczu po porodzie); Thuja (wzwody; wzwody Canth. uniemożliwiają oddawanie moczu, wzwody Thuja — nie); Merc. (nasienie zmieszane z krwią); Sarsapar. (mocz pali jak ogień, zawiera strzępiaste cząstki i krew); Arum, Arn., Rhus, Ranunc. scel. (Teste zalicza Canth. wraz z Senega i Phos. ac. do swojej grupy Conium).

1. Umysł

Przygnębione, płaczliwe usposobienie. Lękowy niepokój z pobudzeniem, zmuszający do ciągłego ruchu. Brak wiary w siebie. Małoduszność i bojaźliwość. Skłonność do gniewu i wpadania we wściekłość. Napady wściekłości z krzykami, uderzaniem i szczekaniem, ponawiające się przy dotykaniu gardzieli i na widok wody. Majaczenie. Obłęd. Mania z niedorzecznymi czynami i gestami. Nieustannie próbuje coś zrobić, lecz niczego nie doprowadza do skutku.

2. Głowa

Zawroty głowy z utratą świadomości i mgłą przed oczami, głównie na wolnym powietrzu. Ból głowy przerywający sen w nocy. Uciskające, przeszywające bóle głowy, ustępujące podczas chodzenia. Ostre bóle ciągnące w głowie z zawrotami. Przekrwienie głowy. Tętnienie w mózgu oraz gorąco wstępujące do głowy. Uczucie pieczenia w głowie, jakby jej wnętrze było odarte ze skóry, z zapaleniem mózgu. Ciągnięcie, szarpanie i gryzienie w kościach czaszki. Ból głowy, jakby ciągnięto za włosy. Włosy stają dęba. Ból głowy, jakby wychodził z karku i usiłował wydostać się przez czoło. Pieczenie po bokach głowy, wstępujące od szyi, z bolesnością i zawrotami głowy; < rano i po południu; podczas stania lub siedzenia; > podczas chodzenia lub leżenia.

3. Oczy

Ból oczu z uczuciem, jakby powieki były otarte, głównie przy ich otwieraniu. Zapalenie oczu z paleniem i szczypaniem. Żółtawe zabarwienie oczu. Wysadzenie i konwulsyjne ruchy oczu; spojrzenie ogniste, iskrzące, nieruchome. Przedmioty wydają się zabarwione na żółto.

4. Uszy

Zapalenie i palące gorąco uszu.

5. Nos

Obrzęk nosa, również wewnątrz, z zaczerwienieniem i palącym gorącem. Różowate zapalenie grzbietu nosa, rozszerzające się na policzki (p.), z twardością i późniejszym złuszczaniem. Cuchnący, mdły zapach odczuwany przed nosem. Długotrwały nieżyt nosa i katar z obfitym wypływem lepkiego śluzu z nosa.

6. Twarz

Bladość twarzy. Twarz zapadnięta, hipokratesowa, z rysami wyrażającymi udrękę i rozpacz. Żółtawe zabarwienie twarzy. Różowate zapalenie i złuszczanie policzków. Palące zaczerwienienie i obrzęk twarzy. Obrzęk jednej strony twarzy (p.) z napięciem. Obrzęk i zapalenie warg. Pękanie i złuszczanie warg. Szczękościsk.

7. Zęby

Ból zęba, na ogół ciągnący, < od jedzenia. Przetoka dziąsła. Owrzodzenie dziąseł.

8. Jama ustna

Smak smoły cedrowej w ustach. Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Zapalenie jamy ustnej i gardła. Zapalenie i ropienie migdałków z niemożnością przełykania. Pieczenie w ustach, schodzące przez gardło i przełyk do żołądka; < od picia zimnej wody. Ropowicze zapalenie wewnętrznej powierzchni policzka. Afty w ustach. Pienisty ślinotok z pasmami krwi. Piana na ustach. Skrzepła krew wydobywająca się z ust. Zapalny obrzęk i ropienie języka. Ropienie dziąseł. Fistula dentalis (ropiejąca) (górne siekacze). Osłabienie narządów mowy i niemrawa artykulacja.

9. Gardło

Bolesność gardła przy przełykaniu. Utrudnione przełykanie z uczuciem duszenia w gardle i nocnym cofaniem się pokarmu. Przełykanie utrudnione, zwł. płynów. Pieczenie w gardle podczas przełykania. Zapalenie i owrzodzenie migdałków oraz gardła, z niemożnością przełykania. Bóle palące w gardle, < od picia wody.

10. Apetyt

Utrata smaku. Smak smoły w ustach i gardle. Pragnienie wskutek suchości warg, z odrazą do wszelkich napojów. Brak apetytu ze wstrętem i odrazą do wszelkiego pożywienia.

11. Żołądek

Odbijania z uczuciem pieczenia, jak przy zgadze, nasilające się od picia. Odbijania podobne do szlochania, które zdają się biec w przeciwnym kierunku i wracać ku żołądkowi. Wymioty niestrawionym pokarmem. Wymioty treścią żółciową i śluzową albo krwią. Wielka wrażliwość okolicy przedsercowej. Uciskająca pełność z lękiem i niepokojem w żołądku. Szczypiące i palące bóle żołądka. Zapalenie żołądka.

12. Brzuch

Bóle brzucha po wypiciu kawy. Zapalenie wątroby. Przeszywania i skurcz w prawym podżebrzu. Wielka wrażliwość brzucha na dotyk. Ból palący w brzuchu, od gardzieli do odbytnicy. Ból palący nad pępkiem podczas kaszlu, kichania i wydmuchiwania nosa, z żółtawymi plamami na zajętym obszarze. Zapalenie jelit. Obrzęk wodniczy brzucha. Uwięźnięcie gazów pod łukami żebrowymi.

13. Stolec i odbyt

Zaparcie i twardy kał. Biegunka z wypróżnieniami pienistą treścią albo zielonkawym śluzem, z bólami tnącymi po wypróżnieniu i bólami palącymi w odbytnicy. Podczas oddawania stolca pieczenie w odbycie; wypadanie odbytnicy. Po stolcu uczucie zimna i parcie. Biegunka czerwonkowa z nocnymi wypróżnieniami białawego śluzu oraz zbitych fragmentów przypominających błony rzekome, z pasmami krwi. Krwawe wypróżnienia.

14. Narządy moczowe

Zatrzymanie moczu ze skurczowymi bólami pęcherza. Naglące, bezskuteczne próby oddania moczu, który wydobywa się boleśnie, kropla po kropli. Utrudnione oddawanie moczu słabym, rozproszonym strumieniem. Zwiększone wydzielanie moczu. Mocz bladożółty albo ciemnoczerwony. Wypływ krwawego śluzu z pęcherza. Wydalanie krwi kropla po kropli. Mocz ropny. Palenie i szczypanie podczas oddawania moczu. Bóle tnące w przedniej części cewki moczowej podczas oddawania moczu i po nim. Ostre bóle rozdzierające i tnące, następujące po sobie ciągnięcia i pulsowanie w narządach moczowych. Palenie, kłucie i rozdzieranie w nerkach. Ból uciskający w nerkach, sięgający do pęcherza wzdłuż moczowodów; ustępujący po ucisku żołędzi. Zapalenie i owrzodzenie nerek, pęcherza oraz cewki moczowej. Niezwykle bolesna wrażliwość okolicy pęcherza przy dotknięciu.

15. Męskie narządy płciowe

Ciągnięcie w powrózku nasiennym podczas oddawania moczu. Zapalenie i zgorzel narządów płciowych. Bolesny obrzęk jąder. Znacznie zwiększone pożądanie płciowe z bolesnymi, częstymi i długotrwałymi wzwodami (przy rzeżączce), jak w priapizmie. Łatwy wytrysk podczas pieszczot miłosnych. Nasieniotok. Po stosunku płciowym palący ból cewki moczowej.

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka przedwczesna i zbyt obfita, z czarną krwią i bólami podczas krwawienia. Wydalanie zaśniadów, płodu i łożysk. Zapalenie jajników. Obrzęk szyjki macicy. Żrące upławy z uczuciem pieczenia podczas oddawania moczu i pobudzeniem pożądania płciowego.

17. Narządy oddechowe

Chrypka z bolesnym rzężeniem wywołanym obfitym, lepkim śluzem pochodzącym z klatki piersiowej oraz z tnącymi przeszywaniami w tchawicy. Ucisk oddechu z uczuciem zwężenia gardła. Kłucia w klatce piersiowej podczas wdechu. (Zapalenie płuc.). Zapalenie krtani. Uczucie nadmiernego osłabienia narządów oddechowych podczas mówienia i głębokiego oddychania. Głos słaby, bojaźliwy i drżący.

18. Klatka piersiowa

Oddychanie utrudnione i stłumione przez zwężenie gardła oraz suchość nosa. Zatrzymanie oddechu podczas wchodzenia pod górę, z rzężeniem w klatce piersiowej i nudnościami. Przeszywania w klatce piersiowej i bokach. Bóle palące w klatce piersiowej, skąd niekiedy odrywają się małe skrzepy krwi. Kołatanie serca.

20. Szyja i plecy

Sztywność karku z napięciem przy pochylaniu go do przodu. Ostre bóle ciągnące w plecach. Rozdzieranie w plecach (po powstaniu z siedzenia). Uczucie zwężenia w kręgosłupie. Emprostotonus i opistotonus.

21. Kończyny

Osłabienie i obrzęk kończyn. Wodniczy obrzęk dłoni i stóp. Zimny pot na dłoniach i stopach.

22. Kończyny górne

Ostre bóle ciągnące w ramionach. Brak siły w dłoniach. Wypryskowa wysypka na grzbiecie dłoni i między palcami, straszliwie swędząca i piekąca, < od zimnej wody, > od ciepła.

23. Kończyny dolne

Bóle bioder ze skurczowymi dolegliwościami dróg moczowych. Ostre bóle ciągnące i przewiercające w nogach, od stóp do bioder. Drżenie nóg. Napadowy, gwałtownie przeszywający ból od prawej stopy do prawej strony głowy.

24. Objawy ogólne

Bóle palące jak od otarcia we wszystkich jamach ciała. Ostre przeszywania skierowane do wnętrza w różnych częściach ciała. Ciągnące, artretyczne bóle kończyn z zajęciem dróg moczowych, łagodzone przez rozcieranie. Bardzo silne bóle z jękami i lamentami. Uczucie suchości w stawach. Brak giętkości całego ciała. Przygnębienie i osłabienie z nadmierną wrażliwością wszystkich części ciała, drżeniem i pragnieniem położenia się. Krańcowe osłabienie sił, dochodzące nawet do porażenia. Drgawki, tężec. Dolegliwości występują głównie po prawej stronie i łagodnieją w pozycji leżącej. Objawy powracają co siedem dni.

25. Skóra

Swędzące pęcherzyki z palącym bólem przy dotknięciu. Pęcherze po oparzeniach. Zapalenia różowate. Ostre bóle ciągnące w owrzodzeniach ze zwiększonym ropieniem.

26. Sen

Wielka senność, zwł. po południu, z ziewaniem i przeciąganiem się. Bezsenność bez widocznej przyczyny. W nocy półsen z częstym budzeniem się.

27. Gorączka

Tętno twarde, pełne i szybkie. Gorączka objawiająca się jedynie zimnem. Zimno i dreszcze z gęsią skórką oraz bladością twarzy. Pragnienie dopiero po dreszczach. Pot: zimny, zwł. na dłoniach i stopach; na narządach płciowych. Pot o zapachu moczu. Pulsowanie w drżących kończynach.