Ostróżeczka. Jaskrowate.

Pochodzi z południa Europy.

Roztwór alkoholowy przygotowuje się z dojrzałych nasion.

Do lecznictwa wprowadził go Hahnemann, a próbę lekową przeprowadzili na sobie on sam oraz Cubitz, Franz, Gross, Gutmann, Hartmann, Hornburg, Haynel, Hermann, Kummer, Langhammer, Stapf i Teuthorn, Arzneimittellehre, t. 5, s. 291.

AUTORYTETY KLINICZNE.

Zaburzenia psychiczne , Lippe, Org., t. 1, s. 269 ; Osłabienie pamięci , Neidhard, B. J. H. ; t. 27, s. 554 ; wyczerpanie umysłowe , Kent, Hom. Phys., t. 6, s. 317 ; Tinea capitis , Bell, Org., t. 3, s. 373 ; Adams, Org., t. 3, s. 361 ; Strupień woszczynowy , McNeil, Org., t. 2, s. 382 ; Tinea capitis i blepharitis marginalis , Way, Hah. Mo., t. 15, s. 86 ; Kiłowe zapalenie tęczówki , Bacon, Norton's Ophth. Therap., s. 172 ; Rozdarcie rogówki , Gilchrist, M. I., t. 2, s. 659 ; Schorzenie oka , Berridge, N. A. J. H., t. 22, s. 194 ; Hordeolum , Tietze, Rück. Kl. Erf., t. 1, s. 242 ; Ostrom, Org., t. 3, s. 204 ; Chalazion , Lorbacher, A. H. Z., t. 94, s. 100 ; Kaszak powieki , Koch, A. J. H. M. M., t. 2, s. 221 ; Guzy powieki (2 przypadki), Allen, Am. Hom., Aug., 1878, s. 75 ; Allen, Org., t. 2, s. 131 ; Schorzenie powiek , Nash, Org., t. 2, s. 220 ; Prozopalgia , Neumann, Rück. Kl. Erf., t. 1, s. 433 ; Bayes, A. H. Z., t. 112, s. 181 ; Próchnica żuchwy , Lentin, A. H. Z., t. 112, s. 181 ; Ból zęba , Clarke, Hom. World, Oct., 1889 ; Guz naczyniowy dziąseł , Fauconnier, H. M., t. 13, s. 318 ; Stomacace , Rummel, Rück. Kl. Erf., t. 1, s. 512 ; Schorzenia migdałków , Hirsch, Hendrichs, Rück. Kl. Erf., t. 5, s. 251 ; Kardialgia , Gauthier, A. H. Z., t. 112, s. 180 ; Kolka żółciowa , Tompkins, Hom. Phys., t. 9, s. 131 ; Biegunka , Hartmann, Rück. Kl. Erf., t. 1, s. 878 ; Zaparcie , H. W., 1876, s. 129 ; Hemoroidy , Preston, Hah. Mo., t. 4, s. 253 ; Ból nerek , Miller, Med. Adv., t. 20, s. 33 ; Moczenie mimowolne , L. in Z., Rück. Kl. Erf., t. 2, s. 45 ; Gross, A. H. Z., t. 28, s. 101 ; Polucje nocne, Williamson, T. H. M. S. Pa., 1872, s. 150 ; Impotencja , Chamberlain, Mass. Trans., t. 4, s. 5 ; Zapalenie jądra , Hartmann, Rück. Kl. Erf., t. 2, s. 210 ; Zanik jądra , Hubbard, Med. Inv., t. 7, s. 526 ; Kaszel , E. R. S., A. J. H. M. M., t. 2, s. 170 ; Ból klatki piersiowej , Dunham, A. J. H. M. M., t. 1, s. 164 ; Schorzenie palca , Schindler, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 447 ; Rwa kulszowa , Payne, H. M., t. 6, s. 354 ; Neuralgia udowa , Preston, T. H. M. S. Pa., 1872, s. 118 ; Kłucie w stopach , Berridge, H. M., t. 10, s. 78 ; Morbus coxarius , Lefferts, H. M., t. 21, s. 232, Drgawki , Cigliano, A. J. H. M. M., t. 4, s. 134 ; Crusta lactea, Eczema , Hartmann, Schubert, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 262 ; Lichen , Macfarlan, A. J. H. M. M., t. 5, s. 203 ; Świerzb (5 przypadków), Stapf, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 214 ; Dna i reumatyzm, Próchnica kości, Neuralgia skóry głowy, Ból zęba, Rwa kulszowa, Zapalenie migdałków, Zapalenie brzegów powiek, Zapalenie gruczołu krokowego , Clifton, Hom. Rev., t. 21, s. 469 ; Kiła , Rummel, Rück. Kl. Erf., t. 2, s. 168 ; Po amputacjach , McClelland, Raue's Rec., 1872, s. 271 ; Zastosowanie po operacji , Franklin, Raue's Rec., 1870, s. 344.

UMYSŁ [1]

Osłabienie pamięci : z uczuciem dużego ciężaru między oczami ; kilka minut po przeczytaniu czegokolwiek treść umyka mu i dopiero po długim namyśle z trudem potrafi ją sobie przypomnieć.

Obojętność, przygnębienie, otępienie umysłowe ; po onanizmie.

Apatyczny, smutny, rozmarzony przyszłością.

Smutne, dręczące myśli o własnej chorobie.

Niechęć do pracy umysłowej lub fizycznej ; niezdolność do myślenia.

Hipochondria ; apatia ; słaba pamięć ; wskutek niezasłużonych zniewag, nadużyć seksualnych lub uporczywego zaprzątania myśli tematami płciowymi.

Cierpienia wskutek dumy, zawiści lub zgryzoty.

Zrzędliwa, kapryśna drażliwość, z nadmiernie złym usposobieniem.

Bardzo wrażliwa na najmniejsze wrażenie ; najdrobniejsze słowo, które wydaje się niewłaściwe, bardzo ją rani.

Dzieci są w złym humorze i płaczem domagają się różnych rzeczy, które po otrzymaniu kapryśnie odpychają lub odrzucają ; < wcześnie rano.

Wielkie oburzenie z powodu czynów innych osób lub własnych ; martwi się ich następstwami.

Dolegliwości wskutek oburzenia i rozdrażnienia albo tłumionej urazy ; bezsenność.

Nieustanna troska o przyszłość.

Wyczerpanie umysłowe z silnym osłabieniem płciowym ; podrażliwość, niezdolność do podtrzymania wysiłku umysłowego ; został znieważony, lecz uznając bójkę za niegodną siebie, stłumił gniew i wrócił do domu chory, drżący i wyczerpany.

Przez szesnaście lat napady zaburzeń psychicznych, co cztery lata, rozpoczynające się zawsze 4 stycznia i trwające zawsze dwa miesiące ; wielki niepokój, chodził po domu w poszukiwaniu czegoś, sam nie wiedząc czego, lecz jeśli jakiś przedmiot przyciągnął jego uwagę, wkładał go do kieszeni, o ile było to możliwe, a jeśli nie — chował go w płaszczu ; nadmierna gadatliwość ; niezdolność do czytania, ponieważ litery zlewają się ze sobą ; mocno wierzy, że straci majątek, stale nakazuje żonie uważać, aby nie umarli z głodu ; sądzi, że żona od niego ucieknie ; sen znacznie zaburzony, kładzie się na kilka chwil, po czym nagle wyskakuje z łóżka na środek pokoju, stoi tam około minuty, drapie się w głowę i rozgląda, jakby właśnie przyszła mu do głowy nowa myśl ; stałe uczucie zimna, godzinami siedzi przy ogniu, nie mogąc się rozgrzać, bawi się wrzucaniem do ognia każdego przedmiotu znajdującego się pod ręką, bez względu na jego wartość ; chwilami bardziej gwałtowny, uderza każdego, kto się do niego zbliży, chociaż jest świadomy, że dzieje się z nim coś złego, i mówi żonie, że postara się nikogo nie zabić ; silne pragnienie ; wilczy głód, zjada wszystko, co przed nim postawią, zupełna utrata smaku ; cały wygląd cechuje skrajne pobudzenie nerwowe ; twarz ma niespokojny wyraz ; chód szurający ; ręce drżą, nie potrafi niczego utrzymać w dłoniach nawet na tyle długo, by napić się wody bez jej rozlania ; wszystkie objawy nasilają się (<) około północy ; w przerwach między napadami uczucie ucisku w okolicy karku ; niekiedy ucisk ten ustępuje, po czym pojawia się uczucie tętnienia i uderzenie krwi do szczytu głowy ; zawroty głowy, szczególnie podczas chodzenia na świeżym powietrzu ; przy najmniejszym podmuchu wiatru ma wrażenie, jakby nogi usuwały się spod niego i miał upaść do tyłu.

SENSORIUM [2]

Tępe uczucie w głowie z niezdolnością do wykonywania jakiejkolwiek pracy umysłowej.

Uczucie ciężkości głowy, > po oparciu jej na dłoni.

Zawroty głowy : tylko w pomieszczeniu, z uczuciem oszołomienia, szczególnie podczas siedzenia, słabnące przy chodzeniu ; przy schylaniu się i gwałtownym obracaniu głowy.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Tępe uczucie w głowie z niezdolnością do wykonywania jakiejkolwiek pracy umysłowej.

Uczucie okrągłej kuli w czole, tkwiącej tam nieruchomo nawet podczas potrząsania głową.

Uciskowy, oszałamiający ból głowy, szczególnie w czole, < przy poruszaniu głową i podczas stania.

Uczucie, jakby głowa miała pęknąć, szczególnie w czole i przy schylaniu się.

Ból głowy, jakby mózg był ściskany, głównie w czole, z napadami huczenia w uszach, które ustępuje znacznie wcześniej niż ból głowy.

Otępienie w przedniej części głowy, pośrodku czoła, w małym miejscu wielkości opuszki palca ; musiał bardzo uważać podczas chodzenia ulicą, gdyż nie wiedział, czy idzie w prawo, czy w lewo.

Silny ucisk po prawej stronie czoła.

Uciskająco-świdrujące ukłucie, trwające minutę, rano, od wewnątrz ku zewnątrz, w lewej połowie czoła, tak gwałtowne, że dwukrotnie go obudziło.

Silny ucisk w głowie, w okolicy prawej kości skroniowej i na szczycie głowy.

Ostre, piekące ukłucia jak igłą w lewej skroni.

Tępe ukłucia w prawej skroni, wewnątrz i na zewnątrz, jakby kości miały zostać wypchnięte na zewnątrz, < od dotyku.

Mózg boli, jakby był rozrywany na kawałki, rano po wstaniu z łóżka, < od ruchu, > w spoczynku i cieple ; ból głowy ustępuje przy częstym ziewaniu.

Ostre, piekące ukłucia jak igłą w lewej skroni.

Tępe ukłucia w prawej skroni, < od dotyku.

Uczucie w potylicy, jakby była pusta albo jakby mózg był zbyt mały, aby wypełnić tę przestrzeń.

Uczucie, jakby potylica była ściskana od wewnątrz i z zewnątrz.

Neuralgia skóry głowy u człowieka pióra, który przyjmował rtęć i był osłabiony ; ból < wskutek pobudzenia, zmartwień, pracy umysłowej, ucisku kapelusza i zmiany powietrza ; > w ciszy, samotności, spoczynku i ciepłym pokoju ; ból tępy i oszałamiający, wywołujący uczucie zamętu w mózgu albo wrażenie, jakby twardy przedmiot uciskał czaszkę ; wszelka praca umysłowa sprawiała mu trudność ; nie potrafił znaleźć właściwego słowa, a myśli przychodziły powoli.

SKÓRA GŁOWY [4]

Bolesne ciągnięcie w kilku miejscach skóry głowy ; < od dotyku.

Świąd skóry głowy, która jest pokryta łuskami i wilgotna.

Drobne, piekące ukłucia jak igłą, zewnętrznie na szczycie głowy.

Gryzący świąd skóry głowy ; < od pocierania ; utrzymuje się przez kilka dni.

Gryzący świąd w górnej części potylicy ; z bólem jak w miejscu odparzonym ; powraca w tym samym miejscu mniej więcej o tej samej porze wieczorem.

Wilgotna, swędząca, cuchnąca wysypka na potylicy, po bokach głowy i za uszami ; po drapaniu świąd przenosi się w inne miejsce, lecz sączenie się nasila.

Przewlekła tinea capitis sicca ; cała owłosiona skóra głowy pokryta ciemną, łuszczącą się wysypką, najgrubszą na potylicy, która powoli i stopniowo staje się coraz rzadsza, aż dochodzi do linii włosów na czole ; silny świąd, < na potylicy ; drapanie powoduje krwawienie i wyciek przejrzystego, nielepkiego płynu, który bardzo szybko wysycha ; włosy szybko wypadają ; warstwa nagromadzonych łusek w najgrubszym miejscu, mniej więcej na wysokości wyrostka sutkowatego, ma ćwierć cala grubości ; głowę zwykle codziennie myje się wodą z mydłem, usuwając wszystkie łuski i pozostawiając skórę głowy czerwoną i wilgotną ; po umyciu występuje bardzo nieprzyjemne uczucie napięcia całej skóry głowy, szczególnie dokuczliwe wokół potylicy, gdzie jest wręcz bolesne ; blepharitis marginalis i ektropion lewego oka.

Ropny strupień woszczynowy na potylicy, o kwaśnym, cuchnącym zapachu, pediculi capitis oraz świąd uniemożliwiający sen.

Crusta lactea ; strupy, spod których sączy się żółtawa, nadżerająca wydzielina ; w miejscach, z których usunięto strupy, tworzą się małe pęcherzyki, które wkrótce pękają i wydzielają żółtawy, żrący płyn.

Bolesna nadwrażliwość skóry głowy, skóra złuszcza się, ze świądem i szczypaniem, < wieczorem i wskutek rozgrzania się.

Włosy wypadają głównie z potylicy i okolic uszu, przy wilgotnej, cuchnącej wysypce albo łupieżu skóry głowy.

Bóle uciskowe, kłujące i rwące w kościach czaszki oraz w okostnej ; obrzęk i ropienie kości (próchnica kości), z potem o gnilnym zapachu, dniem i nocą ; < od ruchu i zetknięcia.

Piekące kłucie na głowie, głównie w lewej skroni ; < od ciepła łóżka, o godz. 3 po południu i podczas leżenia na tej stronie.

WZROK I OCZY [5]

Przy patrzeniu w słońce z lewego oka wypływają gorące łzy, parząc policzek i wywołując szczypanie oka

Przyćmienie wzroku, iskrzenia lub płomienie przed oczami, szczególnie w nocy ; aureole wokół świecy.

Oczy są nadmiernie głęboko zapadnięte, otoczone sinymi, nabrzmiałymi obwódkami, jak po wielkich nadużyciach.

Źrenice rozszerzone.

Kiłowe zapalenie tęczówki z rozpierającym bólem gałki ocznej, skroni i bocznej części twarzy, < od wieczora do rana oraz przy każdym używaniu wzroku, niezależnie od oświetlenia.

Rozdarcie rogówki z wypadnięciem tęczówki u mężczyzny, æt. 25, którego podczas rąbania uderzył odłamek, rozrywając rogówkę od dołu ku górze. (Acon. [30], następnie Staphis. [2c].)

Rany szarpane lub cięte rogówki ; po operacji zaćmy.

Suchość oczu : rano po przebudzeniu ; wieczorem, z uczuciem ucisku.

Zapalenie oczu na tle artretycznym, bóle promieniujące do zębów ; oczy pieką przy najmniejszym wysiłku, jakby były bardzo suche, mimo to łzawienie jest stałe.

Współczulne postacie przewlekłego nieżytu spojówek z zapaleniem gruczołów Meiboma lub gruczołów rzęskowych.

Ból, jakby pod lewą górną powieką znajdował się twardy przedmiot.

Ucisk w górnej powiece, < przy zamykaniu oka.

Świąd brzegów powiek.

Anchylosis, co miesiąc przed pełnią księżyca, pozostawiająca mały, twardy guz; bóle napinające od oka do zębów i policzka, nasilone nocą, z bólem głowy, kichaniem, nieżytem nosa itd.

Suchość brzegów powiek, z twardymi guzkami na brzegach i zniszczeniem mieszków włosowych.

Zapalenie brzegów powiek; brzegi suche, ze stwardniałymi jęczmieniami lub guzami tarczki powiekowej.

Lewy górny brzeg tarczki swędzi; > od pocierania.

Jęczmienie, guzowatości i gradówki na powiekach, jedne po drugich, niekiedy wrzodziejące.

Kaszak na conjunctiva palpebrarum.

Polipy spojówki.

Przez osiem miesięcy jęczmienie na lewej górnej powiece; silny ból, zmuszający ją do przebywania w ciemnym pokoju, a zwykle także do pozostawania w łóżku; > od przykładania zimnej wody; gęste, kremowe, niedrażniące upławy.

Powieki owrzodziałe i pokryte jęczmieniami oraz guzowatościami, wyglądają jak gnijąca masa; liczne bolesne miejsca i owrzodziałe plamy na twarzy.

Pani B., l. 32, sześć lat temu miała wycięty na lewej górnej powiece kaszak wielkości grochu; dwa lata temu podobnie usunięto drugi, znajdujący się na dolnej powiece po tej samej stronie; trzeci, wielkości soczewicy, w tym samym miejscu, położony na conjunctiva palpebrarum; swędzenie.

Kaszak górnej powieki wielkości dużej fasoli, rosnący od lat; poprzedni usunięto nożem jedynie po to, by zrobić miejsce obecnemu, znacznie większemu od pierwszego.

Jęczmień nie ropieje ani nie pęka, lecz pozostaje twardym guzkiem.

SŁUCH I USZY [6]

Dzwonienie w uszach przy poruszaniu głową; trzaski w uszach; uczucie, jakby wiał do nich wiatr.

Niedosłuch z obrzękiem migdałków, zwłaszcza po nadużyciu rtęci.

Kłucia w uszach.

WĘCH I NOS [7]

Drapanie w nozdrzach tylnych.

Owrzodzenie nozdrzy, ze strupami głęboko w nosie.

Częste kichanie bez nieżytu nosa.

Nieżyt nosa; początkowo wydzielina z gęstego śluzu, później wodnista.

Gwałtowny nieżyt nosa; jedno nozdrze zatkane, częste kichanie i łzawienie; mowa nosowa.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Twarz zapadnięta, nos spiczasty, oczy zapadnięte, z sinymi obwódkami.

Brunatne i sine zabarwienie twarzy podczas gniewu.

Ostre, palące kłucia w lewym policzku, prowokujące do drapania.

Neuralgia twarzy u starszej kobiety, czyniąca życie nieznośnym; dotknięcie warg łyżką lub widelcem wywoływało niewysłowione bóle przeszywające od warg przez twarz; płynny pokarm musiała spożywać palcami, nie mogła przyjmować pokarmów stałych, żucie było niemożliwe.

Ból rwący, rozpoczynający się w zębie próchnicowym lewej górnej szczęki i obejmujący wszystkie górne zęby po tej stronie; ból lewego policzka; najsilniejszy w okolicy pes anserina, < od dotyku; gdy bardzo silny, promieniuje za lewe ucho i do lewej ręki; uczucie, jakby policzek był obrzęknięty; skurcz przełyku; kurczowy ból brzucha; spazmatyczny płacz; utrudnione oddychanie; zimne ręce; zimny pot na twarzy. θ Neuralgia twarzy.

Ból uciskający i tętniący, promieniujący od zepsutego zęba do oka; < od ucisku lub zetknięcia z metalowym przedmiotem, > od silnego ucisku; bóle kłujące, palące, ciągnące i tnące, z uczuciem obrzmienia zajętej strony.

Zapalenie kości twarzy.

Chłopiec, l. 3 miesiące, z liszajem, czyli suchą, swędzącą, grudkową wysypką na twarzy i za uszami; skóra szorstka, pozbawiona naturalnego zabarwienia i wilgotności wskutek podskórnych wysięków plastycznej limfy.

Pełzające owrzodzenie z rozdzierającym bólem.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Wargi pełne owrzodzeń i strupów, z palącymi bólami.

Łatwe zwichnięcie żuchwy.

Bolesność ślinianek podżuchwowych, z obrzękiem lub bez niego.

Stwardnienie przypominające chrząstkę, wielkości orzecha laskowego, jak gdyby gruczoły pod brodą, z przodu przy spojeniu, były obrzęknięte; twardy ból uciskający podczas połykania, przy dotyku lub wskutek ocierania przez kołnierzyk.

Próchnica żuchwy po zapaleniu kości, wywołanym urazem kości szczęki podczas usuwania zęba próchnicowego.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Czarne, kruszące się, próchnicowe, łuszczące się; bardzo wrażliwe na dotyk i zimne napoje.

Zęby czernieją lub pojawiają się na nich ciemne smugi; dziąsła bolą.

Od tylnej powierzchni siekacza odłuszcza się kawałek.

Ból w zębie z ubytkiem, zawsze po jedzeniu; gryząco-ciągnący (w siekaczach ucisk), nadmiernie < na świeżym powietrzu, nawet przy zamkniętych ustach; stopniowo ustępuje w domu.

Zęby z ubytkami wrażliwe na najmniejszy dotyk; jeżeli po jedzeniu w ubytkach pozostanie choćby najmniejsza ilość pokarmu, bardzo silny ból promieniuje do korzeni, a dziąsło staje się boleśnie obolałe.

Zimne napoje zdają się przenikać do zębów, jakby były puste.

Rano ból przeszywająco-ciągnący w zębie próchnicowym i odpowiadającym mu zębie po drugiej stronie.

Łaskoczące kłucie w tylnych zębach prawej części żuchwy.

Ból zęba: w zębach zepsutych; w korzeniach zębów; w całym szeregu zębów; podczas miesiączki; gryzący, rwący; przeszywający do ucha, z tętnieniem w skroniach; < od zimnych napojów i dotyku, nie od zagryzania zębów; < od wciągania zimnego powietrza, < po jedzeniu.

Dziąsła: gąbczaste, cofają się od zębów lub wykazują owrzodzenia przypominające przetoki; blade, białe, owrzodziałe i obrzęknięte; bolą przy dotyku; krwawią przy ucisku i czyszczeniu zębów; palący obrzęk z gorącem w policzku; grzybiaste narośla; guzowatości.

Ból zęba przez trzy dni i noce; ból gryzący i szarpiący, obejmujący lewy górny ząb przedtrzonowy; podniebienie obrzęknięte, lecz najwyraźniej bez ropnia, ząb bez próchnicy; ból < przy dotknięciu zęba, zwłaszcza czymś gorącym; także < na dworze, przy wciąganiu zimnego powietrza do ust oraz nocą.

U kobiety, l. 32, na dziąśle szczęki, przed i za dwoma środkowymi siekaczami, znajdował się unaczyniony guz wielkości orzecha laskowego; górna warga obrzęknięta i wypchnięta ku przodowi; guz ruchomy, stan ogólny dobry; nadmierne ślinienie tak obfite, że chora musi stale sięgać po chusteczkę; guz wycięto, po czym wystąpił gwałtowny krwotok, ustępujący dopiero po przyżeganiu; po pewnym czasie guz nawrócił i został wyleczony przez Staph. [30].

Fistula dentalis.

Ząbkowanie: dziecko bardzo wrażliwe na bodźce psychiczne lub fizyczne; wzdryga się i cofa przed każdym krzywym spojrzeniem lub ostrym słowem, a płacze z powodu najmniejszego bólu; dziąsła blade i białe, tkliwe przy dotyku; dzieci z wydętym brzuchem; częste parcie na stolec, nieustępujące nawet po obfitym wypróżnieniu; wilgotny wyprysk skóry głowy z żółtymi, cuchnącymi strupami; zęby psują się zaraz po wyrżnięciu.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: mdły; gorzki smak pokarmów.

Zapalenie języka; przypadki po leczeniu rtęcią; ból nadmierny, chorzy oszaleli z bólu; błagają, by ich zabito, uśpiono eterem lub podano narkotyk, ponieważ nie mogą żyć w takiej męczarni; grożące owrzodzenie albo głębokie, cuchnące, bolesne owrzodzenia z rozpadem martwiczym.

Owrzodzenia lub liczne pęcherzyki w jamie ustnej bądź na języku; obrzęk węzłów szyi i mieszków pod językiem.

JAMA USTNA [12]

Stałe gromadzenie się śliny.

Bolesna narośl na wewnętrznej stronie policzka.

Jama ustna i język owrzodziałe i pokryte pęcherzami; wypływ śliny, niekiedy krwawej; cuchnący oddech; chorobliwa cera, z zapadniętymi policzkami; zapadnięte oczy z sinymi obwódkami; obrzęk węzłów szyjnych i pęcherze pod językiem. θ Zapalenie jamy ustnej.

Pleśniawki przechodzące w afty, o sinoczerwonym lub żółtawym dnie; mniej lub bardziej nasilony ślinotok i nieprzyjemny zapach.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Gardło suche i szorstkie, z bolesnością podczas mówienia i połykania.

Podczas mówienia chora nieustannie przełyka.

Obrzęk migdałków, także po nadużyciu rtęci.

Stwardnienie migdałków; przerost migdałków z mową nosową.

Przewlekłe zapalenie migdałków; migdałki nie są duże, lecz twarde wskutek wcześniejszych napadów ostrego zapalenia migdałków; skrofuliczne usposobienie; chory zrzędliwy i drażliwy.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Skrajny głód, nawet gdy żołądek jest pełny; żarłoczny głód przez wiele dni.

Apetyt na chleb lub mleko.

Pragnienie wyłącznie rzadkiego, płynnego pokarmu (zupy).

Silna ochota na wino, brandy lub tytoń.

Brak pragnienia.

JEDZENIE I PICIE [15]

Dziecko zaczyna płakać natychmiast po rozpoczęciu jedzenia.

Po jedzeniu: ból tnący w brzuchu; stolec czerwonkowy; po mięsie kaszel się nasila.

Po piciu: ból tnący w brzuchu; stolec czerwonkowy.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Częsta czkawka.

Odbijanie wywołuje drapanie w gardle i podrażnienie krtani, po czym następuje kaszel.

Gorzkie odbijanie po kwaśnym pokarmie.

Zgaga wodna.

Nudności wskutek zawrotów głowy, jak w chorobie morskiej.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie, jakby żołądek zwisał rozluźniony.

Kardialgia; pobolewanie i ból napinający w żołądku, czasem <, innym razem >; po jedzeniu, zwłaszcza chleba, z częstymi nudnościami i zaparciem; po oburzeniu .

Po rozgniewaniu się drżenie całego ciała, ucisk w klatce piersiowej i duszność, tak że obawiał się uduszenia; ucisk, jakby na żołądku leżał duży ciężar; silne napięcie w nadbrzuszu; nudności i słono-gorzkie odbijanie; bóle tak silne, że pragnął, aby śmierć przyniosła mu ulgę.

PODŻEBRZA [18]

Kolka żółciowa po nieporozumieniach domowych; po oburzeniu.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Uczucie słabości w brzuchu, jakby miał opaść; chory chce go podtrzymywać.

Twardy, bolesny ucisk po prawej stronie poniżej pępka.

Kurczowy, skręcający ból, przemieszczający się tu i ówdzie po całym brzuchu.

Skurczowy ból tnący w brzuchu po jedzeniu i piciu.

Dolegliwości dzieci z wydętym brzuchem, z silną kolką i wilgotnym wypryskiem skóry głowy; bóle wywołane napadem zmartwienia albo niedyspozycją karmicielki; dzieci w złym humorze, domagają się różnych rzeczy, a po ich otrzymaniu z rozdrażnieniem je odpychają lub odrzucają.

Kolka: po oburzeniu; po litotomii; z parciem na stolec albo z parciem na mocz i nudnościami, < po jedzeniu lub piciu.

Uwięźnięcie gazów w brzuchu.

Bolesny obrzęk węzłów pachwinowych.

Kłucia w kierunku lewej pachwiny i jądra; po każdym przeszyciu lub ukłuciu następowało tak silne swędzenie, że chory musiał się drapać; przeszycia i kłucia zaczynały się głęboko w tkankach, a kończyły na powierzchni, przy czym swędziało właśnie miejsce ich zakończenia.

Wysiew na całym brzuchu i udach grudek wielkości grochu, które swędzą; po rozdrapaniu są wilgotne, a następnie piekąco bolesne.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Gazy: gorące; pachnące jak zgniłe jaja.

Stolec: żółtawy, śluzowaty; śluzowy; gorący; drażniący; krwawy; cuchnący: pachnący jak zgniłe jaja; oddawany mimowolnie przy wypuszczaniu gazów.

Biegunka: < po wypiciu zimnej wody; < po jedzeniu; u dzieci.

Przed stolcem: ból tnący; parcie.

Podczas oddawania stolca: parcie naglące na pęcherz i odbytnicę; oddawanie gorących gazów.

Po stolcu: ból tnący; pieczenie w odbytnicy; swędzenie odbytu.

Przewlekła biegunka, a nawet czerwonka, u słabych, chorowitych dzieci; wilgotne, cuchnące wykwity.

Czerwonkowe, żółtawe, śluzowate stolce, z silnym parciem naglącym, tnącą kolką i ogólnym wyczerpaniem.

Po najmniejszej ilości pokarmu lub napoju albo po zmartwieniu — kurczowy ból i stolec czerwonkowy.

Stolec: opóźniony, lecz miękki; zaparty, z silnym parciem; dostatecznie częsty, lecz twardy i skąpy; bezwład odbytnicy; zaleganie mas kałowych.

Jasnowłosa, delikatnie wyglądająca dziewczynka bardzo cierpi na zaparcie; wypróżnia się tylko raz w tygodniu; stolce są twarde, okrągłe i suche, i wychodzą jak psie odchody.

Zaparcie z nieprzyjemnym smakiem w ustach, bólem dziąseł i nieregularnym apetytem; gdy Mercur. okazał się niewystarczający.

Swędzenie odbytu podczas siedzenia, poza oddawaniem stolca.

Hemoroidy z powiększoną prostatą; niezwykle silny ból pleców i całej miednicy.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Swędzące, igiełkowate kłucia w okolicy narządów moczowych.

Stały, przeszywający ból w okolicy lewej nerki, < od zimna i leżenia w zimnym łóżku, > od ciepła, po rozgrzaniu się w łóżku.

Skąpe oddawanie moczu; mocz ciemny, silnie wysycony mieszaniną moczanów.

Ucisk na pęcherz.

Częste parcie na mocz, ze skąpym wypływem cienkim strumieniem albo oddawaniem kroplami ciemnego moczu.

Parcie na mocz; wydala się zaledwie łyżeczka, przeważnie moczu o ciemnożółtoczerwonej barwie, cienkim strumieniem; niekiedy mocz wykapuje, po czym zawsze pozostaje uczucie, jakby pęcherz nie był jeszcze pusty.

Częste parcie na mocz u nowożeńców, zwłaszcza u kobiet; znaczna podrażliwość pęcherza i cewki moczowej.

Mimowolne oddawanie moczu, ostrego i żrącego, z pieczeniem; < od ruchu; zaparcie.

Parcie ani ucisk zewnętrzny nie powodują wydalenia moczu; po ciężkim porodzie.

Mikcja obfita i bardzo częsta.

Obfite oddawanie bladego moczu z parciem.

Pieczenie w cewce moczowej podczas oddawania moczu i po nim.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Popęd płciowy wzmożony.

Impotencja.

Impotencja z podrażliwością pęcherza i cewki moczowej, wywołana nadużyciami seksualnymi.

Następstwa onanizmu lub nadużyć seksualnych; utrata pamięci; hipochondria; małomówność; zapadnięta twarz; zawstydzone spojrzenie; nocne polucje; ból pleców; osłabienie nóg; zwiotczenie narządów płciowych; niedobór ciepła życiowego i skłonność do przeziębiania się; głęboko zapadnięte, czerwone oczy bez blasku; wypadanie włosów; utrata wydzieliny gruczołu krokowego i osłabienie popędu płciowego; tępe bóle jąder, jak po stłuczeniu; lubieżny świąd moszny; zanik jąder.

Po polucjach wielka zgryzota i upokorzenie; krańcowe osłabienie; duszność.

Mężczyzna, æt. 25, temperament sangwiniczny, kawaler, ogólny stan zdrowia dobry; po polucjach krańcowe osłabienie; przez trzy kolejne noce polucje obfite i lepkie; przed polucją powrózek nasienny nabrzmiały i guzowaty; prawe jądro położone niżej niż lewe; po polucji powrózek mniej nabrzmiały i bez guzków; bóle przeszywające prawe jądro i biegnące ku górze wzdłuż powrózka po tej stronie; polucje występują przed świtem i rzadko go budzą; skłonność do bólów głowy; sen niespokojny, niepokrzepiający; nieprzyjemne sny — znajduje się w tarapatach, widzi nagie kobiety; pocenie się moszny, po śnie nieprzyjemny zapach przypominający mięso, niewyczuwalny w ciągu dnia; lepka mastka, nieżrąca; niezadowolony, przygnębiony (Staphis. opanowała polucje, Selenium wyleczyło).

Przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego u starych mężczyzn; ból promieniujący od odbytu wzdłuż cewki moczowej, występujący po chodzeniu lub jeździe konnej, z częstą mikcją w ciągu dnia; mocz oddawany w małych ilościach, po czym wykapuje.

Ból uciskający lewego jądra podczas chodzenia, a także po pocieraniu; jeszcze silniejszy przy dotknięciu.

Kłucia w kierunku lewej pachwiny i jądra; po każdym przeszyciu lub kłuciu pojawiał się świąd tak silny, że chory musiał się drapać; przeszycia i kłucia zaczynały się głęboko w tkankach, a kończyły na powierzchni; świąd występował w miejscu, w którym się kończyły.

Zapalenie jąder, z bólami piekącymi, żądlącymi, uciskającymi i ciągnącymi; bóle przeszywające i ciągnące w powrózkach; prawe jądro wydaje się jakby ściśnięte.

Zanik jądra u mężczyzny, æt. 50, mocnej budowy ciała; około dwudziestu pięciu lat wcześniej przebył świnkę po lewej stronie; po narażeniu na zimno lewe jądro zaczęło obrzmiewać, aż osiągnęło niemal wielkość gęsiego jaja; gdy obrzęk ustępował, jądro zmniejszyło się do wielkości małego palca, stało się bardzo miękkie i wiotkie; niemal od tego czasu cierpi na tępy, uporczywy ból jądra, szczególnie po jego zewnętrznej stronie; bardzo duża wrażliwość na dotyk; ból nasila się po dotknięciu lub jakimkolwiek tarciu, z ostrym bólem przeszywającym, biegnącym ku górze wzdłuż powrózka do brzucha; chodzenie po zmarzniętej ziemi powoduje dyskomfort; niekiedy w nocy jądro jest tak wrażliwe, że nie może spać bez szerokiego rozstawienia kolan; zdaje się, że nie ma w nim żadnego zapalenia; nieprzyjemne, trudne do opisania doznanie w móżdżku, rozciągające się od guzowatości potylicznej do lewego ucha; wydaje mu się, jakby okolica ta była pusta, występuje jednak tępy ból oraz uczucie, jakby mózg był zbyt mały, by wypełnić tę przestrzeń; gdy przypadkowo urazi jądro, dolegliwość głowy jest <; wspomniana okolica głowy jest wrażliwa na ucisk; > po stosunku płciowym; niekiedy zamyślony; jeśli czyta i ktoś nagle go zagadnie, zapomina, w którym miejscu czytał i czego dotyczył tekst; moszna po tej stronie kurczy się i swędzi, toteż często musi ją szczypać i rozcierać między kciukiem a palcem.

Zanik jąder.

Miękkie, wilgotne narośla na koronie żołędzi i za nią.

Duże, łatwo krwawiące, sadłowate owrzodzenie prącia; kłykciny wokół odbytu oraz nadżerka przypominająca przewlekły wyprysk, z obfitą wydzieliną cuchnącej surowicy; bóle piekące, drgające i kłujące, nasilające się < do nieznośnego stopnia podczas oddawania stolca i niepozwalające choremu zaznać spokoju.

Kiła rtęciowa; suche, uszypułowane brodawki figowate i guzki śluzowe; osłabienie nerwowe.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Nimfomania ze skrajną wrażliwością na bodźce psychiczne i fizyczne; myśli zbyt długo zaprzątnięte sprawami seksualnymi.

Bardzo ostre, przeszywające bóle jajnika, który jest nadzwyczaj wrażliwy na ucisk; bóle promieniujące do okolicy udowej i ud.

Wypływ krwi z narządów płciowych długo po okresie przekwitania.

Miesiączka: nieregularna, spóźniona i obfita; niekiedy nie występuje; krew początkowo blada, następnie ciemna i skrzepła; sporadycznie skurczowe skurcze macicy.

Brak miesiączki wskutek zgryzoty połączonej z silnym oburzeniem.

Skaza szkorbutowa, ziarniste narośla pochwy.

Bolesna nadwrażliwość narządów płciowych, zwłaszcza podczas siedzenia.

Bóle skurczowe sromu i pochwy.

Żądlący świąd sromu.

Świerzbiączka starcza lub wywołana przez pasożyty.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Słaby głos wskutek osłabienia narządów głosu, po gniewie.

Chrypka z dużą ilością lepkiego śluzu w krtani i klatce piersiowej.

Nosowy głos wskutek niedrożności nozdrzy tylnych.

Podczas mówienia stale przełyka.

Uczucie otarcia w krtani od mówienia.

Uczucie ściskania i ucisku w dołku szyjnym po gniewie, < podczas przełykania.

ODDYCHANIE [26]

Duszność: ze ściskaniem; po polucjach; pod koniec stosunku płciowego.

Skrócenie oddechu wskutek rozpierania i ściskania w podżebrzach oraz górnej części brzucha.

KASZEL [27]

Kaszel: skurczowy, głuchy, z odkrztuszaniem w nocy żółtego, ciągliwego, ropnego śluzu; tylko w ciągu dnia; po rozdrażnieniu lub oburzeniu; < po jedzeniu mięsa; wywoływany czyszczeniem zębów.

Plwocina odrywa się w nocy i zazwyczaj zostaje połknięta.

Kaszel krupowy zimą, występujący naprzemiennie z rwą kulszową latem; kaszel wypędzał go z łóżka i zmuszał do siedzenia przez całą noc; leżąc, nie mógł oddychać; uczucie, jakby w dołku podsercowym znajdowało się coś luźnego, niczym luźny płat ciała, który pociągał przy każdym kaszlnięciu; kaszel wywoływany dymem tytoniowym.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Bolesność i uczucie otarcia w klatce piersiowej, szczególnie podczas kaszlu.

Kłujący świąd między chrząstkami żebrowymi.

Ostre kłucia z kilkusekundowymi przerwami w okolicy czwartej chrząstki żebrowej po prawej i lewej stronie; powoli przenikają od wewnątrz na zewnątrz, nie wpływając na wdech ani wydech.

Drobne, swędzące, ostre kłucia w górnej części mostka, tuż poniżej dołka szyjnego, wywołujące potrzebę drapania.

Ból mięśni klatki piersiowej jak po stłuczeniu, rano, gdy porusza się w łóżku, oraz w ciągu dnia, gdy krzyżuje ramiona; brak wrażliwości na dotyk i brak bólu podczas oddychania.

Ból, niekiedy kłujący, w przeponie i dolnej części klatki piersiowej oraz na wskroś tych okolic; występuje tylko przy obracaniu się i podnoszeniu w łóżku po przebudzeniu rano, zwłaszcza gdy wcześnie położyła się spać, tj. długo leżała, a także gdy w ciągu dnia długo wyciąga ramiona podczas rysowania.

Mocno przylegający śluz w klatce piersiowej.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Kołatanie serca: od najmniejszego ruchu; od wysiłku umysłowego; od muzyki; po popołudniowej drzemce; nerwowe; tak wyraźne, że można je zobaczyć, wstrząsa całym ciałem.

Bóle kłujące w sercu lub jego okolicy, wstrzymujące oddech.

Drżące bicie serca.

Tętno częste i drobne; często drżące.

SZYJA I PLECY [31]

Bolesny obrzęk gruczołów w okolicy gardła, szyi i pach.

Swędzące krosty na karku.

Reumatyczne ciągnięcie, ucisk i napięcie szyi ze sztywnością.

Ból prawego barku jak po skręceniu, tylko podczas ruchu.

Silny ból uciskający w lewym stawie barkowym, żaden ruch nie przynosi >.

Tępe bóle kłujące w stawie barkowym, < przy dotyku i ruchu.

Swędzące kłucia w obu pachach.

Ból w okolicy krzyżowej jak po roztrzaskaniu na kawałki, rano w łóżku.

Ból w okolicy krzyżowej jak po przeciążeniu wskutek dźwigania; < w spoczynku, w nocy i rano oraz przy wstawaniu z siedzenia.

Kłucia i ból w okolicy krzyżowej jak po skręceniu, podczas spoczynku, ustępujące przy chodzeniu.

Wszystkie stawy są sztywne rano po wstaniu z łóżka, szczególnie stawy barkowe, krzyżowo-biodrowe i biodrowe.

Silne kłucia w plecach, biegnące ku górze.

Ropiejący obrzęk mięśni lędźwiowych.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Porażający ucisk w obu ramionach i przedramionach, < od ruchu i dotyku.

Opryszczka: ze strupami na łokciach; na dłoniach.

Wysiew drobnych krost na ramionach i dłoniach, stopniowo się szerzący i wydzielający żółtawą, żrącą ciecz; silne bóle napinające i piekące.

Liszaj na dłoniach, swędzi wieczorem i piecze po drapaniu.

Drętwienie opuszek palców.

Uczucie, jakby na opuszki palców lewej dłoni naciągnięto twardą skórę; czucie w nich jest słabe, a czucie dotyku zniesione.

Porażający ból ciągnący w stawach śródręczno-paliczkowych, < od ruchu.

Delikatne, szarpiąco-rozdzierające doznania w mięśniach kilku palców i kciuka, szczególnie w opuszkach.

Głęboki piekący świąd i ostre ukłucia jak igłą w lewym kciuku, wywołujące potrzebę drapania.

Zapalenie kości paliczków palców.

Zajęty pierwszy paliczek lewego palca wskazującego; owrzodzenie i obrzęk wokół stawu.

Kości, zwłaszcza palców, niedostatecznie rozwinięte.

Guzkowate zgrubienia stawowe na palcach.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Pośladki pobolewają podczas siedzenia; ból promieniuje do okolicy krzyżowej, kości krzyżowej i stawu biodrowego.

Kłujący świąd mięśni pośladkowych.

Pulsowanie w stawie biodrowym jak przy rozpoczynającym się ropieniu.

Pobolewanie wokół stawu biodrowego podczas chodzenia i siedzenia.

Codzienne bóle rozpoczynające się na grzebieniu prawej kości biodrowej i promieniujące ku tyłowi oraz w dół, do uda; < wcześnie rano, przy wstawaniu lub siadaniu; > podczas stania i od ciepła.

Nadzwyczaj silny ból prawej nogi, promieniujący do narządów płciowych, szczególnie jąder; po napadach znaczne krańcowe osłabienie. θ Rwa kulszowa.

Morbus coxarius, z ropniem w prawej okolicy biodrowej; temperatura 103,2°F (39,6°C), tętno 120; prawa noga krótsza od lewej o pół cala; prawa stopa skręcona na zewnątrz, a fałd pośladkowo-udowy po tej stronie zatarty; kuleje podczas chodzenia; nocne poty; przed wystąpieniem obecnego zespołu objawów doznał ciężkiego upadku.

Neuralgia nerwu udowego; bóle żądlące i kłujące podczas ruchu.

Pani A., æt. 30, nigdy nie była w ciąży; miesiączka nieregularna, o nieprzewidywalnym terminie, zawsze spóźniona, niekiedy niewystępująca, lecz obfita, trwająca tydzień lub dłużej; krew początkowo blada, następnie ciemna i skrzepła; sporadycznie skurczowe skurcze macicy; od dziesięciu dni do dwóch tygodni przed miesiączką, podczas ruchu ostre bóle promieniujące od miejsca wyjścia prawego nerwu udowego na udo, w dół po przyśrodkowej powierzchni kolana aż do palucha; stałe pobolewanie kończyn, ze znacznym uczuciem ciężkości podczas spoczynku; od pierwszego pojawienia się bólu porażenie nogi, trwające do pełnego wystąpienia miesiączki, po czym noga stopniowo odzyskiwała prawidłową sprawność; tępe pobolewanie pośladków podczas siedzenia, promieniujące do okolicy kości krzyżowej, stawu biodrowego i okolicy krzyżowej; tępe kłucia podczas ruchu oraz uczucie ciągnięcia w spoczynku, wokół kolana i rzepki; napady bólu żądlącego wzdłuż kości strzałkowej, w pobliżu kostki; pot w nocy, znaczne ogólne krańcowe osłabienie; uczucie zapadania się w żołądku i brzuchu; całkowita poprawa wszystkich bólów podczas nocnego spoczynku. θ Rwa kulszowa.

Pobolewanie ud podczas chodzenia.

Drobne, swędzące kłucia po wewnętrznej stronie uda, wywołujące potrzebę drapania.

Nogi boleśnie osłabione, szczególnie kolana.

Kłucia w kolanie i stawie kolanowym.

Ciągnące kłucia w prawym stawie kolanowym, < od ruchu.

Tępe kłucia w stawie kolanowym w pobliżu rzepki; przy dotyku kłucia zmieniają się w ból uciskający.

Tępe kłucia w prawym stawie kolanowym, natychmiast po porannym wstaniu, < od ruchu.

Palące kłucia po zewnętrznej stronie, poniżej lewego kolana, występujące okresowo.

Uczucie sztywności i skurczu w dołach podkolanowych; wykapywanie moczu.

Ból rwący w mięśniach jednej lub drugiej nogi, podczas stania i siedzenia.

Palące kłucie w prawej kości piszczelowej podczas spoczynku.

Kłująco-rwący ból w prawej łydce i poniżej niej oraz powyżej lewej pięty.

Kłujący świąd tuż nad prawą kostką boczną; prowokuje do drapania, lecz nie pozostawia żadnego szczególnego odczucia.

Przy stawianiu stopy na ziemi kłucie w poduszkach stóp, jakby palce miały zostać ściągnięte ku dołowi.

KOŃCZYNY — OBJAWY OGÓLNE [34]

Zajęte są wszystkie kończyny; wszystko jest obolałe.

Zapalenie kości paliczków, z poceniem się i ropieniem.

Guzki artretyczne stawów, zwłaszcza palców.

Dna, dna reumatyczna i guzki dnawe u otyłych mężczyzn w podeszłym wieku; słabe tętno, kołatanie serca i duszność przy wysiłku; bóle drobniejszych stawów rąk i stóp, ze znacznym obrzmieniem i stwardnieniem; na ogół współistniejące zajęcie skóry, występujące naprzemiennie z bólami stawów; podeszwy stóp tkliwe, kolana słabe.

Ostry reumatyzm stawowy u mężczyzn prowadzących hulaszczy tryb życia lub osłabionych, z wędrującymi bólami.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: pobolewanie mózgu >; neuralgia skóry głowy >; ból w krzyżu <; ciągnięcie w okolicy kolana i rzepki; palące kłucie w prawej kości piszczelowej; znaczne uczucie ciężkości kończyn i pobolewanie.

Leżenie: na głowie — kłucie w głowie <; oddychanie niemożliwe; przez długi czas — ból przechodzący przez przeponę.

Oparcie głowy na dłoni: uczucie ciężkości głowy >.

Siedzenie: zawroty głowy <; świąd odbytu; bolesna nadwrażliwość narządów płciowych; pośladki bolą; pobolewanie wokół stawów biodrowych; ból od grzebienia kości biodrowej do ud <; ból mięśni nóg.

Stanie: uciskowy ból głowy <; ból od grzebienia kości biodrowej do ud >; ból mięśni nóg.

Schylanie się: zawroty głowy; jakby głowa miała pęknąć.

Obracanie się lub podnoszenie w łóżku: ból przechodzący przez przeponę i dolną część klatki piersiowej; wszystkie stawy są sztywne.

Wstawanie z siedzenia: ból w krzyżu <; ból od grzebienia kości biodrowej do ud.

Ruch: ból głowy <; bóle rwące w kościach i okostnej; dolegliwości czaszki <; dolegliwości głowy, dzwonienie w uszach; mimowolne oddawanie moczu <; najmniejszy — kołatanie serca; ból barku; ból lewego barku nie >; ból stawu barkowego <; ucisk w ramionach <; ból ciągnący w stawach palców <; neuralgia nerwu udowego; bóle kłujące przed miesiączką; tępe kłucia w okolicy kolana; kłucia w stawie kolanowym; ostre bóle; dreszcze.

Gwałtowne obracanie głowy: zawroty głowy.

Stawianie stopy na ziemi: kłucie w poduszkach stóp.

Chodzenie: zawroty głowy; zawroty głowy >; ból od odbytu wzdłuż cewki moczowej; ból uciskający w jądrze; ból w krzyżu ustępuje; pobolewanie wokół stawu biodrowego; pobolewanie ud; osłabienie całego ciała; kolana <.

Ćwiczenia: na świeżym powietrzu — dreszcze.

Jazda konna: ból od odbytu wzdłuż cewki moczowej.

Połykanie: ucisk w dołku nadmostkowym <.

UKŁAD NERWOWY [36]

Bardzo wrażliwy na najmniejsze bodźce, zarówno psychiczne, jak i fizyczne.

Neuralgia: twarzowa; stawu barkowego i ramion; nerwu udowego; ostre bóle podczas ruchu, pobolewanie kończyn ze znacznym uczuciem ciężkości podczas spoczynku.

Osłabienie całego ciała, zwłaszcza kolan, podczas chodzenia.

Znużenie i osłabienie rano.

Znaczne znużenie i bezsenność; po jedzeniu odczuwa potrzebę położenia się.

Bolesność całego ciała jak po stłuczeniu, z uczuciem skrajnego osłabienia.

Osłabienie nerwowe; uczucie zupełnego wyczerpania jak po długiej, ciężkiej pracy.

Jednostronne porażenie wskutek gniewu.

Drgania w nocy.

Drgawki z utratą świadomości, przyciągnięciem kciuków i pianą na ustach, wywołane problemami domowymi (niesłusznym oskarżeniem o niewierność); początkowo przerwy między napadami wynosiły od dwóch do trzech dni, później napad występował co miesiąc lub dwa; czas trwania każdego napadu był proporcjonalny do długości okresu bez napadów; od 1850 do 1865 roku pozostawała stale pod leczeniem alopatycznym, bez najmniejszej korzyści; pomimo wieloletniej choroby nadal wyglądała krzepko; ani czaszka, ani kręgosłup, ani żadna inna część ciała nie wykazywały niczego godnego uwagi, jedynie wyraz jej twarzy był raczej tępy, a zdolności umysłowe osłabione; skarżyła się na utratę pamięci i niemożność myślenia.

SEN [37]

Gwałtowne ziewanie wyciska łzy z oczu; jakby nie spał dostatecznie długo; z potrzebą przeciągania się.

Sny miłosne z polucjami.

Senny przez cały dzień, czuwa przez całą noc, całe ciało boli.

Późno zasypia: z powodu natłoku myśli; ponieważ opryszczka lub owrzodzenia pieką i swędzą.

Dziecko budzi się, odpycha wszystko i chce, aby wszyscy odeszli; niespokojne w nocy, jak wskutek przerażających snów, często woła matkę.

CZAS [38]

Rano: rozdrażnienie dziecka <; mózg boli; suchość oczu; przeszywające ciągnięcie w zębie próchnicowym; klatka piersiowa jak po stłuczeniu; ból w krzyżu; wszystkie stawy są sztywne; ból od grzebienia kości biodrowej do ud <; po wstaniu kłucia w stawach kolanowych; znużenie i osłabienie; senność.

W ciągu dnia: mięsisty zapach w okolicy narządów płciowych niewyczuwalny; tylko kaszel; przy krzyżowaniu rąk klatka piersiowa jak po stłuczeniu.

O godz. 15: kłucie na głowie <; dreszcze.

Dniem i nocą: pot o gnilnym zapachu.

Wieczorem: nadwrażliwość skóry głowy; suchość i ucisk w oczach; liszaj na rękach swędzi; dreszcze z gorącem.

Od wieczora do rana: ból gałki ocznej, skroni i boku <; bóle od oka do zębów <.

Nocą: migotania przed oczami <; ból zęba; jądro bardzo wrażliwe; odkrztuszanie śluzu z kaszlem; ból w krzyżu <; pot; rwa kulszowa, objawy <; drgania; czuwanie; niepokój; palące gorąco dłoni i stóp; cuchnący pot.

O północy: wszystkie objawy <.

Po północy: zewnętrzne gorąco, po którym następują dreszcze.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Ciepło: ból nerki <.

Gorące przedmioty: dotknięcie zębów < ból.

Ciepło łóżka: kłucie na głowie <.

Ciepło: nadwrażliwość skóry głowy <; ból od grzebienia kości biodrowej do ud >.

Ogrzanie się w łóżku: ból nerki >.

Ciepłe pomieszczenie: neuralgia skóry głowy >.

W pomieszczeniu: zawroty głowy; w ciepłym — dreszcze <.

Zmiana powietrza: neuralgia skóry głowy <.

Świeże powietrze: zawroty głowy podczas chodzenia; ból zęba <.

Najmniejszy podmuch wiatru: czuje, jakby nogi miały się pod nim ugiąć.

Zimno: ból nerki <.

Zimne łóżko: ból nerki <.

Zimne powietrze: wciąganie go < ból zęba.

Przykładanie zimnej wody: ból jęczmienia >.

Zimna woda: zęby i dziąsła bardzo wrażliwe.

Mycie wywołuje uczucie napięcia skóry głowy.

Zima: kaszel krupowy.

GORĄCZKA [40]

Dreszcze: przeważają; bez pragnienia ani następującego po nich gorąca; o godz. 15; > od ćwiczeń na świeżym powietrzu; wieczorem, z gorącem twarzy; wstępujące od szyi przez głowę albo zbiegające w dół pleców; silniejsze w ciepłym pomieszczeniu.

Gorąco: chce się odkryć; pragnienie; zewnętrzne, po północy, po którym nad ranem następują dreszcze; palące nocą, głównie dłoni i stóp.

Pot: obfity; zimny na czole i stopach; o zapachu zgniłych jaj; z potrzebą odkrycia się; nocą cuchnący.

Trzeciaczka z objawami szkorbutu; zaparcie.

Przed napadem febry i po nim wilczy głód.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Naprzemiennie: kaszel krupowy i rwa kulszowa.

Codziennie: bóle od grzebienia kości biodrowej do ud.

Każdej nocy: drgania.

O tej samej porze wieczorem: gryzący świąd w górnej części potylicy.

Przez kilka dni: gryzący świąd skóry głowy.

Przez trzy dni i noce: ból zęba.

Przez trzy kolejne noce: obfite polucje.

Od dwóch do trzech dni: drgawki, później jeden napad co miesiąc lub dwa.

Raz w tygodniu: wypróżnienie.

Co miesiąc przed pełnią księżyca: zesztywnienie stawów.

Przez osiem miesięcy: jęczmienie na górnej powiece.

Sześć lat temu: wycięto kaszak wielkości grochu; dwa lata temu wycięto następny, a potem trzeci.

Przez szesnaście lat: napady zaburzeń psychicznych co cztery lata, rozpoczynające się 4 stycznia i trwające dwa miesiące.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: silny ucisk czoła; ucisk w okolicy skroniowej; tępe kłucia w skroni; kłucie w tylnych zębach żuchwy; bolesny ucisk w boku poniżej pępka; ból przeszywający jądro; jądro położone niżej niż lewe, z uczuciem ściśnięcia; ból barku; od grzebienia kości biodrowej do uda; ropień w okolicy biodrowej; noga o pół cala krótsza od lewej; stopa zwrócona na zewnątrz; silny ból nogi; od miejsca wyjścia nerwu udowego na udzie do kolana i palucha; kłucia w stawie kolanowym; kłucie w prawej kości piszczelowej; ból rwący w łydce i poniżej niej; kłujący świąd tuż nad kostką boczną; wiercące kłucie w kości piszczelowej.

Lewa strona: uciskające kłucie w połowie czoła; kłucia w skroni; brzeżne zapalenie powiek i wywinięcie powieki oka; palące kłucie w skroni; przy patrzeniu na słońce z oka wypływa gorąca woda; uczucie twardego ciała pod górną powieką; swędzi górny brzeg tarczki powiekowej; jęczmienie na górnej powiece; palące kłucia w policzku; ból rwący w szczęce i policzku; silny ból za uchem, promieniujący do ramienia; ból górnego zęba przedtrzonowego; kłucie ku pachwinie; ból w okolicy nerki; ból uciskający w jądrze; kłucie ku pachwinie i jądru; przebyta świnka po tej stronie; jądro obrzmiałe; od guzowatości potylicznej do ucha, jakby okolica ta była pusta; ból barku; jakby twarda skóra została naciągnięta na opuszki palców; kłucia w kciuku; owrzodzenie i obrzmienie wokół stawu palca wskazującego; palące kłucia poniżej kolana; ból rwący powyżej pięty.

Od wewnątrz ku zewnątrz: kłucia w bokach.

ODCZUCIA [43]

Jakby nogi miały się pod nim ugiąć; jakby był oszołomiony; jakby w czole znajdowała się okrągła kula; jakby głowa miała pęknąć; jakby mózg był ściśnięty; jakby kości miały zostać wypchnięte; jakby mózg był rozrywany na kawałki; jakby potylica była pusta; jakby mózg nie był dostatecznie duży, by wypełnić przestrzeń; jakby potylica była ściskana od wewnątrz i z zewnątrz; jakby twarde ciało uciskało czaszkę; jakby oczy były bardzo suche; jakby twarde ciało leżało pod lewą górną powieką; jakby wiatr wiał do uszu; jakby policzek był obrzęknięty; jakby gruczoły pod brodą były obrzęknięte; jakby zęby były puste; jakby żołądek zwisał; jakby na żołądku spoczywał duży ciężar; jakby brzuch miał opaść; jakby pęcherz moczowy nie był jeszcze pusty; jądro z uczuciem, jakby było ściśnięte; jakby coś było luźne w dołku podsercowym; jakby klatka piersiowa była stłuczona; jakby krzyże zostały roztrzaskane na kawałki; jakby twarda skóra została naciągnięta na opuszki palców lewej ręki; jakby palce stóp miały zostać ściągnięte ku dołowi; całe ciało jak po stłuczeniu; jakby był zupełnie wyczerpany po długiej, ciężkiej pracy.

Ból: w pustym zębie; w korzeniach zębów; w dziąsłach; od odbytu wzdłuż cewki moczowej; w mięśniach klatki piersiowej; w barku; w krzyżu; od pośladków do krzyża, kości krzyżowej i stawu biodrowego; przy grzebieniu kości biodrowej; w drobniejszych stawach rąk i stóp; w kościach.

Niewysłowiony ból: przeszył od warg przez twarz.

Intensywny ból: w plecach i przechodzący przez miednicę.

Bardzo silny ból: zębów.

Silny ból: jęczmieni; za uchem, promieniujący do ramienia; prawej nogi, promieniujący do narządów płciowych.

Ostry ból: od miejsca wyjścia prawego nerwu udowego na udzie, w dół po wewnętrznej powierzchni kolana do palucha.

Ogłuszający ból: głowy.

Ból tnący: zębów; brzucha.

Bóle rwące: w kościach głowy; przez górne zęby; w mięśniach jednej lub drugiej nogi.

Delikatny, szarpiąco-rwący ból: w mięśniach kilku palców i kciuka.

Gryząco-rwący ból: zębów.

Kłująco-rwący ból: w prawej łydce i poniżej niej oraz powyżej lewej pięty.

Rozpierający ból: gałki ocznej, skroni i boków twarzy.

Tętniący ból: od zęba do oka.

Ból przeszywający: od zębów do ucha; przez prawe jądro i ku górze wzdłuż powrózka nasiennego; ostry, w jajniku.

Pulsowanie: w skroniach.

Nagły przeszywający ból: w okolicy lewej nerki.

Skaczący ból: zębów.

Bóle skurczowe: sromu i pochwy.

Silne bóle napinające, palące: w krostach na ramionach i rękach.

Ból gryzący: zębów.

Ból ściskający: brzucha.

Ból kłujący: zębów; ku lewej pachwinie i jądru; w sercu lub okolicy serca; w neuralgii nerwu udowego.

Kłucia: w uszach; w okolicy czwartej chrząstki żebrowej; w krzyżu; gwałtowne; w kolanie i stawie kolanowym.

Wiercące kłucia: w prawej kości piszczelowej.

Uciskająco-wiercące kłucie: w czole.

Kłucia ciągnące: w prawym stawie kolanowym.

Kłucia palące: po stronie zewnętrznej pod lewym kolanem; w prawej piszczeli.

Ostre, palące, igłowate kłucia: w lewej skroni; zewnętrznie na szczycie głowy; w lewym policzku; w lewym kciuku.

Delikatne, swędzące, ostre kłucia: w górnej części mostka; w obu pachach.

Swędzące, igłowate kłucia: w okolicy nerek; po wewnętrznej stronie uda.

Tępe kłucia: w prawej skroni; w stawie kolanowym w pobliżu rzepki.

Gryzące ciągnięcie: w dziurawym zębie.

Przeszywające ciągnięcie: w zębie próchnicowym.

Porażenny ból ciągnący: w pierwszych stawach palców.

Ból ciągnący: w jądrach.

Ból uciskający: od zębów do oka; w stwardnieniu pod brodą; w lewym jądrze; w lewym stawie barkowym.

Pobolewanie: dziąseł; żołądka; lewego jądra; pośladków; wokół stawu biodrowego; kończyn; ud.

Bóle z uczuciem napięcia: od kłów i policzków; w żołądku.

Ból jak po stłuczeniu: w jądrach.

Ból tępy: w jądrach.

Łaskoczące kłucie: w tylnych zębach żuchwy.

Kłujący świąd: między chrząstkami żebrowymi; w mięśniach pośladkowych; tuż nad prawą kostką boczną.

Palące szczypanie: na głowie.

Swędzące gryzienie: na skórze głowy; w górnej części potylicy.

Piekący świąd: w lewym kciuku.

Szczypiący świąd: sromu.

Ból kłujący: poprzez przeponę i dolną część klatki piersiowej; w stawie barkowym.

Ból palący: w zębach; w jądrach.

Szczypanie: w kościach głowy; w jądrach; neuralgia udowa; wzdłuż kości strzałkowej.

Dotkliwe szczypanie: skóry głowy; oczu; w odbytnicy; w owrzodzeniu.

Pieczenie: w cewce moczowej; w owrzodzeniach.

Nakłuwanie: w poduszkach stóp.

Uczucie otarcia: w krtani; w klatce piersiowej.

Drapanie: w nozdrzach tylnych; w gardle.

Bolesność: w klatce piersiowej.

Gorąco: w policzku; na twarzy.

Bolesne ciągnięcie: w kilku miejscach głowy.

Reumatyczne ciągnięcie: w szyi.

Silny bolesny ucisk: w brzuchu.

Ściskanie: w dołku nadmostkowym; w podżebrzach.

Napięcie: na całej skórze głowy; w nadbrzuszu; w szyi.

Ciągnięcie: wokół kolana i rzepki.

Uciskanie: w kościach głowy; w jądrach; w szyi.

Porażenny ucisk: w obu ramionach i przedramionach.

Ucisk: nad karkiem; po prawej stronie czoła; w głowie; w górnej powiece; w siekaczach; na pęcherz moczowy; w dołku nadmostkowym; w zewnętrznej części piszczeli.

Duży ciężar: między oczami.

Uczucie ciężkości: głowy; w kończynach.

Pulsowanie: w stawach biodrowych.

Tępe odczucie: w głowie.

Uczucie zmęczenia: we wszystkich stawach.

Uczucie zapadania się: w brzuchu i żołądku.

Nieprzyjemne odczucie: w móżdżku.

Uczucie zamętu: w mózgu.

Suchość: oczu; brzegów powiek.

Sztywność: w dołach podkolanowych; we wszystkich stawach.

Drętwienie: opuszek palców.

Świąd: skóry głowy; na potylicy; brzegów powiek; w kierunku pachwiny i jądra; odbytu; moszny; krosty na karku; liszaja na rękach; w owrzodzeniach.

TKANKI [44]

Sztywność i uczucie zmęczenia we wszystkich stawach podczas ruchu.

Bolesny obrzęk gruczołów.

Obrzęk i ropienie kości oraz okostnej.

Guzowate zmiany artretyczne na stawach.

Duży brzuch; żarłoczny, psi głód; obrzęk gruczołów podżuchwowych i szyjnych; częste i nieustannie nawracające napady nieżytu; niezdrowa, łatwo ulegająca owrzodzeniu skóra; cuchnące nocne poty; częste czyraki; wyrzynające się zęby ciemnieją lub kruszą się; jama ustna pokryta aftami, dziąsła blade, gąbczaste i krwawiące przy dotknięciu; nozdrza obolałe wskutek nieżytu; powieki i kąciki ust owrzodziałe; kolka po najmniejszej ilości jedzenia lub napoju; stolce gorące, o zapachu zgniłych jaj albo czerwonkowe; drażliwość. θ Zanik u dzieci. θ Krzywica.

Rtęciowe choroby kości: ból kości z uczuciem osłabienia w stawach; obrzęk kości; wiercące kłucia w prawej piszczeli; ciągnięcie z uciskiem w zewnętrznej części piszczeli; zapalenie okostnej i zapalenie kości, przebiegające równocześnie, z bardzo silnymi bólami; skrofuliczne zapalenie kości.

Próchnica kości następująca po guzach kiłowych u wyniszczonych chorych; występuje bolesne owrzodzenie ze skąpą lub wodnistą wydzieliną; kość łatwo rozpada się pod zgłębnikiem; skóra w znacznej odległości wokół owrzodzenia jest ciemnoczerwona lub brunatna, z pęcherzykami albo otworkami jak po ukłuciu szpilką, z których wypływa wodnisty płyn.

Owrzodzenia szkorbutowe; świąd i pieczenie w owrzodzeniach; bóle gryzące, szarpiące, rwące lub przeszywające; ropa nadmiernie obfita, żrąca, posokowata i cuchnąca albo skąpa; < od dotyku i ucisku.

Urazy mechaniczne od ostrych, tnących narzędzi; po operacjach chirurgicznych kolka, f. i. po litotomii lub owariotomii.

Urazy spowodowane ostrymi narzędziami tnącymi, szkłem itd.

Rany cięte.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: kłucie w skroni; ciągnięcie w głowie <; dotknięcie warg łyżką lub widelcem powodowało niewysłowiony ból; ból zęba <; ból w stwardnieniu pod brodą; zęby i dziąsła bardzo wrażliwe; dziąsła bolą; ból uciskający w jądrze gwałtowniejszy; lewe jądro bardzo wrażliwe; ból w stawie barkowym <; ucisk w ramionach <; kłucia przechodzą w ból uciskający w stawie kolanowym; dziąsła krwawią; owrzodzenia <.

Kontakt: ból kości i okostnej <.

Ucisk: kapelusza — neuralgia skóry głowy <; ból zęba >; na dziąsła powoduje krwawienie; okolica od guzowatości potylicznej do ucha wrażliwa; jajnik bardzo wrażliwy; owrzodzenia <.

Pocieranie: swędzące gryzienie skóry głowy <; świąd górnego brzegu tarczki powiekowej >; otarcie przez kołnierzyk powodowało ból w stwardnieniu; po pocieraniu ból uciskający w lewym jądrze.

Drapanie: powoduje krwawienie skóry głowy i wypływ niekleistego płynu; liszaj na rękach piecze; powoduje pieczenie.

Rany szarpane lub cięte.

Po ciężkim upadku: morbus coxarius.

SKÓRA [46]

Opryszczka: sucha, ze strupami nad stawami; przewlekła, z nocnymi drganiami; zmiany pieką po drapaniu.

Owrzodzenia: szkorbutowe; rtęciowe; kiłowe.

Brodawki figowate: suche, szypułkowe; po nadużywaniu rtęci.

Wyprysk; spod strupów sączy się żółta, żrąca wydzielina; na obnażonej powierzchni tworzą się nowe pęcherzyki, które pękają; po podrapaniu jednego miejsca świąd tam ustępuje, lecz pojawia się w innym.

Całe ciało pokryte krostami, plamami, smugami i wypryskami; silny świąd.

Świąd lub pieczenie w owrzodzeniu; bóle gryzące, szarpiące, przeszywające lub rwące; dotkliwe szczypanie w owrzodzeniu; ropa nadmiernie obfita, żrąca, posokowata i cuchnąca albo skąpa.

WIEK ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Chłopiec, æt. 3 miesiące; liszaj.

Dziewczynka, æt. 3; schorzenie palca.

Chłopiec, æt. 12, szczupłej budowy, o jasnej cerze, skrofuliczny; morbus coxarius.

Kobieta, æt. 23; konstytucja umiarkowanie silna, rodziła 6 miesięcy temu, poród bardzo ciężki i zabiegowy, od tego czasu cierpi; moczenie mimowolne.

Mężczyzna, æt. 25; rana szarpana rogówki.

Pani T., æt. 25, cierpi od ośmiu lat; tinea capitis i zapalenie powiek.

Pan B., æt. 25, temperament sangwiniczny, kawaler, ogólny stan zdrowia dobry; nocne polucje.

Kobieta, æt. 30, reumatyczka; prozopalgia.

Pani A., æt. 30, nigdy nie była w ciąży; neuralgia udowa.

Mężczyzna, æt. 32, pochodzenia irlandzkiego; zaburzenia psychiczne.

Pani B., æt. 32; kaszak powieki.

Kobieta, æt. 32; guz dziąseł.

Kobieta, æt. 36, cierpi od ostatniej ciąży sprzed siedmiu lat; wykwity na ramionach.

Mężczyzna, æt. 44, dawniej miewał częste napady zapalenia spojówek; jęczmienie.

Mężczyzna, æt. 50, silnej konstytucji; zanik jądra.

Mężczyzna, æt. 54, właściciel hotelu, łagodny, miły, jasnowłosy, o temperamencie sangwiniczno-sympatycznym; przed laty sądzono, że umiera na suchoty; kaszel.

Kobieta, æt. 60; drgawki.

Dziewczynka, jasnowłosa, o delikatnym wyglądzie; zaparcie.

Młoda kobieta, wysoka i szczupła, o ciemnej cerze, łagodnym i spokojnym usposobieniu, cierpi od ośmiu miesięcy; hordeolum.

ZALEŻNOŚCI [48]

Antidotum: Camphor.

Stanowi antidotum dla: Mercur., Thuja.

Zgodne: Colocyn., Caustic.

Niezgodne: Ran. bulb.

Porównać: Coccul., Coffea.