Argentum Nitricum

Azotan srebra. Kamień piekielny. Ag NO 3 . Roztarcie i roztwór.

Zastosowanie kliniczne

Nadkwaśność / Choroba Addisona / Niedokrwistość / Wrzód twardy / Dyspepsja / Padaczka / Odbijania / Róża / Choroby oczu / Wzdęcia / Wrzód żołądka / Rzeżączka / Obrzęk rąk / Ból głowy / Zgaga / Liszajec / Ataksja lokomotoryczna / Nerwoból / Zapalenie spojówek noworodków / Porażenie / Powiększenie gruczołu krokowego / Płonica / Ospa prawdziwa / Podrażnienie rdzenia kręgowego / Kiła / Zaburzenia smaku / Choroby gardła / Owrzodzenie języka / Brodawki / Półpasiec

Charakterystyka

Stosowanie Argentum nit. w dawnych czasach w leczeniu padaczki doprowadziło do godnych ubolewania przypadków ołowianoszarego zabarwienia skóry, zwanego argyrią. Doświadczenie homeopatyczne potwierdziło przydatność tego leku w wielu przypadkach padaczki oraz wykazało, że nie ma potrzeby stosowania dawek pociągających za sobą jakiekolwiek ryzyko. Lek ten jest wskazany w przypadkach padaczki wywołanej przestrachem albo występującej w okresie miesiączki. Przez kilka dni lub godzin przed napadem źrenice są rozszerzone, a po napadzie chory jest bardzo niespokojny i drżą mu ręce.

Do głównych objawów Arg. n. należą: silne drżenie. Pobudzenie nerwowe; uczucie jakby ściskania w imadle. Uczucie zaciskania w różnych częściach ciała, jakby żelazna obręcz opasywała klatkę piersiową lub talię. Uczucie, jakby ciało albo jakaś jego część się rozszerzały. Migrena z wrażeniem, jakby głowa była ogromnie powiększona; > od ciasnego obwiązania. Zaburzona koordynacja. Porażenie ruchu i czucia; swoiste drętwienie z towarzyszącą przeczulicą. Uczucie drzazgi tkwiącej w różnych częściach ciała. Uczucia pieczenia. Gowers opisał przypadek, w którym stosowanie Arg. n. z powodu dolegliwości żołądkowych spowodowało — podobnie jak ołów — opadanie ręki, dnę i albuminurię. W praktyce alopatycznej dyspepsja, z powodu której podaje się ten lek, jest < przed jedzeniem, kiedy żołądek jest pusty. Stan przeciwny stanowi główne wskazanie w praktyce homeopatycznej. E. P. Brewer (Hahn. Monthly, lipiec 1883) opisał próbę lekową (uczestnik próby, młody mężczyzna, przyjmował przez trzy kolejne dni po jednym granie Arg. n. roztartego z cukrem mlecznym), podczas której wywołano szereg objawów ruchowych i czuciowych, przypominających dr. Brewerowi ataksję lokomotoryczną, w której lek ten z powodzeniem stosowali lekarze starej szkoły. Również takie stosowanie doprowadziło do wielu przypadków argyrii. Wśród objawów tej próby lekowej były: „Spowolnienie czynności umysłowych; dłuższe myślenie wymagało szczególnego wysiłku, lecz wysiłek umysłowy nie nasilał uczucia ciężkości i pełności w głowie. Kończyny dolne (okolica lędźwiowa, kość krzyżowa, a szczególnie mięśnie brzuchate łydek) zmęczone; jakby miały nagle odmówić mu posłuszeństwa. Utrata ambicji. Za dnia budowanie zamków na lodzie; nocą potworne sny”. Innym osobliwym objawem było: uczucie zimna wzdłuż pleców, rozpoczynające się tuż przy potylicy i sięgające do samego końca kości guzicznej, codziennie w południe; > od ciepła; o godz. 17 dreszcze ustępowały, bez potu, lecz pojawiała się głęboka senność bez zaśnięcia, z zachwytem nad żywą wyobraźnią; następnie palące gorąco. W jednym miejscu przed odbytnicą, prawdopodobnie w gruczole krokowym, występowało pieczenie. Mikcja częstsza, pieczenie w cewce moczowej. Ból głowy był > od Act. r.. W przeprowadzonej przeze mnie próbie lekowej jednym z najbardziej wyraźnych objawów był rodzaj odrętwiałej nadwrażliwości skóry ramion — stan przeczulicowo-znieczuliczy: wzmożona wrażliwość na kontakt, lecz zmniejszona zdolność rozróżniania bodźców. Innymi objawami były bolesność gardła z białymi plamami, bóle reumatyczne w (lewym) nadgarstku — co później potwierdziłem — oraz w stawach palców, z zewnętrzną tkliwością wyniosłości kostnych, a także ból w prawym wcięciu krzyżowo-biodrowym podczas wstawania. Bolesność mięśni szyi i pleców. Plamy pokrzywkowe w różnych częściach ciała. W przypadkach zatrucia występowały całkowita utrata świadomości, nieczułość i drgawki. Do godnych uwagi objawów trawiennych należą: „Nieodparte pragnienie cukru”. „Płyny przechodzą przez niego na wylot”. Odbijanie towarzyszy większości dolegliwości żołądkowych. Charakterystyczne są zielone stolce. „Zielony śluz w płatkach, podobny do posiekanego szpinaku”. „Stolec zieleniejący po pewnym czasie pozostawania w pieluszce”. „Stolec wydalany z silnym pryskaniem”. „Stolec strzępiasty, czerwony i zielony, zawierający substancję śluzowo-limfatyczną albo nabłonkową”. Występuje ból okolicy lędźwiowej, > podczas stania lub chodzenia, lecz silny przy wstawaniu z siedzenia. (Sul., Caust.) Arg. n. ma nieodparte pragnienie cukru, który jednocześnie powoduje <. Kent opisuje przypadek ilustrujący ten objaw. Karmione piersią niemowlę miało trawiastozieloną biegunkę, która nie ustępowała po Merc., Ars. ani Cham.. W końcu Kent odkrył, że matka zjadała funt cukierków dziennie. Podano Arg. n., odstawiono cukierki i dziecko szybko wyzdrowiało. Arg. n. często leczy nieżyt jelit ze strzępiastymi, błoniastymi wydzielinami.

Swoistą cechą psychiczną są obawa i lęk: gdy chory jest już gotów wyjść do kościoła itd., zaczyna się biegunka. Boi się wystających narożników budynków i wysokich budowli. Widok wysokich budynków przyprawia go o zawrót głowy i zataczanie się; wydaje mu się, że domy po obu stronach ulicy zbliżą się i go zmiażdżą. Wyobraża sobie, że nie może przekroczyć pewnego punktu (Kali bro.). Podczas przechodzenia przez most odczuwa niemal nieodparte pragnienie, aby z niego skoczyć. Przymus bardzo szybkiego chodzenia (Lil. t.). Zajęcie błon śluzowych, wydzieliny ropne i krwiste; błoniasta biegunka z rozdzierającymi bólami. Zajęcie nabłonka (nowotwory). Większość objawów jest < nocą; w nocy chory jest bardzo nerwowy. < Nocą albo rano przy wstawaniu (napady padaczkowe). Za dnia więcej kaszlu, nocą więcej biegunki. < Po obudzeniu. O godz. 11 napady nerwowe > od środków pobudzających. Codziennie w południe dreszcz wzdłuż pleców. < W ciepłym pomieszczeniu; nad ogniem; latem; od ciepła łóżka; > od ciepłych napojów. > Na chłodnym świeżym powietrzu, > od mycia zimną wodą; < od zimnego pokarmu; < od lodów. Ruch na ogół <; chodzenie na świeżym powietrzu > jednak bóle pleców, które są < podczas siedzenia. Leżenie na prawym boku = bóle brzucha; kołatanie serca. Gorąco <; istnieje jednak również < od odkrycia się; niechęć do odkrywania się. < Przy wstawaniu z siedzenia. < Przy wdechu. < Od dotykania bolesnych miejsc. > Od zgięcia się wpół. < Od intensywnego myślenia. < Podczas jazdy. > Od ciasnego obwiązania (ból głowy). Odpowiedni dla: histerycznych, nerwowych osób; bólów głowy z przyczyn psychicznych, cechujących się otępieniem głowy. Kobiet z zaburzeniami miesiączkowania. Stanu wyniszczenia. Wychudzonych, słabych, wyglądających na zasuszone kobiet. Guernsey ujmuje to następująco: „zwiędnięty i wysuszony przez chorobę. Dziecko wygląda jak zwiędły starzec”. W niższych potencjach odpowiada konstytucji węglowo-azotowej Grauvogla (Sul., Cupr.), a w wyższych — konstytucji hydrogenoidalnej lub sykotycznej. Wiele objawów występuje po lewej stronie.

Zależności

Antidota: Nat. m. (chemicznie i dynamicznie), Arsen., mleko. Antidota dla Nit. ac. i Arg. nit.: Puls., Calc., Sep.; następne pod względem znaczenia: Lyc., Sil., Rhus, Phos., Sul. Stanowi antidotum dla: Am. caust., skutków tytoniu. Niezgodny: Coff. c. (nasila nerwowy ból głowy). Dobrze działa po: Bry., Spig. (dyspepsja); Caust. (choroby cewki moczowej); Spongia (wole); Verat. (wzdęcia). Po nim dobrze działa: Lyc. (wzdęcia). Podobny do: Arg. met. (A. met. działa na chrząstki, Arg. nit. bardziej na błony śluzowe, skórę, kości i okostną oraz jest odpowiedni dla chorych ze skłonnością do opryszczki); do Aur., Cup., K. bich., Lach., Merc., Merc. cor., Merc. iod., Nat. m., Nit. ac., Thuj. W dolegliwościach spowodowanych uciskiem odzieży podobny do Calc., Bry., Caust., Lyc., Sarsap., Stan. W zastoinowych bólach głowy podobny do Glon. i innych związków Nit. ac. Przy uczuciu ości w gardle podobny do Nit. ac., Hep. (Hep. < od zimna; Arg. n. < w ciepłym pomieszczeniu). Puls. jest jego najbliższym analogiem.

Przyczyny

Obawa, lęk lub przestrach. Jedzenie lodów. Nieumiarkowane nawyki. Wysiłek umysłowy i zmartwienia. Onanizm i rozpusta. Cukier. Tytoń (u chłopców).

1. Umysł

Lęk psychiczny. Bardzo impulsywny; zawsze się śpieszy, lecz niczego nie doprowadza do końca; pozostaje w ciągłym ruchu; chodzi szybko. Niespokojnie śpieszy się na umówione spotkania, bojąc się spóźnienia, choć ma mnóstwo czasu. Melancholijny; nie podejmuje się niczego w obawie, że nie osiągnie powodzenia. Impuls, by rzucić się z okna. Częste błędy postrzegania; błędnie ocenia odległości; boi się narożników domów. Czas zdaje się płynąć bardzo wolno. Obawa podczas przygotowywania się do wyjścia do kościoła albo opery, wywołująca biegunkę. Łatwo wpada w gniew lub podniecenie; gniew wywołuje objawy, kaszel, ból itd. Głęboka melancholia; wyobraża sobie, że pozostawiony sam umrze; obawia się nieuleczalnej choroby mózgu. Nocne pobudzenie nerwowe z gorącem i uczuciem pełności w głowie. Nerwowe, omdlewające i drżące uczucie. Po zamknięciu oczu ukazują się straszliwe twarze. Apatia. Spowolnienie czynności umysłowych; myślenie wymaga wysiłku. Całkowita utrata świadomości. Osłabiona pamięć; nie może znaleźć właściwego słowa. Za dnia buduje zamki na lodzie; nocą ma potworne wizje.

2. Głowa

Zawroty głowy z bólem głowy. Poranny ból głowy (po obudzeniu). Nadmierne przekrwienie głowy. Kłucia w lewej wyniosłości czołowej. Z powodu tak silnego zawrotu głowy nie może chodzić, mówić ani myśleć. Otępienie, splątanie, zawroty głowy, skłonność do upadania na bok. Zatacza się przy pochylaniu; po zamknięciu oczu. Widok wysokich domów wywołuje zawroty głowy; chory czuje, jakby miały się one zewrzeć albo runąć na niego. Chwilowa ślepota ze splątaniem; brzęczenie w uszach, nudności, drżenie. Ryjący ku górze, tnący ruch przez lewą półkulę mózgu. Bóle uciskająco-świdrujące w małych punktach; w kościach; w lewej skroni. Połowiczy ból głowy; padaczkopodobny; okresowy; ból świdrujący < w lewej wyniosłości czołowej, > od ciasnego obwiązania; wskutek wzruszenia lub wysiłku umysłowego, utraty przyjaciół, niedoboru snu; niekiedy ból jest tak silny, że chory traci zmysły; napady często osiągają szczyt w postaci wymiotów żółcią albo kwaśnym płynem. Potyliczny ból głowy. Potyliczny ból głowy słabnie, a czołowy ból głowy narasta. Zastoinowy ból głowy z tętnieniem tętnic szyjnych; chory musi poluzować krawat; głowa wydaje się znacznie powiększona; jakby kości czaszki się rozdzieliły, ze wzrostem temperatury. Uczucie zaciskania skóry głowy; jakby coś było ciasno naciągnięte na czaszkę. Ciągnięcie pasmami po powierzchni mózgu, pozornie w oponach albo zatokach. Ból głowy z uczuciem zimna. Ból głowy ustępujący po ciasnym obwiązaniu głowy chustką. Ból głowy gorszy na świeżym powietrzu. Pobolewanie jednej strony głowy z uczuciem powiększenia odpowiadającego jej oka. Świąd, mrowienie i pełzanie na owłosionej skórze głowy (jak od robactwa); korzenie włosów sprawiają wrażenie ciągniętych ku górze.

3. Oczy

Światłowstręt. Astenopia wskutek niedostatecznej akomodacji; nawet mniej precyzyjna praca męczy wzrok. Nagłe pojawienie się dalekowzroczności. Mgła przed lewym okiem; szare plamy i wężowate ciała w polu widzenia; czarne muszki (zwłaszcza po prawej). Zmętnienie rogówki; owrzodzenie rogówki u niemowląt. Ostre ziarninowe zapalenie spojówek; spojówka intensywnie różowa albo szkarłatnoczerwona; wydzielina obfita, ze skłonnością do śluzowo-ropnego charakteru. Ropne zapalenie oczu; ropa gęsta, żółta i niedrażniąca, < w ciepłym pomieszczeniu albo przy ogniu, > na świeżym powietrzu. Zapalenie spojówek noworodków, ropa gęsta, żółta, obfita i niedrażniąca (wewnętrznie oraz miejscowo w roztworze zawierającym 2 grany na uncję); po nieskuteczności Puls. i Merc.. Zapalenie powiek, grube strupy na powiekach; kąciki czerwone jak krew; obrzęknięte, czerwone mięsko łzowe (wystające jak grudka czerwonego mięsa); skupiska intensywnie czerwonych naczyń biegną od wewnętrznego kącika do rogówki; ziarninowe zapalenie spojówek; < od ciepła. Zapalenie tęczówki. Wzrok i oczy zdają się cierpieć w miarę nasilania się dolegliwości brzusznych.

4. Uszy

Głuchota; dzwonienie; brzęczenie; uczucie rozrywania (po lewej); ból ucha. Świst w lewym uchu z uczuciem zatkania i niedosłuchem.

5. Nos

Silny świąd, zmuszający do tarcia aż do otarcia skóry. Nieżyt nosa z uczuciem zimna, łzawieniem, chorobliwym wyglądem, kichaniem i oszałamiającym bólem głowy (nad oczami); chory musi się położyć. Wydzielina (biaława) ropna ze skrzepami krwi. Wydzielina podobna do gotowanego krochmalu. Owrzodzenie nozdrzy. Bóle kości jak po stłuczeniu.

6. Twarz

Twarz zapadnięta, blada, sina; żółta, wyglądająca na brudną. Chorobliwy wygląd. Wygląd zasuszony. Przedwcześnie postarzały wygląd. Twarde plamy na czerwieni górnej wargi, bledsze od wargi i bolesne przy dotyku. Wargi suche i lepkie, bez pragnienia.

7. Zęby

Dziąsła obrzęknięte, zapalne, łatwo krwawiące, bolesne przy dotyku. Dziąsła tkliwe i łatwo krwawiące, lecz ani bolesne, ani obrzęknięte. Nerwoból twarzy, zwłaszcza w gałęzi podoczodołowej nerwu piątego oraz w nerwach biegnących do zębów; ból intensywny, w szczycie nasilenia z towarzyszącym nieprzyjemnym, kwaśnym smakiem w ustach. Twarz wykrzywiona kurczowo; szczęki zaciśnięte. Zęby wrażliwe na zimną wodę. Ból zębów podczas żucia; po spożyciu zimnych albo kwaśnych rzeczy.

8. Jama ustna

Suchy język z pragnieniem. Brodawki języka wydatne, sterczące i bolesne; koniec języka czerwony i bolesny. Język biały i wilgotny. Czerwona smuga wzdłuż środka języka. Cuchnący zapach z ust. Ślinotok. Gęsta flegma w jamie ustnej. Wnętrze jamy ustnej pokryte białawoszarym nalotem.

9. Gardło

Ciemnoczerwone zabarwienie języczka i cieśni gardzieli. Uczucie, jakby tkwiła tam drzazga, przy przełykaniu, oddychaniu albo poruszaniu szyją. Gęsty, ciągliwy śluz w gardle, zmuszający do chrząkania. Surowość, bolesność i drapanie w gardle. Pieczenie i suchość cieśni gardzieli oraz gardła. Białe plamy w gardle. Napadowe kurcze przełyku. Owrzodzenia: rtęciowe, kiłowe i skrofuliczne.

10. Łaknienie

Nieodparte pragnienie cukru (lecz cukier powoduje <); wieczorem. Pragnienie sera. Smak słodkawo-gorzki. Jedzenie łagodzi nudności, lecz powoduje < bólów żołądka. Ciepłe napoje >; zimne napoje albo lody powodują < bólów żołądka. Jedzenie albo łyk wina > głowę; kawa <. Najmniejsza ilość pokarmu powoduje < bólu w gastralgii; wzdęcia. Płyny przechodzą przez niego na wylot (w cholerze niemowlęcej). Ciepłe płyny >, zimne < bóle żołądka. Po obfitym posiłku napad padaczkowy. Nudności po każdym posiłku, zwłaszcza po obiedzie.

11. Żołądek

Gastralgia, zwłaszcza u delikatnych, nerwowych kobiet; wywołana dowolnym wzruszeniem, niedoborem snu albo okresem miesiączki. Zapalenie żołądka; zapalenie żołądka i jelit. Gryzący ból po lewej stronie żołądka. Ucisk z uczuciem ciężkości (uczuciem guza) i nudnościami. Drżenie i tętnienie w żołądku. Większości dolegliwości żołądkowych towarzyszy gwałtowne odbijanie. Odbijanie powietrzem, któremu towarzyszy cofnięcie do ust niestrawionego pokarmu (Pho., Fer.). Po ziewaniu uczucie, jakby żołądek miał pęknąć; gazy cisną ku górze, lecz przełyk wydaje się kurczowo zamknięty; stąd bezskuteczna próba odbicia, z silnym uczuciem duszenia, uciskającym bólem żołądka, omdlewającymi nudnościami, napływem wody do ust oraz niemożnością poruszenia się; napad ustąpił po kwadransie wśród częstego, gwałtownego uchodzenia gazów. Wymioty płynem, żółcią, czarne wymioty; z niepokojem w okolicy przedsercowej. Wymiociny zabarwiły pościel na czarno. Budzi się o północy z uciskiem w żołądku, jak od ciężkiego guza, wywołującym wymioty; rano wymiotuje szklistym, ciągliwym śluzem, dającym się wyciągać w nitki. Ciepło w nadbrzuszu. Gryzący ból jak od owrzodzenia w nadbrzuszu. Kłujący ból jak od owrzodzenia po lewej stronie żołądka, gorszy od dotyku i głębokiego wdechu. Ból narasta i ustępuje powoli. Mały punkt między wyrostkiem mieczykowatym a pępkiem wrażliwy na najlżejszy ucisk; bóle promieniują we wszystkich kierunkach. Ból po lewej stronie żołądka, poniżej żeber prawdziwych, < podczas wdechu i od dotykania tego miejsca. Bólom żołądka towarzyszą silny skurcz mięśni klatki piersiowej i duszność; nadmierne nagromadzenie gazów; pobudzenie nerwowe albo uczucie jakby ściskania w imadle.

12. Brzuch

Uczucie kuli wznoszącej się z brzucha do gardła. Kłucia przez brzuch (po lewej stronie), jak wstrząsy od prądu, zwłaszcza przy przechodzeniu ze spoczynku do ruchu. Ból brzucha jak przy obolałości; z wielkim głodem; > po jedzeniu, lecz zamiast bólu pojawia się drżenie. Gwałtowne napady bólu w nieregularnych odstępach; chory tarza się po podłodze; okrężnica zstępująca tkliwa przy dotyku; oddaje stolec podobny do tasiemca. Pełność, uczucie ciężkości i rozdęcie z niepokojem. Wzdęcia. Kurczowe ściskanie. Bóle tnące. Zaciskanie, jakby brzuch był ciasno przewiązany opaską. Ból w podżebrzach. Nietolerancja sznurowania w okolicy podżebrzy.

13. Stolec i odbyt

Cholera niemowlęca u zasuszonych, podobnych do mumii dzieci; stolce zielone, śluzowate, głośne, z gazami, < nocą. Jak szpinak w płatkach. Zielone, śluzowate, strzępiaste stolce z silnym parciem ku dołowi w podbrzuszu; błoniasty stolec podobny do nieczłonowanego tasiemca; krew, śluz i nabłonek; często z dużą ilością gazów; po jedzeniu cukru; po piciu; „gdy tylko wypije choć odrobinę, natychmiast przechodzi ona na wylot”; wskutek każdego podniecenia. Zaawansowana czerwonka z podejrzeniem owrzodzenia. Zaparcie i suchy kał. Tasiemiec albo glisty z uczuciem świądu odbytu. Guzki krwawnicze z pieczeniem albo parciem; krwawiące. Pieczenie w jednym punkcie przedniej ściany odbytnicy (prawdopodobnie w gruczole krokowym).

14. Narządy moczowe

Nerwoból nerki; ból przy dotykaniu okolicy nerkowej. Mocz ciemnoczerwony; zawiera osad nabłonka nerkowego i kryształy kwasu moczowego (zwłaszcza po Caust.). Nagłe parcie na mocz; częste i obfite oddawanie bladego moczu. Nietrzymanie moczu nocą i za dnia. Cewka moczowa od ujścia do pęcherza gorąca i piekąca; < przy ujściu i za moszną. Mocz piecze podczas oddawania; cewka wydaje się obrzęknięta. Niemożność oddawania moczu strumieniem skierowanym do przodu. Sączący się śluz z cewki moczowej: nocą gęsty, biały. Kłucia w końcowym odcinku cewki; cięcie od tylnej części cewki do odbytu podczas wydalania ostatniej kropli moczu. Zapalenie oraz gwałtowne piekące albo przeszywające bóle cewki moczowej ze wzmożeniem rzeżączkowej wydzieliny. Priapizm, krwawienie z cewki moczowej. Zwężenie cewki moczowej. Dy­zuria, krwiomocz i gorączka. Ból jak od owrzodzenia w środkowej części cewki, jak od drzazgi. Strumień moczu rozdziela się.

15. Męskie narządy płciowe

Owrzodzenie napletka podobne do wrzodu twardego. Owrzodzenia napletka; małe, pokryte ropą; później szerzące się, miseczkowate, z nalotem podobnym do łoju. Impotencja; wzwody występują, lecz zanikają przy próbie odbycia stosunku. Brak pożądania, narządy pomarszczone. Stosunek bolesny; cewka moczowa jakby napięta albo wrażliwa przy ujściu. Bolesne napięcie podczas wzwodu, przygięcie prącia, krwawienie z cewki i ból przeszywający w cewce, biegnący od tyłu ku przodowi. Cewka obrzęknięta, twarda, guzowata, bolesna. Kurczowy skurcz mięśnia dźwigacza jądra; jądro podciągnięte wysoko. Ból jąder i moszny jak od ukłuć szpilkami i igłami, < po prawej. Zapalenie jądra. Pieczenie w punkcie w przedniej części odbytnicy (gruczoł krokowy).

16. Żeńskie narządy płciowe

Bóle jajnika; uczucie, jakby po zajętej stronie występował ogromny obrzęk. Wypadanie macicy z owrzodzeniem ujścia albo szyjki; z obfitą, żółtą, drażniącą wydzieliną upławową oraz częstym krwawieniem z miejsc owrzodzenia. Miesiączka nieregularna; skąpa (z astmą). Miesiączka zbyt obfita albo zbyt skąpa, zbyt wczesna albo zbyt późna. Wszystkie objawy < przed miesiączką i podczas niej. Stosunek bolesny, po którym występuje krwawienie z pochwy. Orgazmy nocą. Krwotok maciczny. Krwotok maciczny z nerwowym eretyzmem w okresie przekwitania; także u młodych wdów i kobiet, które nie rodziły; powracający napadowo, z bolesnością okolicy jajników i bólami promieniującymi do kości krzyżowej oraz ud. Podczas ciąży żołądek jakby miał pęknąć od gazów; uczucie rozszerzenia głowy. Drgawki połogowe; tuż po napadzie leży spokojnie, lecz przed kolejnym staje się bardzo niespokojna.

17. Narządy oddechowe

Astma czysto nerwowa; skurcz mięśni oddechowych; wielka duszność, < w zatłoczonym pomieszczeniu. Śluzowo-ropna plwocina, sprawiająca wrażenie pochodzącej ze ściany krtani. Odkrztuszanie ropnej plwociny z domieszką jasnej krwi. Wewnętrzna bolesność krtani i dołka szyjnego, gorsza rano. Przewlekłe zapalenie krtani u śpiewaków; podniesienie głosu wywołuje kaszel. Wyraźna chrypka, niekiedy utrata głosu; uczucie, jakby coś zatykało struny głosowe. Kaszel z uczuciem bolesności po lewej stronie klatki piersiowej, uniemożliwiającym leżenie na niej. Wieczorny kaszel gorszy od dymu tytoniowego. Kaszel < wieczorem i nocą. Duszący kaszel w południe. Napady kaszlu wywołane przez: flegmę w krtani; podrażnienie pod mostkiem; napad gniewu; śmiech; pochylanie się; palenie; wchodzenie po schodach; położenie się; obudzenie. Krwioplucie.

18. Klatka piersiowa

Pobolewanie i ból napinający w różnych, małych punktach klatki piersiowej. Ciężar jak od kamienia pośrodku mostka. Pieczenie w klatce piersiowej; uczucie ciepła między łopatkami a mostkiem. Gwałtowne kurcze i ból mięśni klatki piersiowej.

19. Serce

Napadowe kołatanie serca z nudnościami. Gwałtowne kołatanie serca; po południu z omdlewającymi nudnościami; wywołane dowolnym podnieceniem emocjonalnym albo nagłym wysiłkiem mięśniowym; od leżenia na prawym boku. Dławica piersiowa, intensywny ból w klatce piersiowej i okolicy serca; chory z trudem oddycha. Niemiarowa (przerywana) czynność serca, z nieprzyjemnym uczuciem pełności, < gdy chory zwraca na nią uwagę, > podczas poruszania się na świeżym powietrzu.

20. Szyja i plecy

Mięśnie prawej strony szyi bolesne i sztywne. Bolesność okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Uczucie ciężkości w kości krzyżowej, rozciągające się wzdłuż miednicy z bolesnym ciągnięciem. Uczucie ciężkości z wrażeniem porażenia, uniemożliwiające długie siedzenie i zmuszające chorego podczas chodzenia do prostowania piersiowego odcinka kręgosłupa. Ból okolicy lędźwiowej, < przy wstawaniu z siedzenia; > podczas stania albo chodzenia. Ból w spojeniach krzyżowo-biodrowych z uczuciem, jakby kości były tam luźne. Zmęczenie pleców. Ucisk w plecach nocą.

21. Kończyny

Drżenie. Znużenie. Zmęczenie przedramion i nóg.

22. Kończyny górne

Ciągnięcie w barkach. Ból lewego barku i ramienia. Ból reumatyczny lewego nadgarstka. Lewe ramię ciężkie. Nocny świdrujący ból kości łokciowej. Drętwienie ramion i barków z przeczulicą. Ból nadgarstka i stawów palców. Ręce drżą. Drętwienie końców palców.

23. Kończyny dolne

Chód zataczający się. Znużenie kończyn dolnych z zawrotami głowy jak w upojeniu. Ból łydek przez całą noc; zmęczenie jak po długiej podróży. (Porażenne uczucie ciężkości i osłabienie, tak że chory nie wiedział, gdzie je ułożyć.). Uczucie ciężkości i osłabienie nóg. Kończyny, zwłaszcza kolana, nagle podrywają się nocą. Zmęczenie ze sztywnością. Obrzęk stóp.

24. Objawy ogólne

Nieczułość; drgawki twarzy i kończyn górnych; szczękościsk; rozszerzone źrenice. Napady padaczkowe wywołane przestrachem albo podczas miesiączki (nocą albo rano przy wstawaniu). Pląsawicze ruchy drgawkowe wszystkich kończyn. Zmęczenie. Drżące osłabienie z towarzyszącą ogólną niemocą. Uczucie rozszerzania, zwłaszcza twarzy i głowy, z wrażeniem, jakby kości czaszki się rozdzielały; ze wzrostem temperatury. Stan znieczuliczo-przeczuliczy powierzchni ciała. Uczucia kłucia w różnych częściach ciała. Wychudzenie. Puchlina; obrzęk nóg i wodobrzusze. Utrata ruchów dowolnych. Paraplegia wskutek przyczyn osłabiających. Uczucie drzazg w różnych częściach ciała, zwłaszcza w błonach śluzowych.

25. Skóra

Narośla o kształcie brodawek. Skóra niebieskoszara, fioletowa albo brązowa, aż do prawdziwie czarnej. Sinoczarne wykwity (w płonicy). Świąd. Swędząca krosta. Liszajec. Półpasiec. Ospa prawdziwa. Róża. Pokrzywka. Skóra brązowa, napięta i twarda. Brodawki.

26. Sen

Niespokojny nocą; kiedy już zaśnie, ma wszelkiego rodzaju niepokojące sny. Niespokojny, odurzający sen ze strasznymi snami o wężach itd. Fantazje i obrazy nie pozwalają zasnąć. Budzi się rano, śni, że jest głodny, i budzi się ze wzdęciem, kurczami i przeszywającymi ukłuciami. Stan soporowy. Nocne pobudzenie nerwowe z gorącem głowy. Niespokojny sen z odurzeniem i bólem głowy.

27. Gorączka

Uczucie zimna i nudności. Dreszcze, przemieszczające się albo stałe, trwają dłużej niż gorąco i szybko powracają po odkryciu się; oba okresy bez pragnienia. Uczucie zimna. Zimno wzdłuż pleców w południe, rozciągające się od potylicy do końca kości guzicznej, następnie ku górze pleców i ponad bark. Nocne poty. Poranne poty. Płonica.