Glonoinum

Nitrogliceryna. C 3 H 5 (NO 3 ) O 3 . Rozcieńczenia w alkoholu.

Zastosowanie kliniczne

Dławica piersiowa / Afazja / Udar mózgu / Mózg, przekrwienie / Choroba Brighta / Drgawki / Padaczka / Krwawienie z nosa / Przestrach, następstwa / Wole / Ból głowy / Serce, schorzenia; kołatanie; wstrząsy, następstwa / Orientacja przestrzenna, utrata / Mania / Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych / Miesiączka, zahamowanie / Neuralgia / Porażenie / Reumatyzm / Rwa kulszowa / Choroba morska / Ból głowy od śniegu / Ból głowy od słońca / Udar słoneczny / Ból zęba / Uraz

Charakterystyka

„Nitroglicerynę odkrył Sobrero w 1847 roku, lecz nie można jej było uzyskać do doświadczeń fizjologicznych, dopóki Morris Davis, chemik z Filadelfii, w tym samym roku, po długich i mozolnych próbach prowadzonych pod kierunkiem Heringa, nie zdołał wytworzyć tej substancji w ilości wystarczającej do przeprowadzenia próby lekowej”. Cytuję to z Guiding Symptoms. Glon. jest jednym z licznych pomników geniuszu terapeutycznego Heringa. To jemu zawdzięczamy wprowadzenie tego godnego uwagi leku do materia medica i do medycyny. Zasadniczą cechą działania Glon. jest skłonność do nagłych i gwałtownych zaburzeń krążenia. Działa bardzo szybko i bardzo gwałtownie. Za „sygnaturę” tego silnego materiału wybuchowego można uznać „rozpieranie” i „rozszerzanie”. Rozpierające, tętniące bóle głowy; odczucia rozszerzania się w głowie i innych częściach ciała. Tętnienie tętnic szyjnych; gwałtowna akcja serca; napływ krwi do głowy; uderzenia gorąca wznoszące się z klatki piersiowej do głowy, po których występuje tętniący ból głowy. Charakterystycznym neuralgiom Glon. towarzyszy silne tętnienie; często są one < w nocy i uniemożliwiają sen. Tętniąca neuralgia nadoczodołowa; przekrwienie siatkówki wskutek narażenia na silne światło. Neuralgia twarzy rozchodząca się przez głowę. Neuralgia sercowa (dławica piersiowa) z promieniującymi bólami.

Guernsey, ze swą zwykłą obrazową zwięzłością, mówi, że Glon. odpowiada „Dolegliwościom głowy u zecerów oraz mężczyzn pracujących stale przy świetle gazowym, tak że gorąco pada na głowę; złym następstwom udaru słonecznego; nie znosi żadnego gorąca w okolicy głowy; nie może chodzić w słońcu, musi chodzić w cieniu albo nosić parasol; nie znosi gorąca od pieca; silnym zawrotom głowy po przyjęciu pozycji pionowej, przy podnoszeniu się w łóżku, wstawaniu z siedzenia itd. Gorącu w głowie; tętniącemu bólowi głowy”. Wielka wrażliwość na najmniejszy wstrząs, będąca bardzo wyraźną cechą bólu głowy Glon., sprawia, że chory porusza głową niezwykle ostrożnie, aby uniknąć choćby możliwości wstrząśnięcia nią. Ból obejmuje całą głowę i każdą jej część: czoło, szczyt głowy, potylicę. Wiele bólów pojawia się w potylicy i u podstawy mózgu; gryzienie w potylicy; ból jak w miejscu odparzonym; ucisk; silny ból potylicy rozchodzący się do oczu i skroni; uczucie, jakby coś przemieszczało się wzdłuż nerwów od tylnej części szyi ku górze, do głowy. Oczy mogą być nieruchomo utkwione albo wytrzeszczone; niechęć do jasnego światła; czarne plamy przed oczami. Twarz zaczerwieniona albo blada. Zaburzenia klimakteryczne.

Omdlenie, nagła utrata świadomości; drgawki, zwłaszcza podczas porodu. Nudności i wymioty pochodzenia mózgowego. Gwałtowne, przeszywające bóle neuralgiczne, tak silne, że doprowadzają chorego do szaleństwa; chce uciec, wyskoczyć przez okno. Złe następstwa lęku; straszliwe przeczucie; obawa przed otruciem. Charakterystycznym stanem psychicznym jest utrata orientacji przestrzennej: „dobrze znane ulice wydają mu się obce”. Wśród szczególnych odczuć występują: broda wydaje się zbyt długa. Klatka piersiowa wydaje się skręcona śrubą. Jakby mózg się rozszerzał; jakby poruszał się falami; jakby chory wisiał głową w dół; jakby coś wpompowywano do szczytu głowy; jakby wszystko było wypychane przez czoło; jakby ciepła woda płynęła w górę od karku; jakby dłoń ściskała szyję; jakby ktoś wyciągał oczy od wewnątrz na zewnątrz. Szum w lewym uchu, jakby dochodził z serca. Dolna warga wydaje się obrzęknięta. Jakby serce miało unieść się do gardła. Bóle są: rozpierające; tętniące; pulsujące; rozdzierające; przeszywające; kłujące; gryzące. Pieczenie między łopatkami. Spokojne siedzenie lub leżenie albo chodzenie w zimnym powietrzu > ból głowy. Pochylanie się naprzód; odchylanie głowy do tyłu i niemal każdy ruch < ból głowy. Spoczynek < ból kolana. Nadmierne gorąco i zimno = przekrwienie mózgu. Gorąco na ogół <; zimne okłady i chłodne powietrze >; lecz zimna woda przykładana do głowy < objawy głowy, a nawet = skurcze. < Wilgotna pogoda. Złe następstwa strzyżenia włosów; narażenia na słońce albo żar ognia. Przez całe lato ból głowy < codziennie wraz ze słońcem. < Od wina. Bóle od wewnątrz na zewnątrz; od przodu ku tyłowi. Złe następstwa zbyt długiej jazdy konnej lub powożenia; choroba morska; < od wstrząsów. Ucisk > ból głowy. Nie znosi ciężaru włosów; odzież wydaje się zbyt ciasna. Odpowiedni dla: rumianych, pełnokrwistych, wrażliwych kobiet; osób nerwowych, sangwinicznych, łatwo ulegających wpływom. Stare blizny ponownie się otwierają.

Zależności

Odtrutki: Acon., Camph., Coff., Nux v. Porównać: Amyl nit.; Act. r. (falowanie w mózgu); Petrol. i Crotal. h. (utrata orientacji przestrzennej); Bell. (krzyk mózgowy, lecz nie tak wyraźny jak w Bell.; ponadto Bell. ma > przy odchylaniu głowy do tyłu i > po przykryciu głowy; Glon. > z odkrytą głową); Apis, Hyo. (obawa przed otruciem); Gels. (skłonność do wyskoczenia przez okno); Stram. Sang. (ból głowy wraz ze słońcem; ucho wrażliwe na wstrząsy); Nit. ac. i Bell. (wrażliwość na wstrząsy); Melilot. (ból głowy z purpurową twarzą); Lyc. i Phos. (pieczenie między łopatkami); Dig. i Diosc. (ból głowy rozchodzący się do nosa); Sec. (palce rozstawione).

Przyczyny

Słońce. Jasny śnieg. Żar ognia. Lęk lub przestrach. Wstrząsy. Urazy.

1. Umysł

Upadanie z utratą świadomości oraz występującymi naprzemiennie kołataniem serca i przekrwieniem głowy. Lęk; gardło wydaje się obrzęknięte, klatka piersiowa jakby skręcona śrubą; obawa przed zbliżającą się śmiercią; chora boi się, że została otruta. Lęk, jakby miało mu się przydarzyć coś nieprzyjemnego. Niezwykle ożywiony i rozmowny, z wielkim napływem myśli. Splątanie myśli; nie potrafi powiedzieć, gdzie się znajduje; dobrze znane ulice wydają się obce; droga do domu zbyt długa; zapomina, po której stronie ulicy mieszka. Wielkie pobudzenie psychiczne (z bólem głowy); wpada w szał, usiłuje uciec; wyskoczyć przez okno. Krzyk mózgowy. Broda wydaje się zbyt długa.

2. Głowa

Zawroty głowy; < przy pochylaniu się lub poruszaniu głową; na świeżym powietrzu. Zawroty głowy przy poruszaniu głową. Uczucie ciężkości w głowie, głównie w czole. Tępy ból głowy z ciepłym potem na czole. Ból głowy z przyspieszonym tętnem, czerwoną twarzą i potem na twarzy; chory traci świadomość. Ból głowy < od żaru słońca; > na świeżym powietrzu i od ucisku. Tętniący itd. ból głowy podczas miesiączki albo zamiast niej. Pełność w głowie, jakby mózg sam się rozszerzał, poruszał falami. Pełność w głowie; wyraźne odczuwanie tętna w głowie; tętnienie bez bólu. Uczucie, jakby krew napływała do głowy. Przekrwienie głowy (udar mózgu). Pulsowanie w czole, skroniach, na szczycie głowy; podczas chodzenia każdy krok odczuwany jest w szyi, podobnie przy poruszaniu głową. Tętnienie w głowie; w czole; w skroniach; na szczycie głowy; w potylicy; < przy ruchu; > podczas spokojnego siedzenia i leżenia oraz od ucisku. Tętnienie tętnic skroniowych, które były uwypuklone i wyczuwalne jak sznury. Ukłucia w skroniach albo po pr. stronie czoła. Uczucie, jakby mózg był obolały i stłuczony, gorsze przy potrząsaniu głową. Uczucie obolałości w całej głowie; boi się potrząsnąć głową, gdyż wydaje się, że mogłaby rozpaść się na kawałki. Ból, gorąco i pełność w głowie wstępują z klatki piersiowej, szyi albo tylnej części głowy. Silny ból potylicy rozchodzący się do oczu i skroni. Potrząsanie < ból głowy, podobnie jak pochylanie się i wchodzenie po schodach; ucisk zewnętrzny >; chodzenie na świeżym powietrzu i odkrycie głowy >. Uczucie trzaskania w mózgu. Czaszka wydaje się zbyt mała, jakby mózg usiłował ją rozsadzić; gwałtowna akcja serca i wyraźne pulsowanie w całym ciele. Wstrząsy w mózgu synchroniczne z tętnem. Falujący ruch w mózgu. Migrena połowicza; połowę pola widzenia widzi jasną, połowę ciemną. Gryzienie w potylicy.

3. Oczy

Oczy matowe, nieruchomo utkwione, zapadnięte. Białkówki zaczerwienione, oczy wytrzeszczone, o dzikim spojrzeniu. Oczy sprawiają wrażenie, jakby ktoś wyciągał je od wewnątrz na zewnątrz. Uciskające, wypychające bóle oczu. W gałkach ocznych ukłucia, drgania, obolałość i ucisk. Źrenice rozszerzone, oczy zwrócone ku górze. Gorąco w gałkach ocznych, powiekach i wokół oczu. Iskry, błyski przed oczami. Litery wydają się mniejsze. Jakby ogniskowa pr. oka nagle się przesunęła; wszystko widzi w połowie jasne, w połowie ciemne. Czarne plamy przed oczami i zaciemnienie widzenia; z omdleniem.

4. Uszy

Uczucie pełności w uszach i wokół nich. Uszy wrażliwe na wstrząsy. Głuchota, uszy wydają się zatkane. Ukłucia w uszach; uszy sprawiają wrażenie zamkniętych. Tętniący, przeszywający ból od wewnątrz na zewnątrz w pr. uchu. Dzwonienie, śpiewanie albo trzaskanie w uszach. Dzwonienie w uszach, słyszalne tętno.

5. Nos

Ból u nasady nosa. Ból głowy rozchodzi się do nosa. Krwawienie z nosa po wyjściu na żar słońca; twarz zarumieniona, gorąca, czerwona.

6. Twarz

Bladość twarzy z gorącem i napływem krwi do głowy oraz klatki piersiowej. Bladość podczas gorąca, udaru słonecznego, przekrwienia itd.; twarz zarumieniona i gorąca przy bólu głowy. Gorąco twarzy z pulsowaniem w głowie i kołataniem serca. Zaczerwienienie twarzy, zwł. jej górnej części, z bólem głowy. Zaczerwienienie twarzy, które pojawia się i znika. Świąd, zwł. w środkowej części twarzy. Ból i sztywność stawu żuchwowego. Uczucie, jakby dolna warga była obrzęknięta.

7. Zęby

Tętniący ból wszystkich zębów. Pulsujący ból zęba z bólem głowy. Kłujące bóle dziąseł po pr. stronie, przechodzące na lewą bez ustępowania po prawej; < od gorącego, > od zimnych okładów.

8. Jama ustna

Smak: gorzki z nudnościami; aromatyczny; słodki; ciepły; pozostawia tłusty posmak. Język zdrętwiały, jakby oparzony; mrowienie, szczypanie. Język wydaje się obrzęknięty i otarty, ze skurczowymi drganiami. Język: mlecznobiały bez nalotu; z grubym nalotem z tyłu. Trudność w rozmowie wskutek osłabionej sprawności języka i splątania myśli. Język obrzęknięty, z kłuciem; piecze. Uczucie obolałości i obrzmienia sklepienia jamy ustnej z pulsowaniem.

9. Gardło

Podniebienie miękkie wydaje się skurczone i suche. Świąd podniebienia miękkiego i gardła. Łaskotanie, gorąco i obolałość w gardle. Uczucie, jakby gardło obrzmiewało.

10. Apetyt

Utrata apetytu. Pragnie zimnej wody; także z powodu uczucia suchości i spieczenia. Wzmożona chęć palenia tytoniu. Wino < wszystkie objawy.

11. Żołądek

Nudności wywołujące pocenie się. Nudności z bólem głowy i wywołane nim, z kolką; napływ krwi do głowy i klatki piersiowej oraz blada twarz. Nudności i wymioty przy przekrwieniu mózgu albo podczas udaru słonecznego. Uczucie omdlewania w dołku podsercowym; także z tętnieniem. Uczucie pustki w dołku podsercowym. Wrażliwość dołka podsercowego, zwł. przy pochylaniu się. Gryzienie w dołku podsercowym.

12. Brzuch

Kolka, ból tnący głównie poniżej pępka, budzący chorego rano, przed luźnym stolcem i po nim. Kolka żółciowa. Burczenie w dolnej części brzucha, głównie podczas leżenia na l. boku.

13. Stolec i odbyt

Biegunkowe stolce z burczeniem i oddawaniem gazów, rozpoczynające się rano i trwające przez cały dzień. Biegunka; obfite, luźne, czarniawe, grudkowate stolce. Poranna biegunka z ostrym pieczeniem; z burczeniem. Po zjedzeniu brzoskwiń biegunka wieczorem i w nocy. Zaparcie i guzki krwawnicze, które swędziały i bolały. O nietypowej porze twardy i niezwykły stolec; szczypanie w brzuchu przed wypróżnieniem i po nim. Brak stolca.

14. Narządy moczowe

Zwiększone wydzielanie bladego (białkomoczowego) moczu; musi często wstawać w nocy i oddawać duże ilości moczu zawierającego białko. Zapalenie kanalików nerkowych, z bólem głowy wywołanym chodzeniem w słońcu; drętwienie ramion i rąk występujące naprzemiennie z intensywnym mrowieniem.

16. Żeńskie narządy płciowe

Zahamowana miesiączka — Glon. Zamiast miesiączki przekrwienie głowy; twarz blada; gorzej w ciepłym pomieszczeniu; omdlenie; tętnienie. Podczas miesiączki napływ krwi do głowy i klatki piersiowej; ból głowy; omdlenie. W okresie klimakterium uderzenia gorąca, ucisk w głowie, nudności, utrata świadomości, zawroty głowy, obrzęk stóp. Podczas ciąży ból głowy, napływ krwi do głowy i klatki piersiowej. Rzucawka; chora nieprzytomna; twarz jaskrawoczerwona; obrzękła; tętno pełne, twarde; mocz obfity i białkomoczowy.

17. Narządy oddechowe

Skłonność do głębokiego oddychania. Pragnienie wykonania długiego, głębokiego wdechu. Wzdychanie.

18. Klatka piersiowa

Ściskanie klatki piersiowej. Ściskanie i ucisk w klatce piersiowej. Ucisk w klatce piersiowej występujący naprzemiennie z bólem głowy. Przekrwienie klatki piersiowej.

19. Serce

Kołatanie serca z gorącem twarzy, przyspieszonym tętnem i pulsowaniem tętnic szyjnych. Gwałtowna akcja serca, wyraźne pulsowanie w całym ciele. Nadmierne, wyraźnie odczuwalne kołatanie serca. Uczucie pełności, ciężkości i gorąca w sercu, z wysiłkową akcją serca. Tętno przyspieszone; naprzemiennie wznosi się i opada; niskie i słabe podczas udaru słonecznego. Wysiłkowa akcja serca, ucisk. Kłujące bóle serca. Silne ukłucia od serca rozchodzące się do pleców. Pomruk w okolicy serca podczas leżenia; tętno przepuszczające.

20. Szyja i plecy

Uczucie ucisku wokół szyi. Szyja wydaje się słaba i zmęczona, nie może podtrzymać głowy. Sztywność szyi; odzież wydaje się zbyt ciasna. Uczucie pełności, napięcia i pulsowania w szyi. Palące gorąco między łopatkami. Uczucia gorąca biegnące w dół pleców. Ból całego kręgosłupa albo gorąco i uczucie zimna.

22. Kończyny górne

Niepokój, osłabienie i niedostateczne krążenie w ramionach. Uczucie osłabienia i drętwienia l. ramienia. Odczuwa uderzenia tętna w czubkach wszystkich palców, czemu towarzyszy drżenie palców.

23. Kończyny dolne

Osłabienie i drętwienie l. uda. Osłabienie nóg; kolana i stawy skokowe uginają się (podczas bólu głowy). Kończyny wiotkie, nieruchome podczas udaru słonecznego. Ostry ból l. kolana przy ruchu, zdający się leżeć głęboko w stawie, bez znacznego gorąca ani obrzęku; podczas spoczynku nagłe szarpnięcia albo ukłucia, zmuszające chorego do wstania i wyprostowania kończyny. Szarpnięcia kończyn z utratą świadomości. Niepokój w kończynach zmusza go do wstania. (Rwa kulszowa.). Zimne stopy, z nudnościami i kołataniem serca.

24. Objawy ogólne

Omdlenie; przy zachowanej świadomości. Wielkie osłabienie i skrajne wyczerpanie. Upadanie bez świadomości. Bezbolesne tętnienie w całym ciele. Pulsowanie, mrowienie, dreszcze przebiegające przez ciało oraz szczególne uczucie ciepła rozchodzące się od góry ku dołowi. Drgawki (wskutek przekrwienia głowy); palce są rozstawione i wyprostowane. Pozorna pełnokrwistość, gwałtowne zmiany w rozmieszczeniu krwi.

26. Sen

Ziewanie z bólem głowy i napływem krwi do głowy. Senność wczesnym wieczorem. Trudno go obudzić. Osłabienie jak wskutek braku snu.

27. Gorączka

Tętno przyspieszone, nieregularne, przepuszczające, pełne i twarde, drobne i szybkie. Dreszcze: po przegrzaniu; występują naprzemiennie z potem; z wymiotami; głowa jakby ściśnięta śrubą; gorączka przepuszczająca. Gorąco, zwł. twarzy, wstępujące od dołka podsercowego do głowy. Ogólne ciepło; uderzenia gorąca; fale gorąca ku górze. Pot głównie na twarzy, po śnie. Pot na czole. Obfity pot, przede wszystkim na twarzy i klatce piersiowej. Pocenie się łagodzi nudności.