Natrum Nitricum
autorstwa Timothy F. Allen — Encyklopedia czystej Materia Medica
Azotan sodu, NaNO3.
Saletra sześcienna, saletra chilijska.
Przygotowanie, roztwory w wodzie.
Źródła.
1, dr „E.” przyjął rano na czczo 1/2 drachmy, próby lekowe Grossa, Archiv. f. Hom., 13, 2, s. 179; 2, dr „H.” przyjął 1 1/2 drachmy, ibid. (Nr
3 do 8, próby lekowe Loefflera, B. and L. Zeit. 1848, Frank's Mag., 4, 244); 3, Weidner przyjął 2 uncje i 6 drachm w ciągu tygodnia; 4, Löhr przyjął tyle samo co poprzedni; 5, Gillmeister przyjął 5 uncji i 3 drachmy w ciągu dwunastu dni; 6, Deetz przyjął 3 uncje i 2 drachmy w ciągu ośmiu dni; 7, Lambert przyjął 4 uncje i 2 drachmy w ciągu dziesięciu dni; 8, ogólne wyniki uzyskane u wszystkich uczestników prób lekowych; 9, Boecker, All. Zeit. f. Hom., 2d suppl., s. 44, próba lekowa na zdrowym mężczyźnie, który co godzinę przyjmował łyżkę roztworu 2 1/2 uncji substancji w 8 uncjach wody.
UMYSŁ
- Bardzo zły humor (ociężałość umysłowa), 5.
GŁOWA
UCHO
- Ból w prawym uchu, jakby w błonie bębenkowej; rodzaj bólu ucha; z uczuciem ciepła wewnątrz ucha, wieczorem, 2.
TWARZ
- Twarz blada; rysy twarzy zwiotczałe, 5.
- Pod koniec próby lekowej twarz stawała się bledsza i bardziej wychudła, 4.
- W ostatnich dniach próby lekowej twarz wydawała się szczuplejsza i bledsza, 3.
- Ból wciskający się w głąb kości jarzmowej (drugi dzień), 1.
JAMA USTNA
- Język.
- Język białawy, 4.
- Ogólnie jama ustna.
- Dokuczliwa, piekąca suchość w jamie ustnej i gardle, 6.
- Smak. [10.]
- Smak zmieniony, niemal kwaśny, 1.
- Kwaśny smak i kwaśne odbijania, przez krótki czas, niemal jak przy zgadze (drugi dzień), 1.
- Swoisty, niemal miedziany smak na wargach i języku przez całe przedpołudnie, 2.
GARDŁO
- Kilka tępych ukłuć w tylnej części gardła, zawsze przy wciąganiu powietrza przez nos, wieczorem podczas leżenia w łóżku, 2.
ŻOŁĄDEK
- Słaby apetyt, 5.
- Mniejszy apetyt na zwykłe potrawy, zwłaszcza na poranną kawę, którą zazwyczaj bardzo lubi (po dwóch godzinach), 1.
- Niechęć do kawy przez dwa dni, 1.
BRZUCH
- *Wzdęcie i uczucie ciężkości w podbrzuszu, z oddawaniem dużej ilości gazów (po kwadransie); następnie odbijania, 2.
- Bezbolesne burczenie w jelitach, 4.
- *Dolegliwości z wzdęciem, powodujące bóle uciskające w dołku podsercowym i wyżej, pod mostkiem, [i po lewej stronie. [°]
-Lippe.] jakby w klatce piersiowej, nasilające się po wysiłku fizycznym; ustępujące po oddaniu gazów lub odbijaniu (po dziewięciu godzinach), 2. [20.]
- Pewien ból jelit w ostatnich dniach próby lekowej, 5.
- Lekkie bóle brzucha, po których wystąpiły trzy kolejne napady biegunki, z ustąpieniem bólu; następnego ranka oddał całkowicie prawidłowy stolec, 9.
- *Mięśnie brzucha boleśnie kurczą się w kierunku kręgosłupa, 1.
STOLEC
- Stolec zawsze składał się z oddzielnych mas kałowych, wydalanych z wielkim wysiłkiem; w ostatnich dniach próby lekowej występowało też stałe parcie na stolec, 7.
- Wypróżnienie bardzo utrudnione, dopiero po wysiłku; stolec obfity, po nim uczucie, jakby pozostało jeszcze więcej do wydalenia, o godz. 14.00 (po czterdziestu ośmiu godzinach), 2.
- Wypróżnienie opóźnione o jeden dzień, 4.
NARZĄDY MOCZOWE
- Oddawanie moczu.
- Okresami częste, bardzo dokuczliwe parcie na mocz, ze wzmożonym wydzielaniem błony śluzowej dróg moczowych, o czym świadczyło zmętnienie moczu oraz obfity osad śluzowy, 6.
- Obfite oddawanie moczu, którego ilość, mimo letnich upałów, wynosiła jednego dnia 61 uncji, następnego 82 uncje, a trzeciego dnia 84 uncje, 3.
- Mocz.
- Mocz stał się wyjątkowo jasny i miał wysoki ciężar właściwy; okresami był mętny i wytrącał nieco śluzowaty osad, 5.
- Zwiększone wytwarzanie moczu mimo obfitego pocenia się podczas bardzo gorącej pogody; ilość moczu przekraczała ilość przyjętych płynów, podczas gdy wcześniej i później stosunek ten był odwrotny; ciężar właściwy wzrósł; gdy pozwolono kropli moczu spaść na papier, pozostawały opalizujące, krystaliczne łuski, 6. [30.]
- Ciężar właściwy moczu wzrósł z 1005 (przed przyjęciem leku) do 1010, 1015, 1020, a w końcu do 1025; wcześniej mocz był czerwonawożółty, obecnie stale stawał się jaśniejszy, a wkrótce po odstawieniu leku odzyskał swą wcześniejszą ciemną barwę, 4.
KLATKA PIERSIOWA
- Bóle uciskające poniżej zewnętrznej części prawego mięśnia piersiowego, jakby między żebrami i na ich powierzchni, przy głębokim oddychaniu i przy każdym wdechu, podczas siedzenia w pochyleniu, 2.
TĘTNO
- Tętno wynoszące prawidłowo 75 zwolniło, raz do 63, 6.
- Tętno zwykle wynosiło od 75 do 80, podczas próby lekowej niemal zawsze poniżej 75, okresami zaledwie 66; w ostatnich dniach próby lekowej prawidłowe napięcie tętna zdawało się całkowicie zanikać, 7.
- Tętno przed próbą lekową wynosiło średnio 65, drugiego dnia spadło do 62, siódmego dnia do 52 i przez całą próbę lekową pozostawało poniżej 60; po odstawieniu leku przyspieszyło i po pięciu dniach powróciło do prawidłowej częstości, 15.
- Przed przyjęciem leku tętno nigdy nie przekraczało 60, po jego przyjęciu nigdy nie przekraczało 50, a raz wynosiło tylko 40; sześć dni po odstawieniu leku wynosiło 54, a po dziesięciu dniach 58; przed przyjęciem leku różnica częstości tętna między pozycją siedzącą a stojącą wynosiła od 10 do 15 uderzeń, natomiast podczas przyjmowania leku tylko od 4 do 8 uderzeń, 4.
- Tętno, które dawniej było duże i pełne, z każdym dniem stawało się mniejsze i bardziej miękkie, 5.
KOŃCZYNY OGÓLNIE
- Swoiste bolesne odczucie w stawach i mięśniach przywodzicielach ud; w miejscach tych nie stwierdzano jednak żadnych widocznych zmian, 6.
- Uciskające pobolewanie, jak ból po stłuczeniu, w stawach stóp, palców stóp, barków i palców rąk (po trzech kwadransach), 2.
KOŃCZYNY GÓRNE
- Rozpierający ból w pierwszych stawach prawego palca wskazującego i środkowego, 2.
OBJAWY OGÓLNE. [40.]
- Przed przyjęciem leku krew była ciemnoczerwona, nieco gęsta, zawierała tylko nieliczne ciałka bezbarwne i wiele ciałek elementarnych; krzepła w ciągu ośmiu minut; oddzielanie się surowicy następowało bardzo szybko, tak że po godzinie skrzep nie wydawał się znacznie większy niż po piętnastu godzinach; skrzep był bardzo zwarty; po przyjęciu saletry krew miała barwę i konsystencję soku wiśniowego; występowały liczne ciałka bezbarwne; krzepła w ciągu trzech minut i trzydziestu trzech sekund; oddzielanie się surowicy było nieco powolne, a skrzep niezbyt zwarty, 3.
- Przed próbą lekową krew była ciemnoczerwona i gęsta, z dość licznymi ciałkami bezbarwnymi; krzepła w ciągu dziewięciu minut; skrzep był zwarty i sprężysty; po przyjęciu leku krew przypominała sok wiśniowy, zawierała liczne i bardzo duże ciałka bezbarwne; krzepła w ciągu czterech minut i pięćdziesięciu dziewięciu sekund, 4.
- Przed przyjęciem leku krew była ciemnoczerwona, zawierała liczne ciałka bezbarwne i krzepła w ciągu siedmiu minut i czterech sekund; skrzep był zwarty i sprężysty; po przyjęciu leku krew przypominała sok wiśniowy, zawierała mniej ciałek bezbarwnych, lecz były one znacznie większe; krzepła w ciągu sześciu minut i dwudziestu trzech sekund; skrzep był bardzo miękki i kruchy, 5.
- Przed przyjęciem leku krew miała ciemną barwę, zawierała dość liczne ciałka bezbarwne, przeważnie większe od barwnych, i krzepła w ciągu trzynastu minut i pięciu sekund; skrzep był zwarty; po przyjęciu leku krew miała jaśniejszą barwę, zawierała bardzo liczne duże ciałka barwne i krzepła w ciągu siedmiu minut i piętnastu sekund; skrzep był miękki i bardzo kruchy, 6.
- Przed próbą lekową krew była jasnoczerwona i krzepła w ciągu dwunastu minut i trzydziestu sześciu sekund; skrzep był zwarty i sprężysty; później krew przypominała sok wiśniowy; krwinki czerwone były bledsze niż prawidłowo; występowały liczne ciałka bezbarwne; krew krzepła w ciągu sześciu minut i pięćdziesięciu sekund; skrzep był miękki i bardzo kruchy, 7.
- Barwa i konsystencja krwi zmieniły się tak, że krew stała się podobna do soku wiśniowego; wzrosły liczba i wielkość ciałek bezbarwnych; barwa krwinek czerwonych stała się bledsza; krew krzepła szybciej; zwiększyła się zawartość wody we krwi, z odpowiednim zmniejszeniem zawartości substancji stałych; zmniejszyła się ilość składników tłuszczowych; wzrosła zawartość soli nieorganicznych w surowicy (pozostałość po spaleniu); zmniejszyły się spoistość i zwartość skrzepu oraz zawartość jego składników stałych, a wzrosła zawartość soli nieorganicznych, 8.
- Wynik pojedynczego badania wykonanego każdorazowo przed przyjęciem leku i po nim wykazał zwiększenie zawartości wody we krwi odwłóknionej, a także w surowicy; zmniejszenie zawartości składników stałych zarówno we krwi odwłóknionej, jak i w surowicy; ogólne zmniejszenie liczby krwinek; zmniejszenie ilości albumin oraz niewielki wzrost ilości fibryny; wzrost ilości soli rozpuszczalnych; mniej skrzepu i więcej surowicy, 9.
- Osłabienie z niechęcią do wysiłku umysłowego i fizycznego, 7.
- Osłabienie tak znaczne, że nie mógł przejść daleko bez wielokrotnych odpoczynków; narastało ono w następnych dniach, tak że siódmego dnia z trudem pozostawał na nogach, 6.
- Osłabienie i wyczerpanie, zwłaszcza w kolanach, podczas chodzenia (po niewielkim upuście krwi); wcześniejsze upuszczanie krwi w ogóle na niego nie wpływało, 4. [50.]
- Nietypowe uczucie krańcowego wyczerpania, utrzymujące się przez pewien czas; z każdym dniem narastało; było nasilane przez każdy ruch, a wchodzenie po schodach sprawiało szczególną trudność, 5.
- Osłabienie stało się tak znaczne, że wieczorem po niewielkim wysiłku był bliski omdlenia (cztery dni po próbie lekowej), 6.
SEN
- Stała skłonność do snu, który nie przynosił wypoczynku, 7.
- Obezwładniającą skłonność do snu zaobserwowano podczas prób lekowych u innych osób, 8.
GORĄCZKA
- Uczucie zimna.
- Delikatne uczucie chłodu przepływa przez ciało, zwłaszcza przez jego górną część i ramiona; po nim, po kwadransie spędzonym w łóżku, następuje wzmożone ciepło, 2.
- Dreszcze z drżeniem całego ciała, występujące okresami (pierwszy dzień), 1.
- Obniżona ciepłota stóp, odczuwana subiektywnie i stwierdzana obiektywnie, sięgająca ku górze aż do łydek (pierwszy dzień), 1.
- Lodowate zimno lewej stopy, sięgające do połowy podudzia; zauważalne zarówno w ciepłym pokoju, jak i podczas chodzenia, 2.
- Gorąco.
- Cała lewa małżowina uszna stała się piekąco gorąca (bez żadnej innej przyczyny), podczas gdy prawa pozostała zimna; uczucie gorąca wkrótce rozszerzyło się na lewą skroń, a po pewnym czasie zmieniło się w ból wciskający się w głąb; następnie uczucie gorąca rozszerzyło się na prawą stronę głowy, zwłaszcza na ucho zewnętrzne, i od tego miejsca rozeszło się ogólne gorąco po twarzy, z bólem uciskającym w okolicy lewego guza czołowego, po południu, 2.