Calcarea Ostrearum. (Calcarea Carbonica.)

Rozcierka środkowej warstwy muszli ostryg.

Hahnemann najpierw przeprowadził próbę lekową Calc. acetica, a wyniki jego prób opublikowano w jego Materia Medica ; kiedy jednak zaczął rozcierać nierozpuszczalne substancje z cukrem mlecznym, do sporządzania Calcarea wolał używać najbielszych fragmentów ze środkowej warstwy dużych, rozbitych muszli ostryg. W dawniejszych czasach był to jego ulubiony lek dla chorych dzieci, gdy aptekarze uważali go za czysty węglan wapnia.

Kiedy opublikowano jego wielką, mistrzowską próbę lekową, dodał objawy octanu, ponieważ były bardzo podobne, lecz oddzielił je linią --

Dokładna analiza wykazała, że nawet najbielsze fragmenty pobrane z muszli ostryg zawierają pewną ilość fosforanu ; a słynny, długotrwały proces Kompanii Wschodnioindyjskiej dotyczący proszków Jamesa wykazał, że preparaty chemiczne, które pozornie są jednakowe, zasadniczo różnią się działaniem na chorych zależnie od tego, czy tę samą substancję pozyskano z królestwa mineralnego, czy zwierzęcego. Dlatego przyjęto nazwę podaną powyżej.

UMYSŁ [1]

Osłabienie pamięci. θ Padaczka.

Zapominanie ; znikanie myśli.

Dobiera niewłaściwe słowa, ma skłonność do błędnego wyrażania się.

Obudzony otwiera oczy, roztargniony i przestraszony, mamrocze, jest wystraszony. θ Gorączka przerywana.

Pogrążony w głębokich myślach ; niepokój o teraźniejszość i przyszłość.

Natłok myśli nie pozwala zasnąć.

W nocy nie może uwolnić się od jednej i tej samej myśli, nawet podczas lekkiej drzemki. θ Dur brzuszny.

Umysł pełen obaw przed wyimaginowanymi zdarzeniami, które mogłyby ją spotkać. θ Błędnica.

Splątanie umysłu sprawia, że nie rozumie ani nie pojmuje tego, co czyta lub słyszy.

Otępienie intelektualne ; niezdolna do czynienia postępów w nauce. θ Padaczka.

Myślenie sprawia trudność.

Roztargnienie po popołudniowych nudnościach.

Otępiały, rozdrażniony w okresach między napadami. θ Padaczka.

Wydaje się popadać w całkowite otępienie umysłowe. θ Padaczka.

Wyobraża sobie, że ktoś idzie obok niej ; że coś wiszącego na oparciu krzesła jest siedzącą tam osobą itd.

Czuje, jakby miała stracić zmysły. θ Migrena.

Przy zamkniętych oczach widzi twarze i postacie. θ Tyfus plamisty.

Zaburzenia psychiczne ze straszliwymi wizjami przed oczami i lękiem sercowym ; rozpacza nad swoim zbawieniem i chce się zasztyletować.

Majaczenie. θ Drugi tydzień tyfusu plamistego.

W majaczeniu widzi koty i inne zwierzęta oraz bawi się z nimi. θ Gorączka nerwowa.

Mania alkoholowa, z majaczeniowymi wypowiedziami o ogniu, szczurach, myszach i morderstwie.

Mania ; widzi wiele kundli tłoczących się wokół niego i odpędza je, walcząc z nimi. θ Po oziębieniu stóp i nóg w glinie garncarskiej.

Pragnienie powrotu do domu. θ Obłęd.

Pragnienie towarzystwa.

Stała skłonność do pracy, z niepokojem psychicznym.

Skłonność do płaczu, ze stanem depresyjnym ; płacze, gdy się go napomina.

Czuje, że chciałaby biegać tam i z powrotem oraz krzyczeć.

Myśli i mówi wyłącznie o morderstwie, ogniu, szczurach itd.

Gwałtowny napad krzyku codziennie o godz. 17, tak silnego, że powoduje przepuklinę mosznową ; niemowlę w wieku 5 tygodni.

Zmienny nastrój ; łatwo przechodzi od śmiechu do płaczu. θ Neurosis cordis.

Niechętny do mówienia i bardzo drażliwy.

Małomówny, z suchym językiem.

Niechęć do wszelkiej pracy. θ Nieżyt nosa. θ Choroba Addisona.

Nie zależy mu na wyzdrowieniu ani na podejmowaniu jakichkolwiek działań wspomagających powrót do zdrowia.

Płaczliwy nastrój. θ Zanik mięśniowy.

Płaczliwy i niespokojny.

Pochlipywanie. θ Nieżyt.

Przygnębiony i melancholijny, z płaczem i rozpaczą nad życiem.

Przygnębiony i w stanie depresyjnym. θ Biegunka. θ Zanik mięśniowy. θ Phthisis pulmonalis. θ Pląsawica.

Skrajnie zniechęcony i melancholijny, z pewnego rodzaju dojmującym lękiem.

Dzieci smutne i nieszczęśliwe.

Znużony życiem. θ Nieżyt.

Brak nadziei ; rozpacz.

Nastrój hipochondryczny. θ Nieżyt nosa.

Niespokojny lęk.

Napadowo niespokojny i drażliwy.

Niepokój : z nudnościami ; podczas potów ; podczas tyfusu plamistego.

W okresach między napadami obawia się, czy wyzdrowieje. θ Padaczka.

Obawy dotyczące teraźniejszości i przyszłości.

Lękliwy nastrój : jakby miało wydarzyć się jakieś nieszczęście ; obawa o zdrowie ; obawa, że może cierpieć na organiczną chorobę serca.

Lęk, że wydarzy się coś smutnego lub strasznego.

Obawia się, że straci rozum albo że ludzie zauważą jej splątanie umysłu.

Lęk : przed śmiercią ; przed gruźlicą płuc ; przed nieszczęściem ; przed samotnością.

Dziecko boi się wszystkiego, co widzi. θ Zapalenie mózgu.

Troska o zbawienie duszy.

Nocą ogarnia go trwożna bojaźń. θ Biegunka.

Gdy tylko nadchodzi wieczór, pojawiają się niepokój, dreszcze i trwoga z lękiem przed śmiercią ; dniem i nocą dręczy osoby z otoczenia.

Silny niepokój : ze skurczem odbytnicy ; z tępymi wstrząsami biegnącymi od tylnej ściany klatki piersiowej ku przestrzeni między łopatkami.

Silny niepokój i ucisk. θ Płonica.

Silny niepokój, niepokój ruchowy i kołatanie serca.

Dojmujący lęk z kołataniem serca.

Lęk wywołany doniesieniami o okrucieństwach.

Silny niepokój wieczorem, którego przyczyny nie można było ustalić. θ Guz macicy.

Łatwo się wzdryga.

Zrozpaczony ; bez nadziei na wyzdrowienie ; z lękiem przed śmiercią, dniem i nocą dręczy wszystkich wokół.

Obojętność ; nie zależy mu na wyzdrowieniu ; małomówność i bezczynność.

Apatia i stan depresyjny. θ Choroba Addisona.

Spokojne, łagodne usposobienie. θ Zez.

Żywy, skory do zabawy. θ Chłopiec z przewlekłą biegunką.

Nadmierna skłonność do psot, z uporem.

Zmysłowe, lubieżne fantazje.

W złym humorze, z białym stolcem poprzecinanym pasmami krwi.

Niezadowolony i łatwo wpadający w gniew.

Niechęć do wszystkiego, gdy tylko siedzi bezczynnie.

Upór i drażliwość.

Dzieci samowolne, ze skłonnością do tycia.

Pełen nienawiści, mściwy.

Drażliwy bez przyczyny ; płacze z błahych powodów ; martwi się na zapas.

Drażliwy nastrój. θ Upławy.

Dziecko opryskliwe, marudne i niespokojne ruchowo. θ Płonica.

Dzieci bardzo marudne i uparte. θ Krzywica.

Drażliwość z uciskającym czołowym bólem głowy.

Rozdrażniony bez przyczyny.

Rozdrażnienie, silne pobudzenie nerwowe i drażliwość.

Bardzo rozdrażniony i łatwo wpadający w irytację. θ Pląsawica.

Łatwo się obraża ; wszystko przyjmuje opacznie.

Gwałtowność i gniew.

Niespokojny nastrój, z posępnością i lękiem.

Dziecko w ciągu dnia niespokojne i opryskliwe. θ Zapalenie rogówki.

Łatwo się przeraża ; skłonność do wzdrygania się.

Ból głowy > od zajęcia umysłu ; poprawa po skupieniu uwagi. θ Pląsawica.

Pobudzenie nerwowe

< wskutek wysiłku umysłowego, > po zamknięciu oczu.

Po wysiłku umysłowym : hiperemia głowy ; pląsawica ; napady drżenia.

Pogorszenie wskutek wzruszeń psychicznych. θ Neuralgia cordis.

Bóle głowy u dzieci szkolnych.

Niewielki wysiłek związany z mówieniem wywoływał u niego uczucie, jakby mózg miał ulec porażeniu, głównie w potylicy.

Od myślenia : ból ciągnący po prawej stronie czoła.

Dolegliwości wskutek egoizmu.

Pobudzenie wywołuje bolesne miesiączkowanie ; najmniejsze pobudzenie grozi ponownym pojawieniem się miesiączki albo powoduje krwotok maciczny.

Silny niepokój i zamartwianie się. θ Na początku duru brzusznego.

Niepokój psychiczny wywołujący kołatanie serca, poty, nudności i drżenie.

Pobudzony wskutek zmartwienia lub strachu. θ Padaczka.

Rozdrażnienie powoduje zawroty głowy.

Po przestrachu następują drżące ruchy kończyn górnych i dolnych w powtarzających się napadach. θ Pląsawica.

SENSORIUM [2]

Osłabienie pamięci i splątanie w głowie, z odrętwiającym bólem uciskającym w czole.

Uczucie, jakby miał upaść bez przytomności.

Czuje, jakby miała upaść podczas chodzenia.

Falujące buczenie w głowie, z otępieniem.

Uczucie pustki w głowie.

Otępienie głowy : jakby była nadmiernie przepełniona ; z brzęczeniem w głowie ; z uczuciem deski przed głową ; z kłuciem w karku ; wskutek ucisku w dolnej części brzucha ; z zawrotami głowy, bólem pleców i odczuwaniem chłodu.

Stałe uczucie pełności w głowie.

Otępienie głowy, szczególnie rano. θ Przewlekły nieżyt nosa.

Napływ krwi do głowy : z gorącem, zaczerwienieniem i obrzmieniem twarzy ; < po napojach alkoholowych ; < rano po przebudzeniu ; < po wysiłku umysłowym.

Uczucie ciężkości w czole ; < podczas czytania lub pisania.

Uczucie ciężkości i oszołomienia, z eretyzmem nerwowym, utrzymujące się przez kilka dni. θ Migrena.

Zawroty głowy i drżenie rano, dopóki nie zje śniadania.

Zawroty głowy : po podrapaniu głowy ; po napadzie padaczki.

Zawroty głowy podczas wchodzenia po schodach. θ Gruźlica. θ Hemoroidy.

Chwiejne zawroty głowy, z nudnościami i wymiotami.

Zawroty głowy podczas chodzenia, w pośpiechu lub po dotarciu na szczyt schodów ; skłonność do upadania w lewo. θ Ból gardła.

Zawroty głowy : rano, w łóżku ; przy wstawaniu lub krótko potem ; < przy schylaniu się, z ciemnieniem przed oczami ; po chodzeniu ; podczas stania i rozglądania się ; jakby przedmioty wirowały wokół niej ; < przy spoglądaniu w górę ; przy wchodzeniu po schodach, szczególnie biegiem ; przy szybkim obracaniu głowy ; rano, z nudnościami i wymiotami.

Zawroty głowy : przy wspinaniu się na wysoko położone miejsca ; podczas wchodzenia po schodach lub pod górę ; przy nagłym unoszeniu albo obracaniu głowy, nawet w spoczynku ; podczas chodzenia na świeżym powietrzu, jakby miał się przewrócić, szczególnie przy nagłym obróceniu głowy ; z oszołomieniem i uczuciem upadania (neurosis cordis) ; ze skłonnością do upadania do tyłu lub na bok ; z bólem głowy ; z nudnościami i wymiotami oraz wzdęciem z uwięzieniem gazów ; z towarzyszeniem nudności i uczucia, jakby miało się upaść bez przytomności ; z niestabilnością ud podczas szybkiego chodzenia ; w chorobie Addisona ; w okresach między napadami skurczów padaczkowych.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ucisk w czole, z nudnościami i odbijaniem.

Ból głowy skupia się z taką gwałtownością na szczycie głowy, że chora sądzi, iż jej mózg się rozpływa i że oszaleje. θ Migrena.

Silny ból głowy, szczególnie czołowy ; < przed południem i wskutek wysiłku umysłowego ; bladość ; zaburzenia trawienia ; osłabienie, głównie rano. θ Przewlekły ból głowy po stłumieniu świerzbu.

Otępiający, uciskający ból w czole, w spoczynku i podczas ruchu. θ Przewlekły nieżyt nosa.

Otępiający ból uciskający w czole, ze splątaniem zmysłów i otępieniem całej głowy podczas czytania ; był zmuszony przerwać i nie wiedział, gdzie się znajduje.

Ciężki, uciskający czołowy ból głowy, z odbijaniem i nudnościami ; musi zamknąć oczy ; < wskutek wysiłku umysłowego, schylania się i chodzenia na świeżym powietrzu ; wskutek podnoszenia się, w cieple i podczas leżenia na plecach.

Ucisk, jakby czoło miało pęknąć. θ Nieżyt zatoki czołowej.

Uciskająco-ciągnący ból głowy w ciągu dnia, wieczorem skupiający się wokół prawego oka.

Uczucie ciężkości w czole ; < wskutek czytania i pisania.

Świdrowanie w czole i lewej skroni, zarówno w pomieszczeniu, jak i na zewnątrz, rano i wieczorem ; < na świeżym powietrzu ; wskutek ucisku i schylania się ; > od dotyku.

Ból tnący w czole.

Bolesny ucisk w czole, szerzący się w dół, do nosa.

Ból uciskający w przedniej części głowy, ponad nasadą nosa, rano. θ Nieżyt nosa.

Rozdzierający ból głowy nad oczami, schodzący ku nosowi, z nudnościami.

Ból skurczowy, ciągnący od czoła do szczytu głowy, po przeziębieniu.

W skroniach : ucisk na zewnątrz i do wewnątrz ; ból ciągnący ; pulsowanie ; pieczenie ; gwałtowne szarpnięcia.

Ból przeszywający od lewej skroni do prawej ; < przy schylaniu się ; > od ucisku.

Bóle przeszywające po obu stronach głowy, z nudnościami.

Kłucia w skroniach, z gorącem w uszach.

Kłujący ból głowy nad lewą skronią.

Połowiczy ból głowy po lewej stronie ; ukłucia w skroni, schodzące w dół aż do zębów ; < po przebudzeniu, od ruchu, hałasu i mówienia ; > wieczorem. θ Blednica.

Kłucie po lewej stronie głowy, z zawrotami głowy.

Napinający ból głowy, przeważnie po prawej stronie głowy i w skroni.

Ból głowy od prawej skroni do szczytu głowy ; ciągnięcie u nasady nosa i zamykanie oczu.

Częsty jednostronny ból głowy, zawsze z licznymi pustymi odbijaniami albo skłonnością do wymiotów.

Ból głowy. θ Choroba Addisona.

Migrenowy ból głowy po lewej stronie, ze skąpą miesiączką ; po prawej stronie — z obfitą miesiączką.

Pulsujący ból głowy : w środku mózgu każdego ranka, utrzymujący się przez cały dzień ; na wskroś czoła i podstawy mózgu.

Uderzenia jak młotem w głowie.

Ból głowy ; umiejscowiony na szczycie głowy. θ Rekonwalescencja po żółtej febrze.

Gwałtowny ból uciskający na szczycie głowy.

Ciężar na szczycie głowy.

Ucisk na szczycie głowy i w czole, z nieodpartą sennością po obiedzie oraz zimnymi stopami.

Gwałtowne pulsowanie na szczycie głowy ; musi leżeć całkowicie nieruchomo.

Falujące brzęczenie na szczycie głowy.

Każdego ranka o godzinie 5 budzi go ze snu gwałtowny, tępy, uporczywy ból na szczycie głowy, ustępujący po godzinie.

Uczucie pieczenia na szczycie głowy.

Tnący ból na szczycie głowy i w potylicy, z poszerzonymi żyłami na skroniach ; bolesna skóra głowy.

Tnące pchnięcia od wewnątrz ku zewnątrz, z pulsowaniem na szczycie głowy.

Ból głowy rozciągający się od tyłu ku szczytowi głowy. θ Rekonwalescencja po żółtej febrze.

Ból głowy zaczyna się w potylicy i rozchodzi się ku szczytowi głowy ; jest tak silny, że chora sądzi, iż głowa jej pęknie i że postrada zmysły. θ Migrena.

Pulsowanie w potylicy.

Tępy ból rwący na wskroś mózgu.

Mózg jakby na przemian ściskany i rozluźniany.

Ból uciskający od wewnątrz ku zewnątrz, zajmujący za każdym razem tylko część głowy.

Otępiający ból głowy : od godziny 3 rano do popołudnia ; < przy wstawaniu, schylaniu się lub wysiłku umysłowym ; > przy zamykaniu oczu.

Uczucie pełności i ciężkości w głowie. θ Migrena. θ Przekrwienie. θ Hemoroidy.

Uczucie ucisku po prawej stronie skroni.

Pulsowanie i uderzenia jak młotem w głowie, rano ; < od schylania się, wysiłku umysłowego, alkoholu oraz po chodzeniu na świeżym powietrzu ; > od zamknięcia oczu i leżenia.

Wstrząsające pulsowania w głowie, brzuchu i klatce piersiowej.

Wstrząsające, kłujące, pulsujące bóle głowy, jakby miała się rozłupać, z kaszlem. θ Nieżyt oskrzeli.

Ukłucia w głowie.

Uczucie pustki w głowie, z przeszywającymi bólami.

Ból uciskający z uczuciem pełności, ciężkości i pulsowania w głowie. θ Dziedziczny ból głowy.

Bóle połowicze, rwące, przeszywające, pulsujące. θ Reumatyczny ból głowy u dzieci.

Wędrujące bóle głowy.

Osobliwe uczucie lodowatego zimna w niektórych częściach głowy albo w całej głowie. θ Migrena.

Wewnętrzne i zewnętrzne uczucie zimna w różnych częściach głowy, jakby przyłożono do niej kawałek lodu, z bladą, obrzękłą twarzą.

Głowa wydaje się gorąca, otępiała i ciężka. θ Katar

Silne gorąco w głowie ; niekiedy wyczuwalne dłonią trzymaną w odległości 2 lub 3 cali (około 5–7,5 cm) od głowy. θ Tinea.

Mózg wydaje się gorący i palący. θ Dur brzuszny.

Silne gorąco w głowie i gwałtowny napływ krwi.

Przekrwienie głowy ; z gorącem i otępiającym bólem głowy ; z czerwoną, obrzękłą twarzą ; z bólem zęba ; w nocy ; < rano po przebudzeniu oraz od alkoholu ; w krwotoku miesiączkowym ; w gruźlicy.

Uczucie pochodzenia nerwowego, jakby krew napływała do głowy.

Ból głowy. θ Robaczyca.

Jednostronny ból głowy z odbijaniem. θ Rekonwalescencja po żółtej febrze.

Bólowi głowy towarzyszą : osłabienie pamięci ; zawroty głowy ; szumy w głowie ; katar z obfitą wodnistą wydzieliną albo niedrożność nosa ; nudności ; wymioty ; zaparcie ; robaki ; nieregularność miesiączki ; utrudnienie oddychania ; zimne stopy ; pląsawica ; padaczka ; obrzęki gruczołów itd.

Ból głowy nasila się od : myślenia o nim ; wysiłku umysłowego ; nadużyć seksualnych ; alkoholu ; mówienia ; patrzenia w górę ; czytania lub pisania ; gorącego słońca ; schylania się ; wchodzenia po schodach ; chodzenia na świeżym powietrzu ; przebywania w przeciągu ; przeziębienia ; dźwigania ; zmoknięcia ; ząbkowania.

Ból głowy łagodnieje od : zamknięcia oczu ; wymiotów śluzem i żółcią ; leżenia ; ciasnego obwiązania ; ucisku ; oraz zimnych okładów.

Ból głowy po napadzie. θ Padaczka.

Otępiający ból głowy od godziny 3 rano do popołudnia.

Ból głowy wskutek wczesnego budzenia się rano ; po godzinie 3 nie może już zasnąć. θ Rekonwalescencja po żółtej febrze.

Gwałtowny ból głowy każdego ranka. θ Białkomocz.

Przewlekły ból głowy wskutek wyczerpania umysłowego.

Zapalenie mózgu : podczas ząbkowania ; u osób skrofulicznych.

Przewlekłe wodogłowie.

ZEWNĘTRZNE POWŁOKI GŁOWY [4]

Ciągnący ucisk w prawym mięśniu skroniowym.

Drobne rwące albo szarpiące ukłucia na szczycie głowy, pod wieczór ; < od mycia i podczas wilgotnej pogody ; > w suchym powietrzu ; także od drapania i pocierania.

Pieczenie na szczycie głowy ; także po zmartwieniu. Por. Phosph.

Szczypiące kłucie na szczycie głowy, wieczorem ; < przy wilgotnej, > przy suchej pogodzie oraz od pocierania.

Ból jak w miejscu odparzonym w tylnej części głowy ; < od dotyku i przy wilgotnej pogodzie ; > od drapania i pocierania.

Trzeszczenie w tylnej części głowy, po czym następuje ciepło wznoszące się przez kark do głowy ; < wcześnie po wstaniu oraz w południe po jedzeniu ; > podczas leżenia.

Ból rwący w kościach czaszki.

Lewostronny ból głowy.

Bolesna nadwrażliwość skóry głowy, zwłaszcza przy poruszaniu mięśniami czoła ; < pod wieczór i na świeżym powietrzu, szczególnie w wilgotnym powietrzu i przeciągu, oraz po rozgrzaniu się w łóżku.

Kurczowo ściskający ból rwący skóry głowy i mięśni głowy ; < od mycia oraz na świeżym, zwłaszcza wilgotnym powietrzu ; > od ucisku, pocierania, drapania, leżenia oraz przy suchej pogodzie.

Gryzący, piekący i pełzający świąd skóry głowy, rozchodzący się od tylnej części głowy ; < od drapania, które wywołuje guzki i krwawą wysypkę przechodzącą w łuski ; > wieczorem po rozgrzaniu się w łóżku.

Uczucie pełzania na skórze głowy i w dolnej części twarzy.

Świąd skóry głowy ; gryzący, piekący, pełzający świąd rozchodzi się od potylicy, po czym tworzą się łuski ; < po rozgrzaniu się w łóżku.

Piekący świąd głowy i szyi.

Uczucie zimna na szczycie głowy. θ Reumatyzm.

Uczucie zimna na szczycie głowy. θ Rak macicy.

Wewnętrzne i zewnętrzne uczucie zimna po jednej (p.) stronie głowy, jakby leżał tam kawałek lodu ; < przy zmianie pogody ; wczesnym rankiem ; od ruchu na świeżym powietrzu ; > podczas leżenia.

Głowa bardzo łatwo marznie, co wywołuje ból głowy, jakby na głowie leżała deska, z bólem uciskającym w głowie i dreszczowością całego ciała.

Gorąco głowy.

Gorąco na szczycie głowy po zmartwieniu.

Bardzo obfite pocenie się głowy ; pot spływa po twarzy dużymi kroplami jak paciorki ; poduszka jest mokra w znacznej odległości wokół głowy dziecka. θ Tinea. θ Stolce kredowate. θ Ząbkowanie.

Twarz i głowa skąpane w pocie, który spływa drobnymi strużkami. θ Kołatanie serca.

Pot na tylnej części głowy i szyi, wieczorem.

Obfity pot na głowie. θ Ząbkowanie. θ Cholera niemowląt. θ Kolka. θ Zapalenie macicy. θ Przemieszczenie macicy. θ Rzucawka. θ Padaczka, po napadach.

Pot na całym ciele, zwłaszcza na głowie i twarzy, z zimnymi kończynami nawet podczas upału ; musi mieć stopy przykryte pierzyną. θ Choroba serca.

Obfity, wyczerpujący pot, szczególnie na tylnej części głowy i karku, przy czym kończyny dolne pozostają zimne ; < wieczorem i od najmniejszego ruchu, zwłaszcza w zimnym powietrzu ; > podczas spokojnego siedzenia i w ciepłym pomieszczeniu.

Pot, szczególnie na głowie, rano podczas chodzenia na świeżym powietrzu.

Nocne poty głowy. θ Rozmiękanie mózgu. θ Ząbkowanie. θ Liszajec. θ Zapalenie oskrzeli. θ Gruźlica płuc. θ Drugi okres koksalgii. θ Choroba wątroby z puchliną. θ Powiększenie gruczołów chłonnych.

Nieprzyjemny zapach wokół głowy wskutek pocenia się. θ Rozmiękanie mózgu.

Zimny pot na głowie. θ Zapalenie rogówki.

Głowa zbyt duża, ciemiączka się nie zamykają. θ Wodogłowie. θ Krzywica. θ Wyniszczenie. θ Rzucawka. θ Cholera niemowląt.

Otwarte ciemiączka, z dużą głową i jej obfitym poceniem się ; dzieci leukoflegmatyczne, bardzo tłuste i o ołowianej cerze ; brzuch twardy i rozdęty, z kwaśno pachnącą biegunką.

Wodogłowiowe powiększenie głowy ; podczas leczenia chłopiec co trzy lub cztery miesiące potrzebował kapelusza o kilka rozmiarów mniejszego, aż głowa osiągnęła prawidłowe rozmiary.

Wyrośla kostne na czaszce.

Obrzęki kości czaszki, objęte stanem zapalnym, z bólem kłującym i uderzeniami jak młotem ; kończące się ropieniem ; < od wilgotnego, zimnego powietrza ; > od dotykania i pocierania.

Samoistny guz grzybiasty opony twardej albo czaszki.

Konwulsyjne ruchy głowy.

Przy obracaniu głowy : zawroty głowy ; a przy schylaniu się chora czuje się tak, jakby nie wiedziała, gdzie jest ; uczucie ciężkości w głowie < ; bolesny wstrząs w mózgu ; ból szyi, jakby miał wystąpić obrzęk ; obrzęk szyi bolesny ; nagły ból szyi, jak przy zwichnięciu.

Gorzej przy odchylaniu głowy do tyłu albo przechylaniu jej w prawo lub w lewo ; ból zęba.

Nadwyrężenie mięśniowe wywołuje ból głowy.

Nie może oprzeć głowy z tyłu. θ Zapalenie płuc.

Napływ ciepłej krwi do głowy, rozpoczynający się w dołku podsercowym.

Kurczowy ból rwący skóry głowy.

Bolesna tkliwość skóry głowy, silniejsza przy poruszaniu mięśniami czoła ; < wieczorem, na świeżym powietrzu, w wilgotnym powietrzu, w przeciągu oraz po rozgrzaniu się w łóżku.

Świąd skóry głowy.

Po przebudzeniu albo gdy sen zostanie zakłócony, chory niecierpliwie drapie się po głowie. θ Koksalgia. θ Podczas ząbkowania. θ Porażenie.

Ból u nasady włosów ; włosy jeżą się pod wpływem dreszczu.

Włosy wypadają ; albo wychodzą podczas czesania. θ Połóg. θ Po chorobach zapalnych lub nerwowych.

Włosy suche ; wyglądają jak pakuły. θ Cholera.

Włosy wypadają na szczycie głowy. θ Migrena.

Łyse miejsca wielkości dłoni, bez ani jednego włosa ; u koni.

Wypadanie włosów, głównie na skroniach i po bokach głowy aż do brody ; suchość włosów ; znaczna nadwrażliwość skóry głowy, z żółtawobiałymi łuskami na niej ; uczucie zimna zewnętrznych powłok głowy ; obrzękła twarz ; liczne drobne brodawki na rękach. θ Położnice.

Grudkowa wysypka na czole.

Ból głowy z niezwykle obfitym nagromadzeniem łupieżu na skórze głowy. θ Ciąża.

Suche,

przylegające, otrębiaste łuski na skórze głowy. θ Zapalenie rogówki.

Łuski na głowie — suche albo wilgotne, małe albo duże, cienkie albo grube oraz żółtawobiałe.

Grube strupy na głowie, z żółtą ropą ; szerzą się na twarz.

Strupy na skórze głowy, grube i krwawiące przy zdrapywaniu ; także nieco swędzą ; obrzęki gruczołów szyi. θ Eczema capitis.

Żółte strupy na szczycie głowy, pokrywające niemal całą jej górną część. θ Tinea.

Wyprysk skóry głowy ; ze wzdęciami, uwypukleniem pępka i napadami krzyku od godziny 17, aż utworzyła się przepuklina mosznowa (następnie Lycop.).

Sucha, pokryta grubymi nawarstwionymi strupami, cuchnąca wysypka, rozpoczynająca się z tyłu głowy i szerząca się po całej głowie aż do brody, z uczuciem pełzania, bolesnością jak od otarcia i świądem ; > od drapania.

Tinea favosa ; grube strupy pokryte gęstą ropą.

Crusta serpiginosa ; herpes circinatus. θ Ząbkowanie.

Guzy, ropiejące czyraki i ropnie na skórze głowy.

Łatwo ropiejące, pozbawione włosów czyraki oraz otorbione obrzęki skóry głowy, nawracające co cztery tygodnie (podczas pełni księżyca), bolesne szczególnie na świeżym powietrzu.

Porażenie po uderzeniu głową o kamienny mur ; chłopiec, æt. 8 lat.

WZROK I OCZY [5]

Nadwzroczność; trzaski jak od iskier z maszyny elektrycznej, w potylicy i uszach.

Wrażliwość na światło, światłowstręt. θ Migrena. θ Grzybica. θ Skrofuliczne zapalenie oczu. θ Owrzodzenie rogówki.

Światłowstręt; < rano po wstaniu oraz wieczorem przy świetle świecy.

Wielka niechęć do światła; zamyka powieki, siada w kątach, wciska twarz w poduszki albo zwiesza głowę.

Silny światłowstręt; < wieczorem; zlepienie powiek rano. θ Zapalenie rogówki.

Światłowstręt z towarzyszącą przewlekłą bolesnością ud. θ Zez.

Bóle piekąco-kłujące oczu, < od światła świecy; tęczowa obwódka wokół światła.

Migotliwe lub jasne, świetliste zjawiska przed oczami, z silnymi zawrotami głowy.

Widzi po prawej stronie jasną gwiazdę, za którą stale czuje się zmuszona podążać wzrokiem; gwiazda jednak oddala się równie szybko, jak chora zwraca ku niej oczy. θ Pląsawica.

Omamy wzrokowe w ciemnych barwach; podczas wysiłku fizycznego widziała czarne plamy.

Mgła przed oczami przy uważnym przyglądaniu się czemukolwiek lub podczas czytania. θ Ciąża.

Ciemność przed oczami, z nudnościami w dołku podsercowym, rano przed posiłkiem.

Przyćmienie wzroku po precyzyjnej pracy; przedmioty zlewają się; pragnienie zamknięcia oczu.

Przyćmienie wzroku: z obrazem jakby piór przed oczami; jak przy patrzeniu przez gazę; po przeziębieniu obejmującym głowę; po posiłkach.

Osłabienie wzroku. θ Zanik mięśni. θ Ból głowy pochodzenia nerwowego. θ Dolegliwości maciczne. θ Zaburzenia płucne. θ Choroba Addisona. θ Po zahamowaniu ostrych chorób skórnych. θ Pląsawica.

Widzi tylko połowę przedmiotu znajdującego się na prawo od tego, na który patrzy bezpośrednio, chociaż przedmiot ten powinien naturalnie znajdować się w polu widzenia. θ Pląsawica.

Zaćma.

Jakby cień przed oczami, zasłaniający jedną stronę przedmiotu; źrenice znacznie rozszerzone.

Nagła ślepota po obiedzie; pot lękowy, nudności oraz widzenie przed oczami jasnego, lśniącego światła.

Przerażające widziadła przy zamkniętych oczach. θ Tyfus plamisty.

Astenopia u bladych, zwiotczałych osób ze skłonnością do tycia; < przy wilgotnej pogodzie, od ciepła i po wysiłku wzrokowym.

Zasłony, pióra, cienie lub czarne plamy pojawiają się przed oczami, czyniąc widzenie niewyraźnym; widzenie staje się niewyraźne także wskutek wysiłku fizycznego lub umysłowego, czytania oraz po obiedzie.

Z odległości 3–4 cali przedmioty wydają się zlane lub rozpływające się jeden w drugi. θ Zez.

Krótkowzroczność; przy czytaniu nos musi dotykać papieru. θ Zez.

Silny ból całej głowy po przeciążeniu lub nadmiernym wysilaniu oczu. θ Zez.

Najmniejsza próba posługiwania się wzrokiem powoduje straszny ból oczu.

Podczas czytania: uciskowy, odurzający ból czoła; ciemnienie przed oczami; musi mrugać; napięcie mięśni ocznych; przy świetle świecy pieczenie i cięcie w oczach i powiekach; na słońcu kłucie w oczach z łzawieniem.

Gorzej od czytania, pisania lub spoglądania w górę. θ Dolegliwości nerwowe głowy.

Przy rozglądaniu się — zawroty głowy.

Zamykanie oczu: > ból głowy; pojawiają się przerażające widziadła; odczuwa potrzebę zamknięcia oczu.

Ucisk, świąd, uczucie zimna albo pieczenie i piekące kłucie w oczach.

Ból rwący w oczach i na głowie.

Rozszerzone źrenice; często wskazany po Sulphur.

Źrenice czasem rozszerzone, a czasem zwężone.

Zaczerwienienie oczu.

Sączenie się krwi z oczu.

Fungus hematodes ze zmętnieniem rogówki.

Fungus medullaris.

Wyrośl w wewnętrznym kącie oka; oko objęte stanem zapalnym.

Skrzydlik biegnący od zewnętrznego kąta oka ku rogówce.

Choroby rogówki u dzieci.

Niebieskawa rogówka albo niebieskawe plamy na niej. θ Konie.

Przyćmienie rogówki; zmętnienie; plamki.

Krosty na rogówce, ze skłonnością do szerzenia się i owrzodzeń; biały środek z czerwoną obwódką. θ Skrofuliczne zapalenie oczu.

Krosta powyżej środka rogówki, do której od góry biegną naczynia krwionośne.

Krosty na rogówce, silne łzawienie i nadmierny światłowstręt; < przy świetle gazowym albo rano oraz przy zmianach pogody.

Owrzodzenie naczyniowe rogówki.

Owrzodzenie rogówki u dziecka o jasnych włosach, niebieskich oczach i rozdętym brzuchu. (Na powstałą bliznę Graphit.) θ Skrofuliczne zapalenie oczu.

Zapalenie rogówki i spojówek.

Zapalenie oczu: wskutek przeziębienia; dostania się ciała obcego; u noworodków; skrofuliczne; artretyczne.

Pourazowe zapalenie tęczówki.

Zapalenie siatkówki.

Ciała obce w oku.

Zapalenie oczu z pęcherzykami zawierającymi przezroczysty płyn.

Skrofuliczne zapalenie oczu: powieki zamknięte, czerwone, obrzęknięte, bolesne, swędzące, rano sklejone; spojówka objęta stanem zapalnym i czerwona; na rogówce pęcherzyki wypełnione ropą; drażniący wypływ łez; silny światłowstręt; ból kłujący oczu.

Jaglicze zapalenie spojówek z łuszczką rogówki; od pracy w wilgoci.

Bolesne oczy i szorstki kaszel; owce.

Uczucie w oczach, jakby powinna wcisnąć je do środka.

Bóle kłujące przechodzące przez gałki oczne przy zewnętrznym kącie oka. θ Zapalenie rogówki.

Ból piekąco-kłujący oczu. θ Skrofuliczne zapalenie oczu.

Piekące kłucie, rwanie, pieczenie, ucisk i świąd w oczach.

Sny o silnych kłuciach w oku.

Zapalenie oczu, z kłuciami jak igłami, pieczeniem, łzawieniem i trudnością otwierania oczu w nocy.

Szczypanie, pieczenie i cięcie w oczach i powiekach, szczególnie podczas czytania przy świetle świecy.

Ból gałki ocznej < wieczorem i przy świetle gazowym. θ Zapalenie rogówki.

Promieniuje do oczu: ucisk na szczycie głowy; kłujący ból głowy po prawej stronie; do prawego oka — ból uciskający czoła; do oka i ucha — wiercący i kłujący ból zęba.

Kłucie w głowie, wychodzące przez oczy.

Ból rwący kości oczodołu.

Czuje, jakby zezowała. θ Dolegliwość nerwowa głowy.

Zez; po wyrzynaniu się kłów.

Lewe oko zwraca się do wewnątrz. θ Zez.

Przy poruszaniu oczami napięcie mięśni ocznych.

Uczucie, jakby oko poruszało się mimowolnie.

Oko wygląda nieco matowo lub niewyraźnie. θ Zez.

Niespokojny wyraz oczu. θ Przewlekła biegunka.

Łzawienie zaczerwienionych oczu; z trudem może je otworzyć.

Silne łzawienie i światłowstręt. θ Zapalenie rogówki.

Łzawienie: na świeżym powietrzu albo rano; podczas pisania; ze znacznym bólem.

Przetoka

łzowa; gęsta żółta ropa w kącie oka; swędzące, wilgotne wykwity.

Nadmierne wydzielanie śluzu w oczach.

Pieczenie w kątach oczu. θ Zapalenie oczu.

Kłucia w wewnętrznych kątach oczu, z naprzemiennym kłuciem i pulsowaniem w oczach, a po ustąpieniu bólu częste wydmuchiwanie nosa.

Świąd w kątach oczu.

Silny ucisk dniem i nocą, jakby pod górną powieką znajdowało się ziarnko piasku.

Obrzęk i zaczerwienienie powiek, ze zlepianiem się nocą; w dzień są pełne lepkiej wydzieliny, z uczuciem gorąca, szczypiącym bólem i łzawieniem.

Powieki zamknięte, czerwone, obrzęknięte, z bolesnym świądem; rano zlepione. θ Zapalenie rogówki.

Powieki wydają się lepkie przy poruszaniu nimi.

Zlepianie i ropienie powiek.

W dzień oczy pełne lepkiej wydzieliny.

Rano powieki sklejone lepką wydzieliną; oczy wyglądają na załzawione i bolą przy patrzeniu na światło.

Powieki wywinięte i obrzęknięte; wyglądały jak surowe mięso wołowe; były sklejone żółtą wydzieliną. θ Grzybica.

Podwinięcie powieki.

Gdy zamknięte powieki zostają siłą otwarte, wytryskuje strumień drażniących, gorących łez.

Drganie górnych powiek, z uczuciem, jakby oko poruszało się samoistnie.

Bolesne uczucie, jakby w oczach znajdowało się małe ciało obce.

Drżenie górnej powieki.

Częste mruganie górną i dolną powieką.

Koniczne skurcze powiek.

Skurczowe zamknięcie powiek i światłowstręt. θ Skrofuliczne zapalenie oczu.

Świąd brzegów powiek.

Gorąco i uczucie ciężkości w górnych powiekach.

Pieczenie i cięcie w powiekach.

Powieki twarde i obrzęknięte; bóle pulsujące.

Zapalenie powiek i oka, które zniszczyło rzęsy i częściowo powieki.

Suche łuski na rzęsach w ciągu dnia; rano powieki zlepione.

Stwardnienia po jęczmieniach.

Uczucie obrzęku pod okiem.

Delikatne pełzanie pod okiem.

Wrodzony, otorbiony obrzęk nad lewym okiem.

Guz skórzasty oka.

Ciemne obwódki wokół oczu. θ Robaki.

Niedrożność przewodu łzowego; przetoka łzowa.

SŁUCH I USZY [6]

Mózg wrażliwy na głośne lub przenikliwe dźwięki. θ Migrena. θ Ból zęba.

Liczne zaburzenia słuchu; szmery; głuchota z uczuciem, jakby coś leżało przed błoną bębenkową; szmer lub pyrkanie w uchu podczas używania chusteczki albo połykania.

Dzwonienie w uszach.

Trzaskanie w uszach podczas żucia lub połykania.

Huczenie w uszach; z nudnościami; ze skłonnością do upadania.

Dzwonienie, brzęczenie, śpiewanie, syczenie lub grzmienie w uszach.

Niedosłuch, szczególnie po zahamowaniu gorączki okresowej chininą; także wskutek nieżytu trąbki Eustachiusza.

Głuchota. θ Skrofuliczne zapalenie oczu. θ Padaczka. θ Gorączka okresowa. θ Wyciek z ucha.

Osłabienie słuchu, z piekącym kłuciem i dzwonieniem w uchu, występującymi naprzemiennie z dźwiękami muzycznymi; trwające od dwudziestu sześciu lat.

Głuchota: prawostronna; u osób skrofulicznych; < na świeżym powietrzu; > od pocenia się.

Głuchota lewego ucha, a przy potrząsaniu głową — śpiewanie i huczenie.

Gorąco wewnątrz uszu, jak od gorącej krwi.

Pulsowanie w uszach.

Mrowienie w uszach.

Ból wewnątrz uszu, najpierw prawego, potem lewego; < od skrajnego gorąca lub zimna, wydmuchiwania nosa albo kaszlu; tkliwość wewnątrz. θ Po ospie prawdziwej.

Tętniący ból ucha, ze stukaniem, brzęczeniem i huczeniem; huki; przewód słuchowy zewnętrzny wypełniony białawą, papkowatą, cuchnącą ropą albo lepką wydzieliną; błona bębenkowa przedziurawiona. θ Osoby skrofuliczne.

Ból przeszywa ucho i głowę. θ Ból zęba.

Pulsowanie, kłucie i gorąco w uszach.

Prawe ucho bardzo obrzęknięte, z nagłym szarpiącym bólem, powodującym wzdrygnięcie całego ciała; to samo w powiekach i twarzy.

Kłucia w uszach i oczach, od wewnątrz na zewnątrz.

Ból ucha: < przy wydmuchiwaniu nosa; z kaszlem.

Suchość uszu, z głuchotą albo obfitym wydzielaniem woskowiny.

Zapalenie i obrzęk ucha zewnętrznego i wewnętrznego.

Z ucha sączy się odrobina wody, a uchem tym dobrze słyszy; drugim uchem, w którym woskowina jest prawidłowa, słyszy z trudem.

Śluzowo-ropna wydzielina z ucha. θ Ropienie ucha środkowego.

Śluzowo-ropny wyciek z ucha, obejmujący głównie prawe ucho; powiększone gruczoły. θ Wyprysk. θ Skrofuloza. θ Wole.

Cuchnąca wydzielina z uszu. θ Świąd sromu.

Przewlekły nieżyt ucha środkowego. θ Po zahamowaniu świerzbu.

Owrzodzenie, następnie ziarninowanie, potem polip; wielki odór.

Okresami łaskotanie w prawej trąbce Eustachiusza. θ Ból gardła.

Kłucia lub ból gardła promieniujące do uszu.

Głuchota wskutek nieżytu trąbki Eustachiusza.

Obrzęki w uszach.

Małe owrzodzenia przy ujściu zewnętrznym.

Wilgoć, sączące wykwity za uszami.

Wykwity i świąd uszu.

Ropień zauszny po nacięciu.

Zapalenie ślinianki przyusznej, szczególnie po prawej stronie.

Bolesny zapalny obrzęk ślinianek przyusznych.

Obrzęk przed lewym uchem, bolesny przy dotyku, podobny do czyraka.

Zapalenie ślinianki przyusznej w płonicy; wypływ posoki, przebieg złośliwy.

Ropienie ślinianki przyusznej; sąsiednie gruczoły stwardniałe.

Żrąca wydzielina z nosa i obrzęki gruczołów w okolicy uszu.

Kaszak nad prawą ślinianką przyuszną.

Przetokowe owrzodzenia biegnące ku szyi, wydzielające ropę przed uszami.

WĘCH I NOS [7]

Wrażliwy węch.

Upośledzenie węchu. θ Przewlekły nieżyt nosa.

Bardzo nieprzyjemny zapach w nosie; odór jak obornika, prochu strzelniczego lub zgniłych jaj. θ Przewlekły katar. θ Nieżyt nosa.

Częste i obfite krwawienia z nosa, niemal aż do omdlenia.

Krwawienie z nosa rano. θ Nieżyt nosa.

Krwotok z nosa; < z prawego nozdrza. θ Gruźlica.

Krwawienia z nosa u osób skrofulicznych, ze skłonnością do kataru (rano).

Dokuczliwa suchość nosa. θ Nieżyt nosa.

Nos suchy w nocy; wilgotny w dzień.

Błona śluzowa nosa obrzęknięta. θ Przewlekły nieżyt.

Głośne oddychanie przez nos. θ Gruźlica

Częste kichanie wskutek kłucia lub świądu w nosie. θ Katar.

Kichanie z cuchnącym zapachem z gardła. θ Nieżyt oskrzeli.

Po częstych, bezskutecznych próbach kichnięcia silny katar z obfitą wodnistą wydzieliną.

Ból ciągnący w potylicy, ustępujący przy kichaniu.

Nos czasami bardzo suchy, a następnie znów zatkany żółtą, cuchnącą ropą.

Obfity katar z wodnistą wydzieliną.

Katar z obfitą, przejrzystą jak woda wydzieliną o słonym smaku.

Przeziębienia zaczynają się nagle wydzieliną, która napadami kapie z nosa jak czysta woda. θ Katar.

Wydzielina z nosa ustaje rano i wywołuje ból głowy. θ Przewlekły nieżyt. θ Ozena.

Silny katar z obfitą wodnistą wydzieliną, po którym następuje kolka. θ Nieżyt nosa. θ U dzieci.

Katar z uciskiem w klatce piersiowej. θ Nieżyt oskrzeli.

Katar z obfitą wodnistą wydzieliną szybko staje się ropny, białawożółty. θ Gruźlica.

Stały nieżyt nosa z gęstą wydzieliną śluzową. θ Astma oskrzelowa.

Wydzielina z nosa żółta i gęsta. θ Po ospie prawdziwej.

Przy wydmuchiwaniu nosa wydostaje się gęsty śluz zmieszany z krwią. θ Przewlekły nieżyt.

Gęsta, ropna lub żółtoczerwona wydzielina, powodująca bolesność wargi; czerwone, swędzące krosty na górnej wardze i policzkach; nos obrzęknięty zewnętrznie i wewnętrznie.

(U chorego:) Czopy śluzowe w nosie.

Początkowo zatkanie nosa, następnie katar z wodnistą wydzieliną i kaszel.

Zatkanie nosa. θ Ophthalmia scrofulosa.

Zatkanie nosa; chory z trudem oddycha, szczególnie w nocy; podczas dłubania palcem w nosie odczuwa, jakby coś zostało wepchnięte ku górze, i pojawia się krew; nos zewnętrznie obrzęknięty i bolesny.

Zatkanie nosa, kichanie; < rano po przebudzeniu. θ Przewlekłe przeziębienia.

Nos zatkany żółtą, cuchnącą ropą.

Zatkanie nosa z uciskiem i uczuciem niepokoju w klatce piersiowej.

Obfita, ropna, czasami krwista wydzielina z nosa. θ Przewlekły nieżyt. θ Ozena.

Żrąca wydzielina z nosa. θ Zapalenie rogówki.

Katar z bolesnymi owrzodzeniami wewnątrz nosa. θ Świąd sromu.

Bolesne, owrzodziałe nozdrza.

Nozdrza owrzodziałe i pokryte strupami; wargi bolesne.

Na nozdrzach owrzodziałe miejsca, pokryte strupami i bardzo wrażliwe na dotyk. θ Przewlekły nieżyt.

Strupy w nosie.

Owrzodzenie wnętrza nosa, ze strupami czasami żółtymi, a czasami czarnymi.

Cuchnący odór z nosa.

Ozena po zahamowanym świerzbie.

Polipy nosa z utratą węchu.

Duża skłonność do nieżytów. θ Katar.

Wydzielina zmienna pod względem barwy i konsystencji, ściekająca z nozdrzy tylnych.

Przy wydmuchiwaniu nosa wydostaje się gęsty śluz zmieszany z ciemną krwią.

Przewlekły katar.

Przy wydmuchiwaniu nosa przeszywający ból biegnący do ucha.

Wysiłek przy wydmuchiwaniu nosa wywołuje uczucie, jakby ucho było zatkane.

Nos objęty stanem zapalnym, czerwony i obrzęknięty. θ Nieżyt nosa.

Bolesna nadwrażliwość nosa z katarem.

Kłucia w kierunku kości nosowej.

Ból wznosi się od nosa ku czołu, jakby przyłożono do niego deskę.

Delikatne mrowienie z boku nosa.

Uczucie obrzmienia wokół nosa.

Nos bolesny, tkliwy, obrzęknięty i wyglądający jak przy róży; jest bardzo twardy w dotyku, czemu towarzyszy silny ból czoła.

Na lewym skrzydełku nosa (zewnętrznie) czerwone, obrzęknięte miejsce, bolesne przy dotyku i poruszaniu mięśniami nosa.

Chrząstka na grzbiecie nosa bolesna, szczególnie przy ucisku.

Obrzęk nosa, szczególnie u nasady, często pojawiający się i znikający; sinawoczerwony; przewód nosowy zatkany.

Obrzęk nosa i górnej wargi u dzieci.

Nos zgrubiały, czerwony, z żrącą wydzieliną. θ Ophthalmia scrofulosa.

Guzowaty obrzęk na grzbiecie nosa.

(U chorego:) Bolesność i uczucie otarcia wokół czubka nosa, z zaczerwienieniem i napływem krwi do tej okolicy.

Przy poruszaniu bolesność prawego skrzydełka nosa, które jest obrzęknięte.

Rak nosa.

Ropień nosa.

Opryszczkowa wysypka na nosie u koni; po Sulphur.

Rwący ból głowy, biegnący znad oczu w dół nosa, z nudnościami i ziewaniem.

Przerzut z nosa do brzucha; gdy katar ustaje, rozpoczyna się kolka. θ U dzieci.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Ból rwący w policzku, który następnie obrzęka.

Rozdzieranie w kościach twarzy.

Przewlekła neuralgia twarzy; osoby otyłe; wilgotne, zimne stopy; obfita miesiączka.

Ból szczęki podczas żucia.

Gdy twarz jest wystawiona na zimne powietrze, pojawia się ból; szybko ustępuje w ciepłym pomieszczeniu. θ Neuralgia twarzy.

Bóle od prawego otworu bródkowego, wzdłuż nerwu, ku górze żuchwy aż do ucha. θ Neuralgia twarzy.

Ucisk w głowie rozchodzący się ku policzkowi.

Niespokojny wyraz twarzy po podniesieniu z kołyski. θ Cholera infantum.

Oczy i usta ściągnięte ku dołowi, usta otwarte, z idiotycznym wyrazem twarzy. θ Marasmus.

Twarz wygląda staro i jest pomarszczona. θ Cholera infantum. θ Marasmus. θ Biegunka u dzieci.

Trupi wygląd. θ Guz oka.

Chłodna twarz i czoło. θ Cholera infantum.

Zimno twarzy, rąk i stóp; gdy samotność staje się nieznośna.

Dreszczowość występująca naprzemiennie z gorącem, szczególnie na twarzy. θ Katar.

Gorąco twarzy: z bólem głowy i napływem krwi do głowy; z bólem w lewej skroni.

Ciepło lub gorąco czoła i twarzy, z dreszczami całego ciała.

Twarz blada i charłacza. θ Przewlekły katar. θ Upławy. θ Pląsawica. θ Padaczka. θ Opryszczka. θ Cholera infantum. θ Biegunka. θ Phthisis pulmonalis. θ Robaczyca. θ Bolesne miesiączkowanie. θ Szkarlatyna.

Cera blada, ziemista. θ Zapalenie rogówki.

Twarz ziemistożółta. θ Astma oskrzelowa. θ Choroba Addisona.

Gdy dochodzi do wychudzenia, twarz jest blada lub ziemistożółta.

Twarz woskowoblada. θ Kołatanie serca.

Blada, szczupła twarz z głęboko osadzonymi oczami, otoczonymi ciemnymi obwódkami. θ Robaczyca.

Bladość twarzy z częstymi napadowymi zaczerwienieniami. θ Gruźlica.

Żółte zabarwienie twarzy.

Twarz czerwona. θ Ból głowy. θ Tinea. θ Tyfus plamisty.

Zaczerwieniona twarz podczas leżenia na lewym boku. θ Gorączka przerywana.

Gorejące zaczerwienienie twarzy z delikatną siecią naczyń włosowatych, jak żyłkowany marmur.

Miedziany odcień twarzy.

Pot na czole. θ Ophthalmia scrofulosa.

Duże krople potu na twarzy, z napadem omdlenia.

Twarz obrzęknięta u dzieci.

Obrzęk twarzy. θ Przekrwienie głowy.

Obrzęk policzków po neuralgii twarzy.

(U chorego:) Pasmowate obrzęki na policzkach, a obok nich jasne pola.

Obrzęk prawej połowy twarzy i ucha; pokrytych krostkami.

(U chorego:) Guzkowate obrzęki twarzy.

Workowate obrzęki twarzy, stale objęte stanem zapalnym i często ropiejące; także polipy w uchu.

Świąd i wysypka na twarzy oraz w bokobrodach.

Czerwone, swędzące krosty na górnej wardze i policzkach. θ Przewlekły katar.

Wilgotna, swędząca, łuszcząca się wysypka na policzkach i czole, z piekącym bólem.

Wykwity w postaci bolesnych grudek lub wyprysku.

Czoło i twarz były pokryte żółtymi strupami, szczególnie wokół ust. θ Tinea.

Plamisty łupież na twarzy.

Jasne pola na twarzy, otoczone ciemniejszym zabarwieniem.

Jasnobrązowe plamy lub piegi na twarzy.

„Brodawka nasienna” na lewym policzku.

Ból z uczuciem napięcia podczas żucia, z czyrakiem pod płatkiem ucha.

Trzeszczenie w uchu podczas żucia.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Mrowienie w dolnej części twarzy.

Ból ciągnący w szczęce.

Żuchwa, dziąsło i policzek obrzęknięte. θ Ból zęba.

Obrzęk prawej kości żuchwy.

Obrzęk górnej wargi rano. θ Nieżyt. θ Skrofuły. θ Zapalenie rogówki. θ Padaczka. θ Ophthalmia scrofulosa.

(U chorego:) Guzki w górnej wardze.

Obrzęk dolnej wargi.

Owrzodzenia po wewnętrznej stronie dolnej wargi, utrudniające mówienie; jasnożółte, otoczone zaczerwienieniem, bolesne przy zetknięciu z językiem i przy każdym ruchu.

Strupiejące krostki na granicy czerwieni dolnej wargi.

Bardzo małe brodawki skupione w pęczki na dolnej wardze; u koni.

Wargi suche. θ Przewlekła biegunka.

Wargi spierzchnięte i popękane; kąciki ust owrzodziałe.

Wysypka na wargach i ustach.

Przy poruszaniu żuchwą drążące kłucia w lewej skroni.

Podczas żucia: trzeszczenie w uchu; ból z boku i na dolnej powierzchni języka; ból z uczuciem napięcia w stawie szczękowym; bolesne napięcie obrzękniętego gruczołu pod żuchwą.

Ruchy żucia ustami przed napadem. θ Padaczka.

Ruchy żucia szczękami podczas snu. θ Ostry żółty zanik wątroby. θ Choroby wątroby.

Bolesny obrzęk ślinianek podżuchwowych.

Ślinianki podżuchwowe obrzęknięte i ropiejące; później pojawia się wole.

Twardy, bolesny obrzęk ślinianek podżuchwowych; bolesne napięcie podczas żucia; ból kłujący przy dotyku.

Duży obrzęk ślinianek podżuchwowych po prawej stronie, niebolesny przy dotyku, bolesny tylko podczas obracania głowy; wskutek przemoczenia stóp.

Ból ciągnący i kłujący od lewej strony klatki piersiowej do lewej ślinianki podżuchwowej.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Skłonność do szczękania zębami jak podczas dreszczy.

Skłonność do dotykania zęba językiem.

Zęby kruszą się wskutek próchnicy. θ Przewlekła świerzbiączka. θ Biegunka. θ Wychudzenie.

Ucisk na górny szereg zębów.

Gryzący ból górnych zębów trzonowych.

Ciągnący ból zęba z kłuciami, w dzień lub w nocy, ustępujący pod wpływem zimna albo ciepła.

Ciągnięcie, kłucie, wiercenie, pulsowanie i szarpanie w zębach.

Umiarkowany ból zęba; z bardzo silnym obrzękiem policzka; z kłuciem.

Pulsowanie i wiercenie w dziąsłach oraz obrzęk dziąseł i policzków.

Bóle rwące, promieniujące ku górze do głowy, jakby wyrywano korzenie zębów.

Ból w zębach z ubytkami, szczególnie wokół chwiejnych kikutów zębów.

Gryzący ból zęba; < wieczorem.

Ból górnych i dolnych zębów po lewej stronie, promieniujący do kości szczękowych.

Ból zęba promieniujący do ucha.

Ucisk w głowie rozchodzi się ku zębom.

(U chorego:) Ból zębów po prawej stronie, którego nie można umiejscowić w żadnym konkretnym zębie; następnie nudności i uczucie zimna w brzuchu; chory nigdy wcześniej nie cierpiał na ból zębów.

Natychmiast po miesiączce ciągnący i kłujący ból zęba, w dzień i w nocy; < gdy przechyla głowę w prawo, w lewo lub do tyłu.

Ból zęba podczas ciąży, z napływem krwi do głowy, wskutek przeziębienia; gorzej w nocy; < od hałasu oraz ciepła lub zimna.

Ból zęba z zapaleniem kości.

Zęby nie znoszą powietrza ani żadnego zimna.

Zęby wydają się wysunięte i bolą przy zagryzaniu.

Ból zęba: po wypiciu zimnych płynów albo wywołany przeciągiem lub zimnem; ciągnący, przeszywający albo wiercący; podczas miesiączki i po niej; podczas ciąży; gorszy od ciepłych lub zimnych napojów; wskutek przemoczenia podczas pracy w wilgotnych miejscach; < od hałasu i przy próbie wytężania wzroku.

Ból wszystkich zębów; < od napływu zimnego powietrza; budzi go w nocy.

Zęby są szczególnie wrażliwe na zimne powietrze.

Nieprzyjemny zapach z zębów.

Trudne ząbkowanie. θ Krzywica. θ Rzucawka. θ Cholera niemowlęca. θ Wodogłowie. θ Ciemieniucha. θ Nieżyt u dzieci. θ Zapalenie krtani i tchawicy. θ Zapalenie oskrzeli. θ Nieżyt oskrzeli. θ Wyniszczenie. θ Pokrzywka. θ Pląsawica.

Podczas ząbkowania bolesność jamy ustnej.

Pulsowanie dziąseł. (por. Pulsat.)

Kłucie w dziąsłach.

Dziąsła boleśnie tkliwe; obrzmiałe, krwawiące, nawet w nocy.

Ból zęba z zaczerwienionymi, obrzmiałymi i objętymi stanem zapalnym dziąsłami, po którym występował ból szczęk; przechodził z zębów górnych na dolne oraz z prawej na lewą stronę; > od ciepła zewnętrznego.

Ból zęba i krwawienie z dziąseł, z cuchnącym odorem z ust.

Krwawienie z dziąseł po zahamowaniu miesiączki.

Dziąsła ulegają zniszczeniu; odsłonięte kości pokrywają się modzelowatą błoną.

Fistula dentalis. (Por. Flour. ac.)

Nadziąślak, miękki i bezbolesny.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Utrata smaku; z upośledzeniem węchu.

Pokarm smakuje „zbyt mdło” lub jak nieposolony.

Smak: kwaśny; słony; jak atrament; żelaza; gorzki, w tylnej części gardła; metaliczny lub ołowiany; cuchnący; jak kał, w ustach i gardle; jak zapach mocnego moczu; papkowaty, podczas bólu głowy; kwaśny, w dnie; nieprzyjemny, z kaszlem.

Kwaśny smak w ustach lub kwaśny smak pokarmu.

Zimna woda jest jedyną rzeczą, która dobrze smakuje. θ Dziedziczny ból głowy.

Mowa utrudniona i nieporadna.

Język suchy, chory nie ma ochoty mówić. (Por. Phosph. Ac i Bellad.)

Suchość języka w nocy oraz rano po przebudzeniu.

Znaczna suchość ust i języka, z uczuciem szorstkości.

Suchość występująca naprzemiennie z nadmiarem śliny. θ Żabka.

Szorstkie pasma pośrodku suchego języka. θ Tyfus plamisty.

Język suchy, śluzowaty, z bólem tępym w czole.

Uczucie szorstkości i najeżenia, ze znaczną suchością ust i języka.

Ból bocznej i dolnej powierzchni języka przy pluciu.

Bolesność końca, boków albo grzbietu języka; chory z trudem może mówić lub jeść.

Ból palący na końcu języka, jak wskutek bolesności; < od ciepłego pokarmu lub napoju.

Ból palący; piekące pęcherzyki, które przekształcają się w owrzodzenia.

Język boli jakby był owrzodziały. θ Glossalgia.

Bolesne pęcherze na języku i podniebieniu.

Język czysty, czerwony, spiczasty. θ Gorączka przerywana.

Język czerwony, bolesny jak otarty. θ Rozmiękanie żołądka.

Język popękany, z rozpadlinami.

Zapalenie języka po nadużywaniu rtęci.

Język na ogół pokryty białym nalotem. θ Ból głowy.

Język obłożony, z nieprzyjemnym smakiem. θ Zapalenie płuc.

Język, wargi i dłonie stają się białe i zimne.

Ból pod językiem przy połykaniu, po lewej stronie, za kością gnykową.

Obrzmienie gruczołów podjęzykowych. θ Żabka.

Język wypchnięty ku górze i w lewo przez kulisty, półprzezroczysty, chełboczący guz wielkości gołębiego jaja. θ Żabka.

Rak albo guzek kiłowy języka.

Ropień, pęknięcia lub rozpadliny języka.

JAMA USTNA [12]

Gorąco w ustach, z gorącym oddechem.

Suchość ust w nocy.

Suchość ust, występująca naprzemiennie z nadmiernym ślinieniem. θ Afty.

Znaczna suchość w ustach. θ Nieżyt nosa.

Gromadzenie się wody w ustach, ze skłonnością do odruchów wymiotnych odczuwanych w przełyku.

Częste plucie; po rozdrażnieniu; z uciskiem w żołądku.

Wypływanie z ust kwaśnego, wodnistego płynu, z nudnościami.

Obfita lepka ślina, z kwaśnym smakiem w ustach.

Gromadzenie się dużej ilości śluzu w ustach, który jednak nie wywołuje potrzeby plucia.

Cuchnący odór z ust.

Nieżytowe zapalenie jamy ustnej i gardzieli, gdy nadmierne ślinienie występuje naprzemiennie z suchością ust i warg. θ Zapalenie jamy ustnej.

Bolesność jamy ustnej u dzieci; afty, szczególnie podczas ząbkowania.

Śluzowata jama ustna; pęcherze na wewnętrznej powierzchni policzka i języka.

Owrzodzenia w jamie ustnej.

Owrzodzenia po wewnętrznej stronie dolnej wargi, jasnożółte, otoczone zaczerwienieniem; ból przy zetknięciu z językiem i przy każdym ruchu; utrudniają jedzenie i mówienie.

Świeżo powstały, gąbczasty, bezbolesny guz wielkości kulki, po wewnętrznej stronie prawej dolnej wargi, w pobliżu kąta ust; jasnowłosa i tęga młoda kobieta o konstytucji leukoflegmatycznej.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Przewlekłe obrzmienie lub stwardnienie podniebienia.

Pęcherze na sklepieniu jamy ustnej oraz na ciemnoczerwonym języczku.

Kłucie w podniebieniu po odkrztuszeniu wskutek kaszlu krwi.

Zapalne obrzmienie podniebienia i języczka albo migdałków, z uczuciem, jakby gardło zaciskało się podczas połykania.

Uczucie szczypiącej i kłującej szorstkości w tylnej części podniebienia, wywołujące kaszel. θ Nieżyt nosa.

Języczek wydaje się wydłużony.

Migdałki obrzmiałe lub owrzodziałe.

Gardło w znacznym stanie zapalnym, z aftami na migdałkach i sklepieniu jamy ustnej. θ Płonica.

Gardziel jest nieprzyjemnie szorstka. θ Nieżyt nosa.

Szczypiące pobolewanie w tylnej części gardła około dziesięciu minut po jedzeniu. θ Bolesność gardła.

Gardło skurczowo zwężone.

Po południu uczucie w gardle, jakby utkwił w nim pokarm i nie mógł przedostać się do żołądka, z pewnego rodzaju nudnościami.

Ból gardła; promieniuje do uszu.

Uczucie obrzmienia w gardle; < po lewej stronie, rozciąga się ku górze do uszu.

Uczucie kuli w gardle.

Łaskotanie w gardle jak od piórka; połykanie utrudnione.

Drapanie w gardle; kłucie i ucisk przy połykaniu; zaciskanie.

Kłucie w klatce piersiowej, rozciągające się ku gardłu.

(U chorego:) Wiotkie gardło, z szorstkością i chrypką oraz bolesnością oczu.

Gorzki smak w gardle albo śluz o smaku żelaza.

Gardło bardzo bolesne; połykanie utrudnione. θ Płonica.

Gardło wydaje się zwężone, wskutek czego chora musi często przełykać. θ Bolesność gardła.

Od tygodnia uczucie kuli po lewej stronie gardła, które wywołuje nudności i zmusza ją do częstego przełykania śliny; podczas przełykania kula zdaje się opadać.

Przy połykaniu: trzeszczący odgłos w uchu; ból bocznej i dolnej powierzchni języka, po lewej stronie za kością gnykową; ucisk w gardle; uczucie, jakby gardziel była wypełniona śluzem; uczucie dużej ilości śluzu w gardle; zwężenie przełyku; szczypanie i kłucie; niemożność połknięcia chleba; ból jak od czopa w gardle.

Nie może zjeść dostatecznie dużo; pokarm nie przechodzi w dół.

Zachłystuje się; następnie kaszel z odkrztuszaniem krwi.

Odchrząkiwanie flegmy, szczególnie rano, z nudnościami; odchrząkiwanie wywołuje odór w ustach.

Odchrząkuje z gardła słonawy śluz. θ Pląsawica.

Gardło jest szorstkie. θ Nieżyt oskrzeli.

Uczucie otarcia i bolesności całego przełyku.

Gwałtowne kłucie w górnej części przełyku, gdy chory nie połyka.

Uczucie, jakby pokarm utkwił w przełyku; smak żelaza i atramentu.

Uczucie ciężkiego brzemienia wznoszącego się z brzucha do gardła. θ Ból żołądka.

Skurczowe zaciśnięcie lub zwężenie przełyku.

Organiczne zwężenie przełyku.

Gardło objęte stanem zapalnym, z aftami na migdałkach i sklepieniu jamy ustnej. θ Płonica.

Bolesność gardła przy zmianie pogody. θ Nieżyt.

Wyraźna bolesność gardła; tkanka łączna wokół gruczołów szyjnych obrzmiała; nos bolesny, niedrożny. θ Płonica.

Złogi wapienne w gardle.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Apetyt zwiększa się skurczowo, występując naprzemiennie z utratą apetytu.

Apetyt ogromny; pragnienie bardzo silne. θ Choroba krezki.

Żarłoczny głód, ze słabym żołądkiem.

Żarłoczny głód rano.

Psi głód. θ Padaczka.

Je bardzo dużo, a mimo to chudnie. θ Wyniszczenie. θ Padaczka.

Żarłoczność; wszystko, co zjada, zdaje się trafiać do pustego żołądka.

Głód wkrótce po jedzeniu.

Słaby apetyt, z niechęcią do mięsa i pragnieniem jaj gotowanych. θ Kołatanie serca.

Utrata apetytu; kiedy jednak zaczyna jeść, je ze smakiem.

Całkowita utrata apetytu. θ Nieżyt nosa. θ Zapalenie rogówki. θ Niestrawność. θ Nerwica serca. θ Dna. θ Gonagra. θ Zanik mięśni. θ Dziedziczny ból głowy.

Brak apetytu. θ Zapalenie płuc.

Brak apetytu i bulimia. θ Choroba Addisona.

Brak apetytu, lecz nieustanne palące pragnienie. θ Kaszel.

Zwiększone pragnienie, zwłaszcza zimnych napojów, szczególnie w nocy.

Pragnienie; pożądanie zimnych napojów. θ Cholera niemowlęca.

Stałe pragnienie, nawet po wypiciu. θ Powiększenia struktur limfatycznych.

Silne pragnienie zakwaszonej wody.

Silne pragnienie: z całkowitą utratą apetytu; z bólem żołądka; z uczuciem zimna.

Silne pragnienie. θ Robaki. θ Gonagra. θ Dna. θ Padaczka.

Brak pragnienia. θ Dziedziczny ból głowy. θ Nieżyt nosa.

Pragnienie słodyczy. θ Przemieszczenie macicy.

Apetyt na słodycze i ciasta. θ Padaczka.

Silne pragnienie jaj, wina oraz rzeczy kwaśnych, słonych lub słodkich; cukier szkodzi.

Pragnienie jaj, szczególnie u dzieci podczas choroby lub rekonwalescencji, jeszcze zanim są zdolne przełykać.

Pragnienie jaj gotowanych. θ Skrofuliczne zapalenie oczu. θ Przemieszczenie macicy. θ Koksalgia. θ Płonica.

Pragnie rzeczy niestrawnych: kredy, węgla itd.

Nienaturalne pragnienie lodów i lemoniady, które jej służą.

Nieodparte pragnienie jedzenia, naprzemiennie, surowych ziemniaków i całych garści mąki.

Silna niechęć do jedzenia.

Niechęć do mięsa i ciepłego pokarmu.

Niechęć do mięsa. θ Błędnica. θ Wole.

Niechęć do mleka, które smakuje kwaśno.

Niechęć do palenia tytoniu.

JEDZENIE I PICIE [15]

Przed śniadaniem: ból głowy; omdlewanie, słabość; senność i drżenie.

Ból głowy przed śniadaniem. θ Padaczka.

Jedzenie wywołuje: ból zęba; kaszel.

Po obiedzie: nagła ślepota; gorąco twarzy; rozdęcie brzucha.

Po wieczornym posiłku: ucisk w żołądku; szczypanie i parcie tuż pod pępkiem; silny dreszcz, po którym występuje ból brzucha przez całą noc.

Po jedzeniu: najpierw kłucie, potem ból wiercący w ostatnim zębie trzonowym; gorąco lub wzdęcie, z nudnościami; ból żołądka i brzucha; rozdęcie; odbijanie z pieczeniem; ucisk w żołądku; pobolewanie albo bóle kurczowe; kurczowy ból wokół pępka, wywołujący nudności, z zimnym potem, ustępujący po odbiciu; pieczenie w gardle; obrzmienie w okolicy żołądka (błędnica); kaszel (nieżyt oskrzeli); kołatanie serca (błędnica); uczucie pełności w brzuchu; biegunka; naprężanie, niemal tnące, z parciem ku dołowi w okrężnicy; ból głowy, kołatanie serca, uderzenie krwi do głowy i senność; natychmiastowy głód.

Pieczenie rozciągające się ku górze do gardła po każdym posiłku, zwłaszcza po spożyciu twardego, suchego pokarmu.

Gorzej po zjedzeniu wędzonego mięsa.

Kwaśny smak po zjedzeniu cukru lub ciasta.

Gorzej po sałacie; po roślinach strączkowych.

Lepiej po jedzeniu: najpierw kłucie, potem ból wiercący w ostatnim zębie trzonowym; ból tnący w brzuchu.

Gorzej od picia: biegunka; kaszel i plucie krwią.

Gorzej od picia zimnej wody. θ Padaczka.

Po mleku: nudności i kwaśne odbijanie; napływ wodnistej śliny do ust.

Gorzej od napojów spirytusowych. θ Pulsujący ból głowy.

Po winie, zwłaszcza szampanie, dolegliwości często ustępują. θ Dziedziczny ból głowy.

Pot po jedzeniu lub piciu. θ Ciemieniucha.

Nudności od palenia tytoniu.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Częsta czkawka.

Odbijanie: o smaku zjedzonego pokarmu; gorzkie; kwaśne; cuchnące; bezsmakowym płynem; brunatnym kwaśnym płynem; o smaku żółci; zjełczałe, pozostawiające uczucie drapania.

Częste odbijanie, na ogół kwaśne, z pieczeniem wznoszącym się od nadbrzusza.

Obfite puste odbijanie: z bólem głowy w skroniach; z połowiczym bólem głowy; z niepokojem w nogach.

Kwaśne odbijania. θ Biegunka. θ Gastralgia.

Niespokojne ruchy całego ciała wskutek powstrzymywania odbijania.

Zgaga: sięgająca gardła; z utrzymującym się głośnym odbijaniem po jedzeniu; z kaszlem i nudnościami; ze świądem oraz kłująco-piekącym bólem karku.

Napływanie bezsmakowej cieczy do ust. θ Ból gardła.

Nudności i wodotok ślinowy po mleku.

Ulewanie pokarmu, o cuchnącym smaku.

Mdłości podczas jazdy konnej.

Nudności: rano, z mdłościami i dreszczem; ku wieczorowi, podczas ząbkowania; z hukiem przed uszami; z uczuciem w krtani, jakby utknął tam pokarm; z wypływem kwaśnej cieczy z ust; z bólem uciskającym w podbrzuszu; z drżeniem; z zimnym potem; po wypiciu mleka; po kolce; w dołku podsercowym, rano, na czczo, z ciemnieniem przed oczami, tak że był zmuszony usiąść; przed południem, po czym po południu następuje niepokój.

Gromadzenie się wodnistej cieczy w ustach z zawrotami głowy rano; także o innych porach; z wodotokiem ślinowym; czasem wczesne wymioty.

Gdy zjadł już prawie do syta, pojawiały się nudności; ustępowały, jeśli przestawał jeść.

Nudności z gorącem na szczycie głowy. θ Migrena.

Nudności i ból głowy: po silnych zawrotach głowy; wskutek zwyczajowego palenia tytoniu.

Czuje nudności, lecz nie może niczego zwymiotować.

Nudności po wymiotach.

Wymioty: kwaśne; gorzkim śluzem; spożytym pokarmem; czarne; krwawe; o słodkim smaku (Kreosot., Plumbum); o słodkim smaku u kobiet karmiących; zsiadłym mlekiem; kwaśną cieczą w nocy; po zjedzeniu ryby; wszystkim, co zje; po napadach padaczkowych.

Kwaśne wymioty, szczególnie podczas ząbkowania.

Wymiociny mają kwaśny zapach. θ Cholera niemowlęca.

Okresowa nadkwaśność żołądka. θ Phthisis pulmonalis. θ Choroba Addisona.

Wymioty i biegunka u ząbkujących dzieci.

Wymioty śluzem lub żółcią zapowiadają remisję. θ Migrena.

Mleko jest wymiotowane w postaci sera.

Przy wymiotach treścią pokarmową pobolewanie lub bóle kurczowe.

Wymioty po wypiciu wody po wieczornym posiłku.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Okolica nadbrzusza bolesna przy dotyku. θ Przewlekła choroba krezki.

Pobolewanie zarówno na czczo, jak i po jedzeniu, szczególnie podczas kładzenia się.

Ból w nadbrzuszu.

Ból uciskający w żołądku, jakby spoczywał w nim ciężki kamień, po umiarkowanej kolacji; < od ruchu; > podczas spokojnego leżenia na plecach. θ Gastralgia.

Ucisk i ból kurczowy w żołądku na czczo lub po posiłkach, z wymiotami treścią pokarmową.

Gastrodynia.

Silny ucisk w dołku podsercowym, przy naciskaniu na tę okolicę oraz po oddaniu stolca, przed południem.

Ucisk poprzecznie przez żołądek.

Ucisk w dołku podsercowym w nocy.

Ucisk w żołądku z rozpieraniem na zewnątrz pod ostatnim żebrem.

Niepokojący ucisk w żołądku, po którym następuje utrata przytomności.

Kłujący ucisk w żołądku po jedzeniu.

Kłucia w dołku podsercowym, skierowane w dół.

Ból tnący w nadbrzuszu.

Ból drążący w dołku podsercowym.

Nagłe szarpnięcia w dołku podsercowym, z lękiem.

Drżenie i tętnienie w okolicy żołądka.

Napinający, szczypiący ból w dołku podsercowym.

Uczucie zwiotczenia w żołądku.

Uczucie ciepłych strumieni krwi płynących z dołka podsercowego do głowy.

Pieczenie w żołądku podczas siedzenia.

Pieczenie biegnące ku górze od dołka podsercowego.

Bóle ściskające w dołku podsercowym.

Kurcze żołądka: od gazów; z kwaśnym odbijaniem; z nudnościami; kończące się wymiotami; z kwaśnymi lub gorzkimi wymiotami albo wymiotami treścią pokarmową; z ziewaniem; z niepokojem i ściskaniem w klatce piersiowej; z kołataniem serca, zaparciem i niekrwawiącymi hemoroidami; u osób skrofulicznych.

Kardialgia, od popołudnia do wieczora.

Dołek podsercowy obrzmiały niczym spodek odwrócony dnem do góry; bolesny przy ucisku. θ Żółtaczka. θ Choroby wątroby. θ Hemoroidy. θ Neuralgia cordis. θ Niestrawność. θ Biegunka. θ U dzieci.

Twardy, wzdęty żołądek. θ Gorączka przerywana.

Wzdęcie w okolicy żołądka, zmuszające go do rozpięcia ubrania. θ Kołatanie serca.

Silny dyskomfort w nadbrzuszu, znacznie większy tuż przed oddaniem stolca, zmuszający do uciskania tej okolicy rękami i pochylania się do przodu; częściowo ustępujący po wypróżnieniu. θ Choroba krezki.

Niestrawność. θ Żółtaczka. θ Przewlekła biegunka.

Słabe trawienie po uderzeniu lub nadwerężeniu; niemal żaden pokarm nie służy; senność przez cały dzień.

Słaby żołądek z wielką żarłocznością.

Gastromalacja: język czerwony, jakby pozbawiony naskórka; całkowita utrata apetytu; silne pragnienie; wymiotowanie wszystkim, co zje; stolec często zielony, z licznymi małymi grudkami otoczonymi zieloną masą; wychudzenie szyi; osobliwy płacz.

Nie znosi ciasnego ubrania uciskającego dołek podsercowy.

Po zaburzeniach żołądkowych. θ Przewlekły ból głowy.

PODŻEBRZA [18]

Ucisk w okolicy wątroby przy każdym kroku podczas chodzenia.

Kłucia w okolicy wątroby podczas schylania się lub po nim. θ Żółtaczka.

Nagły przeszywający ból od prawej ku lewej stronie, z obfitym potem; musiała zginać się wpół, zaciskać dłonie i wić się z bólu. θ Żółtaczka wywołana kamieniem.

Powiększenie wątroby. θ Żółtaczka.

Stwardnienie wątroby.

Ból jak w miejscu otartym w okolicy wątroby i śledziony.

Powiększona śledziona. θ Gorączka przerywana. θ Dna i reumatyzm.

Uczucie ucisku w obu podżebrzach.

Uczucie jakby zasznurowania poniżej podżebrzy, z drżeniem i tętnieniem w nadbrzuszu.

Ciasne ubranie wokół podżebrzy jest nie do zniesienia. θ Żółtaczka. θ Bolesne miesiączkowanie.

Wzdęcie, musi poluzować ubranie. θ Choroba serca.

Obrzmienie nadbrzusza, bardziej po lewej stronie.

Kłucia w lewym boku przy pochylaniu się ku tej stronie.

Bóle silniejsze po lewej stronie, szczególnie pod lewym podżebrzem; rwąco-kłujące bóle od lewej części klatki piersiowej do podżebrza.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Nadbrzusze i brzuch wrażliwe na ucisk. θ Choroba Addisona.

Niepokój w brzuchu.

Ogólna bolesność całego podbrzusza. θ Wypadanie macicy.

Ból tnący w górnej części brzucha.

Ból tnący i chwytający w brzuchu po południu, z wymiotami treścią pokarmową spożytą podczas obiadu.

Uciskająco-kłujący ból brzucha, z biegunką.

Ból drążący w brzuchu podczas wymiotów.

Szarpanie w brzuchu, skierowane ku żołędzi prącia.

Uciskający, szczypiący ból brzucha, z biegunką lub bez niej.

Ucisk w podbrzuszu podczas wysiłku fizycznego.

Ucisk w brzuchu, od dołka podsercowego ku dołowi.

Ciężar unoszący się z brzucha do gardła. θ Gastralgia.

Uczucie pełzania robaków w brzuchu, powodujące nudności.

Tętnienie w brzuchu.

Gorące pieczenie w brzuchu.

Uczucie zimna w brzuchu. θ Kolka.

Uczucie zimna z obrzmieniem podbrzusza. θ Guz macicy.

Częsty ból w górnej części brzucha; „ból z burczeniem” lub „bardzo ostry ucisk”. θ Choroba krezki.

Silne kurcze jelit. θ Kolka.

Częste, silne kurcze przewodu jelitowego, szczególnie wieczorem i w nocy, z uczuciem zimna w udach.

Kolka u koni; po Cinchona lub wskutek jej nadużywania.

Kolka: z wodotokiem ślinowym; po nieżycie nosa i biegunce; po niej biegunka występująca z przerwami.

Bóle kolkowe wokół pępka, skierowane ku macicy.

Ból brzucha wywoływany lub nasilany przez wdech.

Kurczowy, ciągnący ból w nadbrzuszu i w poprzek górnej części brzucha, zmuszający do chodzenia w pochyleniu do przodu i nasilany przez głęboki wdech.

Nudności z bólem w podbrzuszu, rozpoczynające się rano i osiągające największe nasilenie wieczorem.

Ból brzucha przez całą noc.

Ból brzucha ustępujący pod wpływem ciepła. θ Choroba krezki.

Bóle ustępujące po okładach z zimnej wody; chce, aby często je zmieniano. θ Zapalenie otrzewnej.

Uwięzione gazy ze wzdęciem. θ Migrena.

Stałe burczenie w jelitach.

Wzdęcia z przelewaniem się po prawej stronie brzucha.

Napięcie brzucha ze wzdęciem przez całe popołudnie, bez odczuwania gazów; ustępuje po ich oddaniu.

Duży brzuch. θ Przewlekła biegunka. θ Glistnica.

Wypukły brzuch. θ Wodogłowie.

Brzuch bardzo wzdęty; twardy. θ Zapalenie rogówki. θ Skrofuliczne zapalenie oczu. θ Kolka. θ Ząbkowanie. θ Robaczyca. θ Cholera niemowlęca. θ Uwiąd. θ Puchlina jajnika. θ Włókniak macicy. θ Przemieszczenie macicy. θ Koksalgia. θ Gruźlica stawu kolanowego. θ Padaczka. θ Rzucawka. θ Gorączka przerywana. θ Zapalenie kości. θ Krzywica. θ Choroba Addisona.

Gruczoły krezkowe twarde i obrzmiałe u dzieci; brzuch sprawia wrażenie wypełnionego kamieniami lub jajowatymi ciałami.

Powiększenie i stwardnienie gruczołów krezkowych, z gliniastymi wypróżnieniami; sucha i wiotka skóra oraz mięśnie; włosy suche, wyglądające jak pakuły.

Zanik krezki.

Wodobrzusze; brzuch bolesny przy dotyku.

Owrzodzenia jelit.

Wychudzenie całego ciała z wyjątkiem brzucha.

Objawy robaczycy. θ Pląsawica.

Tasiemczyca.

Bolesność pępka; wilgotna narośl przypominająca bujającą ziarninę, wyrastająca z pępka niemowląt. (Kali carb., Natr. mur.)

Przepuklina pachwinowa i pępkowa; powłoki brzuszne tak cienkie, że nie można było nosić pasa przepuklinowego.

Ucisk i ból w lewej pachwinie.

Przepuklina pępkowa.

Ból jak przy obrzmieniu, ze stwardnieniem w okolicy pachwinowej; przy dotyku lub ucisku.

STOLCE I ODBYTNICA [20]

Napięcie brzucha ustępujące po oddaniu gazów.

Rozwolnienie. θ Neuralgia twarzy. θ Rzucawka. θ Gruźlica. θ Gruźlica stawu kolanowego.

Skłonność do rozwolnienia z wypadaniem odbytnicy. θ Phthisis pulmonalis.

Skłonność do biegunki, szczególnie ku wieczorowi. θ Koksalgia.

Rozwolnienie, niezależnie od przyczyny, na długo pozostawia ją osłabioną; stan jelit pogarsza się wieczorem.

Biegunka. θ Wodogłowie. θ Robaczyca. θ Cholera niemowlęca. θ Padaczka. θ Tyfus plamisty. θ Zapalenie kości. θ Wole.

Biegunka: o zmiennym charakterze — stolec niestrawiony, cuchnący jak zepsute jaja, niejednorodny, miękki i grudkowaty; niestrawiony, białawy; stolec najpierw twardy, potem papkowaty, następnie miękki; skąpy, z domieszką krwi; w przewlekłej biegunce wypróżnienie nie osłabia chorego.

Biegunka o kwaśnym zapachu. θ Cholera niemowlęca. θ Podczas ząbkowania. θ Skrofuloza.

Biegunkowe, gliniaste stolce o kwaśnym lub cuchnącym zapachu.

Stolec biały, niestrawiony. θ Gorączka przerywana.

Obfita biegunka, wodnista, śluzowata, z kawałkami skrzepłego mleka o kwaśnym zapachu; bezbolesna. θ Krzywica.

Przewlekła biegunka; także po oparzeniach.

Cholera azjatycka.

Biegunka: z bólem brzucha; po jedzeniu; po chodzeniu i ruchu.

Wodniste, bladożółte albo białawe, miękkie stolce. θ Nieżyt jelit.

Szarawobiaławy kał. θ Żółtaczka.

Stolce białawe, wodniste, najczęstsze w późniejszej części dnia. θ Cholera niemowlęca.

Stolec białawoszary, często ze smugami krwi. θ Przewlekła biegunka.

Biaława, pienista biegunka. θ Krzywica.

Stolce zupełnie mlecznobiałe. θ Biegunka.

Białawe stolce z wychudzeniem. θ Przewlekła świerzbiączka.

Białe stolce ze smugami krwi, z przygnębieniem i bólem wątroby podczas wdechu; pieczenie w odbytnicy po oddaniu stolca.

Stolce obfite, papkowate, ciemnozielonkawobrunatne, bardzo cuchnące. θ Choroba krezki.

Stolce wodniste, o przykrym zapachu. θ Cholera niemowlęca.

Stolce: częste, początkowo twarde, następnie papkowate, potem płynne; rzadkie, cuchnące jak zepsute jaja; żółtawe, szare lub gliniaste, kałowe; białawe, wodniste, gorsze w późniejszej części dnia, często o kwaśnym zapachu; niestrawione, twarde lub rzadkie.

Mimowolny stolec, jakby sfermentowany.

Wodniste stolce. θ Podczas ząbkowania.

Wydalanie śluzu z domieszką krwi ze stolcem.

Stolec skąpy, twardy i czarny.

Twardy, niestrawiony stolec, jasny lub o wyglądzie kredy.

Stolec duży, twardy, suchy, guzowaty i oddawany z trudnością.

Najlepiej się czuje podczas zaparcia.

Stolec twardy, jajowaty i biały, oddawany z wielkim wysiłkiem. θ Choroba wątroby z puchliną.

Stolec twardy, gruby, skąpy i wydalany z trudnością albo całkowite zaparcie.

Musi wydobywać kał palcami.

Zaparcie z bezskutecznym parciem. θ Nieżyt nosa.

Zaparcie. θ Migrena. θ Phthisis pulmonalis. θ Neurosis cordis. θ Gonagra. θ Dna moczanowa. θ Zanik mięśni. θ Choroba Addisona. θ Icterus.

Wypróżnienia regularne, z wydatnym brzuchem i mlecznym moczem.

Stolec po jedzeniu.

Stolce głównie od godziny 4 rano do południa, rzadko po południu lub przed północą. θ Choroba krezki.

Wypróżnienia częstsze pod wieczór. θ Zapalenie oskrzeli.

Bezskuteczne parcie z nudnościami.

Przed stolcem: skłonność do gniewu, drażliwość.

Podczas stolca: pieczenie, rozdzieranie i parcie naglące w odbytnicy; wypadanie odbytnicy; hemoroidy; succus prostaticus; przelewanie w brzuchu; drgania mięśni brzucha; bladość.

Po stolcu: ucisk w odbytnicy; wzwody; osłabienie; utrudnione oddychanie z niepokojem; kłucia w nadbrzuszu podczas ucisku.

Tasiemiec i glisty wydalane ze stolcem.

Ucisk lub parcie w odbytnicy; stała potrzeba oddania stolca. θ Puchlina jajnika. θ Przewlekła czerwonka.

Zwężenie odbytnicy.

Ból rozpierający, szarpiący lub ćmiący w odbytnicy.

Uczucie gorąca w dolnym odcinku okrężnicy, z bólem ciągnącym i tnącym w tym miejscu.

Kurcz odbytnicy przez całe przedpołudnie; ból ściskający i kłujący, z wielkim niepokojem; nie mógł siedzieć, musiał chodzić.

Uczucie ciężkości w dolnej części odbytnicy.

Pieczenie: w odbytnicy, w odbycie.

Ból w odbytnicy, jakby była rozdzierana, podczas miękkiego wypróżnienia; groniaste uwypuklenie wokół odbytu, objęte stanem zapalnym, piekące i bolesne.

Sączenie się z odbytnicy płynu o zapachu solanki śledziowej.

Wydzielanie krwi lub śluzu z domieszką krwi z odbytnicy.

Krwawienie hemoroidalne z silnym świądem całego ciała.

Wypływ krwi z odbytnicy, równoczesny z silnym nieżytem nosa.

Zahamowane krwawienie hemoroidalne z zawrotami głowy; uciskowe, tępe i ciężkie uczucie w głowie, jak przy upojeniu; silny, uciskający, ogłuszający ból głowy; osłabienie pamięci; wypróżnienia rzadkie, z zaparciem; cuchnący, obfity pot stóp z bolesnością podeszew.

Najpierw świąd w odbytnicy, potem kurcze brzucha i wzdęcie, następnie napadowe bóle żołądka.

Pełzanie w odbytnicy, jak od robaków.

Glisty przy twardym stolcu.

Tasiemiec; po Graphit.

Mimowolne oddanie pienistego stolca.

Odbytnica wraz z hemoroidami wypada podczas stolca.

Pojawiają się guzki krwawnicze, bolesne zarówno podczas ruchu, jak i spoczynku, szczególnie zaś przy stolcu, i obficie krwawiące.

Żylaki, obrzęknięte,

wypadające, piekące.

Zwieracz odbytu bezwładny. θ Zanik mięśni.

Dolegliwości hemoroidalne z krwawymi wymiotami.

Hemoroidy śluzowe.

Gdy krwawienie zostaje zahamowane, pojawiają się objawy ze strony głowy. θ Hemoroidy. θ Krwawe wymioty.

Kurczowy, szarpiący ból od okolicy krzyżowej do odbytu.

Pieczenie, kłucie i świąd w odbycie oraz na mosznie, która wcześniej była siedliskiem opryszczkowej wysypki.

Świąd odbytu.

Świąd jak od robaków nitkowatych lub owsików oraz piekąca, zapalna wysypka wokół odbytu.

Ropień odbytu.

Duże, krwawiące i piekące owrzodzenia odbytu i odbytnicy.

Pieczenie w odbycie podczas stolca.

Wypływ krwi z odbytu z napływem krwi do głowy.

Wypadanie odbytu; pieczenie przy stolcu. θ Cholera infantum.

Bolesność między nogami i przy odbycie.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Objawy gorsze nocą.

Ból uciskający w nerkach i lędźwiach. θ Choroba Addisona.

Pobolewanie w nerkach i okolicy lędźwiowej podczas jazdy konnej.

Polipy i żylaki pęcherza moczowego. θ Krwiomocz.

Grzybiasty rozrost trójkąta pęcherza moczowego.

Zapalenie pęcherza moczowego.

Skurcz pęcherza moczowego, histeryczny i hipochondryczny.

Tnące kłucia w cewce moczowej z bezskuteczną potrzebą oddania moczu.

Kłucia na wskroś kobiecej cewki moczowej.

Pieczenie przy ujściu cewki moczowej, nocą, podczas oddawania moczu lub po stosunku płciowym.

Ból w cewce moczowej po przemoczeniu stóp.

Krwawienie z cewki moczowej.

Gdy jest bardzo zajęta, musi biec, by oddać kilka kropli moczu.

Częste oddawanie moczu, także nocą.

Częste i obfite oddawanie moczu. θ Nieżyt nosa.

Podczas bólu musi oddawać mocz mniej więcej co 10 minut. θ Prosopalgia.

Dziecko chce oddać mocz, lecz mocz nie płynie; innym razem nie mogło go utrzymać.

Mimowolne oddawanie moczu podczas chodzenia. θ Guz sromu.

Moczenie nocne; otyłe dzieci o czerwonej twarzy; łatwo się pocą i przeziębiają.

(U chorego:) Ucisk na pęcherz moczowy z częstym parciem; oddaje bardzo mało moczu. θ Migrena.

Przewlekłe, bolesne oddawanie moczu kroplami wskutek stania na zimnym chodniku.

Przed oddaniem moczu: pieczenie.

Podczas oddawania moczu: cięcie, pieczenie, ból jak od otarcia; ból palący objętego stanem zapalnym napletka; wydalanie krwi i śluzu.

Z moczem wydalane są polipowate masy.

Po oddaniu moczu: ponowna potrzeba mikcji z pieczeniem; świąd żołędzi.

Mocz mlecznobiały, z białawym osadem.

Mocz ciemny, skąpy, kwaśny. θ Gonagra.

Mocz krwawy. θ Skrofuloza. θ Polip.

Mocz przejrzysty, lecz o ostrym, cuchnącym zapachu. θ Cholera infantum.

Mocz ciemny i cuchnący.

Mocz o gryzącym lub kwaśnym zapachu.

Mocz ma intensywny zapach. θ Cholera infantum.

Cuchnący, ciemnobrunatny mocz z białym osadem.

Po odstaniu mocz staje się mętny, podobny do wody wapiennej.

Osad w moczu po odstaniu. θ Nieżyt oskrzeli.

Cukrzyca.

Białkomocz. θ Po ospie prawdziwej.

Piasek moczowy; kamienie moczowe.

Kamień w pęcherzu moczowym.

Guzy pęcherza moczowego.

Obfity, biały, mączysty osad w moczu.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Zwiększa popęd płciowy i wywołuje polucje, lecz po zaspokojeniu popędu następuje nietypowa słabość, a wytrysk jest opóźniony.

Nadmierny popęd płciowy wywołany lubieżnymi wyobrażeniami, lecz prącie nie osiągało wzwodu, który można było wywołać dopiero pocieraniem; ledwie rozpoczął się stosunek płciowy, nastąpił wytrysk nasienia; po nim wystąpiły nadmierna słabość i wielka pobudliwość nerwowa; był niezadowolony i gniewny, a kolana zdawały się uginać ze słabości.

Pieczenie i kłucie podczas wytrysku nasienia w czasie stosunku płciowego.

Impotencja.

Następstwa samogwałtu lub zbyt częstych stosunków płciowych: ból uciskający głowy i pleców; osłabienie i słabość w kończynach dolnych; kolana zdają się uginać; łatwo się poci, wyczerpanie, ręce drżą; pląsawica; kołatanie serca; padaczka.

Częste nocne, mimowolne polucje. θ Gruźlica.

Pobolewanie jąder ze skurczowym podciąganiem.

Tnąco-rozdzierający ból od okolic pachwinowych do jąder.

Stwardnienie jąder.

Wodniak jądra u dzieci.

Powrózki nasienne boleśnie obrzęknięte.

Zapalenie napletka z zaczerwienieniem i bólem palącym.

Zapalenie napletka, wędzidełka i ujścia cewki moczowej, z niewielką ilością żółtej ropy między wędzidełkiem a żołędzią.

Stulejka.

Zapalenie żołędzi.

Swędzący pęcherzyk na napletku.

Moszna zwisa wiotko.

Obrzęk moszny z łuszczącymi się plamami.

Ból ciągnący od prawego podżebrza ku spojeniu łonowemu.

Świąd i pieczenie narządów płciowych u obu płci.

Zahamowana przewlekła rzeżączka.

Przewlekły wyciek z cewki moczowej; osoby otyłe, limfatyczne.

Organiczne zwężenie cewki moczowej.

Kłykciny kończyste, często o zapachu starego sera lub solanki śledziowej.

Suche, miedzianej barwy wykwity na narządach płciowych dzieci.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Nimfomania.

Bezpłodność, szczególnie gdy miesiączka występuje zbyt wcześnie i jest zbyt obfita.

Wielkie osłabienie po stosunku płciowym.

Stałe pobolewanie w pochwie. θ Gorączka połogowa.

Piekąca bolesność narządów płciowych. θ Rak macicy.

Parcie ku dołowi w miednicy. θ Mięśniak macicy. θ Puchlina jajnika.

Uczucie ciężaru i bolesności w macicy.

Uczucie dreszczu i bolesnego ucisku wewnątrz macicy. θ Guz macicy.

Ból macicy lub prawej okolicy jajnikowej, promieniujący w dół ud.

Kłucie jak żądlenie w ujściu macicy oraz przeszywające kłucia w szyjce. θ Przemieszczenie macicy.

Wypadanie macicy z uczuciem ucisku na nią; parcie ku dołowi, jakby miało dojść do wypadnięcia i narządy wewnętrzne miały się wydostać, stąd trudność w staniu.

Macica położona nisko, powiększona; ujście otwarte na szerokość palca; wewnątrz wyczuwalne gładkie, tkliwe ciało. θ Mięśniak macicy.

Przemieszczenia macicy wskutek dźwigania.

Brodawki na ujściu macicy.

Polip macicy.

Przewlekłe nacieczenia i stwardnienie macicy. θ Zapalenie macicy.

Owrzodzenia, polipy lub rak macicy: nastrój przygnębiony; skłonność do wytykania błędów; zły humor; histeria; ogłuszający lub tętniący ból głowy; neuralgia nadoczodołowa; ból głowy z pustym odbijaniem; lodowate zimno w głowie i wokół niej; głowa i górna część ciała obficie pocą się nocą; drżące pulsowanie serca; kwaśne wymioty; bolesne oddawanie moczu; ból pleców; wzdęty brzuch z wychudzeniem i dobrym apetytem; wskazany w okresie klimakterium, u starych panien lub u kobiet, które nie rodziły.

Physometra.

Miesiączka spóźniona; niekiedy skąpa, ze wzdęciem. θ Wole.

Miesiączka nie występuje; przy pełnokrwistości.

Dolegliwości jakby miesiączka miała się rozpocząć, lecz nie występuje. θ Brak miesiączki.

Miesiączka: zbyt wczesna; trwa zbyt długo; zbyt obfita. θ Krwotok miesiączkowy. θ Phthisis pulmonalis. θ Hemoroidy. θ Bezpłodność. θ Puchlina jajnika. θ Zapalenie macicy. θ Przemieszczenie macicy. θ Guz macicy. θ Upławy. θ Zapalenie wsierdzia. θ Gonarthrocace. θ Padaczka. θ Gorączka przerywana. θ Błędnica.

Obfita miesiączka; zbyt częsta miesiączka; następująca po niej niedokrwistość. θ Mięśniak macicy.

Zbyt obfita miesiączka. θ Ból żołądka. θ Rak macicy. θ Migrena. θ Prosopalgia.

Miesiączka obfita, błoniasta, ciemna, opóźniona albo przedwczesna. θ Guz sromu.

Miesiączki regularne, obfite i ciemne. θ Neurosis cordis.

Częste miesiączki ze słabością nóg.

Miesiączka trwająca dwa tygodnie, z dwutygodniową przerwą.

Miesiączka nieregularna, co pięć miesięcy. θ Padaczka.

Miesiączka spóźniona o osiem dni, bardzo skąpa, trwa pięć dni; z obrzmieniem brzucha.

Najmniejsze pobudzenie wywołuje nawrót obfitego krwawienia miesiączkowego.

Bardzo często pomocny przy skąpej miesiączce.

Zatrzymanie miesiączki u kobiet o konstytucji pełnokrwistej, temperamencie leukoflegmatycznym albo z uogólnionym obrzękiem wskutek pracy w wodzie.

Brak miesiączki po przestrachu.

Brak miesiączki z puchliną macicy i sąsiednich części.

Błoniasne bolesne miesiączkowanie.

Przed miesiączką: niedyspozycja; skłonność do łatwego przestrachu; sny erotyczne; ból głowy; gorąco w głowie; dreszcze i nocne bóle kolkowe; pobolewanie pleców i bioder; ból pod pachami; ból i obrzmienie piersi; upławy.

Na początku miesiączki: kurcze.

Podczas miesiączki: bóle jak porodowe w brzuchu i grzbiecie; ból kości biodrowych lub ramion; gorąco w głowie; ból głowy i zębów; ból głowy i karku; niedosłuch; bolesne przełykanie; nudności i bezskuteczne parcie na stolec; trudności w oddychaniu; niepokój i niepokój ruchowy, po których następuje omdlewanie; nocne sklejanie powiek; łzawienie rano; obrzęk stóp; napór krwi w nocy, z niespokojnym snem; cięcie w brzuchu lub macicy oraz kurczowe ściskanie w grzbiecie.

Po miesiączce: upławy; ból zęba; zapalenie oczu; owrzodzenie rogówki.

Kilka dni przed miesiączką lub po niej: migrena.

Krwotok maciczny.

Wypływ krwistej, wodnistej wydzieliny z macicy u starej kobiety, z bólem grzbietu, jakby miała się rozpocząć miesiączka.

Krwawienie między miesiączkami. θ Rak macicy.

Krwotok obfity, jasnoczerwony. θ Włókniak macicy.

Krwotoki maciczne; skłonność do poronień.

Krwotok maciczny z upławami w okresie klimakterium.

Upławy: jak mleko, ze świądem i pieczeniem; przed miesiączką lub po niej; podczas mikcji; niekiedy obfite; pojawiające się napadowo i z przerwami; gorsze po wysiłku; z wielkim osłabieniem; z kłuciem w ujściu macicy i pobolewaniem w pochwie; z pieczeniem w kanale szyjki macicy; z nagromadzeniem śluzu między wargami sromowymi a udami; z chlorozą u kobiet skrofulicznych.

Mlecznobiałe upławy. θ Przemieszczenie macicy.

Upławy ze świądem; białe, mleczne, lecz nie gęste; gorąco części płciowych.

Gryzące upławy, nadżerające narządy płciowe. θ Zapalenie oka.

Upławy gęste, żółte; < w dzień, podczas oddawania moczu. θ Guz sromu.

Częste upławy między miesiączkami, które pojawiają się zbyt wcześnie i są obfite. θ Początkowa gruźlica płuc.

Chloroza.

Pobolewanie w pochwie. θ Przemieszczenie macicy. θ Rak macicy.

Świąd lub ucisk w pochwie.

Polipy i przetoka pochwy.

Kłujące, piekące guzki na brzegu warg sromowych.

Bolesny guz prawej

wargi sromowej, wielkości kciuka; bolesny przy ucisku; chora z trudem mogła usiąść. θ Guz sromu.

Żylaki warg sromowych.

Duża wilgotność między wargami sromowymi a udami, z gryzącym bólem.

Uczucie rozkoszy w częściach płciowych po południu.

Silny świąd i bolesność sromu. θ Świąd.

Piekąca bolesność narządów płciowych.

Świąd i ukłucia w wewnętrznych albo zewnętrznych częściach sromu.

Okropny świąd części płciowych pod wieczór lub po położeniu się do łóżka.

Zapalenie i obrzęk narządów płciowych, z ropną wydzieliną.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Ułatwia szybkie poczęcie.

W pierwszym miesiącu ciąży miesiączka nadal występuje, z towarzyszeniem silnego bólu.

Wymioty ciężarnych i ból zęba.

Niezgrabna, niezdarna, łatwo upada; męczy ją krótki spacer wskutek ogólnego uczucia kulawizny pochodzącej z miednicy. θ Ciąża.

Kurcze palców lub podeszew stóp podczas ciąży.

Zagrażające poronienie u kobiet, które zwykle mają obfite miesiączki lub są podatne na krwotoki.

Ułatwia wydalenie zaśniadów itp.; bóle śmigające, przeszywające.

Rzekome bóle porodowe, promieniujące ku górze.

Bóle poporodowe lub gorączka mleczna po porodzie.

Gorączka połogowa; stałe pobolewanie w pochwie; zimne, wilgotne stopy; głowa obficie się poci; ukłucia w szyjce macicy.

Czerwona wysypka siódmego dnia po porodzie; po niepokoju ruchowym, niepokoju i wzmożonej gorączce.

Phlegmasia alba dolens.

Odchody połogowe utrzymują się zbyt długo lub mają mleczny wygląd.

Próchnica stawu biodrowego; po połogu.

Obfita miesiączka podczas laktacji. Por. Silica.

Wydzielanie mleka zbyt obfite; mlekotok.

Obfite wydzielanie wodnistego mleka, którego dziecko nie chce pić.

Nadmierna laktacja; także gorączka hektyczna i poty; w następstwie osłabienie.

Piersi rozdęte, mleka mało; jest jej zimno, bardzo łatwo odczuwa zimne powietrze; brak siły życiowej potrzebnej do wydzielania mleka.

Niedostatek mleka; pierś nieobrzęknięta.

Brak mleka u krów po ciężkiej chorobie.

Wymioty treścią o słodkim smaku, bez zahamowania wydzielania mleka, u karmiącej kobiety.

Stwardnienie brodawek sutkowych.

Owrzodzenie brodawki sutkowej.

Gorący obrzęk piersi.

Piersi twarde, lecz niezaczerwienione.

Gruczoły sutkowe bolą, jakby ropiały, zwłaszcza przy dotyku.

Przerost gruczołowy i stwardnienie piersi.

Złośliwe owrzodzenie piersi.

Stwardnienie piersi; rak twardy.

Podczas karmienia dziecka silne, głębokie ukłucia, jakby strzały przepychano przez piersi.

Mleko szkodzi niemowlęciu.

Mleko ma nieprzyjemny, wywołujący nudności smak; dziecko nie chce ssać piersi i dużo płacze.

Dziecko nie chce ssać piersi, płaczem doprowadza się do chrypki, ma obrzęknięte dziąsła oraz obrzęknięty, bolesny język; śluzowaty stolec; niekiedy z piersi wypływa rzadka, kwaśna ciecz — dziecko ją pije, lecz ssie zbyt słabo, po czym płacze i usztywnia ciało; ma duże krwawe czyraki i guzy; często odczuwa bóle płuc i klatki piersiowej, jęczy przez sen; silne cięcie w brzuchu z parciem na stolec, bez oddania czegokolwiek.

Strupy na głowie u karmionych niemowląt.

Zapalenie oczu u noworodków.

Dziecko późno ząbkowało i zaczęło chodzić. θ Grzybica owłosionej skóry głowy.

Trudne ząbkowanie u dzieci. (Uwaga: gdy lek nie działa, dodać go do mleka dziecka, jeśli jest karmione z butelki. C. Hg.)

Przepuklina niemowlęca i wilgotna narośl na pępku.

Dolegliwości wywołane przez robaki.

U dziecka powstaje bolesne odparzenie wokół odbytu.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Szorstki głos rano, poprawiający się po chrząkaniu. θ Przewlekły nieżyt nosa.

Bezbolesna chrypka; chory z trudem mógł mówić; < rano. θ Gruźlica płuc. θ Zapalenie oskrzeli. θ Nieżyt nosa.

Chrypka: krtań często sucha; z silnym pieczeniem w gardle; z kaszlem w nocy.

Głos ochrypły, ledwie słyszalny.

Osoby, które muszą dużo mówić, stają się podatne na chrypkę. θ Nieżyt oskrzeli.

Podczas mówienia: szczypiący, niemal kurczowy ból w dolnej części ścian brzucha; ukłucia w szyi.

Mówienie: osłabia; nasila ból głowy i kaszel.

Po długim mówieniu uczucie otarcia i ból albo osłabienie w klatce piersiowej.

Szorstkość lub uczucie otarcia w krtani; < rano.

Przewlekłe zapalenie krtani.

Świsty w krtani po położeniu się, wieczorami.

Kłucie w krtani, z silnym nocnym kaszlem, wstrząsającym i wyczerpującym; rzężący kaszel z niewielkim odkrztuszaniem; nie pozwala choremu spać; chory nie znosi zimnych napojów.

Ból w krtani, jakby podczas kaszlu coś odrywało się siłą.

Suchość krtani.

Nawykowo nawracający krup u skrofulicznych dzieci podczas ząbkowania.

Następstwa krupu.

Owrzodzenie krtani i płuc, zwłaszcza u kamieniarzy.

Martwica chrząstek krtani.

W tchawicy łaskoczące podrażnienie, jak od kurzu lub puchu z piór; kaszel wywołują zarówno to podrażnienie, jak i jedzenie oraz gra na fortepianie.

Uczucie, jakby coś odrywało się siłą w tchawicy.

Trudne odrywanie się flegmy w tchawicy.

Świsty w tchawicy. θ Nieżyt oskrzeli.

Uczucie, jakby podczas kaszlu grudka flegmy przesuwała się w tchawicy w górę i w dół. θ Nieżyt oskrzeli.

Nieżyt oskrzeli u ząbkujących dzieci.

Rzężenie śluzu. θ Zapalenie oskrzeli.

Uczucie kurzu w gardle i płucach. θ Astma.

Wole.

Powiększenie tarczycy. θ Wole.

Wole trwające 36 lat; rozpoczęło się w wieku 13 lat.

Wole w wieku 7 lat; Iodine i Spongia zawiodły; lewy płat wielkości gołębiego jaja, miękki, czerwonawy, bezbolesny, ruchomy, poprzecinany sinawymi żyłami; wyciek z ucha.

Młoda kobieta w wieku 15 lat, od 2. roku życia podatna na „przekrwienia gardła”, „migdałki uszne” (guzy ślinianek przyusznych) oraz obrzęki ślinianek podżuchwowych; po leczeniu plastrem rozwinęło się wole; po 21 dniach leczenia sproszkowanymi, prażonymi skorupkami jaj mocz stał się znacznie obfitszy, białawy i zawierał dużo mętnego osadu przypominającego kredę; po 30. dniu guz nie był widoczny.

Młoda kobieta, lat 17, podatna na ropienie przednich ślinianek podżuchwowych; wole w okresie dojrzewania, płaty oddzielone, miękkie i bezbolesne; miesiączka co sześć tygodni lub dwa miesiące; przy skąpym krwawieniu tyje; oddychanie utrudnione; kilka razy w ciągu nocy musi siadać wyprostowana. (Wyleczona w ciągu 5 miesięcy za pomocą Calc. ost., 3d trit., 6th, 30th i 200th dil.).

ODDYCHANIE [26]

Utrudnienie oddychania ustępujące po odchyleniu barków do tyłu.

Częsta potrzeba głębokiego oddychania.

Oddychanie trudne, mozolne. θ Kołatanie serca.

Bardzo silna duszność. θ Chloroza.

Gardło wydaje się zamknięte, jakby nie mogła zaczerpnąć powietrza. θ Ból gardła.

Chory był zmuszony głęboko oddychać, co powodowało kłucie raz po prawej, raz po lewej stronie klatki piersiowej albo w podżebrzu.

Głośne oddychanie przez nos. θ Gruźlica.

Łkający oddech.

Utrudnienie oddychania z uciskiem na odbytnicę.

Duszność po chodzeniu oraz przy wchodzeniu nawet na najmniejsze wzniesienie.

Pragnienie głębokiego zaczerpnięcia powietrza oraz uczucie, jakby oddech zatrzymywał się między łopatkami.

Zatrzymanie oddechu przy schylaniu się lub chodzeniu pod wiatr.

Uczucie ucisku w klatce piersiowej z chrypką.

Ścieśniony oddech i napięcie jak wskutek napływu krwi do klatki piersiowej; ustępujące po uniesieniu barków. θ Astma. θ Gruźlica.

Ucisk w klatce piersiowej; obracanie się w łóżku niemal całkowicie pozbawia ją tchu. θ Chloroza.

Nocne utrudnienie oddychania; z gorącem; pełnym obaw niepokojem; niepokojem ruchowym.

Trudności w oddychaniu; budzi się z niepokojem.

Astma: wcześnie rano; mięśnie nie są sztywne; uczucie kurzu w gardle i płucach. θ Skrofuloza.

Ściskanie klatki piersiowej występujące naprzemiennie z bólem brzucha albo z towarzyszącym uciskiem lub drążeniem wokół pępka; nudności z innymi dolegliwościami skurczowymi.

Duszność: z uczuciem ucisku w klatce piersiowej; z ukłuciami w klatce piersiowej; dojmujący lęk i uczucie ściskania.

Skurcz w okolicy przedsercowej, wstrzymujący oddech, po którym następują gwałtowne wstrząsy i ukłucia w sercu, pozostawiające pobolewanie.

Duszność wywołana kaszlem. θ Nieżyt oskrzeli.

Przy każdym oddechu wydaje głośny dźwięk.

Przy wdechu: rozdzierający ból lub ukłucia jak igłami w mięśniach brzucha poniżej żeber; ukłucia w poprzek brzucha; ostre ukłucia po lewej stronie; ukłucia głęboko w prawej połowie klatki piersiowej; cięcie w klatce piersiowej; cała klatka piersiowa boleśnie wrażliwa; ucisk na klatkę piersiową; ból jak od otarcia w klatce piersiowej; podrażnienie wywołujące kaszel; ból tnący przy dolnych żebrach, od wewnątrz ku zewnątrz; pojedyncze, silne ukłucia w górnej części grzbietu; ściskający ból w nadbrzuszu; gryzący ból po lewej stronie klatki piersiowej.

Wdech utrudniony, z lękowym uczuciem ucisku w klatce piersiowej.

Przy wydechu: głośne rzężenie w tchawicy; swędzące ukłucia w klatce piersiowej.

Przy wydechu śluz rzęzi w klatce piersiowej; < w pozycji leżącej i wieczorem. θ Nieżyt oskrzeli.

Podczas oddychania: ból brzucha powyżej bioder; burczenie w brzuchu; ukłucia w klatce piersiowej osiągają największe nasilenie; ból wątroby; ból uciskający w kręgosłupie; bolesne wstrząsy po prawej stronie grzbietu.

Przy każdym oddechu wydaje dźwięk, jakby oddech miał ją opuścić.

Zacinanie się oddechu; wskutek ukłuć biegnących z brzucha do grzbietu oraz wskutek ukłuć w sercu; przy zginaniu się.

KASZEL [27]

Łaskoczący kaszel, jak od piórka w gardle albo jak od kurzu w krtani. θ Nieżyt oskrzeli.

Łaskotanie w krtani wywołuje kaszel. θ Nieżyt.

Stałe łaskotanie pod środkową częścią mostka, wywołujące męczący kaszel; < od mówienia i poruszania się. θ Początek tyfusu plamistego.

Kaszel wskutek ściskania gardła.

Podrażnienie wywołujące kaszel w klatce piersiowej.

Przez cały dzień stały, suchy, urywany kaszel, który u dzieci zdaje się mimowolnym nawykiem.

Suchy kaszel od łaskotania; < nad ranem, z ochrypłym głosem.

Kaszel od łaskotania i okresowa chrypka uniemożliwiają wygłaszanie kazań. θ Nieżyt oskrzeli.

Kaszel od łaskotania, bardzo dokuczliwy w nocy, o różnych godzinach; natychmiast po przebudzeniu odkrztusza białawy śluz. θ Nieżyt oskrzeli.

Kaszel: suchy, szczególnie w nocy; gwałtowny, początkowo suchy, później z obfitą słoną plwociną, z bólem, jakby coś oderwało się od krtani; z rzężeniem w klatce piersiowej i oskrzelach; rano, z żółtawą plwociną; od wdechu; od gry na fortepianie.

Krótki, suchy, urywany kaszel. θ Drugi tydzień tyfusu plamistego.

Suchy, urywany kaszel przez całą noc. θ Phthisis pulmonalis.

Krótki, wstrząsający kaszel, szczególnie w nocy, ze świądem w krtani.

Suchy, męczący kaszel, głównie w nocy; dopiero po długich i wielkich wysiłkach odkrztusza skąpą, białą, pienistą, kleistą albo brudno wyglądającą, cuchnącą plwocinę.

Wilgotny kaszel. θ Zapalenie oskrzeli. θ Zapalenie płuc. θ Gruźlica.

Kaszel wywołany uczuciem czopa, który przesuwał się w gardle w górę i w dół.

Kaszel podczas jedzenia lub po nim. θ Nieżyt oskrzeli.

Odkrztuszanie krwi po piciu.

Kaszel niemal uniemożliwia mówienie. θ Nieżyt oskrzeli.

Kaszel wywołany grą na fortepianie; każdy uderzony przez nią dźwięk zdawał się wibrować w jej krtani.

Kaszel < podczas chodzenia.

Wilgotny kaszel rano. θ Nieżyt oskrzeli.

Kaszel suchy w nocy, wilgotny w dzień.

Kaszel po południu.

Kaszel < wieczorem. θ Nieżyt oskrzeli.

Kaszel suchy przed północą, wilgotny po północy; powoduje ból w klatce piersiowej; < podczas chodzenia; plwocina żółta i gęsta. θ Po variola.

Suchy, urywany kaszel wieczorem, szczególnie w łóżku.

Suchy kaszel w nocy, po północy, tak silny, że serce i tętnice tętnią.

Kaszel nocny. θ Gruźlica.

W nocy, po przebudzeniu, długi, drapiący, suchy, skurczowy kaszel. θ Nieżyt oskrzeli.

Kaszel suchy w nocy i wieczorem, ze wstrząsami w głowie, a czasem z wymiotami; rano jest wilgotny, plwocina żółta, niekiedy z domieszką krwi; często rano, przed kaszlem, podczas wydechu słychać w tchawicy głośne rzężenia śluzowe.

Kaszel < rano po wstaniu i wczesnym wieczorem.

Krztusiec, napady < rano.

Kaszel rano; żółta, ropopodobna plwocina o przykrym zapachu.

Kaszel; nocą widzi straszne przedmioty.

Kaszel wywołujący ból głowy w okolicy czołowej. θ Phthisis pulmonalis.

Kaszel powoduje kłujący ból głowy. θ Nieżyt oskrzeli.

Podczas kaszlu bolesne wstrząsy w głowie. θ Tyfus plamisty.

Kaszel z nieżytem nosa.

Kaszel z nieżytem nosa, początkowo suchy, później z obfitą wydzieliną. θ Nieżyt oskrzeli.

Kaszel z nudnościami i pewnym rodzajem zgagi.

Kaszel z rzężeniem w klatce piersiowej. θ Gruźlica.

Podczas kaszlu: uczucie otarcia w klatce piersiowej; ból, jakby coś się odrywało; słodkawe wymiociny; ból głowy; ucisk w żołądku i klatce piersiowej; ból w przepuklinie pachwinowej; ból w klatce piersiowej; kołatanie serca i tętnienie tętnic; pot; drgawki; ból ucha; odruchy wymiotne przy kaszlu wieczornym i nocnym; urywanie się oddechu; skłonność do wymiotów i wymioty słodkawą treścią; ból głowy.

Kaszel po odrze i variola.

Krztusiec u ząbkujących dzieci.

Krwioplucie.

Odkrztusza białą flegmę. θ Kaszel.

Kaszel z szarawą plwociną, szczególnie rano; głębokie przygnębienie; bóle po obu stronach klatki piersiowej.

Kaszel z obfitą plwociną, słodkawym lub kwaśnym, grudkowatym śluzem. θ Nieżyt oskrzeli.

Plwocina: śluzowa, o słodkawym smaku ; krwista przy kaszlu i chrząkaniu, z uczuciem szorstkości i obolałości w klatce piersiowej; z gęstego śluzu; słona; cuchnąca; żółta, śmierdząca; szarożółta, o gnilnym zapachu; krwista, ropna; o kwaśnym smaku; w dzień, lecz bez plwociny w nocy.

Odkrztuszanie śluzu z domieszką krwi, z wychudzeniem. θ Przewlekły wyciek z cewki moczowej.

Cuchnąca plwocina. θ Nieżyt oskrzeli.

Plwocina szarawa i cuchnąca albo żółta i bez przykrego zapachu. θ Zapalenie płuc.

Lepka plwocina, odrywająca się z trudem, o słodkawym lub mdłym smaku. θ Nieżyt płuc.

Kaszel niemal zawsze z obfitą plwociną, rano białawożółtą, ropną. θ Gruźlica.

Obfite wydzielanie śluzu, powodujące osłabienie i wychudzenie. θ Nieżyt oskrzeli.

Rzężenie śluzu w płucach. θ Nieżyt oskrzeli.

Śluz w klatce piersiowej bez kaszlu.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Działa na górną i środkową część prawego płuca. θ Gruźlica płuc.

Zajęte lewe płuco. θ Zapalenie płuc.

Ból po prawej stronie. θ Kaszel.

Niepokój i uczucie zwężenia w klatce piersiowej.

Ucisk w klatce piersiowej, jakby była nadmiernie wypełniona krwią, często z towarzyszącym kołataniem serca.

W nocy ucisk w klatce piersiowej, z gorącem, niepokojem ruchowym i pragnieniem.

Ucisk w klatce piersiowej: z nieżytem nosa; z bólem pleców.

Uczucie ucisku w klatce piersiowej towarzyszące pracy fizycznej. Por. Amm. mur.

Ucisk lub zwężenie w klatce piersiowej; > po odciągnięciu barków do tyłu. θ Gruźlica.

Ściskanie brzucha, wstępujące ku klatce piersiowej.

Osłabienie w klatce piersiowej utrudnia mówienie. θ Upławy.

Ucisk na klatkę piersiową.

Nadwrażliwość i uczucie bolesności w klatce piersiowej przy głębokim wdechu oraz przy jej dotykaniu.

Bolesność klatki piersiowej, szczególnie pod obojczykami, podczas głębokiego wdechu, a zwłaszcza przy dotyku.

Bóle w klatce piersiowej jak po pobiciu; < podczas wdechu.

Klatka piersiowa wydaje się obolała i otarta. θ Nieżyt oskrzeli.

Kłucia w klatce piersiowej: z parciem w brzuchu; z utrudnionym oddychaniem; w klatce piersiowej i bokach podczas ruchu; od głębokiego wdechu i podczas leżenia na zajętym boku; po lewej stronie przy wdechu; > od rozcierania.

Kłucie w lewej połowie klatki piersiowej, sięgające do dołka nadmostkowego, z wilgotnym kaszlem nocnym.

Wstrząsające kłucie w klatce piersiowej, wychodzące z okolicy wątroby.

Cięcie w klatce piersiowej przy wdechu.

Bóle przeszywające wychodzące z bolesnego miejsca w górnej jednej trzeciej lewej połowy klatki piersiowej, biegnące poprzecznie przez mostek do odpowiadającego mu punktu po prawej stronie klatki piersiowej, a stamtąd skręcające nieco w dół. θ Reumatyzm.

Pieczenie w klatce piersiowej.

Zgodne z uderzeniami serca tępe wstrząsy od tylnej ściany klatki piersiowej, biegnące w górę między łopatki.

Uczucie szczypania i skubania w całym podżebrzu, sięgające pod dolną powierzchnię mostka.

Gryząco-ściskający ból w brzuchu i żołądku, rozpoczynający się w klatce piersiowej.

Bóle w klatce piersiowej wywołują duszność i uczucie zwężenia ścian klatki piersiowej. θ Reumatyzm.

Przekrwienie klatki piersiowej. θ Menorrhagia.

Ropienie płuc; u koni.

Gruźlica płuc.

Ropień płuca u dzieci, szczególnie lewego płuca.

Gruźlica u osób skrofulicznych, z porannym kaszlem, ropną plwociną i przerostem łatwo krwawiącej błony śluzowej.

Zapalenie opłucnej i płuc u osób chorych na gruźlicę.

Grożący paraliż płuc w płonicy; głośne rzężenie w tchawicy, oddech gorący; dojmujący lęk w okolicy przedsercowej; bez kaszlu; rzężenie głównie podczas wydechu.

Dużo śluzu w klatce piersiowej.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Uczucie niepokoju w okolicy serca.

Uciskający ból serca.

Kłucie w sercu i jego okolicy podczas oddychania.

Szmery miechowe lub anemiczne w okolicy serca i dużych tętnic.

Słyszalne bicie serca.

Drżące pulsowanie serca; < po jedzeniu; w nocy, z dojmującym lękiem. θ Zapalenie wsierdzia.

Kołatanie serca z niepokojem przy najmniejszym wysiłku.

Kołatanie serca. θ Neurosis cordis. θ Hemoroidy. θ Drugi tydzień tyfusu plamistego. θ Reumatyzm serca.

Kołatanie serca przed napadem. θ Padaczka.

Kołatanie serca: z niepokojem i lękowym niepokojem ruchowym; w nocy albo po posiłkach; przy zasypianiu; z uczuciem zimna w nocy; uniemożliwiające sen; z bólem lewej ręki; po przebudzeniu; z ciężkim oddychaniem; po najmniejszym wysiłku; brak tchu podczas ruchu lub wchodzenia pod górę; po zahamowanych wykwitach.

Trzepotanie serca i uczucie omdlenia.

Zatrzymanie oddechu podczas chodzenia pod wiatr albo przy pochylaniu się.

Skłonność do nabierania głębokiego oddechu.

Kołatanie serca < po jedzeniu. θ Zapalenie wsierdzia.

Kołatanie serca z kaszlem w nocy. θ Nieżyt oskrzeli.

Choroba serca: u osób o konstytucji skrofulicznej; po nadużywaniu rtęci.

Wrzenie krwi, z niepokojem ruchowym i niespokojnym samopoczuciem.

Silne tętnienie naczyń krwionośnych.

Tętno pełne, przyspieszone lub drżące. θ Tyfus plamisty.

Nierówne tętno z gwałtownym kołataniem serca.

Przy każdym uderzeniu tętna szerokie kłucie, wznoszące się w mięśniach klatki piersiowej.

Samoistne zapalenie tętnic.

Tętniak, szczególnie aorty.

Zwyrodnienie tłuszczowe i zwapnienie naczyń krwionośnych.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Nie znosi ciasnej odzieży wokół klatki piersiowej.

Klatka piersiowa boleśnie wrażliwa na dotyk i podczas wdechu. θ Phthisis pulmonalis.

Uczucie bolesności i ostra wrażliwość na ucisk w niewielkim miejscu mięśni piersiowych, w górnej jednej trzeciej po lewej stronie. θ Reumatyzm.

Kłujące ukłucia w mięśniach klatki piersiowej.

Zewnętrzne gorąco i obrzmienie prawej połowy klatki piersiowej.

Po prawej stronie, między żebrami, można wyczuć pod skórą niewielki guzek podobny do chrząstki; bolesny przy dotyku, a podczas oddychania występuje w nim kłucie sięgające do łopatek; towarzyszy temu utrudnione oddychanie po prawej stronie.

Konwulsyjne ruchy klatki piersiowej.

Krzywicze zniekształcenie klatki piersiowej w okolicy żebrowo-mostkowej, z napadem astmy oskrzelowej; powiększone węzły podżuchwowe i inne gruczoły. θ Astma oskrzelowa.

Pot na klatce piersiowej.

Świąd klatki piersiowej.

SZYJA I PLECY [31]

Tętnienie tętnic szyjnych. θ Grzybica owłosionej skóry głowy.

Obrzmienie gruczołów z pobolewaniem, a przy żuciu, niekiedy także przy połykaniu, z bólami kłującymi.

Wole i obrzmienia skrofuliczne.

Kłucie szyi i twarzy.

Swędzące pieczenie szyi.

Ciepło wstępujące po karku po trzeszczeniu w potylicy.

Sztywność i zesztywnienie karku: z bólem głowy; kurczowe, sięgające szczytu głowy; rano, z nieżytem nosa; z bolesnym miesiączkowaniem.

Ból szyi przy obracaniu głowy, jakby miał się tam uwypuklić guz.

Bezbolesne obrzmienie gruczołów szyi na granicy owłosienia.

Obrzmiałe gruczoły szyjne. θ Zapalenie rogówki. θ Zapalenie oka. θ Płonica. θ Rzucawka. θ Wyprysk.

Obrzmiałe gruczoły szyi, z wykwitami na głowie.

Ogromnie powiększone gruczoły szyjne. θ Próchnica żuchwy.

Bolesne obrzmienie gruczołów szyjnych.

Stwardniałe gruczoły szyi, z bólem kłującym.

Ból palący w karku, sięgający potylicy, trwający przez cały dzień i ustępujący dopiero po zaśnięciu w nocy.

Uczucie, jakby skóra głowy od tyłu aż do karku oddzieliła się od czaszki.

Napadowy ucisk ku zewnątrz w potylicy, sięgający do pleców.

Ból reumatyczny w górnych kręgach szyjnych, ze sztywnością szyi.

Łatwo nadweręża się przy podnoszeniu ciężarów, wskutek czego szyja staje się sztywna i zesztywniała, z bólem głowy.

Szyja cienka i wychudzona. θ Wyniszczenie. θ Gastromalacia.

Obrzmienie i skrzywienie kręgów szyjnych oraz grzbietowych. θ Kaszel.

Ból ciągnący między łopatkami.

Bardzo silne kłucia w różnych częściach pleców; nagłe kłucia, szczególnie między łopatkami.

Ucisk między łopatkami i pod nimi.

Bóle przeszywające pod lewym barkiem.

Tępe wstrząsy od tylnej ściany klatki piersiowej, biegnące w górę między łopatki.

Uczucie drętwienia boku pleców, na którym leżał; po sjeście.

Skrzywienie kręgów piersiowych.

Promieniujące ku okolicy lędźwiowej: ból zaciskający w brzuchu; kłucia w lewej części brzucha; kłucia w prawym podżebrzu; kłucia w brzuchu; ból ciągnący w tylnej okolicy wątroby.

Ból w okolicy lędźwiowej: z trudem mógł wstać z siedzenia; z wodnistą, krwistą wydzieliną z pochwy; wskutek uwięzionych gazów.

Nieznośny ból pleców. θ Włókniak macicy. θ Bolesne miesiączkowanie. θ Reumatyzm. θ Postrzał. θ Zapalenie rogówki. θ Ophthalmia scrofulosa. θ Wyciek z ucha. θ Koksalgia. θ Rzucawka. θ Padaczka. θ Gorączka przepuszczająca. θ Płonica.

Reumatyzm kręgów lędźwiowych z gwałtownym bólem wiercącym, rwącym i palącym, promieniującym w dół, z potrzebą poruszania się.

Ból rozpoczynający się w okolicy lędźwiowej; kości kręgosłupa zajęte procesem chorobowym. θ Rwa kulszowa.

Słabość w okolicy lędźwiowej.

Uczucie słabości w plecach, nasilające się wskutek irytacji psychicznej.

Parcie w plecach.

Ból w okolicy krzyżowej, plecach i szyi po podniesieniu nadmiernego ciężaru albo uczucie jak po nadwerężeniu.

Gorąco wokół kości guzicznej.

Ciągnące i rwące szczypanie w kości guzicznej.

Po bolesnej sztywności kręgosłupa — wzburzenie i napływ krwi do głowy.

Bolesna sztywność pleców, bardzo utrudniająca zmianę pozycji.

Zapalenie rdzenia kręgowego.

Choroba Potta. [Uwaga. Łatwo ją wykryć, przesuwając gorącą gąbkę wzdłuż kręgosłupa; jeżeli Calc. ostr . zastosuje się wcześnie wraz z odpowiednim zaopatrzeniem mechanicznym, można zapobiec skrzywieniu.]

Boczne skrzywienie kręgosłupa. θ Wyniszczenie.

Rozszczep kręgosłupa u noworodka.

Dolegliwości kręgosłupa z gressus vaccinus.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Bóle barków z gorączką.

Ból stawowy w prawym barku. θ Reumatyzm.

Bóle przeszywające pod lewą łopatką.

Kłucia w lewym stawie barkowym.

Ból od lewego barku w dół wzdłuż ramienia i ku sercu.

Bolesne pobolewanie mięśni barków i ramion. θ Zanik mięśni.

Ropienie gruczołów pachowych.

Przetokowe owrzodzenia gruczołów pachowych.

Wewnętrzne, ciągnące i żrące bóle w prawym ramieniu, zwłaszcza poniżej stawu; może poruszać ramieniem, lecz jest to bolesne; < w nocy.

Ból uciskający w prawym ramieniu.

Słabość i pewien bezwład lewego ramienia; trudno nim poruszać lub je unosić; samo opada.

Słabość i niesprawność ramion; nagłe znużenie, jak przy porażeniu. θ Zanik mięśni.

Nocne bóle rozdzierające i ciągnące w ramionach. θ Zanik mięśni.

Przy poruszaniu ramiona są obolałe jak po stłuczeniu; podobnie przy ich chwytaniu.

Kurcz obejmujący całe jedno albo drugie ramię.

Ramię drętwieje, gdy na nim leży, czemu towarzyszą bóle.

Przed napadem uczucie, jakby coś przesuwało się w górę ramienia. θ Padaczka.

Sztywność łokci.

Kurczowy, rwący ból po zewnętrznej stronie przedramienia, biegnący od łokcia do nadgarstka, gdy tylko coś chwyci.

Przedramię pokrywa się punkcikami przypominającymi gęsią skórkę.

Ramiona zimne aż po łokcie. θ Cholera dziecięca.

Silny świąd po wewnętrznej stronie przedramienia; wskutek drapania powstają drobne pęcherzyki wypełnione płynem.

Krosty na przedramieniu.

Rano dłonie i przedramiona sprawiają wrażenie ściągniętych kurczem.

Ból stawu nadgarstkowego.

Ból prawego nadgarstka jak po skręceniu albo jakby coś zostało nadwerężone lub zwichnięte.

Ganglion wielkości fasoli na prawym nadgarstku.

Uczucie, jakby coś w stawie nadgarstkowym zostało stłuczone.

Bolesny obrzęk nadgarstka i świąd przy dotknięciu.

Ból dłoni. θ Trąd.

Kurcz dłoni w nocy, utrzymujący się do porannego wstania.

Drętwienie dłoni podczas chwytania czegokolwiek. θ Zanik mięśni.

Nerwowe drżenie rąk. θ Gorączka przepuszczająca.

Obrzęk dłoni.

Pocenie się dłoni i ich powierzchni dłoniowych.

Kończyny górne, zwłaszcza dłonie, stają się zimne i drżą. θ Dziedziczny ból głowy.

Powierzchnie dłoniowe są bolesne, z uczuciem, jakby były obrzęknięte, po obudzeniu się ze snu wieczorem.

Stawy palców znacznie obrzęknięte.

Guzki stawowe na stawach dłoni i palców.

Konwulsyjne drżenie lewego palca wskazującego.

Sztywność palca wskazującego, tak że może się nim posługiwać tylko w niewielkim stopniu.

Palce środkowe stają się odrętwiałe; są białe, zimne i pozbawione czucia, co poprzedza lekkie ciągnięcie w nich.

Paliczek środkowy lewego palca środkowego bolesny, zwłaszcza przy ucisku.

Duży, bolesny czyrak na pierwszym paliczku czwartego palca.

Od 12 lat przeszywające, świdrujące bóle lewego palca serdecznego; staw trwale powiększony; stały ból tępy w dzień i w nocy.

Niezręczność palców; odczuwane są jak martwe. θ Blednica.

Ograniczenie ruchomości palców. θ Zanik mięśni.

Palce sztywne rano.

Częste porażenie palców.

Bolesne guzki na palcach.

Obrzęk okolicy kości promieniowej i strupy na skórze, wydzielające zapach sera.

Czyraki i rozpadliny na palcach i dłoniach. θ Następstwo świerzbu wywołanego przez roztocze.

Drobne owrzodzenia na palcu wskazującym, wilgotne, swędzące i bolesne przy dotknięciu; otoczone drobnymi pęcherzykami.

(U chorych:) Pęcherzyki na palcach.

Opryszczkowa wysypka na dłoniach.

Brodawki na ramionach i dłoniach.

Drobne brodawki na dłoniach i palcach. θ Wyciek z ucha.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Zapalenie mięśni lędźwiowych większych.

Koksalgia z ciągnącymi kłuciami albo bólem rwącym bądź tnącym.

Koksalgia; skrofuliczna skaza; dziecko zaczęło utykać pozornie bez żadnej przyczyny i podczas chodzenia powłóczyło lewą stopą, nie skarżąc się na żaden ból; podczas badania zewnętrznie nie stwierdzono zmian chorobowych, jednak chora kończyna była nieco dłuższa od zdrowej; przy wciskaniu głowy kości udowej w panewkę dziecko skarżyło się na ból; podczas chodzenia palce stopy były zawsze skierowane na zewnątrz; wyleczenie nastąpiło w czasie krótszym niż miesiąc.

Rozluźnienie więzadeł wokół stawu biodrowego.

Choroba stawu biodrowego z przykurczem.

Choroba biodra ze zwichnięciem głowy kości udowej.

Ciągnięcie i przeszywanie w biodrze.

Otwarte owrzodzenie na biodrze małej dziewczynki, wydzielające odłamki kości.

Zanik prawego biodra, zahamowanie wzrostu kości udowej, z utykaniem. θ Chłopiec, 5 lat, po skurczach.

Zimno i odrętwienie stóp. θ Chłopiec, skurcze padaczkowe.

Kłucia jak igłami w pośladku.

Ćmiący, piekący ból w poprzek okolicy pośladkowej. θ Reumatyzm.

Uczucie zimna w okolicy pośladkowej. θ Reumatyzm.

Swędząca wysypka pęcherzykowa na całym ciele, zwłaszcza na biodrach.

Uczucie, jakby prawe biodro i udo były kruche, a zarazem krótkie i małe.

Kłucie w udzie przy stąpaniu.

Znużenie i uczucie sztywności przednich mięśni uda rano, przy rozpoczęciu chodzenia.

Bolesne znużenie kończyn dolnych, zwłaszcza ud i stóp.

Martwe, „uśpione” odczucie w mięśniach ud.

Zimno ud. θ Kolka.

Obrzęknięte gruczoły na udach.

Krwawiące czyraki na udzie zamiast astmy podczas nowiu.

Stare owrzodzenie na udzie zaczyna wydzielać zapach zgniłych jaj.

Żylaki na udach.

Otwory przetokowe w udzie.

Wychudzenie ud i porażenie mięśni prostowników.

Świąd ud.

Słabość i drżenie nóg, zwłaszcza powyżej i poniżej kolan, po stosunku płciowym.

Bóle kulszowe wywołane pracą w wodzie.

Ból promieniuje w dół do kończyn i utrzymuje je w ciągłym niepokoju. θ Rwa kulszowa.

Kłucie i rwanie w kolanie.

Rwanie i piekące kłucie w kolanie.

Skrzypienie w prawym kolanie podczas chodzenia, zmuszające ją do zatrzymania się.

Chrząstka objęta stanem zapalnym, głównie w okolicy kolana.

Czerwony, palący obrzęk kolana, pojawiający się w ciągu nocy.

Oba kolana gorące, blade, obrzęknięte, bardzo wrażliwe na dotyk; < w nocy. θ Dna moczanowa. θ Gonagra.

Kolano obrzęknięte, gorące i czerwone; podczas ruchu ból promieniuje do kości krzyżowej i palców stopy; ropień wydziela żółtawą, kremową substancję; miesiączka nie występuje od początku dolegliwości kolana (osiem lat). θ Przewlekłe zapalenie stawów u kobiety, æt. 43.

Obrzęk kolan.

Ból ciągnący lub kłujący w kolanie podczas siedzenia albo chodzenia.

Słabość kolana jak po skręceniu; kolano ugina się pod nim i przed rozpoczęciem chodzenia musi je wyprostować.

Słabość kolan. θ Upławy.

Utykanie wskutek dolegliwości lewego kolana. θ Reumatyzm.

Owrzodzenia przypominające wrzody na prawym kolanie; rano przy ucisku wydzielają ropę.

Gąbczasty obrzęk stawu kolanowego.

Czerwone smugi na kości piszczelowej, utworzone przez wyniosłości pokrzywkowe, z silnym świądem i pieczeniem po pocieraniu.

Golenie owrzodziałe i obrzmiałe, z zajęciem kości.

Odsłonięte miejsca na goleniach, które długo się sączą.

Ból łydki podczas chodzenia i stąpania albo przy dotyku i zginaniu stopy.

Wieczorem podczas siedzenia nogi „zasypiają”.

Lewa łydka obrzęknięta, z wyczuwalnymi w głębi guzkami; silny ból stopy. θ Kurcze nóg. θ Zanik mięśni.

Twarde, głęboko położone guzki w łydkach, z bólem.

Szarpnięcia i kłucia w nodze oraz powyżej stawu skokowego.

Ból ściągający w nogach podczas uciskowych kurczów żołądka.

Wilgotna plama na nodze.

Silny świąd podudzia i stopy.

Świąd poniżej obu łydek.

Świąd kończyny dolnej i stawu skokowego.

Bóle ścięgna Achillesa.

Kurczowy skurcz ścięgna Achillesa z gwałtownym bólem.

Nietypowe znużenie kończyn dolnych w południe, zwłaszcza w kostkach.

Stopy i nogi obrzęknięte aż po kolana. θ Zapalenie płuc.

Małe, głębokie, bezbolesne owrzodzenie na prawej kostce bocznej.

Znużenie stóp tak wielkie, jakby nie mogły utrzymać ciężaru ciała, a kolana miały się ugiąć.

Brak czucia w stopach wieczorem.

Pocenie się stóp pod wieczór.

Zimne, wilgotne stopy. θ Kaszel. θ Hydrocephalus traumaticus. θ Nerwoból twarzy. θ Hemoroidy. θ Zapalenie macicy. θ Przemieszczenie macicy. θ Guz sromu. θ Phthisis pulmonalis. θ Reumatyzm.

Uczucie w stopach i nogach, jakby miała na sobie zimne, wilgotne pończochy. θ Herpes circinatu.

Lepki zimny pot na nogach.

Pot stóp powoduje ich bolesność.

Zimno i odrętwienie stóp, zwłaszcza nocą w łóżku.

Uczucie ciężkości stóp z wielką drażliwością.

Kurcze stóp i nóg. θ Zanik mięśni.

Obrzęk stóp po nadużywaniu chininy.

Wysypka na stopach, swędząca, z gwałtownym gryzieniem zmuszającym do drapania; krwawi po rozdrapaniu i przechodzi w wysypkę przypominającą pokrzywkę.

Drobne krosty na stopie, wydzielające dużo ropy.

Martwica kości stępu.

(U chorych:) Pęcherze na stopach, które przechodzą w cuchnące owrzodzenia.

Pieczenie podeszew. θ Przemieszczenie macicy.

Pieczenie podeszew stóp w nocy.

Obrzęk podeszew stóp.

Cuchnący pot stóp, powodujący nadżarcie podeszew. θ Hemoroidy.

Rozprzestrzeniające się pęcherze na podeszwach stóp.

Owrzodziałe haluksy i zrogowaciałe miejsca na podeszwach.

Paluch bardzo wrażliwy podczas chodzenia; przy zginaniu odczuwany jako zdrętwiały; < w nocy.

Nagniotki, bolesne, z bólem palącym.

Lodowate zimno nóg. θ Migrena. θ Kołatanie serca.

Zimno nóg z nocnymi potami.

Kurcz w dole podkolanowym; w łydkach; podeszwach stóp; palcach stóp; zwłaszcza przy wyprostowaniu nogi i wciąganiu butów.

Przygnębienie z uczuciem ciężkości nóg.

Uczucie ciężkości i sztywność nóg. θ Zanik mięśni.

Nogi drętwieją podczas siedzenia.

Dziecko bardzo późno uczy się chodzić albo dzieci zdają się zapominać, jak się chodzi.

Czerwone plamy na nogach.

Poszerzone żyły na nogach są bolesne.

Białawy obrzęk podudzia i stopy z uczuciem zimna.

Nogi jak patyki. θ Wyniszczenie.

Phlegmasia alba dolens.

Haluksy po odmrożeniu.

KOŃCZYNY — OBJAWY OGÓLNE [34]

Rozdzieranie w kończynach.

Ból jak po pobiciu w ramionach i środkowej części ud, podczas wchodzenia po schodach.

Uczucie ciężkości i bolesnego obciążenia kończyn oraz znaczne zmęczenie podczas chodzenia.

Znaczne osłabienie i znużenie wszystkich kończyn, zwłaszcza stóp, utrzymujące się do chwili położenia się do łóżka.

Bóle przeszywające we wszystkich kończynach, zarówno górnych, jak i dolnych; zaczął sobie wyobrażać, że dostanie gorączki reumatycznej; stawy palców znacznie obrzękły.

Pieczenie dłoni i rozdzieranie w nogach, naprzemiennie w stawie kolanowym i biodrowym.

Ramiona i uda wydają się niesprawne ruchowo i obolałe jak po stłuczeniu.

Kurcze rąk i nóg.

Spocone dłonie i stopy. θ Migrena.

Kończyny drętwieją.

Napadowe drżenie kończyn górnych i dolnych. θ Pląsawica.

Uczucie kurczu w pojedynczych częściach ciała oraz skurcze, zwłaszcza palców rąk i nóg.

Dłonie i stopy sztywne, kurczowo zgięte do wewnątrz.

Skurcz, a następnie sztywność zginaczy prawej kończyny górnej; palce, dłoń, ramię i noga po prawej stronie zimne i wilgotne. θ Padaczka.

Bóle stawów barkowych, kolanowych i stawów stóp, z obrzękiem lub bez niego.

Trzaskanie w kolanie i barku.

Porażenny ból jak po stłuczeniu w kościach długich i stawach kończyn, a także w okolicy krzyżowej, przy ruchu; nawet podczas siedzenia lub stania plecy bolą jak po pobiciu, a mięśnie nóg są bolesne przy dotyku.

Zimne dłonie i stopy. θ Bolesne miesiączkowanie. θ Błędnica.

Zimne dłonie i ciepłe stopy.

Zimno kończyn. θ Choroba Addisona.

Na powierzchni zginaczy przedramienia i uda małe, ulegające owrzodzeniu krosty.

Zapalenie błony maziowej. θ Skrofuloza.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: oszałamiający ból głowy; pot >.

Leżenie: trzeszczenie w tylnej części głowy >; stała skłonność do leżenia, w błędnicy; na zajętym boku — kłucia; > pulsujący ból głowy; zimno głowy <; nie może leżeć, w zapaleniu płuc; leżenie na boku <, w gruźlicy; na plecach >; przyjmuje pozycję na brzuchu; ból żołądka >.

Swobodne zwieszanie i kołysanie nóg: padaczka <.

Siedzenie: powoduje ból pleców i ból głowy, w błędnicy; ciągnący lub kłujący ból kolana; nogi drętwieją.

Wstawanie z miejsca: reumatyzm <; jest trudne po dłuższym siedzeniu.

Zginanie: uczucie drętwienia.

Schylanie się: wywołuje uczucie dezorientacji; zatrzymanie oddechu; ból głowy <.

Uniesienie: przy utrzymywaniu kończyn w górze owrzodzenia >.

Wyciąganie: skłonność do przeciągania się rano; wyciąganie kończyn przed napadami padaczkowymi; wyciąganie kończyny konia, przy wyrośli kostnej.

Prostowanie: reumatyzm <.

Najmniejszy wysiłek fizyczny: niespokojne kołatanie serca.

Najmniejsze nadwerężenie: pocenie się, nawet na świeżym powietrzu.

Żucie lub przełykanie: trzaskanie w uszach.

Naprężanie się lub podnoszenie nadmiernego ciężaru: sztywność karku; ból pleców; ból głowy; ból gardła; reumatyzm; przemieszczenie macicy.

Ruch: ból kolana przy ruchu; ból głowy; ból prawego skrzydełka nosa; ból żołądka <.

Poruszanie się: kłucia; brak tchu; ból głowy <; objawy ze strony klatki piersiowej i serca; ból żołądka >.

Rozpoczęcie chodzenia: znużenie i uczucie sztywności w przednich mięśniach uda.

Chodzenie: kaszel <; pod wiatr — brak tchu; napięcie lub kłucia w stawie biodrowym; ciągnący lub kłujący ból kolana; ból łydki; skrzypienie w prawym kolanie; paluch bardzo wrażliwy; znaczne zmęczenie, w błędnicy i gruźlicy; dzieci nie wykazują chęci do chodzenia albo łatwo się potykają i upadają; pot na głowie; ucisk w okolicy wątroby; mimowolne oddawanie moczu.

Stąpanie: ból łydki; ból <, w reumatyzmie.

Gra na fortepianie: kaszel.

Wchodzenie pod górę lub po schodach: zawroty głowy; ból szczytu głowy; brak tchu; kołatanie serca; ból jak po pobiciu w ramieniu i środkowej części uda; zawroty głowy i całkowite wyczerpanie.

Obracanie się: w łóżku — ból szyi; uczucie, jakby w plecach „strzyknęło”; obracanie się z pleców na boki <, w gruźlicy.

Odciąganie barków do tyłu: uciskowe utrudnienie oddychania >.

Przemęczone konie odmawiają jedzenia.

UKŁAD NERWOWY [36]

Tak zwana drażliwość nerwowa i pobudzenie nerwowe. θ Migrena. θ Zanik mięśni.

Eretyzm nerwowy. θ Opryszczka.

Poczucie posiadania siły przy braku siły woli.

Swoisty lęk przed cieniami rzucanymi przez światło świecy; u dziecka.

Niespokojny ruchowo i drażliwy.

Niepokój aż do omdlenia.

Gwałtowne wzdrygnięcie całego ciała, z szarpnięciami i szumem w uszach.

Subsultus tendinum.

Rodzaj rozkosznego drżenia ze smutkiem.

Napady jakby lęku, wstępującego od stóp przez całe ciało; drżenie; zgrzytanie zębami, zaciskanie pięści, jakby w szaleńczej złości; chce się zabić, lecz zachowuje świadomość; następnie dreszcze przebiegające po plecach.

Niespokojne drżenie z sennością.

Niepokój i drżenie ze strachu, z wewnętrznym uczuciem zimna.

Drżenie kończyn i ciągłe osłabienie.

Histeryczne napady śmiechu.

Skurcze histeryczne.

Drgania mięśni; drgawki kloniczne i napady padaczkowe. θ Choroba Addisona.

Gwałtownie się miota, tarza się po ziemi, próbuje chwytać ubranie stojących obok osób, wkłada je sobie do ust, gryzie i wypluwa, wydaje głośne odgłosy przypominające szczekanie, a przez cały czas ma otwarte oczy o tępym spojrzeniu.

Pląsawica: niekiedy tylko jednostronna; ruchy mimowolne; niekiedy upadanie; gwałtowne ruchy dłoni i stóp; wskutek przestrachu, onanizmu lub robaków; podczas wyrzynania się zębów stałych.

Dreszcz z zaczerwienieniem twarzy; chory nieruchomo patrzy przed siebie, palce wykonują kurczowe szarpnięcia, podczas gdy obie kończyny górne leżą wyprostowane na całą długość; następnie dziki śmiech z nieruchomym, wpatrzonym spojrzeniem oraz twardym, silnie uderzającym tętnem.

Drgawki u małego chłopca, z kredowatymi stolcami i rozdętym brzuchem. θ Krup.

Skurcze. θ Krztusiec. θ Ząbkowanie.

Skurcze toniczne u osób skrofulicznych.

Częste, ciężkie skurcze, zwłaszcza wieczorem i w nocy, z zimnem ud.

Padaczka: przed napadem uczucie, jakby coś przebiegało w ramionach albo od dołka podsercowego w dół, przez brzuch, aż do stóp; nagłe napady zawrotów głowy; utrata świadomości bez drgawek; skurcze gardła, po których następuje potrzeba przełykania. Przyczyny: rozdrażnienie; przestrach; onanizm; przewlekła gorączka przerywana; zahamowanie przewlekłej wysypki. Gorzej w nocy, podczas przesileń i pełni księżyca; z pohukiwaniem i krzykami.

Napad padaczkowy; stojąc przy pracy, chory nagle upadł bokiem na ziemię i stracił świadomość, a po jej odzyskaniu stwierdził, że leży z wyciągniętymi ramionami; potem wystąpiło gorąco i pewna ilość potu.

Padaczka trwająca trzy lata; osiem lub dziesięć napadów dziennie; < od godz. 4 rano do 4 po południu.

Łatwo męczy się przy wysiłku fizycznym. θ Przemieszczenie macicy.

Osłabienie nerwowe. θ Bolesne miesiączkowanie.

Przedłużająca się rekonwalescencja. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Osłabienie mięśni, niepokój i znużenie. θ Choroba Addisona.

Porażenie mięśni zależnych od woli. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Wyczerpanie rano. θ Phthisis pulmonalis.

Znaczne osłabienie. θ Przewlekła biegunka. θ Nieżyt oskrzeli.

Po wejściu po schodach zawroty głowy i całkowite wyczerpanie. θ Przemieszczenie macicy.

Osłabiony, bez życia. θ Kaszel.

Ogólne złe samopoczucie. θ Upławy.

Łatwo dochodzi do nawrotów; rekonwalescencja nie postępuje.

Niechęć do wszelkiego rodzaju pracy.

Czuje się bardzo zmęczony. θ Gruźlica.

Przez cały dzień bardzo znużony i senny.

Tak wielkie znużenie, że nie jest w stanie chodzić.

Znaczna utrata sił podczas chodzenia, zwłaszcza w kończynach, z wyczerpującym potem.

Nie była w stanie wejść po schodach i bardzo się tym wyczerpała.

Znaczne wyczerpanie po przebudzeniu się rano z głębokiego snu, tak że zdezorientowanie i senność utrzymują się nawet po wstaniu z łóżka.

Dziecko ospałe, żółtawe i blade; popłakuje; stolec skąpy.

Osłabienie kończyn; ogólne poczucie słabości po każdym spacerze, takie jak po gorączce; dochodzi nawet do napadów omdlewania z dreszczem, niewyraźnego widzenia i nudności.

Znaczne osłabienie: z chorobliwą cerą; z ogromnym apetytem; z zawrotami głowy i skłonnością do upadania.

Bardzo znaczne osłabienie i wycieńczenie: po krótkim spacerze; od mówienia.

Przez kilka dni po stosunku bardzo osłabiony i chory.

Znaczne wyczerpanie: z katarem z obfitą wodnistą wydzieliną; z nudnościami i wymiotami przyjętą treścią pokarmową.

Brak sił, zwłaszcza rano; wskutek utraty płynów ustrojowych.

Omdlenie: po utracie wzroku, z uczuciem zimna; po oddaniu stolca; w chorobie Addisona.

Napady omdlenia na ulicy; rozpoczynają się uczuciem, jakby coś wznosiło się z żołądka do głowy; chory czuje, jakby miał umrzeć; potem następuje dezorientacja. θ Guz oka.

Uczucie nadchodzącego omdlenia z bólem głowy.

Po wieczornym wyjściu z domu ziewanie i omdlenie.

Napady przypominające omdlenie po pisaniu i myśleniu, przy kładzeniu się lub wstawaniu.

Wielkie pragnienie poddania się mesmeryzacji.

Sparaliżowany we wszystkich kończynach; nawet skóra głowy wydaje się wiotka.

Znaczna ciężkość całego ciała.

Paraliż: kończyn górnych; palców; nóg; po onanizmie lub nadużyciach seksualnych.

Porażenie mięśni zależnych od woli. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Ataksja lokomotoryczna; po narażeniu na wilgoć i zimno; po nadużyciach seksualnych.

Nerwiak samoistny.

SEN [37]

Znaczna senność w ciągu dnia. θ Przewlekła biegunka. θ Neurosis cordis.

Po sjeście znaczne otępienie w głowie.

Nużąca senność odczuwana wieczorem we wszystkich kończynach, z dreszczowością.

Znaczna skłonność do snu po kolacji.

Senność i ciągłe ziewanie.

Ziewanie: z kurczami żołądka; ze zmęczeniem; z uczuciem zimna w całym ciele.

Późne zasypianie wieczorem.

Bezsenność: wskutek wielu myśli tłoczących się w umyśle; wskutek ciągłego powracania umysłu do tej samej myśli; wskutek urażenia z powodu błahostek; do godz. 2 lub 3 rano.

Niespokojne, bezsenne noce. θ Migrena. θ Dna stawu kolanowego.

Lekka drzemka albo zupełna bezsenność wskutek nadmiernej aktywności umysłu. θ Początek tyfusu plamistego. θ Przewlekły ból głowy.

Ta sama nieprzyjemna myśl zawsze budzi chorych, ilekroć zapadają w lekką drzemkę.

Straszliwe wyobrażenia w łóżku, nocą, przed zaśnięciem.

Przy zamykaniu oczu straszliwe widziadła. θ Tyfus plamisty. θ Połóg.

Majaczy przez sen. θ Zapalenie rogówki.

Przed zaśnięciem: obfite pocenie się twarzy; ucisk w żołądku; piekący świąd jak po pokrzywie.

Bardzo wrażliwy na hałas podczas zasypiania.

Wzdrygnięcia podczas snu albo tuż przy zasypianiu.

Dziecko żuje i przełyka przez sen.

Gorąco i nudności z bardzo niespokojnym snem.

Koszmary senne; kurcze łydek; silne kołatanie serca i gwałtowne pulsowanie krwi w nocy.

Podczas snu: krótki, niemal łkający oddech; kaszel nocny; kołatanie serca.

W nocy majaczy i błąka się.

Przez całą noc miota się w łóżku. θ Grzybica.

Przez całą noc bezustannie się miota, chrapiąc i jęcząc.

Niespokojny w nocy, z suchym gorącem. θ Nieżyt nosa.

Niespokojny w nocy, z potem na głowie. θ Ząbkowanie.

Nieprzyjemne drgania prącia w łóżku.

Widoczne szarpnięcia lewego palucha w łóżku.

Zimne stopy nocą w łóżku.

Nocne poty; także po godz. 3 rano; lepki pot, tylko na nogach.

Często musi wstawać w nocy dwa lub trzy razy, aby osuszyć głowę ręcznikiem. θ Rozmiękanie mózgu.

Silny świąd różnych części ciała w łóżku.

Budzi się we wczesnej części nocy.

Nie może spać po godz. 3 nad ranem.

Częste budzenie się w nocy.

Po przebudzeniu: trudno ją dobudzić; ból głowy z zawrotami; uczucie ciężkości głowy; tępy ból czoła; początkowo tępy, następnie uciskający ból skroni; migotanie przed oczami, podobne do iskier ognia; powieki sklejają się; smak w ustach jak atrament; suchość języka; ciągnięcie i cięcie w brzuchu; o północy kaszel z nudnościami; bolesna sztywność kręgosłupa; bolesność stawów palców, jakby były obrzęknięte.

Po wstaniu z łóżka ogłuszający, uciskający ból głowy.

Drzemie nawet po wstaniu na nogi. θ Phthisis pulmonalis.

Skłonność do przeciągania się rano.

Niepokój wskutek snów i gorąca.

Silne wzburzenie krwi w nocy, z licznymi snami.

Przerażające sny przez całą noc, a w końcu zmysłowy sen z polucją.

Rozkoszne sny.

Trwożne i przerażające sny, od których po przebudzeniu nie mógł się uwolnić.

Obawia się fantastycznych snów podczas snu.

Okropne, przerażające sny o chorobie, śmierci i zwłokach.

CZAS [38]

Noc: przekrwienie głowy; wymioty niewielką ilością wody; ból brzucha; suchy kaszel; kurcz rąk; oba kolana gorące, blade, obrzęknięte, bardzo wrażliwe na dotyk; zimno i martwota stóp; palenie podeszew; paluch bardzo wrażliwy podczas chodzenia; okropne fantazje; koszmar nocny; kurcz łydek; silne kołatanie serca i gwałtowne wzburzenie krwi; bezładne błądzenie; rzuca się w łóżku; niespokojny; budzi się wcześnie w nocy; silne wzburzenie krwi; przerażające sny; wewnętrzne gorąco, zwłaszcza stóp i rąk; skóra gorąca; suchość nosa; zatkanie nosa; ból zęba.

Północ: przed północą nocne poty.

Od godz. 2 do 3 w nocy: bezsenność; dreszcz rozpoczynający się w dołku żołądkowym.

O godz. 3 w nocy: często nocne poty; potem nie może spać; ból głowy trwający do popołudnia.

Rano: kaszel z żółtawym odkrztuszaniem; wilgotny kaszel; szarawa, ropna plwocina; nieżyt nosa ze sztywnością i zesztywnieniem karku; uczucie skurczu rąk; sztywność palców; niepokój i uczucie sztywności przednich mięśni przy rozpoczynaniu chodzenia; owrzodzenia podobne do wrzodów na prawym kolanie, z których przy ucisku wypływa ropa; wyczerpanie; skłonność do przeciągania się; suchy język bez pragnienia; zimno głowy; światłowstręt <; krwawienie z nosa; nudności; ból brzucha; szorstkość krtani; znużenie.

Nad ranem: w łóżku świąd gorszy.

O godz. 11 przed południem: gorączka bez dreszczu.

Przed południem: dreszcz z drżeniem; ból głowy <; gorączka.

W południe: niezwykły niepokój w kończynach dolnych, zwłaszcza w kostkach.

O godz. 4 rano: stolec.

Od godz. 4 rano do 4 po południu: padaczka gorsza.

W ciągu dnia: odkrztuszanie; drżące pulsowanie serca, < po jedzeniu; ból palący od karku ku potylicy; bardzo znużony i senny; ból głowy; oczy pełne lepkiej wydzieliny.

Po południu: kaszel; ból w okolicy serca.

O godz. 5 po południu: napady krzyku.

Od godz. 6 do 7 wieczorem: gorączka bez dreszczu.

Wieczorem: świąd skóry owłosionej głowy <; pot na szyi i głowie; światłowstręt <; ból oczu <; kurcze przewodu jelitowego; kaszel <; ból stawów palców; nieczułość stóp; potliwość stóp; dreszcz z drżeniem; gorączka przez dziesięć dni; najpierw gorąco twarzy, potem dreszcz; wieczorem i w nocy skóra gorąca; kłucie w szczycie głowy; biegunka.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Nie znosi słońca; podczas chodzenia w słońcu zawroty głowy; ból głowy <.

Skłonność do odkrywania się podczas gorąca. Por. Sulphur.

Wdychanie świeżego powietrza przynosiło ulgę i wzmacniało.

Niechęć do przebywania na świeżym powietrzu; najmniejszy powiew zimnego powietrza przenika na wskroś.

Wielka wrażliwość na wilgotne, zimne powietrze.

Chodzenie na świeżym powietrzu: zawroty głowy; uciskowy ból głowy; uczucie ucisku w klatce piersiowej; kurczowe bóle ramion; ból rzepki; ból uciskający lewej kości piszczelowej; drżenie całego ciała; łzawienie; głuchota <.

Ciepło: ból głowy >; ból zęba >; świąd skóry owłosionej głowy >; ból brzucha >.

Po wejściu ze świeżego powietrza do pokoju: wielka drażliwość; pulsujący ból głowy <; rozpierający ucisk w czole gorszy.

W przeciągu: ból głowy <.

Ból nasila najmniejsza zmiana, np. podmuch powietrza, zimnego lub ciepłego; zimno głowy <.

Przeziębienie: ból głowy <.

Dolegliwości wskutek przeciągu, mycia się lub pracy w wodzie oraz lęk przed wodą i kąpielą.

Zanurzenie w zimnej wodzie: > napad cięcia w brzuchu.

Przemoknięcie: ból głowy <.

Wilgotne, zimne powietrze: obrzmienie kości czaszki <; astenopia gorsza.

Zimne okłady: ból głowy <.

Mycie się: przeszywające ukłucia w szczycie głowy <.

Po zmoczeniu stóp: ból moczowodów; obrzmienie gruczołu podżuchwowego.

Zimno: ból zęba >; zęby bardzo wrażliwe.

Sucha pogoda: owrzodzenia.

Wilgotna pogoda: przeszywające ukłucia w szczycie głowy <.

GORĄCZKA [40]

Zimno: twarzy, rąk i stóp; ciała, z zimnym potem; oraz niewyraźne widzenie z napadem omdlewania.

Odczuwa pewien rodzaj wewnętrznego zimna.

Lodowate zimno wewnątrz i na powierzchni głowy.

Dreszczowość: z zawrotami i bólem głowy; z bólem głowy po przeziębieniu; z przeszywającymi ukłuciami przechodzącymi przez głowę; z bladą, chorobliwą cerą; z chwytającym bólem w podżebrzu; z pragnieniem po poruszaniu stopami; z różopodobnym zapaleniem podudzia; przy wstawaniu rano; przeważnie wieczorem; oraz zimno pełzające po ciele, chociaż kończyny wydają się ciepłe.

Dreszcz rozpoczyna się w dołku sercowym, z kurczami albo dręczącym uczuciem zimnego ciężaru, które narasta wraz z dreszczem i ustępuje razem z nim.

Drżenie całego ciała z nagłym bólem kości ciemieniowej, jakby została siłą złamana.

Gorączka bez dreszczu o godz. 11 przed południem oraz od godz. 6 do 7 wieczorem.

Dreszcze rozpoczynające się o godz. 2 po południu w dołku żołądkowym.

Dreszcz jednego dnia o godz. 11 przed południem, następnego o godz. 4 po południu.

Dreszcz z drżeniem, przeważnie wieczorem, niekiedy jednak przed południem.

Napady występowały co drugi dzień o godz. 11 przed południem; dreszcze rozpoczynały się w stopach i rozszerzały ku głowie. θ Gorączka przerywana.

Dreszcz i ból głowy; senne znużenie wszystkich kończyn.

Pragnienie podczas dreszczu. θ Gorączka przerywana.

Przed dreszczem: ciągnięcie we wszystkich stawach oraz wielkie uczucie ciężkości głowy i ciała.

Suche gorąco z niepokojem i sennością.

Częsty napad nagłego gorąca całego ciała, jakby oblano ją gorącą wodą, z rozpaczą o własne życie.

Gorąco z pragnieniem lub bez niego, po którym następują dreszczowość i zimne ręce.

Zewnętrzne gorąco z wewnętrzną dreszczowością, wieczorem w łóżku.

Wewnętrzna dreszczowość występująca naprzemiennie z uderzeniami gorąca. θ Nieżyt nosa.

Napad gorączki przed południem; dreszcz i gorąco występują naprzemiennie.

Gorączka hektyczna: z naprzemiennymi dreszczami i gorącem; częste napady uderzeń gorąca z udręką i kołataniem serca albo stałe wstrząsające dreszcze wieczorem, z czerwonymi policzkami; skóra sucha, zwiędła; łatwo się poci; wielkie osłabienie; po długotrwałej lub obfitej laktacji, utracie płynów, w gruźlicy itd., itd.

Gorączka poranna.

Uderzenia gorąca i drżenie.

Gorąco i wrzenie krwi ku głowie.

Częste uderzenia gorąca z lękiem i kołataniem serca.

Gorączka wieczorna przez trzy dni, najpierw gorąco twarzy, potem dreszcz.

Gorączka wieczorna z palącym gorącem w brzuchu i pragnieniem wody przez całą noc. θ Przewlekła biegunka.

Gorączka wieczorem, z twardym, szybkim tętnem.

Nocne wewnętrzne gorąco, zwłaszcza stóp i rąk; rano suchy język bez pragnienia; zewnętrzne gorąco głowy.

Skóra gorąca, zwłaszcza wieczorami i nocami, gdy pokrywa ją pot, który grozi coraz większym wyczerpaniem dziecka.

Znaczna gorączka z pragnieniem i gorącą, suchą skórą, po przemoknięciu.

Niewielka gorączka. θ Gonagra. θ Dna moczanowa.

Gorąco ze skłonnością do odkrywania się.

Skóra gorąca, następnie zimny, lepki pot. θ Cholera infantum.

Gorący pot. θ Gorączka przerywana.

Pot na całym ciele z silnym kurczem żołądka.

Obfity pot przy umiarkowanym ruchu.

Pocenie się wskutek najmniejszego wysiłku, nawet na świeżym, zimnym powietrzu.

Łatwo się poci. θ Gruźlica. θ Robaczyca.

Łatwo się poci. θ W przerwach między napadami padaczki. θ Reumatyzm. θ Astma oskrzelowa.

Łatwo poci się przy wysiłku podczas głoszenia kazań. θ Nieżyt oskrzeli.

Gorąco i pot po napadzie padaczkowym.

Pot: dłoni; stóp; najobfitszy na głowie i klatce piersiowej; z niespokojnym snem; podczas pierwszego snu.

Pot poranny.

Pot nocny: zwłaszcza na głowie, szyi i klatce piersiowej; przed północą, przy zimnych kończynach.

Lepki nocny pot wyłącznie na nogach.

Zimny pot i zimno ciała.

Zimny, lepki pot na stopach.

Ciało stale skąpane w pocie, zwłaszcza głowa, podczas gdy stopy są bardzo zimne. θ Kołatanie serca.

Poty częściowe: głowa, skóra owłosiona mokra i zimna, moczy poduszkę na dużej powierzchni; męskie narządy płciowe; kark; klatka piersiowa ; pachy; ręce ; kolana (cholera infantum); stopy.

Dolegliwości po zahamowaniu potu.

Gorączka przerywana po nadużywaniu chininy; postacie przewlekłe ze skrofulozą; dreszcz rozpoczyna się w żołądku, z dręczącym uczuciem ciężaru, które narasta wraz z dreszczem i ustępuje razem z nim; u ludzi dużo pracujących w zimnej wodzie; konstytucje charłacze; zahamowane wysypki; pragnienie jaj.

Napady gorączki przerywanej z objawami skurczowymi.

Trzeciaczkowa gorączka wieczorna; najpierw gorąco twarzy, potem dreszczowość.

Dur brzuszny, podczas zaostrzenia poprzedzającego wysypkę (14. dzień): kołatanie serca, drżące tętno, lęk, czerwona twarz, majaczenie, szarpnięcia; krótki, urywany kaszel; nadmierna biegunka.

Następstwa gorączki gnilnej; u koni.

Przydatny w rekonwalescencji po żółtej febrze.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Nawracające w odstępach: pobolewanie w gardle.

Każdego ranka: ból mózgu; gwałtowny ból głowy.

Napady oddzielone kilkumiesięcznymi przerwami. θ Padaczka.

Trwające od 3 dni do 6 miesięcy. θ Dziedziczny ból głowy.

Gorzej w okresie nowiu. θ Gangrena oris.

Gorzej podczas przesilenia. θ Padaczka.

(U chorych:) Gorzej około nowiu. θ Crusta lactea.

Gorzej podczas pełni księżyca. θ Padaczka.

Niektóre objawy < co drugi dzień.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Lewa strona: wiercenie w skroni; hemikrania; kłucie z boku głowy; obrzmienie przed uchem; ból skroni; drobna brodawka na policzku; uczucie jakby guza z boku gardła; ból boku; ból pachwiny; zajęcie płuca, przeszywające ukłucia podczas wdechu, sięgające do dołka szyjnego; ropień; ból przeszywający od bolesnego miejsca w klatce piersiowej ku prawej stronie; ból ramienia z kołataniem serca; bolesność mięśni piersiowych; ból przeszywający od barku w dół wzdłuż ramienia i ku sercu; osłabienie ramienia i pewien rodzaj paraliżu; przeszywający ból barku; konwulsyjne drżenie palca wskazującego; bolesny środkowy paliczek palca środkowego; przenikliwe, strzelające bóle palca serdecznego; wleczenie stopy podczas chodzenia; kulawizna wskutek dolegliwości kolana.

Prawa strona: ból wokół oka; ciągnięcie w mięśniu skroniowym; obrzmienie ucha i twarzy; łaskotanie w trąbce Eustachiusza; zapalenie ślinianki przyusznej; tłuszczak nad ślinianką przyuszną; bolesność skrzydełka nosa; ból w okolicy jajnika; ból boku; zewnętrzne gorąco i obrzmienie; między żebrami mały guz z utrudnionym oddychaniem; ból barku o charakterze zapalenia stawu; wewnętrzne, ciągnące i żrące bóle ramienia; ból uciskający ramienia; ból nadgarstka jak po skręceniu; ganglion wielkości fasoli w nadgarstku; zanik biodra; uczucie, jakby biodro było kruche, a także krótkie i małe; trzeszczenie w kolanie podczas chodzenia; owrzodzenia podobne do wrzodów na kolanie; małe, głębokie, bezbolesne owrzodzenie na kostce bocznej; palce, ręka, ramię i noga zimne i wilgotne; krwawe czyraki na kolanie.

Od lewej ku prawej: przeszywający ból skroni; ból przeszywający w boku.

Najpierw po prawej, potem po lewej: ból ucha; strzelający ból boku.

Od wewnątrz na zewnątrz: tnące pchnięcia w szczycie głowy; przeszywające ukłucia w uszach i oczach.

ODCZUCIA [43]

Jakby przed głową znajdowała się deska ; jakby wszystko wirowało wokół niej ; jakby miał upaść nieprzytomny ; jakby mózg był ściskany ; jakby po jednej stronie głowy leżał kawałek lodu ; jakby prawe biodro i udo były kruche ; jakby skóra głowy oddzieliła się od czaszki, od tyłu głowy aż do karku ; jakby miała wcisnąć sobie oczy ; jakby oko poruszało się mimowolnie ; jakby pod powieką znajdowało się ziarnko piasku ; jakby wyrywano korzenie zębów ; uczucie guza w gardle ; jakby w gardle znajdował się czop poruszający się w górę i w dół ; jakby w żołądku znajdował się ciężar lub kamień ; jakby poniżej podżebrzy był ciasno zasznurowany ; uczucie pełzania robaków w brzuchu ; jakby odbytnica została rozdarta ; jakby podczas kaszlu coś odrywało się w krtani ; uczucie pyłu w gardle i płucach ; ból w okolicy krzyżowej, plecach i szyi po dźwignięciu zbyt dużego ciężaru, jakby te okolice były nadwerężone i obrzęknięte ; jakby prawe biodro i udo były kruche, a także krótkie i małe ; jakby kończyny dolne zdrętwiały ; jakby miała na sobie zimne, wilgotne pończochy.

Ból tnący : w klatce piersiowej przy wdechu ; w czole ; na szczycie głowy i w potylicy ; w oczach i powiekach ; w brzuchu ; w nadbrzuszu ; w górnej części brzucha ; w okrężnicy.

Przeszywający : od bolesnego miejsca w lewej połowie klatki piersiowej ; nocą w ramionach.

Kłucie : w głowie, wychodzące z oczu ; w dziąsłach ; ból głowy od kaszlu ; w oczach ; w zębach ; w gardle ; w okolicy wątroby ; od lewej połowy klatki piersiowej do podżebrza ; w odbytnicy ; przy odbycie i w mosznie ; na wskroś przez cewkę moczową kobiety ; od lewej połowy klatki piersiowej do dołka nadmostkowego ; w okolicy serca ; ból w szyi ; w różnych częściach pleców ; między łopatkami ; w udzie przy stąpaniu ; w kolanie.

Tnące ukłucia : w cewce moczowej.

Tnąco-rozdzierający ból : od okolicy pachwinowej do jąder.

Ukłucie : ku górze w mięśniach klatki piersiowej ; w lewym stawie ramiennym ; w skroniach ; w uszach i oczach ; ku kościom nosowym ; w żołądku ; w szyjce macicy.

Wstrząsające ukłucie : w klatce piersiowej.

Kłucie jak żądlenie : w guzie między żebrami po prawej stronie, promieniujące do łopatek ; w kolanie ; w kościach ; w szyi ; w oczach ; w podniebieniu ; w ujściu macicy.

Ukłucia jak igłą w pośladku.

Kłujące mrowienie : ukłucia w mięśniach klatki piersiowej ; na szyi i twarzy ; po lewej stronie głowy ; w zębach.

Szczypanie : w poprzek okolicy pośladkowej ; w oczach ; w gardle.

Bóle żrące : w prawym ramieniu.

Uczucie otarcia : w klatce piersiowej od suchego kaszlu.

Pieczenie : w skroniach ; na szczycie głowy ; w skórze głowy ; w oczach : w kącikach oczu ; języka ; w powiekach ; w gardle ; od nadbrzusza ku górze ; na karku ; w żołądku ; w brzuchu ; w odbytnicy i odbycie ; przy ujściu cewki moczowej ; cewki moczowej ; narządów płciowych ; w klatce piersiowej ; ból na karku ; ból promieniujący ku dołowi, ze skłonnością do poruszania się ; na grzbietach rąk ; na kości piszczelowej ; na podeszwach stóp nocą ; ból w nagniotkach ; w dłoniach ; w żyłach.

Gryzienie : wykwitów na stopach ; na skórze głowy.

Ból gryzący : w brzuchu i żołądku ; w zębach.

Ból wiercący : w reumatyzmie kręgów lędźwiowych ; w kościach ; w czole i skroniach ; w zębach.

Szarpanie : w uszach ; w zębach ; w żołądku ; od brzucha do żołędzi prącia ; w odbytnicy ; od okolicy lędźwiowo-krzyżowej do odbytu.

Szarpanie z kłuciem : w nodze powyżej stawu skokowego.

Ból rwący : jakby w klatce piersiowej ; w reumatyzmie kręgów lędźwiowych ; w oczach i głowie ; w kości guzicznej ; po zewnętrznej stronie przedramienia ; w kolanie ; w kończynach ; w nogach ; w owrzodzeniach ; znad oczu w dół do nosa ; na wskroś przez mózg ; w kościach czaszki ; w skórze głowy ; w policzkach ; w zębach.

Bóle przeszywające : pod lewym barkiem ; przez kończyny, zarówno górne, jak i dolne ; w skroniach ; w biodrze.

Ból strzelający : do uszu ; w boku.

Ciągnięcie : w skroniach ; ból między łopatkami ; w okolicy wątroby ; w kości guzicznej ; bóle w prawym ramieniu ; w palcach środkowych ; w kolanie ; od czoła do szczytu głowy ; w mięśniach skroniowych ; w potylicy ; w zębach ; w okrężnicy ; w biodrze ; od prawego podżebrza ku spojeniu łonowemu.

Szczypiące ściskanie : w całym podżebrzu.

Uszczypywanie : w całym podżebrzu ; w kości guzicznej ; pod pępkiem ; w żołądku ; w brzuchu.

Przeszywający : strzelający ból w lewym palcu serdecznym.

Drążenie : w zębach.

Ból drążący : w dołku podsercowym ; w brzuchu.

Ból kurczowy : w brzuchu i żołądku ; w odbytnicy ; w plecach.

Ból jak w miejscu odparzonym : w okolicy wątroby i śledziony.

Jak po stłuczeniu : ramiona sprawiają takie wrażenie przy poruszaniu nimi.

Bolesność : w klatce piersiowej ; wokół czubka nosa ; języka ; przełyku ; w brzuchu ; pępka ; podeszew ; między nogami i przy odbycie.

Pobolewanie : przy obrzęku gruczołów szyi i pleców ; mięśni barków i ramion ; szczypiące, w poprzek okolicy pośladkowej ; w odbytnicy ; w nerkach i okolicy lędźwiowej ; jąder ; pochwy ; pleców i bioder.

Ból napierający ku dołowi : w miednicy.

Ucisk : w żołądku i klatce piersiowej ; na klatkę piersiową ; między łopatkami i pod nimi ; w oczach ; na górny szereg zębów ; w gardle ; w okolicy wątroby ; w brzuchu ; w lewej pachwinie ; w odbytnicy.

Ból uciskowo-kłujący : w brzuchu.

Ból uciskający : w prawym ramieniu ; w czole ; na szczycie głowy ; w żołądku ; w nerkach i lędźwiach.

Ból reumatyczny : w górnych kręgach szyjnych.

Ból tępy : dniem i nocą.

Otępienie : głowy.

Ból nieokreślony : w przepuklinie pachwinowej ; po obu stronach klatki piersiowej ; w plecach, z uciskiem w klatce piersiowej ; w szyi przy obracaniu głowy ; w lewym ramieniu ; między barkami i w dolnej części pleców ; w barkach, z gorączką ; w prawym stawie nadgarstkowym, jak po skręceniu ; w dłoniach ; w ścięgnie Achillesa ; jak po pobiciu w ramionach i środkowej części ud ; u nasady włosów ; strzela do uszu i głowy ; w szczęce ; w lewej skroni ; z boku i na dolnej powierzchni języka ; w gardle ; w brzuchu ; w nadbrzuszu ; w lewej pachwinie ; w odbytnicy ; w macicy lub prawej okolicy jajnikowej ; w dołach pachowych ; w piersiach ; w kościach biodrowych lub ramionach ; w krtani ; w łydce.

Bolesna : sztywność pleców.

Bóle kolkowe : wokół pępka.

Napieranie : w plecach.

Ból rozciągający : w stawie żuchwowym ; w obrzękniętym gruczole pod żuchwą ; w głowie.

Silne skurcze : w jelitach.

Ból oszałamiający : w głowie.

Wstrząsające uderzenia : w głowie, brzuchu i klatce piersiowej.

Pustka : w głowie.

Pulsowanie : w dziąsłach.

Uderzanie : w żołądku ; w brzuchu.

Tętnienie : owrzodzeń ; w skroniach ; w środku mózgu ; na szczycie głowy ; w powiekach ; w uszach ; w zębach ; dziąseł ; w okolicy nadbrzusznej.

Uczucie ucisku : na klatkę piersiową ; w prawej skroni ; w obu podżebrzach.

Ściągający ból : w nogach podczas uciskających skurczów żołądka.

Ból ściskający : w sercu.

Napięcie : w brzuchu.

Młotkowanie : w głowie.

Kurczowo-ciągnące pobolewanie : w nadbrzuszu i w poprzek brzucha.

Przewężenie : w klatce piersiowej ; z niepokojem ; brzucha, postępujące ku górze ; w żołądku ; w odbytnicy ; w gardle.

Skurczone : dłonie i przedramiona ; stopy i nogi.

Skurcze : w żołądku ; w przewodzie jelitowym ; w odbytnicy ; w brzuchu ; w palcach stóp i podeszwach ; w ramionach.

Drgania : prącia.

Wstrząsy : w głowie nocą, od suchego kaszlu ; tępe, od tylnej ściany klatki piersiowej ku górze.

Uczucie ciężkości : i bolesnego obciążenia kończyn oraz wielkie zmęczenie podczas chodzenia ; ciała ; w czole ; w powiekach górnych ; odbytnicy ; stóp ; nóg.

Ciężar : jego odczucie w różnych częściach ciała.

Znużenie : kończyn dolnych.

Słabe : uczucie w plecach ; w lewym ramieniu ; w klatce piersiowej.

Drapanie : w gardle.

Niepokój : w nogach ; w brzuchu.

Drętwienie : pojedynczych części ; po tej stronie pleców, na której leżał ; dłoni ; palucha podczas chodzenia.

Martwe : palce rąk i stopy wydają się jakby martwe.

Porażenny ból jak po stłuczeniu w kościach długich i stawach kończyn ; także w okolicy lędźwiowo-krzyżowej podczas ruchu.

Ciepło : wstępujące wzdłuż karku.

Gorąco : i obrzęk prawej połowy klatki piersiowej ; wokół kości guzicznej ; w głowie ; w uszach ; w powiekach górnych ; twarzy ; na szczycie głowy ; w odbytnicy.

Zimno : uczucie w okolicy pośladkowej ; stóp ; lodowate uczucie w głowie i na jej powierzchni ; jakby zimne powietrze przesuwało się nad daną częścią ; na udach ; na szczycie głowy ; w oczach ; w brzuchu.

Świąd : w klatce piersiowej ; piekący na szyi ; po wewnętrznej stronie przedramienia ; ud ; na kości piszczelowej ; na podudziu i stopie ; wykwitów na stopach ; pełzający, na skórze głowy ; piekący na głowie i szyi ; w oczach ; w kącikach oczu ; w uszach ; w nosie ; wykwitów na twarzy ; na karku ; w odbytnicy ; odbytu ; na mosznie ; narządów płciowych, męskich i żeńskich ; w krtani ; ud.

Suchość : uszu ; nosa ; języka ; jamy ustnej ; krtani.

Pełzanie : po boku nosa ; w dolnej części twarzy ; w odbytnicy.

TKANKI [44]

Przekrwienia : głowy ; oczu ; uszu ; nosa ; twarzy ; klatki piersiowej ; brzucha, kończyn ; pełnokrwistość.

Objawy niedokrwistości. θ Krwotok miesiączkowy. θ Guz macicy. θ Po utracie płynów, krwotoku, potach, biegunce, wytryskach nasienia itd.

Błędnica.

Słabe przyswajanie. θ Gruźlica płuc.

Krwawienie z narządów wewnętrznych.

Fungus medullaris.

Krwawe guzy.

Żylaki ; pieczenie w żyłach.

Zapalenie, bolesny obrzęk i stwardnienie gruczołów.

Obrzęk gruczołów. θ Zapalenie rogówki. θ Nieżyt. θ Gonarthrocace.

Zanik z obrzękiem gruczołów u osób skrofulicznych. θ Wyniszczenie itd.

Obrzęki torbielowate.

Rak piersi, bardzo wrażliwy i bolesny przy dotyku.

Kwaśny smak w ustach lub kwaśny smak pokarmu, kwaśne wymioty, zwłaszcza u dzieci podczas ząbkowania, a także kwaśna biegunka towarzysząca chorobom błon śluzowych.

Ropa : białkowa, biaława, żółta, obfita lub skąpa, cuchnąca.

Łagodna ropa. θ Śluzoropotok.

Ropa cuchnąca. θ Konie.

Ropnica.

Ziarniste narośla ; polip (w nosie, uchu, pęcherzu moczowym, macicy).

Wiercenie, kłucie jak żądlenie lub pulsowanie w kościach.

Wyrośla kostne : konie stale wyciągają kończynę.

Opóźniony rozwój tkanki kostnej, z powiększeniem węzłów chłonnych.

Osteomalacja z odleżynami.

Rozmiękanie kości ; ciemiączka zbyt długo pozostają otwarte, a czaszka jest bardzo duża ; obrzęk stawów.

Skrzywienie kości, zwłaszcza kręgosłupa i kości długich.

Kończyny zniekształcone, wykrzywione. θ Krzywica.

Obrzęk, próchnica, martwica i wady rozwojowe kości u osób skrofulicznych.

Działa na nasady kości.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szerzące się z chorych kości kręgosłupa.

Osteomyelitis scrofulosa.

Tłuszczak, nawracający i ropiejący co cztery tygodnie.

Trzaskanie lub trzeszczenie w stawach, jakby były suche.

Guzki artretyczne ze sztywnością stawów.

Choroba stawu biodrowego ; drugi okres ; po przebudzeniu drapie się po głowie ; łaknie gotowanych jaj ; obrzęknięte gruczoły ; biegunka itd.

Biały obrzęk kolana ; bóle uciskające i kłujące, ustępujące okresowo nocą i podczas spoczynku.

Drgania mięśni.

Skurcze pojedynczych części, wykrzywiające kończyny, zwłaszcza palce stóp i rąk.

Łatwe nadwerężenia.

Osłabienie mięśniowe ; dzieci.

Mięśnie miękkie i wiotkie. θ Cholera niemowląt. θ Zanik u niemowląt. θ Astma. θ Skrofuloza. θ Błędnica. θ Pląsawica itd.

Zanik mięśni ; mięśnie pleców i kończyn wyniszczone.

Przy bólach reumatycznych wyczuwa się w mięśniach twarde, wałowate zgrubienia.

Reumatyzm. θ Wole.

Artretyczne bóle rwące w mięśniach.

Widoczne drżenie skóry, od stóp do głowy, przy którym pojawiają się zawroty głowy.

Skrofuliczne wykwity i owrzodzenia u dzieci.

Owrzodzenia przetokowe, próchnicze i skrofuliczne.

Obrzękłość. θ Błędnica.

Rozdęcie ciała i twarzy, z obrzękniętym brzuchem u dzieci.

W wykwitach skórnych wywołanych chorobami, które zwykle umiejscawiają się w narządach wewnętrznych (jak hemoroidy, zaburzenia wytwarzania moczu itd.).

Uogólniony obrzęk. θ Brak miesiączki. θ Po płonicy.

Skłonność do otyłości, zwłaszcza u dzieci i młodzieży.

Zanik, zwłaszcza szyi i twarzy. θ Przewlekła biegunka.

Wychudzenie ; niedostateczny wzrost kości. θ Wodogłowie pourazowe.

Wielkie wychudzenie, z obrzękniętym brzuchem i dobrym apetytem.

Wyniszczenie ; duży brzuch ; ciało, a także kończyny wyniszczone ; apetyt dobry ; twarz zapadnięta, pomarszczona ; skóra sucha ; pomarszczona ; włosy suche ; niechęć do wysiłku fizycznego itd.

Wychudzenie. θ Cholera niemowląt. θ Gruźlica. θ Nieżyt jelit. θ Przewlekła biegunka. θ Upławy. θ Zapalenie płuc.

Odżywienie upośledzone, ze skłonnością do obrzmienia gruczołów.

Skrofuloza.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Jazda konna : > ból głowy.

Ucisk : bolesny środkowy paliczek lewego palca środkowego ; tępy ból żeńskich narządów płciowych < ; przeszywający ból w skroniach > ; stwardnienie okolicy pachwinowej <.

Dotyk : kłucia w skroni > ; małe wrzody na palcu wskazującym bolesne ; oba kolana gorące, blade, obrzęknięte, bardzo wrażliwe na dotyk ; ból łydki ; bolesny rak piersi.

Drapanie : kłucia na szczycie głowy >.

Nie znosi ciasnego ubrania, szczególnie wokół podżebrzy ; > po rozluźnieniu odzieży.

Podnoszenie : łatwo dochodzi do nadwerężenia lub skręcenia ; ból głowy, ból pleców, sztywność karku, ból gardła.

Małe rany ropieją i nie goją się ; rana jest żywa, objęta stanem zapalnym i boli jak po pobiciu.

Po oparzeniach : przewlekła biegunka ; guzy.

Pourazowe zapalenie oka.

Podczas jazdy konnej : tępy ból nerek i okolicy lędźwiowej.

SKÓRA [46]

Świąd różnych części ciała.

Świąd o każdej porze < nad ranem, w łóżku. θ Opryszczka obrączkowata.

Wykwity pieką i swędzą. θ Zapalenie rogówki.

Widoczne drżenie skóry. θ Zanik mięśni.

Skóra blada i wiotka albo sucha, pomarszczona i żółta.

Obrzmiały wygląd skóry.

Pęknięcia lub rozpadliny, szczególnie u osób pracujących w wodzie.

Niezdrowa skóra ze skłonnością do owrzodzeń ; nawet małe rany ropieją.

Skóra wrażliwa na pocieranie podczas mycia ; musi myć się sama i bardzo delikatnie.

Wyczuwalne drżenie skóry od głowy do stóp, z zawrotami głowy.

Wysypka potówkowa na całym ciele.

Gwałtowne podrażnienie w obrębie klatki piersiowej, pleców, szyi i barków oraz łydek, po którym następuje czerwonawa wysypka.

Wyniosłe czerwone pręgi na piszczeli, z silnym świądem i pieczeniem po pocieraniu.

Siódmego dnia pojawia się czerwona wysypka. θ Zapalenie otrzewnej.

Całe ciało, szczególnie kończyny dolne, pokryte dużymi bąblami (pęcherzykami) o gniewnie czerwonej barwie, przeraźliwie swędzącymi ; po drapaniu powiększają się ; < w nocy.

Przewlekła postać pokrzywki, ustępująca przeważnie na zimnym powietrzu.

Skóra szorstka, wyglądająca jak przy wysypce prosówkowej.

Wysypka prosówkowa na brzuchu, swędząca tak silnie, że chory musi drapać się aż do krzyku.

Róża (podudzia, z obrzękiem) w powtarzających się napadach.

Płonica, z żrącą wydzieliną z nosa i obrzękiem gruczołów przy uchu, najpierw po lewej, potem po prawej stronie ; ból gardła ; skóra twarzy blada, obrzmiała, bez śladu wysypki ; grożące porażenie płuc.

Przewlekłe postacie lub przeciągające się przypadki płonicy, przy temperamencie leukoflegmatycznym, bolesnym i zatkanym nosie oraz obrzękniętych gruczołach szyi ; powolna gorączka, szczególnie < rano ; dziecko blade i ospałe, sprawia wrażenie, jakby nie wracało do zdrowia po prawidłowym ustąpieniu wysypki.

Rozległe obszary ciała bez zaczerwienienia. θ Płonica.

Następstwo płonicy. θ Zapalenie ślinianki przyusznej.

Żółte zabarwienie skóry, ze skrofulozą.

Wysiew białych plam i pojedynczych czerwonych ognisk na nadgarstkach, grzbietach rąk, udach, podudziach i kostkach, z gwałtownym podrażnieniem.

Plamy lśniące spod skóry.

Świeża plama trądowa na brodzie ; szorstka ciemna plama wkrótce osiąga wielkość monety półdolarowej.

Mlecznobiałe plamy na skórze z ciemnymi obwódkami.

Plamy na skórze, zwykle białe, stają się bardziej sinawe.

Skóra pokryta otrębiastym nalotem.

Opryszczka, piekąca ; spękana ; otrębiasta lub wilgotna.

Grzybica obrączkowata.

Łuszcząca się skóra.

Wykwity wilgotne, ze strupami. θ Ciemieniucha.

Strupiaste krostki na granicy wolnego brzegu dolnej wargi.

Wilgotny wykwit za prawym uchem.

Grube strupy, wilgotne lub suche. θ Zapalenie skóry.

Wyprysk, cienkie wilgotne strupy na głowie, z obrzękniętymi gruczołami szyjnymi ; wyprysk za uszami.

Skóra przerośnięta, ciemnoczerwona, wydziela żrący płyn, który zasycha w grube strupy na obu dłoniach i przedramionach ; piekący świąd tych okolic ; ruchy w stawach nadgarstków i palców są bolesne.

Wykwit z grubymi łuskami i znajdującą się pod nimi żółtą ropą.

Wykwit wydzielający gęstą, niedrażniącą ciecz. θ Liszajec.

W środku plam suche, pęcherzykowate wyniosłości przekształcają się w guzki.

Grudki w różnych częściach ciała.

Wysypka krostkowa na głowie, szyi, barkach i pośladkach.

Krosty pod piersią, bolesne przy pocieraniu.

Trądzik stwardniały lub punktowy.

Stwardnienie skóry u koni.

Twarde pęcherzyki wypryskowe na grzbietach rąk.

Świerzbowate, fagadeniczne pęcherze na palcach wskazujących.

Pęcherze pozostawiające żywe miejsca lub przekształcające się we wrzody, szczególnie na łokciu, ramieniu i przedramieniu ; towarzyszą im obrzmiały, rumiany i łuszczący się wygląd twarzy oraz strupy na stopach.

Krwawe czyraki : pojawiają się na głowie, szyi i barkach albo na udzie zamiast astmy, podczas nowiu ; na obu policzkach przed uszami ; na prawym kolanie, można wycisnąć z nich znaczną ilość ropy.

Usuwa predyspozycję do czyraków.

Stare wrzody, głębokie, przetokowe, próchnicze.

Wrzody : proste, gnuśne, rozpadające się i krwotoczne, gnilne, próchnicze, białe lub żółte ; ból rozdzierający lub pulsujący ; < rano, także tuż przed zasypianiem, po przebudzeniu, przy opuszczeniu kończyny, przed miesiączką, od wilgotnych okładów, wiosną, przy wilgotnej pogodzie ; > przy utrzymywaniu kończyny uniesionej, podczas suchej pogody, od pocierania lub drapania.

Wrzody : z czerwonym, twardym, obrzękniętym obwodem ; wysokie i słabe ziarninowanie ; bez większego bólu albo z rozdzieraniem i pulsowaniem we wrzodach ; ropa skąpa, białkowata.

Guzek podskórny.

Czerwona narośl wielkości fasoli, pojawiająca się co cztery tygodnie ; ulega zapaleniu, pęka, tworzy jamkę, wydziela ropę, a następnie się goi.

Okrągłe obrzęki pojawiające się w różnych miejscach — na stawach kończyny górnej, piersiach, podudziach i stopach — z kłuciami jak igłą, szczególnie w stawie ; także ból ucha, z gorączkowym żarem i pragnieniem.

Guzy otorbione ; guzy niepokryte skórą. θ Konie.

Obrzęki torbielowate, z których wydobywa się ropa.

Guzy krwiste ; znamię ; perlak ; chrzęstniak śródkostny.

Guz gąbczasty.

Nawracające guzy włókniste.

Złośliwe guzy głowy, oczu, nosa, jamy ustnej, szyi i żeńskich narządów płciowych.

Tłuszczak wskutek nadużywania alkoholu lub skrofulozy.

Tu i ówdzie pojawia się wiele bardzo małych brodawek.

Brodawki : okrągłe, miękkie u podstawy, niemal barwy skóry, o górnej powierzchni twardej, szorstkiej, białawej i zrogowaciałej.

Brodawka pojawia się, swędzi, krwawi i znika.

Brodawki : zapalnie zmienione, kłujące ; ropiejące i tworzące wrzody ; gęsto pokrywające pyski owiec.

Ospa prawdziwa podczas ząbkowania ; następstwa ospy prawdziwej.

Następstwa odry ; choroba oczu itd.

Po zahamowanych wysypkach. θ Padaczka. θ Migrena. θ Nerwowe kołatanie serca.

Po zahamowaniu krostek na twarzy. θ Nerwowe kołatanie serca.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Osoby blade, leukoflegmatyczne, wątłe i bojaźliwe.

Konstytucje skrofuliczne, z bladą twarzą, dość jasną cerą i skłonnością do tycia.

Częściej wskazany u młodych ; u osób starych nie można go często powtarzać, chyba że stosuje się wyższe potencje.

Choroby dzieci, szczególnie podczas ząbkowania.

Dzieci i niemowlęta stają się tęgie i nalane, jakby były grube, lecz są blade i niezdrowe.

Temperament leukoflegmatyczny w dzieciństwie. θ Ząbkowanie.

Jasnowłose, pulchne dzieci. θ Ciemieniucha. θ Pokrzywka itd.

Dzieci : samowolne ; jasnowłose, pulchne ; grube, wiotkie, o czerwonej twarzy, łatwo się pocą i łatwo się przeziębiają ; duże głowy i brzuchy, otwarte ciemiączka i szwy czaszkowe oraz krzywe nogi.

Grube dziecko, l. 18 miesięcy, jasne włosy, niebieskie oczy. θ Grzybica owłosionej skóry głowy.

Dziecko, l. 2, niebieskie oczy, blond włosy i jasna skóra. θ Pokrzywka.

Chłopiec, l. 2, skrofuliczny, głowa obficie poci się nocą.

Dziecko, l. 3, niebieskie oczy, blond włosy, pulchny, gruby habitus. θ Zez.

Chłopiec, l. 10 ; choruje od czwartego roku życia. θ Biegunka krezkowa.

Panna, l. 14, o jasnej cerze. θ Padaczka.

Pokwitanie : dziewczęta, u których miesiączka rozpoczyna się zbyt wcześnie i jest zbyt obfita ; grube, a jednak chlorotyczne ; dziewczęta pełnokrwiste, brak miesiączki itd.

Dziewczyna, l. 16, o jasnej cerze, z rodziny skrofulicznej, łatwo wzruszająca się do łez. θ Opryszczka obrączkowata.

Dziewczyna, l. 20, niska, pełnokrwista i jasnowłosa. θ Chloroza z hemikranią.

Jasnowłosy, szybko rosnący młodzieniec. θ Gruźlica.

Młodzi, którzy stają się zbyt grubi i ociężali. θ Skrofuliczny cuchnący nieżyt nosa.

Młody mężczyzna po pracy bosymi stopami w zimnej glinie.

Wdowa, l. 40, wysoka, o zaokrąglonych kształtach, brązowych włosach, niebieskich oczach, białej i delikatnej skórze, stale czerwonych policzkach, drażliwa. θ Dna moczanowa.

Kobieta pełnokrwista. θ Guz sromu.

Okres klimakterium ; histeryczne kobiety, które nie wyszły za mąż ; które miewały obfite miesiączki ; krwotok maciczny.

Kobieta, l. 60, nocne poty głowy od 37. roku życia.

Mężczyzna, l. 60, ciemnowłosy, umięśniony, szczupły i wysoki. θ Polip.

Grube, niezdrowe dzieci. θ Wrzód rogówki.

Płaskie, wiotkie dzieci o czerwonej twarzy, które łatwo się pocą i przeziębiają. θ Moczenie nocne.

Podczas ząbkowania. θ Rzucawka.

Konstytucje nerwowe, hemoroidalne, pełnokrwiste i limfatyczne ; skłonne do tycia.

Przewlekłe bóle głowy u osób o konstytucji odrętwiałej.

Osoby dnawe.

Opryszczka u osób skrofulicznych, z powiększonymi gruczołami.

Skaza gruźlicza.

Skaza skrofuliczna. θ Krzywica. θ Wodogłowie. θ Ciemieniucha. θ Zapalenie rogówki. θ Nieżyt. θ Zez. θ Opryszczka. θ Polip ucha. θ Zgorzel jamy ustnej. θ Nieżyt jelit. θ Robaczyca. θ Brak miesiączki. θ Krwotok miesiączkowy. θ Przemieszczenie macicy. θ Rak macicy. θ Świąd sromu. θ Bolesne miesiączkowanie. θ Próchnienie stawu kolanowego. θ Nieżyt oskrzeli. θ Astma. θ Płonica. θ Katar. θ Nieżyt nosa. θ Dolegliwości opryszczkowe.

Temperament leukoflegmatyczny, jasna cera, niebieskie oczy, blond włosy, jasna skóra.

Jasnowłosy, o jasnej cerze, rośnie zbyt szybko. θ Gruźlica.

Pełny habitus i napływy krwi.

Temperament sangwiniczny, mięśnie miękkie, wiotkie. θ Wole.

Ciemnożółta cera, szczupła budowa. θ Żółtaczka kamicza.

Temperament nerwowy, delikatna konstytucja. θ Migrena.

Czarne włosy, ciemna cera, niebieskie oczy. θ Reumatyzm.

Temperament nerwowy, ciemne włosy i szare oczy. θ Nerwoból twarzy.

Temperament nerwowo-żółciowy, czarne włosy, ciemna cera. θ Zanik mięśni.

Osoby grube. θ Nerwoból twarzy.

Osoby skłonne do tycia. θ Początek tyfusu plamistego.

Temperament leukoflegmatyczny. θ Cholera niemowlęca. θ Zapalenie krtani i tchawicy. θ Zapalenie oskrzeli. θ Krwiomocz. θ Przewlekły wyciek z cewki moczowej. θ Krwotok miesiączkowy.

Osoby cierpiące na nocne polucje. θ Nieżyt oskrzeli.

Dla osób nadużywających alkoholu.

ZWIĄZKI [48]

Antidota : Camphor, Ipec., Nitr. ac., Nitr. spir. dulc., Nux vom., Sulphur .

Calc. ostr . neutralizuje działanie : Bismuth, Cinchon., Chin. sulph., Digit., Mezer . (ból głowy), Nitr. ac., Phosphor .

Zgodny : przed Lycop ., Nux vom., Phosphor., Platin., Silica ; po Chamom ., Cinchon ., Conium, Cuprum , Nitr. ac ., Nux vom., Pulsat ., Sulphur (szczególnie gdy źrenice się rozszerzają).

Niezgodny : przed Nitr. ac . i Sulphur , według Hahnemanna.

Lek dopełniający dla Bellad .

Porównaj: Alum., Amm. mur. (uczucie ucisku w klatce piersiowej); Arnica, Arsen. (obrzęknięte gruczoły krezkowe); Bryon. (dziecko żuje i przełyka we śnie); Baryt. Bellad. (rzucawka, płonica, ból głowy, crusta lactea itd.); Calc. phosph. (zimne, wilgotne stopy, dolegliwości macicy); Chamom., Cina (pasożyty jelitowe); Cinchom. (głuchota itd.); Coccul. (osłabiony wskutek mówienia); Conium, Cuprum (padaczka); Fil. mas. (tasiemiec); Fluor. ac. (znamię); Iodium, Ignat. (dziecko żuje i przełyka we śnie); Ipec. (biegunka, cholera niemowlęca); Kali carb., Lycop. (tyfus plamisty, odparzenie, dna moczanowa, zapalenie oczu, zapalenie stawu kolanowego, padaczka itd.); Magnes., Mercur. (afty, ropień okołomigdałkowy, serce, stolec, pot szczególnie na klatce piersiowej, u osób w podeszłym wieku itd.); Mezer., Nitr. ac., Nux vom. (ból głowy, skurcz powieki); Phosphor. (pieczenie na szczycie głowy); Pulsat. (bezsenny, niespokojny ruchowo po płonicy); Rhus tox. (reumatyzm, zapalenie oczu); Sacch. alb. (obrzęknięte gruczoły krezkowe); Secale (miesiączka); Sepia (rekonwalescencja po żółtej gorączce); Silica (pragnienie poddania się mesmeryzacji, znamię, obrzęknięte gruczoły krezkowe); Sulphur (padaczka, odparzenie, przewlekła wydzielina z cewki moczowej itd.); Teucrium (polip); Veratr. (osłabiony wskutek mówienia); Zincum (płonica).

Uwagi ogólne: działa długo; u dzieci, gdy jest wskazany, można go często podawać ponownie; u osób w podeszłym wieku nie należy go jednak podawać ponownie, ponieważ podany im po raz drugi, zwłaszcza jeśli pierwsza dawka przyniosła poprawę, zwykle zaszkodzi; gdy lek podany inaczej nie działa, należy dodać go do mleka dziecka, jeśli jest ono karmione butelką.