Moschus.
By John Henry Clarke — Pratik Materia Medika Sözlüğü
moschiferus. Misk geyiği. N. O. Mammalia. Prepusyum folliküllerinde bulunan koyulaşmış salgının tritürasyonu.
Klinik
Angina pectoris / Katalepsi / Krup / Diyabet / Dispne / Epilepsi / Bayılma / Kalp yetmezliği / Merküryal ve venerik herpes / Hıçkırık / Hipokondriyazis / Histeri / Histero-epilepsi / İktidarsızlık / Laringismus / Akciğer paralizisi / Gebelik şikayetleri / Öfke nöbetleri / Sokmalar / Tifoid / Baş dönmesi / Boğmaca
Karakteristikler
Miskin, parfümünün, yalnızca koklanmasıyla bazı kişilerde bayılma meydana getirdiği iyi bilinen gücü, homeopatide kullanımının başlıca anahtarını verir: kolayca bayılır; en ufak heyecandan ölü gibi bayılır; azarlar ve öfkelenir, sonunda bilinçsizce düşer; bilinç kaybıyla sonlanan globus hystericus; adet sırasında yemek yerken bayılır; kalp hastalığından bayılır. Kolay bayılmanın başlıca eşlikçi belirti olduğu bütün şikayetlerde Mosch. gerekebilir. Soğukluk başka bir anahtar belirtidir. "Hastanın kendini çok soğuk hissettiği sinirsel ya da spazmodik şikayetlerde; rigor ya da üşüme bulunan epileptik nöbetlerde veya hasta çok üşüyormuş gibi ürpermenin olduğu durumlarda" (H. N. G). Soğukluk genel olabilir ya da tek tek kısımları, örneğin bir yanağı veya bir ayağı etkileyebilir. Buna solukluk eşlik eder. Kısımlar üzerine serin rüzgar esiyormuş hissi. Tibiada soğukluk. Üşümeyle bağlantılı olarak Mosch.'un başka bir özelliği de gerginliktir: kaslarda, deride, zihinde gerginlik. Sırtta veya adet öncesinde gerginlik; ekstremitelerde gerginlik, sanki fazla kısalarmış gibi. Kalpte dışa doğru basınç hissi. Spazmlar ve seğirmeler. Ateşlerde subsultus tendinum. Larengeal spazm. Göğüs spazmı; kalp spazmı, genel konvülsiyonlar. Cinsel istek her iki cinste de, yaşlılarda bile çok artmıştır. Aşırı susama ve diyabetin başka belirtilerinin de bulunduğu, iktidarsızlıkla birlikte diyabet Mosch. ile iyileştirilmiştir. Mosch., şımarık, hassas tabiatlara ve histerik kadınlar ile erkeklere uygundur. Tuhaf hisler arasında şunlar vardır: Yüksekten düşüyormuş gibi. O kadar hızlı döndürülüyormuş ki hareketin oluşturduğu hava akımını hissediyormuş gibi. Başta soğuk, ıslak lapalar varmış gibi. Ağır bir yükten ileri gelirmiş gibi baş ağrısı. Sık sık çekilip gerilen bir kordon başı ikiye kesecekmiş gibi. Oksiputa bir çivi bastırıyor ve ucu beyni deliyor gibi. Kulaklarda, şiddetli rüzgardan ya da bir kuşun kanadından gelir gibi uğultu. Yüz kasları fazla kısaymış gibi. Alt çene sanki çiğniyormuş gibi hareket eder. Karındaki her şey sıkışmış gibi. Üzerine yatılan kısım çıkmış ya da burkulmuş gibi hisseder. Larenks nefesin üzerine kapanmış gibi. Üzerine soğuk hava esiyormuş gibi. Basınçtan < vardır. Hareket <; uzanmak ve hareketsiz yatmak zorundadır. Baş dönmesi < öne eğilmekle; kalkınca >. Yatakta yakıcı sıcaklık. Isınmak baştaki gerginliği > eder. Odada oturmak baştaki gerginliği <; baş ağrısı ve bulantıyı =; oksiputtaki ağrıyı = eder. Açık havada >. Üşümek ense arkasındaki gerginliği <; krampları =; göğüste kramp benzeri ve boğucu sıkışmayı = eder. Üstünü açmak ister. Koitustan sonra < (kusma). Yemekten sonra; yemek sırasında <. Üzerine yatılan tarafta <.
İlişkiler
Şunlar ile antidotlanır: Camph. (bilinç kaybı ve soğuklukta), Coff. Şuna antidottur: Therid. (baş ağrıları). Karşılaştırın: Nevraljik ağrılarda ve üşütmeden kaynaklanan fonksiyonel hastalıklarda Amm., Ign., Mag. m., Valer. Bir el soğuk, öteki sıcak: Chi., Dig., Pul., Ip. Yiyeceğin görülmesiyle bulantı, Colch., Lyc., Phos. ac., Saba, Spi. (yiyeceğin kokusunda, Colch., Eup. perfol.). Koitustan sonra <, K. ca. Adet öncesi ağrı, akışla >, Lach. (Mosch.'ta adet başlangıcında içe doğru çeken, çekiştirici ağrı akışla kesilir; Zinc.'te sol overde yanma akışla kesilir.) Histeri, Plat. Azarlama, Pallad. (ama Mosch. bunu bilinçsiz düşene kadar sürdürür), Therid. Kolay bayılma, Ign. İrritabl güçsüzlükten kaynaklanan reaksiyonsuzluk, Ambr., Agar., Asaf., Camph., Cast., Chi., Cocc., Coff., Cypr., Scutel., Tarent., Val., Zn. [Castor.'da ağrılar basınçla >; Nux m.'de algı yanılgısı, uyuklama, bayılma, timpani. Val.'de sinirler irrite olur, yerinde duramaz, hareketle >, tadı donyağımsı, sümüksüdür. Asaf.'ta ters peristaltizm; ransit geğirmeler. Mag. m.'de akşam yemeği sırasında bayılma, geğirmeyle >; baş ağrısı basınç ve sarınıp sarmalanmakla >; çarpıntı hareketle >; ufalanan dışkılar.]
Nedenler
Üşütme.
1. Zihin
Alkol almış gibi heyecan. Büyük dalgınlık, bazen karışık konuşma ile. Zihni meşguliyet sırasında hasta kendi kendine konuşur ve aklını yitirmiş gibi el kol hareketleri yapar. Telâşlı hareketlilik, güçsüzlükle birlikte, öyle ki her şey elinden düşer. Huysuz ruh hali. Bir an ağlar, bir sonraki an denetimsizce güler. Etkilenen yeri gösterememekle birlikte aşırı ıstıraplar nedeniyle yakınma ve feryatlar; sorgulandığında hasta daha da ısrarla yakınır ama nerede acı çektiğini söylemez. Ölüm korkusu ve ölmek konusunda aşırı ürkeklik. Bazen kalp çarpıntısıyla birlikte hipokondriyak anksiyete. Aşırı kavgacı mizaç ve büyük sinirlilik, hiddetle, hatta öfke nöbetine varacak kadar. Çok şiddetli öfke; ağız kuruyana, dudaklar morarana, gözler dikilip kalana, yüz ölümcül derecede solana ve kendisi bilinçsizce düşene kadar sayıklar ve azarlar. Hafıza kaybı.
2. Baş
Başın veya göz kapaklarının en ufak hareketinde baş dönmesi ve gözlerin önünde salınım. Baş dönmesi < öne eğilmekle, kalkınca >. Baş dönmesi, hatta bilinç kaybına kadar, ya da bayılmayla birlikte. Düşüyormuş hissiyle baş dönmesi. Bulantı ve kusmayla birlikte baş dönmesi; uzanma gereksinimi ve kahve içme arzusu. Sarhoşluk gibi sersemlik. Uzanmayı zorunlu kılan, bulantı ve kusmayla birlikte baş ağrısı. Başta ağırlık. Sıkıştırıcı ve sersemletici baş ağrısı, özellikle burun kökünün hemen üstünde; akşam bulantıyla birlikte, başı hareket ettirmekle ve odada artar, açık havada >. Başta, özellikle de oksiputta, neredeyse enseye kadar yayılan kramp benzeri ve gergin çekici ağrı; bulantıyla birlikte, akşamları, odada otururken ve üşüyünce <, açık havada ve ısınınca >. Başta konjesyon. Başa kan hücumu; başta ağırlık. Oksiputta, sanki beyne bir çivi çakılıyormuş gibi sızlayıcı ve oyucu ağrı; odada oturmakla <.
3. Gözler
Gözler mat, kantuslarda bastırıcı ağrıyla. Gözyaşı akması. Gözler sabit ve pırıltılı, bir tür sersemlik ve dalgınlıkla. Gözlerde ani kararma. Gözler yukarı çevrilmiş, sabit ve parlak. Gözlerde bastırıcı ağrı, kaşıntı ve sivilceler. Üst göz kapaklarında küçük kırmızı sivilceler. Kantuslarda kaşıntı.
4. Kulaklar
Kulaklarda, kaşıdıktan sonra yanıcı ağrıyla birlikte döküntüler. Kulaklarda krepitasyon ve çıtırtı. Kulaklarda uğultu. Sağ kulakta top patlaması gibi patlama sesi, birkaç damla kan akıntısıyla birlikte. Zınlayan tinnitus. (Dört yıldır kulaklarda, çığlık atan bir buhar makinesi gibi gürültü; durur ve karakter değiştirir; doğumdan beri vardır ve adet döneminde ortaya çıkar. R. T. C.). İşitme azalması. Kulaklardan serümen akıntısı.
5. Burun
Epistaksis. Burun ucunda, sanki böceklerden kaynaklanıyormuş gibi karıncalanma.
6. Yüz
Yüzde sıcaklık, bazen kızarıklık olmaksızın ve gözler mat iken. Bir (sol) yanakta kızarıklık olmadan sıcaklık, öteki (sağ) yanak ise sıcaklık olmaksızın kırmızıdır. Soluk yüz, terlemeyle birlikte. Alt çenenin, sanki çiğniyormuş gibi hareketi. Toprak renginde soluk beniz. Yüz kaslarında, sanki fazla kısa imişler gibi gerginlik.
8. Ağız
Dudaklarda deskuamasyon. Ağızda büyük kuruluk.
11. Mide
Yiyeceklerin çürük tadı. Biraya ya da brendiye büyük istek. Susuzluk. Yiyeceğe karşı tiksinme. Yemek yerken bayılır. Spazmodik hıçkırık. Şiddetli geğirmeler, bazen bulantıyla birlikte. Ani bulantı atakları; yiyeceği görünce ya da düşününce. Epigastriumdan yükselen, göbeğin içe çekilmesi ve kramp benzeri ağrılarla birlikte bulantı. Şiddetli kusma, özellikle sabahları; çoğu kez mide ve göğüste ağrı ve epigastriumda distansiyon eşlik eder. Midede ağrı. Mide ve epigastrium bölgesinde dolgunluk ve tıkanıklık hissi, bazen huzursuzlukla birlikte; orta derecede bir yemekten sonra <. Yemekten sonra mide bölgesinde sızlayıcı, yakıcı, sıyrılmışlık hissi veren yanma.
12. Karın
Histerik abdominal spazmlar. Göbek bölgesinde, solunumun durmasıyla birlikte ağrılı kasılma nöbetleri. Karında, giysiler fazla sıkıymış gibi gerginlik hissi; buna öyle bir anksiyete eşlik eder ki hasta ne herhangi bir işe dikkatini verebilir ne de bir yerde kalabilir, sürekli bir yandan öbür yana koşmaya zorlanır. Gazın sıkışıp kalması.
13. Dışkı ve Anüs
Kabızlık, özellikle kahve aldıktan sonra. Dışkılar yumuşak, kokuları tatlımsıdır. Diyare (istemsiz), özellikle geceleyin ve bazen uyku sırasında. Şiddetli kesici sancılarla birlikte diyare. Gevşek boşaltımlar her zaman fekal maddeyle karışıktır. Dışkı sepya rengindedir. Acil ama sonuçsuz dışkılama isteği. Anüste mesaneye yayılan batıcı ağrılar.
14. Üriner Organlar
Bol, sulu idrar.
15. Erkek Cinsel Organları
Cinsel istekte büyük artış; bazen genital bölgede dayanılmaz gıdıklanma ya da peniste gergin ağrılarla birlikte. Yaşlı bir erkekte küçük ve retrakte penis birden eski boyutuna ulaşır; iktidarsız bir erkek normale dönmüştür. Üşütmenin yol açtığı, diyabetten önce gelen iktidarsızlık. Ereksiyonsuz, ağrılı istemsiz seminal boşalmalar. Ereksiyon, üretrada yanıcı ağrıyla birlikte. İdrar yapma isteğiyle birlikte ereksiyonlar. Koitus sonrası bulantı ve kusma.
16. Kadın Cinsel Organları
Şiddetli cinsel istek. Adetler: çok erken ve çok bol, çekici ağrıyla; genital organlarda dayanılmaz gıdıklanmayla; büyük bayılma eğilimiyle. Cinsel istek büyük ölçüde artmıştır (yaşlı bir kadında). Adet sırasında hipogastriuma ve genital organlara doğru çekici ağrı ve aşağı doğru bastırma hissi. Bayılmayla birlikte dismenore. Adet gelecekmiş gibi aşağı bastırma. Gebelik sırasında çok yakınır, ama belirli bir şeyden değil.
17, 18. Solunum Organları ve Göğüs. . Larenksin üst kısmında, sanki nefesin üzerine kapanıyormuş gibi; sanki kükürt buharının neden olduğu ani bir his. Şiddetli kuru öksürük < sabahları; öksürürken sol memenin altında ağrı. Boğmacanın son dönemi; baş dönmesi ve göğüs ile trakeada sıkışmayla birlikte. Zor solunum ve göğüste saplanıcı ağrılarla birlikte nefes darlığı. Özellikle üşütmeden sonra (ya da soğuk açık havaya çıkarken; ya da üşüyünce) göğüste kramp benzeri ve boğucu sıkışma. Histerik göğüs spazmları. Göğüste kramplar; bazen öksürme eğilimiyle başlar ve sonrasında umutsuzluk yaratacak kadar şiddetlenir. Solunumu tıkayacak derecede göğüste bastırıcı ağrı. Göğüste kemirici his ve boğulma duygusu. Akciğer paralizisi, yüksek sesli mukus hırıltısı; huzursuzluk; senkop. Göğüste ve yanlarda saplanıcı ağrılar; bazen yüzde kızarma ve şişkinlikle, pupillalarda genişlemeyle, kaba ve kuru dille ve yakıcı susuzlukla birlikte. Göğüs şiddetle etkilenmiştir ve her yandan ağrılıdır; şiddetli ve kuru öksürükle birlikte. Koltuk altı hizasında göğüste ağrılı hassasiyet, özellikle bastırılınca. Sol memede, sanki ağrı meme ucundan dışarı zorlayacakmış gibi bastırıcı ağrı. Anjina, göğüste darlık; zorla nefes almak zorundadır.
19. Kalp
Kalpte anksiyeteli çarpıntı. Çarpıntı; dispne; bitkinlik; sinirlilik - "Öleceğim, biliyorum öleceğim" der. Kalbin çevresinde titreme hissi, tüm göğüste sıkışmayla birlikte. Bitkinliği kollaps tehdidi izler.
20. Boyun ve Sırt
Ensede şiddetli çekici ağrılar; başını çeviremez. Boyun kaslarında, üst ve alt tutunma yerlerinden koparılıyormuş gibi ağrı. İkinci servikal vertebradan sağ omuza yayılan çekici ağrı. Omurgadaki çekici ağrılar kalça eklemine yayılır ve orada öylesine şiddetlenir ki hasta bağırır. Sırtta, dokular gerilip gerginleşmiş gibi şiddetli çekici ağrı (adet öncesindeki gibi). Omurgada kısmen seğirici, kısmen çekici ağrılar. Koksiksin üstünde sakrumun sol yanında, künt bir alet neden olmuş gibi keskin basınç.
22. Üst Ekstremiteler
Kol boyunca, özellikle de el bileklerinde, kramp varmış gibi çekici ağrılar. Parmakların son eklemlerinde yanma, soğukluk hissiyle birlikte. Ellerde şişlik, saplanıcı ağrılarla birlikte. Eller ve parmaklarda konvülsif hareketler.
23. Alt Ekstremiteler
Bacaklarda huzursuzluk, paralitik güçsüzlükle birlikte, bu da sürekli hareket etmeye zorlar. Otururken, büyük yorgunluktan sonra olur gibi bacaklarda titreme. Diz arkalarında, sanki tendonlar fazla kısaymış gibi sıkıştırıcı ağrı. Yürüdükten sonra oturunca bacaklarda paralitik güçsüzlük. Tibiada soğukluk hissi. Sağ ayak parmaklarının uçlarında yakıcı basınç. İlk iki ayak parmağının tırnaklarında, sanki irinlenecekmiş gibi seğirici ağrılar; değen hiçbir şeye tahammül edemez, yalnızca topuğunun üzerinde çıplak ayakla yürüyebilirdi.
24. Genel Belirtiler
Ekstremitelerde iğnelenme, bazen etkilenmiş bölümde ağrıyla birlikte. Ekstremitelerde kramp benzeri ağrılar. Tüm bedende titreme ve seğirmeler. Güçsüzlük; harekettekinden çok istirahatte hissedilir. Güçsüzlük bayılmaya varacak kadar, geceleri genel deri soğukluğuyla birlikte. Bayılma nöbetleri: özellikle gece, yatakta; akşamleyin ya da açık havada; ardından baş ağrısı gelir; histerik kişilerde. Cinsel sistemden kaynaklanan hipokondriyak şikayetler. Hastanın üzerine yatmış olduğu yanda burkulma ve ezilme ağrısı. Yakınmalar vücut üşüdüğünde <. Açık havaya aşırı hassasiyet. Vücudun çeşitli kısımlarında çimdikleyici his, saplanıcı ağrılar ve kaşıma mecburiyeti veren kaşıntı. Tetanoz. Göğüste kramplarla birlikte konvülsiyonlar. Erkeklerde bile histerik belirtiler. [Hasta kendini çok soğuk hissettiğinde görülen sinirsel ya da spazmodik şikayetlerde; örneğin rigor ya da üşüme veya hasta çok üşüyormuş gibi ürpermenin bulunduğu epileptik nöbetlerde bu ilacı kuvvetle düşünebiliriz. Misk kokusunun büyük rahatlama sağladığı şikayetlerde. İç kısımlarda dolgunluk hissinin bulunduğu durumlarda. Hisler: deride soğukluk hissi; dışta tek tek kısımlarda belirgin soğukluk hissi; iç sıcaklıkla birlikte dış üşüme. Baskı hissinin bulunduğu yerdeki ağrı veya çok şiddetli baskıcı ağrı. H. N. G.]
25. Deri
Aşırı yanmayla birlikte herpes.
26. Uyku
Gündüz belirgin uyku hali, sık ve şiddetli esneme ile. Koma. Gece, uzun süre aynı pozisyonda yatamama; üzerine yatılmış kısımda, çıkmış ya da ezilmiş gibi ağrı. Tutkuların güçlü biçimde uyarıldığı canlı rüyalar. Hiçbir işin yolunda gitmediği rüyalar. Bütün gece süren, sinir sisteminin uyarılabilirliğine bağlı uykusuzluk. Histerik kişilerin uykusuzluğu.
27. Ateş
Nabız dolgun ve hızlanmıştır, hararet basmalarıyla birlikte. Zayıf nabız, anemiden bayılmalar. Kan dolaşımı hızlanmıştır. Özellikle açıkta kalan kısımlarda, kişinin üzerine serin hava esiyormuş gibi sık his. İç sıcaklıkla birlikte dış soğukluk. Bir yanak soluk ve sıcak, öteki kırmızı ve soğuktur. Bir el yakıcı derecede sıcak ve soluk, öteki soğuk ve kırmızıdır. Özellikle omurgada, çekici ağrılarla birlikte soğukluk hissi. Hava soğuk görünür; hasta ocak başını arar. Baştan başlayıp bütün bedene yayılan sık hafif ürpermeler. Akşamları yakıcı sıcaklık nöbetleri; yatakta sık sık yalnızca sağ tarafta, huzursuzluk ve üstünü açma eğilimiyle birlikte. Her sabah terleme. Sabahları misk kokan yapışkan ter.