Kalium hypophosphoricum

Tom I — Symptomatologia szczegółowa

(Kali Hypophos.)

Podfosforyn potasu jest białą, rozpływającą się solą, nieprzezroczystą, bardzo łatwo rozpuszczalną w wodzie i alkoholu. Większa skłonność do pochłaniania wilgoci sprawia, że nadaje się do przepisywania gorzej niż sól wapniowa. Jego skład to KO + 2HO PO.

Preparaty farmakopealne. — Roztwór wodny: 10 granów na 100 kropli; rozcieńczenia wodne do 3°, następnie alkoholowe.

Analogi. — Calcarea carbonica, Calcarea phosphorica, Kali carbonicum, Phosphorus, Phosphoric acid, Iodide of Potassa, Rumex, Sanguinaria, Sulphur.

(Brak prób lekowych.) Szczególne wskazania.

• Melancholia i hipochondria.

0 Znaczne osłabienie, zwłaszcza gdy towarzyszą mu wyniszczenie i zanik tkanki mięśniowej.

• Osłabienie mięśniowe, z bólami mięśni i utratą napięcia mięśniowego. 0 Skrajne wyczerpanie wskutek obfitego odkrztuszania.

0 Podczas jego stosowania kaszel pojawia się ponownie, jeśli ustał wskutek osłabienia.

0 Głębokie bóle w klatce piersiowej; duszność; bóle mięśniowe i stawowe w kończynach, będące następstwem nadmiernego picia herbaty i niedoboru pokarmów zawierających fosforany.

• Bolesne odczucie w przedniej części klatki piersiowej.

° Dolegliwości astmatyczne występujące w gruźlicy płuc lub przewlekłym zapaleniu oskrzeli, zawsze ze znacznym osłabieniem mięśniowym (wiele przypadków). 0 Przewlekłe zapalenie oskrzeli ze skąpą, lepką plwociną. 0 Przewlekłe zapalenie płuc z bólami mięśniowymi. 0 Przydatny we wszystkich przypadkach utraty fosforanów, mianowicie wskutek

przedłużonej laktacji; leukocytemii i ogólnej niedokrwistości; ząbkowania u dzieci skrofulicznych; wydzielin nieżytowych i upławów; wszelkiego nadmiernego wydzielania ropy; dyspepsji. ° Pleurodynia wskutek osłabienia mięśniowego.

° Dolegliwości wskutek karmienia piersią; ból i kłucia w plecach, klatce piersiowej i brzuchu; zamglenie widzenia; nudności na widok jedzenia; przygnębienie i bolesne uczucie ciągnięcia w lewej piersi; (wyleczone jednym granem trzy razy dziennie). {Taylor.}

° Uporczywe przewlekłe zapalenie oskrzeli z gęstą, cuchnącą plwociną. {Sherwood.}

° Oksaluria z dyspepsją, zwiększonym ciężarem właściwym moczu, przygnębieniem, zubożeniem krwi, wychudzeniem i obfitością kryształów szczawianu wapnia w moczu. {Ib.}

° Choroby dzieci cechujące się osłabieniem, marudnością, biegunką, niedostateczną twardością kości, niewyrzynaniem się zębów i opóźnionym zamykaniem ciemiączek; szybko ustępują po 2. rozcieńczeniu, podawanym po pięć kropli w mleku trzy razy dziennie. {Hale.}

° Dolegliwości wskutek nadmiernego picia herbaty: bóle przeszywające w okolicy klatki piersiowej i łopatek, tkliwość podżebrza, wymioty żółciowe, zaparcie, bolesne wzdęcia, przygnębienie, niechęć do jedzenia, kołatanie serca itd.; (jeden gran trzy razy dziennie leczy niemal wszystkie przypadki). {Ib.}

0 Niedokrwistość; bóle przeszywające klatkę piersiową i kończyny; kołatanie serca; krótki oddech; zawroty głowy przy wstawaniu rano; chora z trudem może się ubrać; tętno 60, wolne i słabe; twarz blada; miesiączka nieregularna; (na ogół usuwa te objawy w ciągu tygodnia lub dwóch).

0 Znaczne osłabienie i wyczerpanie nerwowe po porodzie, z brakiem mleka lub jego skąpą ilością oraz zimną, wilgotną skórą.

° Choroba rzekomowodogłowiowa u osłabionych, wychudzonych, niedożywionych dzieci.

0 Początkowe gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u szczupłych, bladych dzieci.

0 Przewlekła mialgia — powszechnie nazywana „przewlekłym reumatyzmem mięśniowym”.

Tom II — Terapeutyka szczegółowa

Układy nerwowy i naczyniowy są pobudzone i podrażliwe, a gdy grozi przekrwienie lub skurcze albo jedno i drugie, przedkładam Calc. brom. nad wszelkie inne preparaty wapnia.

Od czasu ostatniego wydania w „Hahnemannian Monthly” ukazała się próba lekowa podfosforynu wapnia, przeprowadzona przez A. R. Barretta, M.D., z Richmond w stanie Wirginia, którą przytaczam w całości:

Właśnie przeczytałem broszurę o stosowaniu podfosforynu wapnia w gruźlicy płuc, a ponieważ miałem nieco drugiej trituracji dziesiętnej, przeprowadziłem z nim niewielki eksperyment. W tym czasie w moim gabinecie przebywał przyjaciel, który również zażył trochę preparatu; każdy z nas przyjął po jednym granie. Objawy, które wystąpiły w ciągu godziny i utrzymywały się być może przez godzinę lub dłużej, były następujące: najpierw odczuliśmy tępy, ciężki, uciskający ból na szczycie głowy, obejmujący cały jej wierzch między kością czołową a potyliczną; stopniowo się nasilał, a równocześnie nasz nastrój stawał się coraz bardziej depresyjny; następnie wystąpiło znaczne uczucie pełności i ucisku w okolicy serca oraz pełności w całej klatce piersiowej i głowie, przy czym żyły na dłoniach, ramionach, szyi i głowie uwydatniły się jak sznury; bez zaczerwienienia, bez dostrzegalnego przyspieszenia tętna; wystąpiła trudność w oddychaniu, musieliśmy otworzyć okno; obfity pot na całym ciele; kończyny zupełnie bezwładne; nie byliśmy w stanie wstać z krzesła ani poruszyć choćby w najmniejszym stopniu rękami lub nogami; stopniowo stwierdziliśmy, że nie możemy mówić inaczej niż cichym, jednostajnym głosem, najwyraźniej wskutek niewydolności mięśni. Wydawało się, że nastąpiła całkowita utrata wszelkiej chęci do poruszania się lub podejmowania jakiegokolwiek wysiłku mięśniowego, połączona z niezdolnością do tego. Objawy te prawdopodobnie potrzebowały godziny, aby osiągnąć takie nasilenie, utrzymywały się przez około pół godziny, a następnie zaczęły stopniowo ustępować. W miarę ich ustępowania ból opuścił szczyt głowy i przeszedł na czoło; był to ból promieniujący od prawej do lewej skroni przez całą rozpiętość kości czołowej, tępy ból uciskający; układ mięśniowy stopniowo odzyskiwał zdolność działania; uczucie rozpierania i ucisku w okolicy serca i klatki piersiowej ustąpiło, aż w końcu pozostało jedynie poczucie depresji psychicznej.

Nigdzie nie było bólu oprócz wymienionego. Obaj mamy mniej niż 40 lat (od 35 do 40), ważymy około 120 lub 125 funtów, mamy jasną karnację, jasne włosy, temperament nerwowo-sangwiniczny i obaj cieszymy się dobrym zdrowiem. Nigdy nie widziałem żadnej próby lekowej podfosforynu wapnia.

Wydało mi się oczywiste, że ośrodki nerwowe zostały silnie dotknięte, a objawy miały charakter porażenny. Gdy objawy ustąpiły, nasze wargi wydawały się suche i popękane jak podczas gorączki, a my odczuwaliśmy znaczne pragnienie, lecz tętno nie wykazywało odchylenia od stanu prawidłowego (75 do 80), z wyjątkiem tego, że przez część czasu było być może nieco słabsze niż zwykle; temperatura pozostawała prawidłowa.

PODFOSFORYN POTASU,

Sól ta ma inny zakres działania niż Calc. hypophos. Ten ostatni działa przede wszystkim na układ nerwowy i struktury kostne,

gruczoły oraz funkcje przyswajania, podczas gdy pierwszy działa zarówno na układ mięśniowy, jak i nerwowy; chociaż wywiera pewne działanie na te same tkanki i funkcje co sól wapniowa, działanie to nie jest równie silne.

Wszystkie sole potasowe są lekami działającymi na tkankę mięśniową. Przestudiujcie działanie Kali carb. i Phosphorus, a odnajdziecie w nich wyraźnie zarysowane najważniejsze cechy tej soli.

Charakterystycznym wskazaniem do zastosowania tego leku jest „znaczne osłabienie, zwłaszcza gdy towarzyszą mu wyniszczenie i zanik tkanki mięśniowej”. Innym, równie charakterystycznym, jest obecność stanu tak wyczerpująco opisanego przez dra Inmana, mianowicie mialgii, czyli bolesnego stanu mięśni całego ciała. Pod tą nazwą mieszczą się wszystkie stany błędnie nazywane przewlekłym reumatyzmem mięśniowym, pleurodynią, podrażnieniem rdzenia kręgowego, kulawizną i kurczami; stan ten może nawet naśladować zapalenie otrzewnej!

Sól potasowa działa przede wszystkim na błonę śluzową oskrzeli, a nie na miąższ płuc, i jest najbardziej użyteczna w astmie oraz przewlekłym zapaleniu oskrzeli. W chorobach płuc, którym towarzyszą silne bóle w klatce piersiowej, jest, podobnie jak Kali carb., znakomitym lekiem. Łagodzi bóle wywołane nadmiernym kaszlem i przywraca kaszel u chorych, których mięśnie klatki piersiowej stały się tak słabe, że nie mogą kaszleć.

Podobnie jak Phosphoric acid i China przywraca zdrowie nadwątlone utratą płynów, zwłaszcza gdy osłabienie mięśniowe jest skutkiem nadmiernie długiej laktacji, utraty nasienia, utraty fosforanów (z moczem) oraz obfitego odkrztuszania w gruźlicy płuc.

Jest znakomitym lekiem w stanie zwanym oksalurią, przebiegającym z dyspepsją, przygnębieniem, wychudzeniem itd.

Jest jednym z najlepszych spośród nielicznych antidotów, jakimi dysponujemy na skutki nadmiernego picia herbaty, a właściwie nadmiernego jej używania bez jednoczesnego spożywania odpowiedniej ilości pożywnego pokarmu. Herbatę, nawet zieloną, można pić w dużych ilościach bez szkodliwych następstw, jeżeli jednocześnie spożywa się obficie pokarmy azotowe, takie jak wołowina, baranina, tłuszcz, jaja itd. Sól potasowa w pewnym stopniu zastępuje te pokarmy i przez pewien czas zapobiega dalszemu wyniszczeniu.

W niedokrwistości z wychudzeniem sól tę należy zawsze podawać razem z preparatami Ferrum, ponieważ znacznie wspomaga działanie żelaza. W niedokrwistości lub chlorozie bez utraty masy ciała, lecz ze

skłonnością do obrzmienia lub obrzęków, właściwsza jest sól wapniowa (Calcarea) albo sodowa (Natrum).

Lekami, które z dobrym skutkiem stosuje się naprzemiennie z Kali hypophos. lub po nim, są China, Hydrastis, Helonias i Aletris. W chorobach płuc często stosuje się go naprzemiennie z Rumex, Sanguinaria i Sulphur, uzyskując dobre wyniki.

Stosowano podfosforyny sodu (Natrum), żelaza, amonu i cynku, lecz niezbyt szeroko, z wyjątkiem soli sodowej, którą szczególnie cenię w ogólnym osłabieniu nerwowym niepowikłanym innymi dolegliwościami. Zajrzenie do tomu I pokaże, że w wymienionych stanach Kali hypo. podawano zwykle kilka razy dziennie w dawkach od jednej czwartej grana do jednego grana lub więcej. W swojej praktyce stosuję nalewkę wodną oraz pierwsze i drugie wodne rozcieńczenie dziesiętne w dawkach od dziesięciu do trzydziestu kropli. Ze względu na rozpływający się charakter soli nie można jej poddać trituracji. Nalewkę macierzystą sporządza się, dodając jedną drachmę soli do dziewięciu drachm wody destylowanej.