Helleborus niger

Εγκέφαλος και νους: σε όλες τις ενοχλήσεις του Helleborus εμφανίζεται αποχαύνωση, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Μερικές φορές πρόκειται για πλήρη ληθαργική κατάσταση, άλλοτε για μερική, αλλά υπάρχει πάντοτε αποχαύνωση και νωθρότητα.

Το Hellebore είναι χρήσιμο σε παθήσεις του εγκεφάλου, του νωτιαίου μυελού, του νευρικού συστήματος γενικά και του νου, αλλά ιδίως σε οξείες φλεγμονώδεις νόσους του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού και των μηνίγγων τους, καθώς και σε διαταραχές που αγγίζουν τα όρια της παραφροσύνης. Υπάρχει ένα ιδιόμορφο είδος διανοητικής ανεπάρκειας ή αποχαύνωσης του σώματος και του νου.

Η ακραία κατάσταση είναι η απώλεια συνείδησης. Πλήρης απώλεια συνείδησης σε συνδυασμό με εγκεφαλική συμφόρηση ή με φλεγμονή που έχει εξελιχθεί σε υδροκέφαλο, εγκεφαλονωτιαία μηνιγγίτιδα ή φλεγμονή του εγκεφάλου, με αποχαύνωση.

Ακόμη και στην αρχή της νόσου, από το Hellebore απουσιάζουν η μανιώδης έξαψη και το οξύ παραλήρημα που απαντούν στο Stramonium και στην Belladonna . Είναι παθητικό. Ενδείκνυται επίσης αφού παρέλθει η μανιώδης έξαψη του παραληρήματος και ο ασθενής περιπέσει σε κατάσταση αποχαύνωσης. Ο ασθενής είναι ξαπλωμένος ανάσκελα, με τα μάτια μισάνοιχτα, κουνά το κεφάλι πέρα δώθε, έχει το στόμα ανοιχτό και τη γλώσσα ξηρή, ενώ τα μάτια του είναι άτονα και ατενίζουν το κενό. Κοιτάζει επίμονα εκείνον που του μιλά. Αργεί πολύ να απαντήσει ή δεν απαντά καθόλου.

Οι βίαιες προσβολές εγκεφαλικών διαταραχών συχνά τελειώνουν απότομα, εκείνες όμως που είναι περισσότερο παθητικές παρατείνονται, και εδώ ακριβώς ενδείκνυται το Hellebore. Η περίπτωση Hellebore παραμένει επί εβδομάδες και μερικές φορές επί μήνες σε αυτή την κατάσταση αποχαύνωσης, με βαθμιαία απίσχνανση.

Είναι ξαπλωμένος ανάσκελα, με τα άκρα σε κάμψη· φαίνεται ωχρός και νοσηρός. Όταν ερωτάται, απαντά αργά. Το κείμενο λέει:

«Αποχαύνωση που αγγίζει τα όρια της απώλειας αισθητικότητας».

Μια άλλη συνηθισμένη διατύπωση είναι:

«Μειωμένη εξουσία του νου πάνω στο σώμα».

Οι μύες δεν ενεργούν· δεν υπακούουν στη βούληση. Πρόκειται για ένα είδος παραλυτικής κατάστασης, αλλά η λέξη « αποχαύνωση » την εκφράζει. Δεν μπορεί να αναπτύξει ιδέες· δεν μπορεί να προσηλώσει την προσοχή ούτε να συγκεντρώσει τον νου. Ο ασθενής φαίνεται σαν να βρίσκεται σε κατάσταση μερικής διανοητικής ανεπάρκειας.

Το παραλήρημα δεν είναι συχνό και, όταν υπάρχει, εκδηλώνεται με μουρμουρητό. Υπάρχει περισσότερη αποχαύνωση, περισσότερο «δεν κάνει τίποτε», περισσότερο «δεν λέει τίποτε», παρά παραλήρημα.

Ωστόσο, υπάρχει προφανώς διανοητική σύγχυση· δεν μπορεί να σκεφτεί. Σε πολλές περιπτώσεις, πολύ αργά κατά την πορεία της νόσου, ο ασθενής μπορεί να αφυπνιστεί κάπως και ενεργεί σαν να προσπαθεί να σκεφτεί, σαν να προσπαθεί να απαντήσει, σαν να προσπαθεί να κινηθεί. Απλώς όμως κοιτάζει επίμονα τον γιατρό με τα μάτια μισάνοιχτα, με αποσβολωμένη έκφραση στο πρόσωπο, και σκαλίζει τις άκρες των δαχτύλων του.

Όταν ερωτάται, ο ασθενής Hellebore δεν είναι σε θέση να σας πει τι έχει στον νου του, εκτός αν διεγερθεί και αναστατωθεί αρκετά. Όταν όμως διεγερθεί έτσι, μιλά για πνεύματα ή λέει ότι βλέπει διαβόλους. Βλέπει στη φαντασία του τις εικόνες για τις οποίες έχει διαβάσει ή τις οποίες έχει δει ζωγραφισμένες, όπως τον διάβολο με κέρατα και ουρά. Ένας νέος που δεν έχει ακούσει ποτέ για τον διάβολο ή για πνεύματα δεν θα είχε αυτή τη μορφή ψευδαίσθησης στο παραλήρημά του. Οι ψευδαισθήσεις διαμορφώνονται σύμφωνα με όσα έχει διδαχθεί να φαντάζεται.

Το Hellebore παρουσιάζει μια ιδιόμορφη, οιονεί υστερική κατάσταση — μια μορφή παραφροσύνης. Φαντάζεται ότι, αμαρτάνοντας, έχασε την ημέρα της χάριτός της. Όπως στην Aurum, πιστεύει ότι πράττει το κακό, ότι διαπράττει ασυγχώρητη αμαρτία. Τόσο κοντά φθάνει το φάρμακο στην παραφροσύνη,

«Μια ηλικιωμένη γυναίκα, την οποία οι γύρω της γυναίκες είχαν κατηγορήσει για κλοπή, το πήρε τόσο κατάκαρδα ώστε κρεμάστηκε. Αυτή η αυτοκτονία επηρέασε τόσο πολύ τις γυναίκες του χωριού, ώστε η μία μετά την άλλη κατηγορούσε τον εαυτό της ότι είχε προκαλέσει τον θάνατο της ηλικιωμένης».

Παιδί: ο πλέον χαρακτηριστικός τύπος του Hellebore είναι το άρρωστο παιδί. Εμφανίζεται ιδίως σε παιδιά ηλικίας από δύο έως δέκα ετών. Το επίμονο βλέμμα —το παιδί είναι ξαπλωμένο ανάσκελα και κοιτάζει επίμονα με τα μάτια μισόκλειστα— είναι χαρακτηριστικό του φαρμάκου. Μερικές φορές τα χείλη κινούνται χωρίς να ακούγεται κανένας ήχος. Τα χείλη κινούνται σαν να θέλει το παιδί να πει κάτι, αλλά, όταν ερωτάται περισσότερο, οι λέξεις που ήθελε να προφέρει έχουν χαθεί, έχουν ξεχαστεί.

Στον υδροκέφαλο υπάρχει μια οξεία κραυγή, η εγκεφαλική κραυγή. Το παιδί φωνάζει στον ύπνο του. Φέρνει το χέρι στο κεφάλι και στριγκλίζει, όπως στην Apis. Ο υδροκέφαλος της Apis, όμως, είναι πολύ πιο ενεργός και οξύς.

Ο ασθενής Apis πετά τα σκεπάσματα από πάνω του· αυτός ο ασθενής δεν ενοχλείται από τα σκεπάσματα, δεν ενοχλείται από τίποτε. Δεν αναστατώνεται εύκολα. Είναι ξαπλωμένος ανάσκελα, με τα άκρα σε κάμψη· συχνά κάνει αυτόματες κινήσεις με τα χέρια και τα πόδια. Μερικές φορές η μία πλευρά είναι παράλυτη, ενώ η άλλη εξακολουθεί να κάνει αυτόματες κινήσεις.

Το Hellebore είναι χρήσιμο στη χαμηλή μορφή νόσου που είναι γνωστή ως « απαθητικός τύφος». Τα ίδια αυτά συμπτώματα οδηγούν στην επιλογή του φαρμάκου. Αδιαφορία για όλες τις εξωτερικές εντυπώσεις.

Σπάνια ενοχλείται πολύ από την αφή, από το υπερβολικά ζεστό σκέπασμα ή από την πλήρη απουσία σκεπάσματος.

Δεν φαίνεται να είναι ευαίσθητος στη ζέστη, στο κρύο, στο τρύπημα, στους χειρισμούς ή στο τσίμπημα. Απάθεια. Αυτό που στο κείμενο αποκαλείται « πεισματική σιωπή » είναι περισσότερο απαθητική σιωπή, μια αδυναμία ομιλίας. Φαίνεται σαν να αρνείται να απαντήσει, αλλά δεν αρνείται· δεν ξέρει πώς να απαντήσει· δεν μπορεί να σκεφτεί.

Έμμονες ιδέες σε άτομα για τα οποία λέγεται ότι έχουν χάσει λίγο « την ισορροπία τους», ότι είναι κάπως παράξενα. Και αυτή η έμμονη ιδέα παραμένει· είναι μάταιο να προσπαθεί κανείς να τη μεταβάλει με επιχειρήματα. Η γυναίκα αποκτά την έμμονη ιδέα ότι πρόκειται να πεθάνει μια συγκεκριμένη ημέρα και τίποτε δεν μπορεί να της τη βγάλει από το μυαλό. Αυτό δεν μοιάζει με το Aconit, επειδή δεν υπάρχει φόβος θανάτου.

Το Aconite έχει φόβο θανάτου και καθορίζει τον χρόνο του θανάτου. Έμμονη ιδέα ότι έχει διαπράξει κάποια αμαρτία, την οποία ενίοτε κατονομάζει και περιγράφει ή ίσως αναφέρει μόνο αόριστα — για εκείνη, όμως, είναι απολύτως πραγματική,

Νους 2: Όταν μπορεί να σηκώνεται και να κινείται, η ασθενής φαίνεται λυπημένη, επειδή κάθεται χωρίς να λέει τίποτε και δείχνει να βρίσκεται σε αξιοθρήνητη ψυχική διάθεση. Δεν υπάρχει όμως εκείνος ο έντονος θρήνος, με το βάδισμα πάνω κάτω στο δωμάτιο και το στύψιμο των χεριών, που βρίσκουμε στην Aurum.

Πρόκειται για απαθητική κατάσταση· φαίνεται θλιμμένη και μελαγχολική, ενώ ίσως στην πραγματικότητα σκέφτεται ελάχιστα. Κάθε απόπειρα παρηγοριάς, όσο η ασθενής εξακολουθεί να μπορεί να σκέφτεται, απλώς επιδεινώνει την ενόχληση. Όπως στο Natrum muriaticum, οι ενοχλήσεις επιδεινώνονται από την παρηγοριά, αλλά οι ενοχλήσεις του Natrum muriaticum δεν μοιάζουν καθόλου με αυτές.

Αν ο ασθενής Hellebore είναι σε θέση να συλλογιστεί τα συμπτώματά του, αυτά φαίνεται να βελτιώνονται.

Μερικές φορές παρουσιάζονται σπασμωδικές κινήσεις με αυτό το φάρμακο, αλλά είναι πιθανότερο να είναι αυτόματες. Κινήσεις που φαίνεται να μην έχουν καμία σχέση με τη βούληση. Απλώς κάνει κινήσεις, σαν κάποιον που κινείται αφηρημένα.

Ο ασθενής Helleborus είναι μουδιασμένος παντού. Ολόκληρο το αισθητήριο βρίσκεται σε κατάσταση μουδιάσματος, αποχαύνωσης και άμβλυνσης της γενικής αισθητικότητας. Το κείμενο λέει:

«Η όραση δεν έχει επηρεαστεί».

Παρά ταύτα, βλέπει ατελώς· δεν αντιλαμβάνεται το αντικείμενο στο οποίο είναι προσηλωμένο το βλέμμα του· δηλαδή, το οπτικό του πεδίο φαίνεται να είναι φυσιολογικό, αλλά, αν ερωτηθεί λίγο για όσα είδε, δεν τα θυμάται· δεν άφησαν κανένα αποτύπωμα στη μνήμη ή στον νου του.

Ίλιγγος και κεφαλή: ίλιγγος με ναυτία και έμετο. Ίλιγγος από το σκύψιμο. Μαζί με τη γενική αποχαύνωση, το κεφάλι κυλά και τινάζεται. Το παιδί είναι ξαπλωμένο ανάσκελα και κυλά το κεφάλι από τη μία πλευρά στην άλλη. Τα μάτια είναι μισάνοιχτα και πιέζει με επίμονη, περιστροφική κίνηση το πίσω μέρος του κεφαλιού μέσα στο μαξιλάρι. Αυτό γίνεται εν μέρει ασυνείδητα και εν μέρει για να ανακουφιστεί η ελκτική τάση στους μύες του πίσω μέρους του αυχένα. Καθώς εξελίσσεται η νόσος, οι μύες αυτοί βραχύνονται συνεχώς, όπως ακριβώς συμβαίνει στην εγκεφαλονωτιαία μηνιγγίτιδα, μέχρι το κεφάλι να τραβηχτεί προς τα πίσω όσο περισσότερο γίνεται.

Υπάρχει καυστική θερμότητα στο κεφάλι· διατινασσόμενοι πόνοι· πιεστικοί πόνοι στο κεφάλι από συμφόρηση. Βίαιη ινιακή κεφαλαλγία. Αμβλύς, επίμονος πόνος στο ινίο· αίσθημα μουδιάσματος στο ινίο. Αίσθηση σαν το κεφάλι να είναι ξύλινο· πληρότητα, συμφόρηση και πίεση.

Οι κεφαλαλγίες, οι κινήσεις του κεφαλιού και η όψη του προσώπου είναι εκείνες που εμφανίζονται στην εγκεφαλική συμφόρηση. Έχω δει παιδιά, αφού πέρασαν ένα μετρίως οξύ αλλά μάλλον παθητικό πρώτο στάδιο, να παραμένουν ξαπλωμένα σε αυτή την αποχαυνωμένη κατάσταση, έχοντας ανάγκη το Hellebore επί εβδομάδες προτού τους χορηγηθεί.

Όταν χορηγήθηκε, άρχισε η αποκατάσταση· όχι αμέσως, αλλά βαθμιαία. Το φάρμακο δρα αργά σε αυτές τις βραδείες, επίμονες, αποχαυνωμένες περιπτώσεις διαταραχών του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού. Μερικές φορές δεν υπάρχει καμία εμφανής μεταβολή μέχρι την επομένη της χορήγησης του φαρμάκου ή ακόμη και μέχρι την επόμενη νύχτα, οπότε εμφανίζεται εφίδρωση, διάρροια ή έμετος — μια αντίδραση.

Δεν πρέπει να παρεμβαίνετε σε αυτά· δεν πρέπει να χορηγηθεί κανένα φάρμακο. Είναι σημεία αντίδρασης. Αν το παιδί έχει αρκετή ζωτικότητα για να αναρρώσει, τώρα θα αναρρώσει. Αν ο έμετος διακοπεί με οποιοδήποτε φάρμακο ικανό να τον σταματήσει, η δράση του Hellebore θα εξουδετερωθεί. Αφήστε ήσυχα τον έμετο, τη διάρροια ή την εφίδρωση, και θα περάσουν κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το παιδί θα ζεσταθεί και σε λίγες ημέρες θα επανέλθει στη συνείδηση· και τότε τι θα συμβεί; Φανταστείτε αυτά τα μουδιασμένα δάχτυλα, χέρια και άκρα, αυτό το παντού μουδιασμένο δέρμα. Ποιο θα ήταν το φυσικότερο πράγμα που θα μπορούσε να εμφανιστεί ως ένδειξη ότι αυτό το αποχαυνωμένο παιδί αρχίζει να συνέρχεται; Είναι αναγκαίο να το γνωρίζετε.

Δεν αποτελεί πραγματικά μέρος της διδασκαλίας της ομοιοπαθητικής Φαρμακολογίας, πρέπει όμως να γνωρίζετε τι να αναμένετε μετά τη χορήγηση αυτού του φαρμάκου.

Κλινική παρατήρηση: είναι μια κλινική παρατήρηση την οποία θα κάνετε και εσείς, αν δείτε περιπτώσεις Hellebore και περιπτώσεις Zincum.

Η κατάσταση αποχαύνωσης του Zincum είναι, αν αυτό είναι δυνατόν, ακόμη βαθύτερη και πιο τρομερή από εκείνη του Hellebore. Λοιπόν, τα δάχτυλα αυτού του παιδιού θα αρχίσουν να παρουσιάζουν μυρμήγκιασμα. Καθώς επανέρχεται στη φυσιολογική νευρική του κατάσταση, τα δάχτυλα αρχίζουν να μυρμηγκιάζουν, η μύτη και τα αυτιά μυρμηγκιάζουν, και το παιδί αρχίζει να ουρλιάζει, να τινάζεται πέρα δώθε και να κυλιέται στο κρεβάτι. Οι γείτονες θα μπουν και θα πουν:

«Εγώ θα έδιωχνα αυτόν τον γιατρό, αν δεν έδινε κάτι για να βοηθήσει το παιδί»· αλλά, αν το κάνετε, είναι απολύτως βέβαιο ότι μέσα σε είκοσι τέσσερις ώρες θα έχετε ένα νεκρό μωρό. Αυτό το παιδί αναρρώνει· αφήστε το ήσυχο. Δεν θα μπορέσετε ποτέ να χειριστείτε μία από αυτές τις περιπτώσεις, αν δεν πάρετε τον πατέρα μόνο του σε ένα δωμάτιο και δεν του εξηγήσετε ακριβώς πώς θα εξελιχθεί η περίπτωση.

Μην πάρετε τη μητέρα· μην της πείτε ούτε λέξη σχετικά, εκτός αν είναι ασυνήθιστα εξαίρετη μητέρα, επειδή πρόκειται για το παιδί της και εκείνη συμπάσχει, και θα κλάψει όταν ακούσει το παιδί να κλαίει· θα χάσει την ψυχραιμία της και θα επιμείνει να σας πετάξει ο πατέρας έξω από το σπίτι.

Πάρτε όμως προηγουμένως τον πατέρα κατά μέρος και πείτε του τι πρόκειται να συμβεί· εξηγήστε το έτσι ώστε να το διαπιστώσει ο ίδιος· και πείτε του ότι, αν δεν επιτραπεί να συνεχιστεί αυτή η εξέλιξη, αν παρεμποδιστεί η δράση του φαρμάκου, θα χάσει το παιδί του.

Δεν είναι τόσο οι τρομεροί πόνοι, όσο ο κνησμός, το μυρμήγκιασμα και η αίσθηση σαν να περπατούν μυρμήγκια που δημιουργούν την εικόνα ακραίας αγωνίας. Μερικές φορές χρειάζεται μία εβδομάδα για να υποχωρήσουν μόνα τους όλα αυτά τα συμπτώματα από κάθε μέρος του σώματος του παιδιού· θα υποχωρήσουν όμως, αν αφεθούν χωρίς παρέμβαση.

Όλα αυτά θα σας κάνουν νευρικούς. Μην παραμένετε παρακολουθώντας την περίπτωση για υπερβολικά πολύ χρόνο, επειδή, αν το κάνετε, θα αλλάξετε το φάρμακο. Ποτέ δεν άκουσα ούτε για μία μεμονωμένη θεραπεία σαν κι αυτές στα χέρια γιατρού της Παλαιάς Σχολής.

Το πρόσωπο έχει πολύ νοσηρή όψη· είναι βαθουλωμένο, με βαθμιαία απίσχνανση. Έχει μια καπνισμένη όψη, ακριβώς σαν να είχε κατακαθίσει αιθάλη στα ρουθούνια και στις γωνίες των ματιών. Θα πείτε ότι ο ασθενής πρόκειται να πεθάνει. Πολύ πιθανόν, χωρίς το Hellebore. Το φάρμακο αντιστοιχεί στο είδος των περιπτώσεων για τις οποίες ο αλλοπαθητικός δεν γνωρίζει τίποτε και για τις οποίες δεν διαθέτει φάρμακο.

Η πρόγνωσή του είναι πάντοτε δυσμενής. Το πρόσωπο, βεβαίως, εκφράζει τα ψυχικά συμπτώματα. Ρυτιδωμένο μέτωπο, λουσμένο σε ψυχρό ιδρώτα. Ωχρότητα του προσώπου και θερμότητα της κεφαλής. Συσπάσεις των μυών του προσώπου.

Βρίσκουμε αυτό το σμίξιμο των φρυδιών και το ρυτίδωμα του μετώπου ακριβώς σε αυτού του είδους την εγκεφαλική διαταραχή. Βρίσκουμε παρόμοιο είδος ρυτιδώματος στο Lycopodium , αλλά εκεί η διαταραχή βρίσκεται στους πνεύμονες. Σε αυτό το φάρμακο τα ρουθούνια είναι διατεταμένα και καπνισμένα από αιθάλη. Δεν υπάρχει μεγάλη αναπέταση των πτερυγίων, αλλά είναι εξαιρετικά διατεταμένα. Οι οφθαλμικοί βολβοί είναι υαλώδεις και τα βλέφαρα κολλώδη.

Σε αυτούς τους πυρετούς υπάρχει βίαιη δίψα και ασυνήθιστη κυνώδης πείνα. Η ναυτία και ο έμετος είναι απροσδιόριστου χαρακτήρα. Στο πρώιμο μέρος της παθογενετικής δοκιμής υπάρχουν διάρροια και δυσεντερία· με άφθονα, λευκά, ζελατινώδη κόπρανα· κόπρανα αποτελούμενα αποκλειστικά από ωχρή, κολλώδη βλέννα. Κατόπιν εμφανίζεται παραλυτική δυσκοιλιότητα, και αυτές οι καταβεβλημένες, απισχνασμένες εγκεφαλικές περιπτώσεις, όπως εκείνες που περιγράφηκαν, παραμένουν επί ημέρες χωρίς κένωση ή οποιαδήποτε ενέργεια του εντέρου.

Μετά από μία ή δύο ημέρες δεν ανταποκρίνονται ούτε καν στα κλύσματα. Λίγα, σκληρά, ξηρά κόπρανα. Και πάλι, όταν εμφανίζεται αντίδραση, πολύ συχνά εκδηλώνεται με διάρροια, εφίδρωση ή έμετο· ίσως και με τις τρεις αυτές καταστάσεις.

Τα ούρα κατακρατούνται ή η έκκρισή τους αναστέλλεται· μερικές φορές σταλάζουν και αποβάλλονται ασυνείδητα. Τα ούρα αποβάλλονται με ασθενή ροή· αιματηρά ούρα.

Ο ασθενής είναι ξαπλωμένος ανάσκελα, με τα άκρα σε κάμψη· ή γλιστρά προς τα κάτω στο κρεβάτι. Μεγάλη εξασθένηση· μεγάλη χάλαση· οι μύες αρνούνται να ενεργήσουν. Σπασμοί σε θηλάζοντα βρέφη. Επιληψία με διατήρηση της συνείδησης. Τραυματικός τέτανος. Συνεχής υπνοβασία· δεν μπορεί να αφυπνιστεί σε πλήρη συνείδηση. Βαθύς, ναρκώδης ύπνος.