Moschus
van John Henry Clarke — Woordenboek van de praktische Materia Medica
moschiferus. Muskushert. N. O. Mammalia. Trituratie van de ingedikte afscheiding in de preputiale follikels.
Klinisch
Angina pectoris / Katalepsie / Kroep / Diabetes / Dyspneu / Epilepsie / Flauwvallen / Hartfalen / Herpes, mercurieel en venerisch / Hik / Hypochondrie / Hysterie / Hystero-epilepsie / Impotentie / Laryngismus / Longen, verlamming van / Zwangerschap, klachten tijdens / Woedeaanvallen / Steken / Buiktyfus / Duizeligheid / Kinkhoest
Kenmerken
De bekende kracht van muskus . het parfum . om bij sommigen reeds door alleen eraan te ruiken flauwvallen op te wekken, geeft de voornaamste leidraad voor het gebruik ervan in de homoeopathie: valt gemakkelijk flauw; valt door de geringste opwinding volkomen flauw; scheldt en raast totdat zij bewusteloos neervalt; globus hystericus eindigend in bewusteloosheid; valt flauw tijdens het eten gedurende de menses; valt flauw door hartziekte. Alle klachten waarbij gemakkelijk flauwvallen een leidend begeleidend verschijnsel is, kunnen Mosch. behoeven. Koude is een ander kernsymptoom. "Bij nerveuze of krampachtige klachten waarbij de patiënt zich zeer koud voelt: bij epileptische aanvallen waarbij rigor of rillerigheid aanwezig is, of huiveringen alsof de patiënt het zeer koud had" (H. N. G). De koude kan algemeen zijn, of slechts afzonderlijke delen betreffen, zoals één wang of één voet. Bleekheid gaat ermee gepaard. Gevoel alsof een koele wind over lichaamsdelen blaast. Koude in de tibiae. Verwant aan de koude is een ander kenmerk van Mosch. . spanning: spanning in spieren, in huid, in geest. Spanning in de rug of vóór de menses; spanning in de ledematen, zij voelen te kort aan. Naar buiten drukkend gevoel in het hart. Spasmen en trekkingen. Subsultus tendinum bij koortsen. Spasme van het strottenhoofd. Spasme van de borst; van het hart, algemene convulsies. De geslachtsdrift is bij beide geslachten, zelfs bij bejaarden, sterk verhoogd. Diabetes met impotentie is door Mosch. genezen; het heeft overmatige dorst en andere symptomen van diabetes. Mosch. is geschikt voor verwende, gevoelige naturen en hysterische vrouwen en mannen. Onder de eigenaardige gewaarwordingen zijn: Alsof men van een hoogte valt. Alsof hij zo snel werd rondgedraaid dat hij de door de beweging veroorzaakte luchtstroom waarnam. Alsof koude, natte pappen op het hoofd lagen. Hoofdpijn alsof door een zwaar gewicht. Alsof er herhaaldelijk een koord werd aangetrokken en aangespannen zodat het hoofd in tweeën werd gesneden. Alsof een spijker op het achterhoofd drukte, waarvan de punt de hersenen doorboorde. Suizen in de oren als van een harde wind of van de vleugel van een vogel. Alsof de gelaatsspieren te kort waren. Beweging van de onderkaak alsof hij kauwde. Alsof alles in de buik werd samengesnoerd. Het deel waarop men ligt voelt ontwricht of verstuikt aan. Alsof het strottenhoofd zich op de adem sloot. Alsof koude lucht op hem blies. Er is < door druk. Beweging <; moet gaan liggen en stil liggen. Duizeligheid < bij bukken; > bij overeind komen. Brandende hitte in bed. Warm worden > spanning in het hoofd. Zitten in een kamer < spanning in het hoofd; = hoofdpijn en misselijkheid; = pijn in het achterhoofd. > In de open lucht. Koud worden < spanning in het achterhoofd; = krampen; krampachtige en verstikkende beklemming van de borst. Wil zich ontdoen van bedekking. < Na coïtus (braken). < Na een maaltijd; tijdens een maaltijd. < Op de zijde waarop men heeft gelegen.
Relaties
Geantidoteerd door: Camph. (bewusteloosheid en koude), Coff. Antidotum voor: Therid. (hoofdpijn). Vergelijk: Bij neuralgische pijnen en functionele aandoeningen na kou vatten, Amm., Ign., Mag. m., Valer. Eén hand koud, de andere heet, Chi., Dig., Pul., Ip. Misselijkheid bij het zien van voedsel, Colch., Lyc., Phos. ac., Saba, Spi. (bij de geur van voedsel, Colch., Eup. perfol.). < Na coïtus, K. ca. Pijn vóór de menses > door de vloeiing, Lach. (Mosch. heeft trekkend en sleurend gevoel aan het begin van de menses, dat met de vloeiing ophoudt; Zinc. heeft branden in de linker eierstok, dat met de vloeiing ophoudt.) Hysterie, Plat. Schelden, Pallad. (maar Mosch. gaat ermee door tot zij bewusteloos neervalt), Therid. Valt gemakkelijk flauw, Ign. Geen reactie door prikkelbare zwakte, Ambr., Agar., Asaf., Camph., Cast., Chi., Cocc., Coff., Cypr., Scutel., Tarent., Val., Zn. [Castor. heeft pijnen > door druk, Nux m. waarnemingsfouten, slaperig, valt flauw, meteorisme. Val. zenuwen geïrriteerd, kan niet stilzitten, > door bewegen, smaak talgachtig, slijmerig. Asaf. omgekeerde peristaltiek; ranzige oprispingen. Mag. m. valt flauw bij het middagmaal, > door oprispingen; hoofdpijn > door druk en inwikkelen; hartkloppingen > door bewegen; brokkelige ontlasting.]
Oorzakelijkheid
Kou vatten.
1. Geest
Opwinding als van alcohol. Grote verstrooidheid, soms met verwarde spraak. Verzonkenheid, waarbij de patiënt tegen zichzelf spreekt en gebaren maakt alsof hij van zijn verstand beroofd was. Drukke bedrijvigheid, met zwakte, zodat alles uit de handen valt. Prikkelbare stemming. Huilt het ene ogenblik, onbedwingbaar lachen het volgende. Klachten en jammeren wegens overmatige pijnen, met onvermogen de aangetaste plaats aan te wijzen; wanneer men haar ondervraagt, klaagt de patiënt nog dringender, maar zonder te zeggen waar zij lijdt. Angst voor de dood en buitensporige vrees voor het sterven. Hypochondrische angst, soms met hartkloppingen. Uiterst twistzieke stemming en grote prikkelbaarheid, met drift, die zelfs tot razernij overgaat. Zeer hevige woede, raast en scheldt tot de mond droog is, de lippen blauw, de ogen starend, het gelaat doodsbleek, en zij bewusteloos neervalt. Verlies van geheugen.
2. Hoofd
Duizeligheid en flikkeren voor de ogen, bij de geringste beweging van het hoofd of de oogleden. Duizeligheid < bij bukken, > bij oprichten. Duizeligheid, zelfs tot verlies van bewustzijn, of met flauwvallen. Duizeligheid, met gevoel alsof men valt. Duizeligheid, met misselijkheid en braken, moet gaan liggen, en verlangen naar koffie. Duizeligheid alsof door dronkenschap. Hoofdpijn, met misselijkheid en braken, die tot gaan liggen dwingt. Zwaar gevoel in het hoofd. Drukkende en bedwelmende hoofdpijn, vooral juist boven de neuswortel; met misselijkheid in de avond, > door het hoofd te bewegen, en in een kamer, > in de open lucht. Krampachtig en spanningsvol trekkend gevoel in het hoofd, en vooral in het achterhoofd, zich bijna uitstrekkend tot de nek; met misselijkheid, < in de avond, bij zitten in een kamer, en bij koud worden, > in de open lucht, en bij warm worden. Congestie in het hoofd. Bloedstuwing naar het hoofd, zwaar gevoel in het hoofd. Zeurende en borende pijn in het achterhoofd, alsof er een spijker in de hersenen werd gedreven; < bij zitten in een kamer.
3. Ogen
Ogen mat, met drukkende pijn in de ooghoeken. Tranenvloed. Ogen star, fonkelend, met een soort duizeligheid en verstrooidheid. Plotselinge verduistering van de ogen. Ogen naar boven gedraaid, star en glanzend. Drukkend gevoel, jeuk en puistjes aan de ogen. Kleine rode puistjes op de bovenoogleden. Jeuk in de ooghoeken.
4. Oren
Uitslag op de oren, met brandende pijn na krabben. Kraken en knappen in de oren. Gebulder voor de oren. Knal in het (r.) oor als het schot van een kanon, gepaard gaand met afscheiding van enkele druppels bloed. Zingende tinnitus. (Lawaai in de oren sinds vier jaar, als een krijsende stoommachine, stopt en verandert van karakter; dateert van de bevalling en treedt op tijdens de menstruatieperiode. R. T. C.). Slechthorendheid. Afscheiding van oorwas uit de oren.
5. Neus
Neusbloeding. Tinteling in de punt van de neus, alsof door insecten.
6. Gezicht
Hitte in het gezicht, soms zonder roodheid, en met matte ogen. Hitte in één (l.) wang, zonder roodheid, terwijl de andere (r.) rood is zonder hitte. Bleek gelaat, met transpiratie. Beweging van de onderkaak alsof hij kauwde. Grauwbleke gelaatskleur. Spanning in de spieren van het gezicht, alsof zij te kort waren.
8. Mond
Afschilfering van de lippen. Grote droogte in de mond.
11. Maag
Bedorven smaak van voedsel. Groot verlangen naar bier of brandewijn. Dorst. Afkeer van voedsel. Valt flauw tijdens het eten. Krampachtige hik. Hevige oprispingen, soms met misselijkheid. Plotselinge aanvallen van misselijkheid; bij het zien of denken aan voedsel. Misselijkheid die uit het epigastrium opstijgt, met intrekking van de navel, en krampachtige pijnen. Hevig braken, vooral 's morgens, en vaak gepaard gaand met pijn in de maag en borst, en uitzetting van het epigastrium. Zeurende pijn in de maag. Gevoel van volheid en obstructie in de streek van de maag en het epigastrium, soms met onbehagen, < na een matige maaltijd. Schrijnend, branderig gevoel van rauwheid in de maagstreek, na een maaltijd.
12. Buik
Hysterische buikspasmen. Aanvallen van pijnlijke samentrekking in de navelstreek, met stilstaande ademhaling. Gevoel van spanning in de buik, alsof de kleren te strak waren, gepaard gaand met een angst die noch aandacht voor enige arbeid, noch op één plaats blijven toelaat, maar dwingt voortdurend van de ene naar de andere kant te lopen. Retentie van flatus.
13. Stoelgang en anus
Constipatie, vooral na het gebruik van koffie. Ontlasting zacht, ruikt zoetig. Diarree (onwillekeurig), vooral 's nachts, en soms tijdens de slaap. Diarree, met hevige snijdende pijnen. De dunne ontlastingen zijn altijd vermengd met fecale massa. Ontlasting sepiakleurig. Dringende en vergeefse aandrang tot ontlasting. Steken in de anus, zich uitstrekkend naar de blaas.
14. Urinewegen
Overvloedige waterige urine.
15. Mannelijke geslachtsorganen
Sterke toename van de geslachtsdrift, soms met ondraaglijke kriebeling in de delen, of spannende pijnen in de penis. Een kleine, teruggetrokken penis bij een oude man bereikt plots weer zijn vroegere grootte; een impotente man werd weer normaal. Impotentie veroorzaakt door kou vatten; voorafgaand aan diabetes. Pijnlijke onwillekeurige zaadlozingen zonder erectie. Erectie, met brandende pijn in de urethra. Erecties met aandrang tot urineren. Misselijkheid en braken na coïtus.
16. Vrouwelijke geslachtsorganen
Hevige geslachtsdrift. Menses: te vroeg en te overvloedig, met trekkende pijn; met ondraaglijke kriebeling in de genitaliën; grote neiging tot flauwvallen. Verlangen sterk opgewekt (bij een oude vrouw). Trekkend gevoel en gevoel van neerdrukken naar de onderbuik en de geslachtsorganen gedurende de menses. Dysmenorroe met flauwvallen. Neerdrukkend gevoel alsof de menses zouden doorbreken. Tijdens de zwangerschap klaagt zij veel, maar over niets in het bijzonder.
17, 18. Ademhalingsorganen en borst. . Een plotseling gevoel in het bovenste deel van het strottenhoofd alsof het zich op de adem sloot; alsof veroorzaakt door de damp van zwavel. Ernstige droge hoest < 's morgens, pijn onder de l. borst bij het hoesten. Kinkhoest, laatste stadium, met duizeligheid en beklemming van borst en luchtpijp. Moeizame ademhaling en kortademigheid, met schietende pijnen in de borst. Krampachtige en verstikkende beklemming in de borst, vooral na kou vatten (of bij naar buiten gaan in koude open lucht; of bij koud worden). Hysterische spasmen van de borst. Krampen in de borst, soms beginnend met neiging tot hoesten, en daarna zodanig verergerd dat zij wanhoop veroorzaken. Drukkende pijn in de borst, zo hevig dat de ademhaling wordt belemmerd. Knaagend gevoel in de borst met gevoel van verstikking. Verlamming van de longen, luid reutelen van slijm; onrust; syncope. Schietende pijnen in de borst en zijden, soms met roodheid en opgeblazenheid van het gezicht, verwijde pupillen, ruwe en droge tong, en brandende dorst. De borst is acuut aangedaan en aan alle kanten pijnlijk, met hevige droge hoest. Pijnlijke gevoeligheid van de borst onder de armen, vooral bij druk. Een drukkende pijn in de l. borst alsof de pijn zich door de tepel heen wilde persen. Angina, beklemming van de borst, moet met kracht ademhalen.
19. Hart
Angstige hartkloppingen. Hartkloppingen; dyspneu; uitputting; nervositeit - zegt: "Ik zal sterven, ik weet dat ik zal sterven." Gevoel van beven rond het hart, met beklemming in de hele borst. Uitputting gevolgd door dreigende collaps.
20. Nek en rug
Hevige trekkende pijnen in de nek; kan het hoofd niet draaien. Pijn in de spieren van de nek alsof zij van hun bovenste en onderste aanhechtingen werden losgerukt. Trekkende pijn van de tweede halswervel naar de r. schouder. Trekkende pijnen in de wervelkolom, die zich uitstrekken tot in het heupgewricht en daar zo hevig worden dat hij uitschreeuwt. Hevige trekkende pijn in de rug, alsof de weefsels strak werden getrokken (zoals vóór de menses). Gedeeltelijk rukkende, gedeeltelijk trekkende pijnen in de wervelkolom. Scherpe druk aan de l. zijde van het heiligbeen boven het stuitbeen, alsof veroorzaakt door een stomp instrument.
22. Bovenste ledematen
Trekkende pijnen over de gehele lengte van de arm, en vooral in de polsen, als van kramp. Branden, met gevoel van koude, in de eindgewrichten van de vingers. Zwelling van de handen, met schietende pijnen. Krampachtige bewegingen van handen en vingers.
23. Onderste ledematen
Onrust in de benen, met paralytische zwakte, die tot voortdurende beweging dwingt. Trillen in de benen, als na grote vermoeidheid, wanneer men zit. Drukkende pijn in de knieholten alsof de pezen te kort waren. Paralytische zwakte in de benen bij gaan zitten, na lopen. Gevoel van koude in de tibia. Brandende drukkende pijn op de toppen van de r. tenen. Rukkende pijnen in de nagels van de twee eerste tenen alsof zij zouden gaan etteren; kon geen aanraking verdragen; kon alleen blootsvoets op de hiel lopen.
24. Algemeen
Prikkende steken in de ledematen, soms met pijn in het aangedane deel. Krampachtige pijnen in de ledematen. Trillen en rukken over het hele lichaam. Zwakte, die meer tijdens rust dan tijdens beweging wordt gevoeld. Zwakte tot aan flauwvallen, met nachtelijke koude van de huid in het algemeen. Flauwvalaanvallen: vooral 's nachts (in bed), in de avond, of in de open lucht, gevolgd door hoofdpijn; bij hysterische personen. Hypochondrische klachten, uitgaand van het geslachtssysteem. Wringende en beurs aanvoelende pijn in de zijde waarop de patiënt heeft gelegen. De klachten zijn < wanneer het lichaam verkilt. Grote gevoeligheid voor open lucht. Knijpende pijnen, schietende pijnen en jeuk, die tot krabben dwingt, in verschillende delen van het lichaam. Tetanus. Convulsies met krampen in de borst. Hysterische symptomen, zelfs bij mannen. [Wij kunnen sterk aan dit middel denken bij nerveuze of krampachtige klachten waarbij de patiënt zich zeer koud voelt; bijvoorbeeld bij epileptische aanvallen, waar rigor of rillerigheid, of huiveringen zijn, alsof de patiënt het zeer koud heeft. Bij klachten waarbij de geur van muskus grote verlichting geeft. Waar er een gevoel van volheid in de inwendige delen bestaat. Gewaarwordingen: van koude van de huid; sterk gevoel van koude in afzonderlijke uitwendige delen; uiterlijke rillerigheid met inwendige hitte. Pijn waar er een gevoel van benauwing is, of een zeer hevige benauwende pijn. H. N. G.]
25. Huid
Herpes met overmatig branden.
26. Slaap
Grote slaperigheid overdag, met veelvuldig en heftig geeuwen. Coma. 's Nachts onvermogen lang in dezelfde houding te liggen; pijn in het deel waarop de patiënt heeft gelegen, alsof het ontwricht of gekneusd was. Levendige dromen, waarin de hartstochten sterk worden opgewekt. Dromen waarin niets lukt. Slapeloosheid gedurende de hele nacht, door prikkelbaarheid van het zenuwstelsel. Slapeloosheid van hysterische personen.
27. Koorts
Pols vol en versneld, met opwellingen. Zwakke pols, flauwvallen door anemie. Bloedsomloop versneld. Vaak gevoel alsof koele lucht op de persoon blaast, vooral op de onbedekte delen. Uitwendige koude met inwendige hitte. De ene wang is bleek en heet, de andere rood en koud. De ene hand is brandend heet en bleek, de andere koud en rood. Gevoel van koude, meestal in de wervelkolom, met trekkende pijnen. De lucht schijnt koud; patiënt zoekt de haard op. Veelvuldige lichte huiveringen, beginnend aan het hoofd en zich over het hele lichaam uitbreidend. Aanvallen van brandende hitte in de avond; in bed dikwijls alleen aan de r. zijde, met onrust en neiging zich te ontbloten. Elke ochtend zweet. Kleverige transpiratie in de ochtend, ruikend naar muskus.