Moschus
από John Henry Clarke — Λεξικό πρακτικής Materia Medica
Ιστορική πηγή αναφοράς για επαγγελματίες και φοιτητές. Οι παρακάτω δηλώσεις αντικατοπτρίζουν την ομοιοπαθητική διδασκαλία του αναφερόμενου συγγραφέα και δεν τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Το παρόν κείμενο δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή και δεν πρέπει να υποκαθιστά την κατάλληλη διάγνωση ή φροντίδα.
moschiferus. Μοσχοφόρο ελάφι. N. O. Θηλαστικά. Λειοτρίβηση της συμπυκνωμένης έκκρισης που περιέχεται στους θυλάκους της ακροποσθίας.
Κλινική
Στηθάγχη / Καταληψία / Κρούπα / Διαβήτης / Δύσπνοια / Επιληψία / Λιποθυμία / Καρδιά, ανεπάρκεια της / Έρπης, υδραργυρικός και αφροδίσιος / Λόξυγκας / Υποχονδρίαση / Υστερία / Υστεροεπιληψία / Ανικανότητα / Λαρυγγισμός / Πνεύμονες, παράλυση των / Εγκυμοσύνη, ενοχλήματα της / Οργή, κρίσεις / Νυγμοί / Τυφοειδής πυρετός / Ίλιγγος / Κοκκύτης
Χαρακτηριστικά
Η γνωστή δύναμη του μόσχου —του αρώματος— να προκαλεί λιποθυμία σε ορισμένους και μόνο με την όσφρησή του, δίνει την κύρια ένδειξη για τη χρήση του στην ομοιοπαθητική: Λιποθυμά εύκολα· χάνει εντελώς τις αισθήσεις από την παραμικρή συγκίνηση· επιπλήττει και οργίζεται ώσπου να πέσει αναίσθητη· υστερικός κόμβος που καταλήγει σε απώλεια των αισθήσεων· λιποθυμά ενώ τρώει κατά την έμμηνο ρύση· λιποθυμά από καρδιοπάθεια. Όλα τα ενοχλήματα στα οποία η εύκολη λιποθυμία αποτελεί κύριο συνοδό σύμπτωμα μπορεί να χρειάζονται Mosch. Η ψυχρότητα είναι άλλη μία κύρια ένδειξη. «Σε νευρικά ή σπασμωδικά ενοχλήματα όπου ο ασθενής αισθάνεται πολύ κρύο: σε επιληπτικές κρίσεις όπου υπάρχει έντονο ρίγος ή αίσθημα κρύου, ή ανατριχίλα σαν να κρυώνει πολύ ο ασθενής» (H. N. G). Η ψυχρότητα μπορεί να είναι γενική ή να προσβάλλει μεμονωμένα μέρη, όπως τη μία παρειά ή το ένα πόδι. Συνοδεύεται από ωχρότητα. Αίσθηση σαν να φυσά δροσερός άνεμος επάνω σε μέρη του σώματος. Ψυχρότητα στις κνήμες. Με το ρίγος συνδέεται ένα άλλο χαρακτηριστικό του Mosch. — η τάση: τάση στους μυς, στο δέρμα, στον νου. Τάση στη ράχη ή πριν από την έμμηνο ρύση· τάση στα άκρα, τα αισθάνεται υπερβολικά κοντά. Πίεση προς τα έξω, στην καρδιά. Σπασμοί και συσπάσεις. Subsultus tendinum των πυρετών. Σπασμός του λάρυγγα. Σπασμός του θώρακα· της καρδιάς, γενικοί σπασμοί. Η σεξουαλική επιθυμία είναι πολύ αυξημένη και στα δύο φύλα, ακόμη και στους ηλικιωμένους. Διαβήτης με ανικανότητα έχει θεραπευθεί με Mosch., το οποίο παρουσιάζει υπερβολική δίψα και άλλα συμπτώματα διαβήτη. Το Mosch. ενδείκνυται για κακομαθημένες, ευαίσθητες ιδιοσυγκρασίες και υστερικές γυναίκες και άνδρες. Μεταξύ των ιδιόμορφων αισθήσεων είναι: Σαν να πέφτει από ύψος. Σαν να τον περιστρέφουν τόσο γρήγορα ώστε να αντιλαμβάνεται το ρεύμα αέρα που προκαλεί η κίνηση. Σαν να υπάρχουν κρύα, υγρά καταπλάσματα στο κεφάλι. Κεφαλαλγία σαν από μεγάλο βάρος. Σαν να τραβούν και να σφίγγουν συχνά ένα σχοινί, ώστε να κόβει το κεφάλι στα δύο. Σαν να πιέζει ένα καρφί το ινίο, με την αιχμή του να διαπερνά τον εγκέφαλο. Βουητό στα αυτιά σαν από δυνατό άνεμο ή από το φτερό πουλιού. Σαν να είναι υπερβολικά κοντοί οι μύες του προσώπου. Κίνηση της κάτω γνάθου σαν να μασά. Σαν να είναι όλα συσφιγμένα στην κοιλιά. Το μέρος επάνω στο οποίο ξάπλωσε το αισθάνεται σαν εξαρθρωμένο ή διαστρεμματισμένο. Σαν να κλείνει ο λάρυγγας κατά την αναπνοή. Σαν να φυσά επάνω του κρύος αέρας. Υπάρχει < από πίεση. Κίνηση <· πρέπει να ξαπλώσει και να παραμείνει ακίνητος. Ίλιγγος < σκύβοντας· > όταν σηκώνεται. Καυστική θερμότητα στο κρεβάτι. Όταν ζεσταίνεται > η τάση στο κεφάλι. Καθιστός σε δωμάτιο < η τάση στο κεφάλι· = κεφαλαλγία και ναυτία· = πόνος στο ινίο. > Στο ύπαιθρο. Όταν κρυώνει < η τάση στο πίσω μέρος του κεφαλιού· = κράμπες· κραμπώδης και ασφυκτική σύσφιξη του θώρακα. Θέλει να ξεσκεπάζεται. < Μετά τη συνουσία (έμετος). < Μετά το γεύμα· κατά τη διάρκεια του γεύματος. < Στην πλευρά επάνω στην οποία έχει ξαπλώσει.
Σχέσεις
Αντιδοτείται από: Camph. (απώλεια των αισθήσεων και ψυχρότητα), Coff. Αντίδοτο για: Therid. (κεφαλαλγίες). Σύγκρινε: Σε νευραλγικούς πόνους και λειτουργικές παθήσεις από έκθεση στο κρύο, Amm., Ign., Mag. m., Valer. Το ένα χέρι κρύο, το άλλο θερμό, Chi., Dig., Pul., Ip. Ναυτία στη θέα τροφής, Colch., Lyc., Phos. ac., Saba, Spi. (στην οσμή τροφής, Colch., Eup. perfol.). < Μετά τη συνουσία, K. ca. Πόνος πριν από την έμμηνο ρύση > με τη ροή, Lach. (το Mosch. έχει τραβηκτικό τράβηγμα στην αρχή της εμμήνου ρύσεως που παύει με τη ροή· το Zinc. έχει καύσο στην αριστερή ωοθήκη που παύει με τη ροή.) Υστερία, Plat. Επιπλήξεις, Pallad. (αλλά το Mosch. συνεχίζει ώσπου να πέσει αναίσθητη), Therid. Λιποθυμά εύκολα, Ign. Έλλειψη αντίδρασης λόγω ευερέθιστης αδυναμίας, Ambr., Agar., Asaf., Camph., Cast., Chi., Cocc., Coff., Cypr., Scutel., Tarent., Val., Zn. [Το Castor. έχει πόνους > με πίεση, το Nux m. σφάλμα αντίληψης, υπνηλία, λιποθυμία, τυμπανισμό. Val. νεύρα ερεθισμένα, δεν μπορεί να μείνει ακίνητος, > κινούμενος, γεύση σαν λίπος, γλοιώδης. Asaf. αντίστροφος περισταλτισμός· ταγγές ερυγές. Mag. m. λιποθυμά στο δείπνο, > με ερυγές· κεφαλαλγία > με πίεση και τύλιγμα· αίσθημα παλμών > κινούμενος· κόπρανα που θρυμματίζονται.]
Αιτιολογία
Ρίγος.
1. Νους
Διέγερση σαν από οινόπνευμα. Μεγάλη αφηρημάδα, μερικές φορές με συγκεχυμένη ομιλία. Έντονη απορρόφηση στις σκέψεις, κατά την οποία ο ασθενής μιλά στον εαυτό του και χειρονομεί, σαν να έχει χάσει τα λογικά του. Πυρετώδης δραστηριότητα, με αδυναμία, ώστε τα πάντα να του πέφτουν από τα χέρια. Ευερέθιστη διάθεση. Τη μία στιγμή κλαίει, την επόμενη γελά ανεξέλεγκτα. Παράπονα και θρήνοι εξαιτίας υπερβολικών βασάνων, με αδυναμία να υποδείξει το προσβεβλημένο μέρος· όταν ερωτάται, ο ασθενής παραπονείται ακόμη πιο επιτακτικά, χωρίς όμως να λέει πού υποφέρει. Φόβος του θανάτου και υπερβολική δειλία απέναντι στο ενδεχόμενο να πεθάνει. Υποχονδριακό άγχος, μερικές φορές με αίσθημα παλμών της καρδιάς. Εξαιρετικά εριστική διάθεση και μεγάλη ευερεθιστότητα, με έξαψη που φθάνει ακόμη και σε μανία. Πολύ βίαιος θυμός· παραληρεί και επιπλήττει ώσπου να ξεραθεί το στόμα, να μελανιάσουν τα χείλη, να μείνουν τα μάτια ορθάνοιχτα, να γίνει το πρόσωπο νεκρικά ωχρό και να πέσει αναίσθητη. Απώλεια μνήμης.
2. Κεφαλή
Ίλιγγος και τρεμόπαιγμα μπροστά στα μάτια, με την παραμικρή κίνηση της κεφαλής ή των βλεφάρων. Ίλιγγος < σκύβοντας, > όταν σηκώνεται. Ίλιγγος, ακόμη και μέχρι απώλειας των αισθήσεων, ή με λιποθυμία. Ίλιγγος, με αίσθηση πτώσης. Ίλιγγος, με ναυτία και έμετο, ανάγκη να ξαπλώσει και επιθυμία για καφέ. Ζάλη, σαν από μέθη. Κεφαλαλγία, με ναυτία και έμετο, που τον αναγκάζει να ξαπλώσει. Βάρος στην κεφαλή. Συμπιεστική και αποχαυνωτική κεφαλαλγία, ιδίως ακριβώς πάνω από τη ρίζα της μύτης· με ναυτία το βράδυ, > κινώντας την κεφαλή και μέσα στο δωμάτιο, > στο ύπαιθρο. Κραμπώδες και διατατικό τράβηγμα στην κεφαλή, και ιδίως στο ινίο, που εκτείνεται σχεδόν μέχρι τον αυχένα· με ναυτία, < το βράδυ, όταν κάθεται σε δωμάτιο και όταν κρυώνει, > στο ύπαιθρο και όταν ζεσταίνεται. Συμφόρηση στην κεφαλή. Συμφόρηση αίματος προς την κεφαλή, βάρος της κεφαλής. Βύθιος και διατρητικός πόνος στο ινίο, σαν να έμπηγαν καρφί στον εγκέφαλο· < καθιστός σε δωμάτιο.
3. Οφθαλμοί
Θαμπά μάτια, με πιεστικό πόνο στις γωνίες τους. Δακρύρροια. Μάτια προσηλωμένα, σπινθηροβόλα, με ένα είδος ζάλης και αφηρημάδας. Αιφνίδια συσκότιση της όρασης. Μάτια στραμμένα προς τα πάνω, προσηλωμένα και στιλπνά. Πίεση, κνησμός και σπυράκια στα μάτια. Μικρά κόκκινα σπυράκια στα άνω βλέφαρα. Κνησμός στις γωνίες των ματιών.
4. Ώτα
Εξανθήματα στα αυτιά, με καυστικό πόνο αφού τα ξύσει. Κριγμός και κρότος στα αυτιά. Βόμβος μπροστά στα αυτιά. Κρότος στο (δεξ.) αυτί σαν εκπυρσοκρότηση κανονιού, συνοδευόμενος από έκκριση λίγων σταγόνων αίματος. Εμβοές σαν τραγούδι. (Θόρυβος στα αυτιά επί τέσσερα χρόνια, σαν στριγκή ατμομηχανή, σταματά και αλλάζει χαρακτήρα· χρονολογείται από τον τοκετό και εμφανίζεται κατά την έμμηνο περίοδο. R. T. C.). Βαρηκοΐα. Έκκριση κυψελίδας από τα αυτιά.
5. Ρίνα
Επίσταξη. Μυρμήγκιασμα στην άκρη της μύτης, σαν από έντομα.
6. Πρόσωπο
Θερμότητα στο πρόσωπο, μερικές φορές χωρίς ερυθρότητα και με θαμπά μάτια. Θερμότητα στη μία (αριστ.) παρειά, χωρίς ερυθρότητα, ενώ η άλλη (δεξ.) είναι ερυθρή χωρίς θερμότητα. Ωχρό πρόσωπο, με εφίδρωση. Κίνηση της κάτω γνάθου, σαν να μασούσε. Γαιώδης ωχρή χροιά. Τάση στους μυς του προσώπου, σαν να ήταν υπερβολικά κοντοί.
8. Στόμα
Απολέπιση των χειλέων. Μεγάλη ξηρότητα στο στόμα.
11. Στόμαχος
Σηπώδης γεύση της τροφής. Μεγάλη επιθυμία για μπίρα ή μπράντι. Δίψα. Αποστροφή προς την τροφή. Λιποθυμά ενώ τρώει. Σπασμωδικός λόξυγκας. Βίαιες ερυγές, μερικές φορές με ναυτία. Αιφνίδιες κρίσεις ναυτίας· στη θέα ή στη σκέψη τροφής. Ναυτία που ανέρχεται από το επιγάστριο, με εισολκή του ομφαλού και κραμπώδεις πόνους. Βίαιος έμετος, ιδίως το πρωί, συχνά συνοδευόμενος από πόνο στον στόμαχο και στον θώρακα και από διάταση του επιγαστρίου. Βύθιος πόνος στον στόμαχο. Αίσθηση πληρότητας και απόφραξης στην περιοχή του στομάχου και του επιγαστρίου, μερικές φορές με δυσφορία, < μετά από μέτριο γεύμα. Τσούξιμο, αίσθηση καύσου σαν από εκδορά, στην περιοχή του στομάχου, μετά το γεύμα.
12. Κοιλία
Υστερικοί κοιλιακοί σπασμοί. Κρίσεις επώδυνης σύσπασης στην ομφαλική περιοχή, με αναστολή της αναπνοής. Αίσθηση τάσης στην κοιλιά, σαν να ήταν υπερβολικά στενά τα ρούχα, συνοδευόμενη από άγχος που δεν επιτρέπει ούτε την προσήλωση σε οποιαδήποτε εργασία ούτε την παραμονή σε ένα μέρος, αλλά επιβάλλει συνεχή κίνηση από τη μία πλευρά στην άλλη. Εγκλωβισμός αερίων.
13. Κόπρανα και Πρωκτός
Δυσκοιλιότητα, ιδίως μετά τη λήψη καφέ. Κόπρανα μαλακά, με υπόγλυκη οσμή. Διάρροια (ακούσια), ιδίως τη νύχτα και μερικές φορές κατά τον ύπνο. Διάρροια, με βίαιους κοπτικούς πόνους. Οι υδαρείς κενώσεις είναι πάντοτε αναμεμειγμένες με κοπρανώδη ύλη. Κόπρανα στο χρώμα της σέπιας. Επιτακτική και άκαρπη ανάγκη για κένωση. Διαξιφιστικοί νυγμοί στον πρωκτό, που εκτείνονται προς την ουροδόχο κύστη.
14. Ουροποιητικά Όργανα
Άφθονα υδαρή ούρα.
15. Ανδρικά Γεννητικά Όργανα
Μεγάλη αύξηση της σεξουαλικής επιθυμίας, μερικές φορές με ανυπόφορο γαργάλημα στα γεννητικά μέρη ή διατατικούς πόνους στο πέος. Ένα μικρό, συρρικνωμένο πέος σε ηλικιωμένο άνδρα αποκτά αιφνίδια το προηγούμενο μέγεθός του· ένας ανίκανος άνδρας επανήλθε στο φυσιολογικό. Ανικανότητα που προκλήθηκε από έκθεση στο κρύο· προηγείται του διαβήτη. Επώδυνες ακούσιες εκσπερματίσεις χωρίς στύση. Στύση, με καυστικό πόνο στην ουρήθρα. Στύσεις με επιθυμία για ούρηση. Ναυτία και έμετος μετά τη συνουσία.
16. Γυναικεία Γεννητικά Όργανα
Βίαιη σεξουαλική επιθυμία. Έμμηνος ρύση: υπερβολικά πρώιμη και υπερβολικά άφθονη, με τραβηκτικό πόνο· με ανυπόφορο γαργάλημα στα γεννητικά όργανα· μεγάλη τάση για λιποθυμία. Πολύ αυξημένη επιθυμία (σε ηλικιωμένη γυναίκα). Τράβηγμα και αίσθηση πίεσης προς τα κάτω, προς το υπογάστριο και τα γεννητικά όργανα, κατά την έμμηνο ρύση. Δυσμηνόρροια με λιποθυμία. Πίεση προς τα κάτω σαν να επρόκειτο να εμφανιστεί η έμμηνος ρύση. Κατά την εγκυμοσύνη παραπονείται πολύ, αλλά για τίποτε συγκεκριμένο.
17, 18. Αναπνευστικά Όργανα και Θώρακας. . Αιφνίδια αίσθηση στο άνω μέρος του λάρυγγα σαν να έκλεινε με την αναπνοή· σαν να προκαλούνταν από ατμούς θείου. Έντονος ξηρός βήχας < το πρωί, πόνος κάτω από τον αριστ. μαστό κατά τον βήχα. Κοκκύτης, τελευταίο στάδιο, με ίλιγγο και σύσφιξη του θώρακα και της τραχείας. Δύσκολη αναπνοή και δύσπνοια, με διαξιφιστικούς πόνους στον θώρακα. Κραμπώδης και ασφυκτική σύσφιξη στον θώρακα, ιδίως μετά από έκθεση στο κρύο (ή βγαίνοντας στον κρύο αέρα του υπαίθρου· ή όταν κρυώνει). Υστερικοί σπασμοί του θώρακα. Κράμπες στον θώρακα, που μερικές φορές αρχίζουν με τάση για βήχα και κατόπιν επιδεινώνονται τόσο ώστε να προκαλούν απόγνωση. Πιεστικός πόνος στον θώρακα, σε βαθμό που παρεμποδίζει την αναπνοή. Ροκανιστική αίσθηση στον θώρακα με αίσθημα ασφυξίας. Παράλυση των πνευμόνων, δυνατός ρόγχος βλέννας· ανησυχία· συγκοπή. Διαξιφιστικοί πόνοι στον θώρακα και στα πλευρά, μερικές φορές με ερυθρότητα και πρήξιμο του προσώπου, διεσταλμένες κόρες, τραχιά και ξηρή γλώσσα και καυστική δίψα. Ο θώρακας προσβάλλεται οξέως και πονά από όλες τις πλευρές, με βίαιο και ξηρό βήχα. Επώδυνη ευαισθησία του θώρακα κάτω από τις μασχάλες, ιδίως όταν πιέζεται. Πιεστικός πόνος στον αριστ. μαστό, σαν ο πόνος να επρόκειτο να διαπεράσει τη θηλή. Στηθάγχη, σφίξιμο του θώρακα, αναγκάζεται να αναπνέει με δύναμη.
19. Καρδιά
Αγχώδες αίσθημα παλμών της καρδιάς. Αίσθημα παλμών· δύσπνοια· κατάπτωση· νευρικότητα — λέει: «Θα πεθάνω, ξέρω ότι θα πεθάνω». Αίσθηση τρόμου γύρω από την καρδιά, με σύσφιξη ολόκληρου του θώρακα. Κατάπτωση ακολουθούμενη από επαπειλούμενη κυκλοφορική καταπληξία.
20. Αυχένας και Ράχη
Βίαια τραβήγματα στον αυχένα· αδυνατεί να στρέψει την κεφαλή. Πόνος στους μυς του αυχένα σαν να είχαν αποσπαστεί από τις άνω και κάτω καταφύσεις τους. Τραβηκτικός πόνος από τον δεύτερο αυχενικό σπόνδυλο προς τον δεξ. ώμο. Τραβηκτικοί πόνοι στη σπονδυλική στήλη που εκτείνονται στην άρθρωση του ισχίου και εκεί γίνονται τόσο βίαιοι ώστε κραυγάζει. Βίαιος τραβηκτικός πόνος στη ράχη, σαν να τεντώνονται οι ιστοί (όπως πριν από την έμμηνο ρύση). Πόνοι στη σπονδυλική στήλη, εν μέρει τινακτικοί και εν μέρει τραβηκτικοί. Οξεία πίεση στην αριστ. πλευρά του ιερού οστού, πάνω από τον κόκκυγα, σαν να προκαλείται από αμβλύ εργαλείο.
22. Άνω Άκρα
Τραβηκτικοί πόνοι σε όλο το μήκος του βραχίονα, και ιδίως στους καρπούς, σαν από κράμπα. Καύσος, με αίσθηση ψυχρότητας, στις τελευταίες αρθρώσεις των δακτύλων. Οίδημα των χεριών, με διαξιφιστικούς πόνους. Σπασμωδικές κινήσεις των χεριών και των δακτύλων.
23. Κάτω Άκρα
Ανησυχία στα κάτω άκρα, με παραλυτική αδυναμία, που επιβάλλει συνεχή κίνηση. Τρόμος στα κάτω άκρα, σαν ύστερα από μεγάλη κόπωση, όταν κάθεται. Συμπιεστικός πόνος στις ιγνυακές κοιλότητες, σαν να ήταν υπερβολικά κοντοί οι τένοντες. Παραλυτική αδυναμία στα κάτω άκρα όταν κάθεται, μετά το βάδισμα. Αίσθηση ψυχρότητας στην κνήμη. Καυστική πίεση στις άκρες των δεξ. δακτύλων του ποδιού. Τινακτικοί πόνοι στα νύχια των δύο πρώτων δακτύλων του ποδιού, σαν να επρόκειτο να διαπυηθούν· δεν άντεχε να τα αγγίζει οτιδήποτε και μπορούσε να βαδίζει μόνο ξυπόλυτος, πατώντας στη φτέρνα.
24. Γενικά
Νυγμοί στα άκρα, μερικές φορές με πόνο στο προσβεβλημένο μέρος. Κραμπώδεις πόνοι στα άκρα. Τρόμος και τινάγματα σε ολόκληρο το σώμα. Αδυναμία, που γίνεται περισσότερο αισθητή κατά την ανάπαυση παρά κατά την κίνηση. Αδυναμία μέχρι λιποθυμίας, με νυχτερινή ψυχρότητα του δέρματος γενικά. Κρίσεις λιποθυμίας: ιδίως τη νύχτα (στο κρεβάτι), το βράδυ ή στο ύπαιθρο, ακολουθούμενες από κεφαλαλγία· υστερικών ατόμων. Υποχονδριακά ενοχλήματα, που προέρχονται από το γεννητικό σύστημα. Πόνος σαν από στρέβλωση και μώλωπα, στην πλευρά επάνω στην οποία έχει ξαπλώσει ο ασθενής. Τα ενοχλήματα είναι < όταν ψυχραίνεται το σώμα. Μεγάλη ευαισθησία στον αέρα του υπαίθρου. Τσιμπήματα, διαξιφιστικοί νυγμοί και κνησμός, που αναγκάζει σε ξύσιμο, σε διάφορα μέρη του σώματος. Τέτανος. Σπασμοί με κράμπες στον θώρακα. Υστερικά συμπτώματα, ακόμη και σε άνδρες. [Μπορούμε να σκεφθούμε έντονα αυτό το φάρμακο σε νευρικά ή σπασμωδικά ενοχλήματα όπου ο ασθενής αισθάνεται πολύ κρύο· σε επιληπτικές κρίσεις, για παράδειγμα, όπου υπάρχει έντονο ρίγος ή αίσθημα κρύου, ή ανατριχίλα, σαν να κρυώνει πολύ ο ασθενής. Σε ενοχλήματα όπου η οσμή του μόσχου προσφέρει μεγάλη ανακούφιση. Όπου υπάρχει αίσθηση πληρότητας στα εσωτερικά μέρη. Αισθήσεις: ψυχρότητας του δέρματος· έντονη αίσθηση ψυχρότητας σε μεμονωμένα εξωτερικά μέρη· εξωτερικό αίσθημα κρύου με εσωτερική θερμότητα. Πόνος όπου υπάρχει αίσθηση πίεσης ή πολύ έντονος πιεστικός πόνος. H. N. G.]
25. Δέρμα
Έρπης με υπερβολικό καύσο.
26. Ύπνος
Μεγάλη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, με συχνό και έντονο χασμουρητό. Κώμα. Τη νύχτα, αδυναμία να μείνει ξαπλωμένος για πολύ στην ίδια θέση· πόνος στο μέρος επάνω στο οποίο έχει ξαπλώσει, σαν από εξάρθρωση ή μώλωπα. Ζωντανά όνειρα, στα οποία τα πάθη διεγείρονται έντονα. Όνειρα στα οποία τίποτε δεν επιτυγχάνεται. Αϋπνία καθ’ όλη τη νύχτα, από διεγερσιμότητα του νευρικού συστήματος. Αϋπνία υστερικών ατόμων.
27. Πυρετός
Σφυγμός πλήρης και επιταχυνόμενος, με αναβρασμούς. Αδύναμος σφυγμός, λιποθυμίες από αναιμία. Επιταχυνόμενη κυκλοφορία του αίματος. Συχνή αίσθηση σαν να φυσά δροσερός αέρας επάνω στο άτομο, ιδίως στα μέρη που είναι ακάλυπτα. Εξωτερική ψυχρότητα με εσωτερική θερμότητα. Η μία παρειά είναι ωχρή και θερμή, η άλλη ερυθρή και ψυχρή. Το ένα χέρι είναι καυτό και ωχρό, το άλλο ψυχρό και ερυθρό. Αίσθηση ψυχρότητας, κυρίως στη σπονδυλική στήλη, με τραβηκτικούς πόνους. Ο αέρας φαίνεται κρύος· ο ασθενής αναζητεί τη θαλπωρή της φωτιάς. Συχνή ελαφρά ανατριχίλα, που αρχίζει από την κεφαλή και εξαπλώνεται σε ολόκληρο το σώμα. Κρίσεις καυστικής θερμότητας το βράδυ· στο κρεβάτι, συχνά μόνο στη δεξ. πλευρά, με ανησυχία και τάση να ξεσκεπάζεται. Ιδρώτας κάθε πρωί. Κολλώδης εφίδρωση το πρωί, με οσμή μόσχου.