Agaricus Muscarius. (Amanita.)

Muchomor czerwony. Rząd naturalny: grzyby.

Jeden z najbardziej trujących grzybów, znany jako Agaricus muscarius, nadużywany przez azjatyckie plemiona dzikich ludów w postaci prawdziwego napoju odurzającego, którego działanie opisywali liczni podróżnicy.

Nadana przez Linneusza zwyczajowa nazwa „Agaricus” jest zbyt ogólna.

Persoon i Fries podzielili ten Linneuszowski rodzaj na siedem rodzin, a licznym gatunkom nadano czterdzieści cztery różne nazwy rodzajowe, z których jedną jest Amanita. Być może wkrótce zostanie wprowadzonych kilku jego krewniaków ze względu na zasadnicze różnice w działaniu.

Pierwsi poddali go próbie lekowej Schreter i E. Stapf, a ten ostatni opublikował jej wyniki w 1828 roku. Próba lekowa Hahnemanna i jego uczniów została opublikowana w Archives w 1830 roku wraz z niektórymi objawami toksycznymi.

W 1831 roku opublikowano najlepszą ze wszystkich prób lekowych — próbę Apelta — wraz z wieloma wiarygodnymi próbami przeprowadzonymi u chorych oraz pewnymi cennymi objawami wyleczonymi.

W tym samym roku Hartlaub opublikował w trzecim tomie swej Materia Medica dwie próby lekowe przeprowadzone przez bardzo wiarygodnych lekarzy, dr. Woosta i dr. Seidela, wraz z niektórymi obserwacjami podróżników po Azji.

W 1835 roku Hahnemann włączył go do drugiego wydania swoich Chronic Diseases jako jeden z leków przeciwpsorycznych, przyjmując jedynie 715 objawów.

W 1859 roku w Quarterly Clotara Müllera, tom x, s. 217–260, zamieszczono tak zwaną krytyczną analizę; wystarczy powiedzieć, że niemal każdy objaw, który potępiono tam i przeznaczono do wykreślenia, został potwierdzony przez opublikowane później wiedeńskie próby lekowe; w przedstawionym z wielkimi pretensjami wykazie objawów toksycznych pominięto jedno z głównych źródeł — sprawozdanie Langsdorfa (dlatego nie ma go u Allena) — a 15 zawartych w nim objawów należy do zupełnie innego gatunku Agaricus.

W 1869 roku Zlatarowich opublikował próby lekowe Towarzystwa Wiedeńskiego, podjęte z wielkim zapałem i odwagą. Można powiedzieć, że Amanita ucierpiała wskutek nadmiernej liczby prób lekowych, podobnie jak nasze Thuya i Lycopodium.

Dołączono rozprawę Th. Rückerta, porównującą objawy tego leku z objawami początkowej gruźlicy; objawy te są oznaczone.

Starannie wysuszony kapelusz (pileus) rozciera się w zwykły sposób.

PSYCHIKA [1]

Nie może znaleźć właściwego słowa, używa niewłaściwych słów; < po wysiłku i bezsennych nocach.

Otępienie graniczące niemal z idiotyzmem. θ Pląsawica.

Cała sfera psychiczna jakby sparaliżowana, stąd pewien rodzaj idiotyzmu.

Ekstaza, pobudzona wyobraźnia; układa wiersze; prorokuje.

Mówi bez związku; szybko przechodzi z tematu na temat.

Popada w majaczenie jak przy wysokiej gorączce; staje się raz wesoły, raz melancholijny.

Majaczenie: próbuje wyjść z łóżka; ciągłe bredzenie bez nasileń ; nieustające, nie poznaje swoich bliskich i rzuca winem oraz lekarstwem w pielęgniarkę. θ Tyfus plamisty.

Majaczenie drżenne.

Nieustraszony, groźny, złośliwy szał; szał powodujący, że napada na innych i sam się rani; przejawia ogromną siłę.

Niedorzeczna wesołość.

Wielka gadatliwość, konwulsyjne ruchy mięśni twarzy i karku, przeważnie po prawej stronie, ściągające głowę ku barkowi; wesoła, bezładna mowa, po której następuje niedomaganie.

Śpiewa, mówi, lecz nie odpowiada na pytania; siła wzmożona.

Śmieje się ze swoich prób stania i chodzenia.

Niechętny odpowiadaniu na pytania.

Niechęć do pracy. θ Wypadanie macicy.

Nie ma ochoty wykonywać żadnej pracy, zwłaszcza umysłowej.

Jest obojętna, choć z natury bardzo troskliwa.

W bardzo złym humorze.

Łatwo się obraża.

(OBS :) Niepokój psychiczny o swój stan. θ Początkowa gruźlica.

Rozdrażniony, samowolny, uparty. θ Przewlekłe skurcze oczu.

Głęboka depresja. θ Pląsawica.

Wielki egoizm. θ Nimfomania.

Posępny, samowolny, uparty, późno uczy się chodzić i mówić; podczas prób chodzenia wyjątkowo często się potykał. θ Oczopląs.

Długotrwały wysiłek umysłowy lub podniecające dysputy wywoływały zawroty głowy.

Dolegliwości po rozgniewaniu się.

(OBS :) Padaczka po przestrachu.

Podczas rozmyślania: zawroty głowy.

Gdy myśli o bólu: nieokreślone, nieprzyjemne doznanie.

SENSORIUM [2]

Zawroty głowy: podczas chodzenia na świeżym powietrzu zatacza się jak pijany; długotrwałe, z wielką wrażliwością na zimne powietrze; chwilowe; od silnego światła słonecznego; z osłupieniem i pieczeniem na szczycie głowy; połączone z chwiejnym chodem i niewyraźnym widzeniem nawet bliskich przedmiotów; > gdy myśli o czymś innym; napadowe; przedmioty wirują; skłonność do padania do przodu; wywołane długotrwałym wysiłkiem umysłowym lub podniecającymi dysputami.

Podczas chodzenia nie dociera do miejsca, do którego zamierzał dojść. θ Pląsawica.

Stałe zawroty głowy. θ Z przepracowania przy biurku.

Leżał niemal zawsze nieprzytomny, choć pytaniami można go było ocucić na minutę. θ Dur brzuszny.

Splątanie w głowie.

Uczucie ciężkości jak po upiciu się.

Jakby pijany i stale senny. θ Padaczka.

Nieprzytomny i niemy, z drgawkami; t.

Omdlenie po poruszeniu głową, słuchaniu, jak inni mówią, wąchaniu substancji aromatycznych lub perfum, a nawet zapachu octu.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ból głowy pochodzenia nerwowego.

Wielki ciężar w głowie, A. M. θ Pląsawica.

Tętniący, pulsujący ból głowy, z uczuciem sztywności mięśni twarzy. θ Okres przekwitania.

Pulsujący ból, z rozpaczą graniczącą z wściekłością.

Pieczenie w głowie.

Ból, jakby głowy dotykał ostry kawałek lodu albo przebijały ją zimne igły.

Ból tępy, zwłaszcza w czole; musi stale poruszać głową tam i z powrotem oraz zamykać oczy jak do snu.

Gwałtowne bóle uciskające, głównie w czole, z majaczeniem.

Uczucie pełności i ból w skroniach. θ Z przepracowania przy biurku.

W skroniach: ból wiercący; ciągnięcie; przeszywający ból kurczowy.

Ucisk po prawej stronie, jakby wbito gwóźdź; < przy spokojnym siedzeniu; > podczas powolnego chodzenia.

Rozdzierający ból i ucisk w lewej połowie mózgu.

Ciężkość lub uczucie parcia w dół; ciężar na szczycie głowy, z uczuciem ściskania mózgu.

Na szczycie głowy: ucisk; pieczenie; tętnienie.

Tępe uczucie pełności po przebudzeniu.

Ciężkość, ciągnięcie i napięcie; ciężkość rozciągająca się ku karkowi.

Tępy, ciągnący ból głowy rano, sięgający do nasady nosa, z krwawieniem z nosa albo gęstą wydzieliną śluzową.

Ból głowy wskutek schorzenia kręgosłupa.

Bóle głowy u osób skłonnych do pląsawicy albo łatwo popadających w majaczenie podczas gorączki lub bólu; drgania lub grymasy.

SKÓRA GŁOWY [4]

Różne doznania w lewej połowie kości potylicznej podczas siedzenia.

Uczucie zimna po prawej stronie kości czołowej, choć miejsce jest ciepłe w dotyku.

Lodowate zimno w okolicy szwu wieńcowego po świądzie i drapaniu.

Uczucie lodowatego zimna na głowie.

Drganie skóry czoła nad prawym okiem.

Drganie głowy i mięśni karku po prawej stronie; ściąganie głowy ku barkowi. θ Ciąża.

Ciągnące lub kłujące bóle głowy, przenoszące się z jednej strony na drugą. θ Nerwoból.

Tak gwałtowny wstrząs całej głowy, wychodzący z pierwszego stawu szyjnego, że mimowolnie ugryzł się w język.

Ciągnięcie z obu stron kości czołowej aż do nasady nosa.

Przewlekła tkliwość skóry głowy, podobna do występującej przy podrażnieniu rdzenia kręgowego.

Podobne do pląsawiczych ruchy mięśniowe czepca ścięgnistego (skóry głowy), mięśni skroniowych, policzka i żuchwy.

Głowa stale opada do tyłu, jakby do potylicy przytwierdzono ciężar.

Głowa w ciągłym ruchu. θ Pląsawica.

Pot na całym ciele, nawet na skórze głowy.

Gryzący świąd skóry głowy i innych części głowy; jak liszaj na małej plamce przy lewej krawędzi czoła.

Skóra głowy wrażliwa jak wskutek podskórnego owrzodzenia.

Świąd skóry głowy, zwłaszcza wcześnie rano po wstaniu.

Swędząca pokrzywka na skórze głowy, z osłupieniem i zawrotami głowy. θ Okres przekwitania.

Grzybica owłosionej skóry głowy ze strupami, niekiedy szerząca się na inne części ciała.

Przy urodzeniu prawa połowa głowy dziecka wyższa i grubsza.

Głowa wydawała się krzywa i przemieszczona; obie jej połowy urosły niemal jednakowo. θ Kloniczne skurcze oczu.

WZROK I OCZY [5]

Nadwrażliwość na światło, nawet światło świecy; wywołuje splątanie i zawroty głowy.

Uczucie słabości oczu bez ich wysilania.

Krótkowzroczność.

Przyćmione widzenie: podczas czytania zmienia się odległość ogniskowania — najpierw się skraca, potem wydłuża; przedmioty wyglądają jak przesłonięte mętną wodą; muscæ volitantes; drgające widma; z zawrotami głowy.

Czyta z trudem, druk zdaje się poruszać.

Migotanie przed oczami podczas pisania.

Gdy próbowała chwycić przedmiot trzymany przed nią, jej ręka zwykle nawet się do niego nie zbliżała. θ Oczopląs.

Żółta, brunatna lub czarna plama przed lewym okiem.

Brunatne muscæ volitantes.

Źrenice rozszerzone; światło razi.

Złudzenia wzrokowe w ciemnych barwach.

Podwójne widzenie; widzi przedmioty podwójnie. θ Z przepracowania przy biurku.

Krótkowzroczność zależna od skurczu mięśnia rzęskowego, zwłaszcza gdy towarzyszy jej drganie powiek.

Astenopia mięśniowa, z osłabieniem mięśni prostych przyśrodkowych i wynikającą z niego niemożnością utrzymania wzroku na tekście podczas czytania (zanikanie obrazu), z bólem wokół oczu, bolesnością gałek ocznych, drganiami i szarpnięciami gałek oraz powiek.

Astenopia mięśniowa będąca następstwem zaburzeń macicznych i niedokrwistości rdzenia kręgowego; nie może długo utrzymać wzroku nawet na odległych przedmiotach, nie potrafi zbieżnie ustawić osi wzrokowych; powieki ciężkie, jakby sklejone, choć nie są sklejone.

Źrenice rozszerzone, oczy matowe, brzegi powiek zaczerwienione; stałe łzawienie; gałki oczne i powieki drgają. θ Pląsawica.

Źrenice raczej zwężone. θ Tyfus plamisty.

Wysiłek wzrokowy powoduje ucisk w gałkach ocznych; migotanie i zamglenie.

Przed oczami unoszą się czarne punkciki, wszystko otacza mgła, jakby było pokryte pajęczyną; oczy bolą; zawroty głowy; skłonność do zamykania oczu. θ Ból głowy.

Lepka żółta wydzielina sklejająca powieki; zaschnięta wydzielina w kącikach oczu.

Gorąco w oczach.

Pieczenie najsilniejsze w wewnętrznych kącikach oczu; kąciki swędzą, pieką i są zaczerwienione; < od dotyku; sklejają się. θ Przetoka łzowa.

Częste, lekkie drganie powiek.

Skurczowe drganie oczu i powiek; wypływa z nich przejrzysty, wodnisty płyn.

Drganie gałek ocznych; podczas czytania częste drganie i ucisk w lewej gałce ocznej.

Poruszanie oczami boli, powoduje pieczenie i ucisk, a łuki brwiowe są tkliwe na dotyk.

Szarpnięcia i ucisk w lewej gałce ocznej o każdej porze dnia i we wszelkich okolicznościach.

Często następujące jedno po drugim szarpnięcia gałek ocznych.

Podczas czytania częste szarpnięcia i ucisk w gałkach ocznych.

Drżenie i szarpnięcia powiek.

Dziecko zwykle patrzyło tępo przed siebie, nie zwracając uwagi na otoczenie, a także zezowało. θ Kloniczne skurcze oczu.

Gdy tylko rano otworzy oczy, obie gałki oczne — niezależnie od tego, czy wzrok jest utkwiony w jakimś przedmiocie — zaczynają obracać się w prawo i w lewo w tempie jednego ruchu na pół sekundy; trwa to przez cały dzień, zaledwie z kilkoma przerwami. θ Kloniczne skurcze oczu.

Skurcze z pobolewaniem lewej gałki ocznej.

Zwężenie szpary powiekowej.

Skurcze kloniczne; powieki otwierają się i zamykają w szybkim następstwie; drżenie powiek.

Oczy przekrwione. θ Tyfus plamisty.

Obrzęk gruczołów łzowych.

Drobne pęcherzyki na rogówce; owrzodzenia rogówki; oczy objęte stanem zapalnym, z napływem łez wskutek zapachów i kaszlu.

SŁUCH I USZY [6]

Po słuchaniu podniecających dysput — zawroty głowy.

Każdy, nawet najlżejszy hałas powoduje kołatanie serca.

Słuch bardzo wyostrzony; t.

Czuje się gorzej, słysząc rozmowy ludzi.

Przytępienie słuchu.

Narastająca głuchota, siedemnasty dzień. θ Tyfus plamisty.

Skrzypienie w obu uszach, jak od drewnianej śruby, przy każdej próbie przełknięcia.

Skurcze mięśnia napinacza błony bębenkowej, wydające dźwięk jak obciągnięty skórą metalowy zawór.

Drganie, grzechotanie i trzepotanie w jamie bębenkowej.

Rozdzierający ból w prawym uchu; szarpiące ukłucia.

Bolesne ukłucia w lewym uchu.

Świąd w lewym przewodzie słuchowym zewnętrznym, z ukłuciem w uchu wewnętrznym jak lodowato zimną igłą.

Ukłucia w lewym wyrostku sutkowatym.

Kłucia od cieśni gardzieli wzdłuż trąbki Eustachiusza, po prawej stronie. Nadmierne wydzielanie woskowiny.

Zaczerwienienie i piekący świąd uszu, jakby były odmrożone.

(OBS :) Odmrożone uszy bolą i swędzą.

WĘCH I NOS [7]

Zapach octu nie do zniesienia.

Węch nadwrażliwy; błona śluzowa bardzo wrażliwa.

Krwawienie z nosa u osób starszych, przy zwiotczeniu naczyń krwionośnych.

Obfita cuchnąca wydzielina z nosa; krwawienie z nosa. θ Z przepracowania przy biurku.

Częste kapanie z nosa przezroczystej wody, bez kataru.

Suchy katar i katar z obfitą wodnistą wydzieliną, z kichaniem.

Częste kichanie, nawet bez kataru, rano w łóżku.

Obfita wydzielina z nosa, złożona z gęstego, ciągliwego śluzu.

Sporadycznie wydzielina ciemna i krwista. θ Przewlekły nieżyt nosa.

Płynący katar, z nieprzyjemnym zapachem z nosa i łzawieniem oczu.

Gromadzenie się suchego śluzu w nosie, z wrażeniem, jakby nos był nim całkowicie wypełniony.

Zatkanie nosa, szczególnie przy pochylaniu się.

Stała, obfita i cuchnąca wydzielina z nosa; nikt nie mógł wdychać jego oddechu bez odrazy. θ Przewlekły nieżyt nosa.

Nos staje się sinawy.

Przewlekłe zapalenie zewnętrznej części nosa.

(OBS :) Odmrożony nos ze świądem.

Małe, twarde krostki z boku nosa i na wargach.

Ból głowy rozciągający się do nasady nosa.

Ciągnięcie w nosie (zob. 3), z krwawieniem z nosa albo dużą ilością gęstego śluzu nosowego, po którym następuje kapanie wody z nosa.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Twarz czerwona i gorąca. θ Ból głowy.

(OBS :) Napadowe gorąco twarzy i górnej części ciała, trwające od pięciu do dziesięciu minut. θ Początkowa gruźlica.

Twarz opuchnięta, blada; zasinienie pod oczami; nos i wargi sinawe.

Twarz sina i obrzęknięta. θ Padaczka.

Rwanie w twarzy i kościach szczęk.

Drganie prawego policzka.

Pulsowanie i tętnienie w policzkach.

Drgania mięśni twarzy. θ Pląsawica.

Przeszywający, rwący i ciągnący ból prawego policzka.

Ból twarzy z bólem zębów.

Świąd twarzy, z zaczerwienieniem i pieczeniem, jak po odmrożeniu.

Porażenie mięśni twarzy, wskutek którego jeden lub oba kąciki ust opadają, pozwalając ślinie wypływać. θ Tyfus plamisty.

Wyraz twarzy nieco idiotyczny; dziecko patrzyło tępo wprost przed siebie, a czasami zezowało. θ Oczopląs.

Wyraz twarzy miał wygląd idiotyczny. θ Kloniczne skurcze oczu.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Piana na ustach, twarz sinawa i obrzęknięta. θ Padaczka.

Szczęki zaciśnięte.

Wrażenie, jakby w prawą stronę żuchwy wbito drzazgi.

Drżące wibrowanie warg i mięśni żuchwy; drgawkowe wstrząsanie.

Kłucie w podbródku jak od igieł.

Po przebudzeniu ból lewego stawu żuchwowego tak gwałtowny, że chory z trudem mógł otworzyć usta.

Gwałtowne rwanie po prawej stronie żuchwy.

(OBS :) Spierzchnięcie i pęknięcia warg.

Wykwity opryszczkowe, głównie na górnej wardze.

Liczne małe pęcherzyki na skórze.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Bóle kości szczęk górnych i zębów.

Zęby wydają się zbyt długie.

Zęby wrażliwe na dotyk, ucisk lub podczas żucia.

Bolesne szarpnięcie w zębach za każdym razem, gdy pije zimną wodę.

Rwanie w dolnych zębach trzonowych, gorsze od zimnego powietrza.

Obrzęk i krwawienie dziąseł, z bólem.

Krwawienie dziąseł.

Przeszywanie od prawych dolnych zębów ku prawej stronie głowy.

(OBS :) Zapalenie błony wyściełającej wyrostki zębodołowe.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: słodkawy, nieprzyjemny, przyprawiający o mdłości; odrażający; mdły; gorzki; ostry i gorzki; metaliczny; przykry, lepki, słodki po śniadaniu; słodkawo-gorzki podczas palenia; nieprzyjemny u nasady języka, z lekkimi nudnościami; słony jak po śledziu; zjełczały.

Mowa niewyraźna. θ Pląsawica.

Mowa niewyraźna, jak wskutek szczękościsku. θ Dur brzuszny.

Z trudem nauczyła się mówić. θ Kloniczne skurcze oczu.

Drętwienie lewej strony języka, z zawrotami głowy.

Język: rano pokryty białym nalotem; szczypanie i pieczenie koniuszka jak od pieprzu; rano pokryty gęstym, ciągliwym śluzem.

Język bardzo drżący, zupełnie suchy i sinawy. θ Tyfus plamisty.

Język suchy. θ Tyfus plamisty.

Bolesność języka.

(OBS :) Koniuszek języka usiany małymi, brudnożółtymi aftami. θ Początkowa gruźlica.

Brodawki powiększone; wrażenie suchości i skurczu jak po środku ściągającym; język pokryty ciągliwym, lepkim śluzem, szczególnie rano.

Fagadeniczne wrzody na wędzidełku języka.

JAMA USTNA [12]

Nieprzyjemny zapach, taki jak po zjedzeniu chrzanu.

Nieprzyjemny zapach z ust. θ Początkowa gruźlica. θ Nieżyt.

Suchość całej jamy ustnej i jej tylnej części.

Zwiększone wydzielanie gryzącej śliny.

Woda gromadzi się w ustach, z bólem brzucha.

Afty rtęciowe na podniebieniu i języku.

Czasami podczas prostowania głowy ślina dostaje się do tchawicy, wywołując gwałtowny kaszel wyrzutowy.

Często cierpi na afty, brak apetytu i biegunkę. θ Kloniczne skurcze oczu.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Uczucie suchości cieśni gardzieli, rozciągające się do gardła i wywołujące skurcz jak podczas picia środka ściągającego.

Wielka trudność w połykaniu, z żarłocznym apetytem. θ Pląsawica.

Odkrztusza kłaczki lub zwarte grudki śluzu, niemal bez kaszlu.

Ucisk w cieśni gardzieli, jakby utkwiło tam ciało obce, którego nie można usunąć przez przełykanie.

Angina tonsillaris z wielką suchością gardła i ogólnym osłabieniem. θ Wyleczona przez Pulsat.

Stwardnienie migdałków, grasicy i innych gruczołów.

Uczucie napięcia zewnętrznie, w okolicy tarczycy.

Szyja rozdęta; krawat wydaje się zbyt ciasny.

Piekąco-chłodzące odczucie wzdłuż przełyku aż do żołądka, jak po zjedzeniu rzeżuchy.

Drapanie w gardle, powracające przy każdej próbie śpiewania. θ Zawodowy śpiewak po epidemii grypy.

APETYT, PRAGNIENIE, UPODOBANIA I AWERSJE [14]

Wielki głód, lecz brak apetytu.

Pod wieczór nagły napad wilczego głodu; ciało pokryte potem; drżenie i znużenie kończyn.

Żarłoczny apetyt, lecz trudności w połykaniu. θ Pląsawica.

Wielki głód, lecz brak apetytu; wcześnie rano; żołądek wydaje się pusty.

Gwałtowne pragnienie.

Palące pragnienie. θ Tyfus plamisty.

Pragnienie raczej rzadkie, szczególnie odczuwane w gardle podczas dreszczy.

JEDZENIE I PICIE [15]

Przed śniadaniem: poprawa.

Podczas śniadania: nudności; bardzo szybko nasyca się podczas jedzenia oraz odczuwa ucisk i parcie ku dołowi w żołądku.

Po śniadaniu: ból głowy, bardzo przykry smak, suchość i pieczenie w gardle, nudności i wymioty oraz ucisk w żołądku.

Przed obiadem: gorzki smak; mimo to je z apetytem.

Po obiedzie: niezdolność do myślenia; wewnętrzny niepokój; niechęć do pracy; ucisk w czole i skroniach; bolesne ciągnięcie w potylicy; takie samo w gałkach ocznych; brzęczenie w uszach; ból ucha; niepokój w mięśniach żuchwy i wargach; nieprzyjemny smak; gryzące odczucie z tyłu, przy lewym brzegu języka; rwące odczucie w gardle podczas przełykania śliny; wkrótce znów głód; odbijanie; nudności i odruchy wymiotne; wymioty; bolesność pod żebrami; uczucie pełności w żołądku nawet po umiarkowanym spożyciu lekkiego pokarmu; ucisk i pełność w brzuchu; rozpieranie; wzdęcie; odchodzenie gazów; wypróżnienie z bólem odbytu; krótki suchy kaszel albo kichanie, wywołujące bardzo silny ból; napięcie po bokach klatki piersiowej i pieczenie; ból pleców; drgawkowe wstrząsanie lewego barku; uczucie zimna jak od rtęci na lewym pośladku oraz w dole podkolanowym, na małym obszarze ku prawej stronie; ból rwący w lewej kości piszczelowej; znaczne osłabienie kończyn dolnych; pieczenie ud; gwałtowne pieczenie nagniotka na prawym małym palcu stopy, które nie pozwala mu na poobiednią drzemkę.

Po obiedzie bardzo ospały, co jest zupełnie niezwykłe; śpi bardzo głęboko i budzi się z bólami wszystkich kończyn.

Po kolacji: dokuczliwe uczucie pełności w brzuchu, ból pleców, dreszcze.

Senny podczas jedzenia; rozdęty brzuch; kurczowe ściskanie wokół pępka; papkowate stolce; napięcie w poprzek klatki piersiowej; nerwowe odczucie przebiegające przez ciało.

Przez godzinę po jedzeniu odczuwa poprawę, gdy jest tak wyczerpany; utrzymuje się jednak wielka senność.

Po posiłku: nudności, odbijanie; brzuch rozdęty (nawet po umiarkowanym jedzeniu).

Po jedzeniu niemal zawsze występuje zgaga; po śliwkach — ucisk w żołądku.

Po łyku zimnej wody nudności; ta sama woda uspokaja wymioty śluzem; wino odbiera ochotę do pracy; kawa przyspiesza tętno.

Codziennie, około trzech godzin po posiłku, odczuwa pieczenie w żołądku, które przechodzi w tępy ucisk z nudnościami.

Po paleniu: złuszczanie się wewnętrznej powierzchni warg; słonawo-gorzki, nadzwyczaj przykry smak; naprzemienne odbijanie i czkawka; nagłe nudności i wymioty; napady bardzo silnego kaszlu.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka występująca naprzemiennie z odbijaniem.

Podczas czkawki: bóle palące w okolicy serca.

Odbijanie: ze smakiem pokarmu.

Odbijania: puste; o smaku zgniłych jaj; o smaku jabłek.

Nudności: z lękiem, depresją, zawrotami głowy, kichaniem, nieprzyjemnym odczuciem w żołądku, kłuciami w wątrobie, cięciem w brzuchu, szybkim oddechem i wielkim osłabieniem; odczuwane w klatce piersiowej.

Zgaga.

Odruchy wymiotne i wielkie wyczerpanie, omdlenie.

Wymioty: wieczorami; w środku nocy; treścią pokarmową.

Gorzkie wymioty, z kłuciami w odbytnicy i lędźwiach, po których następują ból głowy i drażnienie pobudzające do kichania.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Wrażliwość na ucisk w dołku podsercowym. θ Pląsawica.

Skurczowe ciągnięcie od dołka podsercowego w górę, do klatki piersiowej.

Wciąganie dołka podsercowego.

Pieczenie poniżej mostka.

Uczucie ucisku w okolicy serca, jakby jama klatki piersiowej była zwężona.

(OBS :) Dyspepsja żółciowa u osób bardzo nerwowych.

Kardialgia przez trzy godziny po posiłku.

Pieczenie w żołądku, przechodzące w tępy ucisk jak od ciała obcego, z nudnościami.

Uczucie ciężkości w żołądku; uczucie omdlewania wraz z pustką, występujące czasami naprzemiennie z odczuciem szarpnięć, jakby poruszał się jakiś ciężki przedmiot. Zob. 29.

Codziennie od godz. 12 do 14 skurcz od środkowej części kręgosłupa, przenikający do żołądka; silne odruchy wymiotne i wymioty; nogi wydają się wszędzie nakłuwane lodowato zimnymi igłami.

PODŻEBRZA [18]

Wątroba powiększona, przekrwiona.

Ból i ciągnięcie w prawym podżebrzu, jakby wątroba stała się cięższa i pociągała za swoje więzadła.

Ostre kłucia jak od igieł w okolicy wątroby; tępe kłucia podczas oddychania.

Kłucia pod krótkimi żebrami po lewej stronie.

Ból żołądka i wątroby, pieczenie wskutek kwaśności.

(OBS :) Powiększenie wątroby.

Ból w lewym podżebrzu, z przelewaniem w okolicy lewego górnego zgięcia okrężnicy.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Gwałtowna kolka, z cięciem, kurczowym ściskaniem i szczypaniem.

(OBS :) Ludowy środek przeciw kolce u Korjaków.

Głośne odgłosy w brzuchu.

Przelewanie ze stałym bólem głęboko w okolicy pępkowej; < od ucisku.

Głośne toczenie i przelewanie w jelitach, z zaparciem. θ Podczas ciąży.

(OBS :) Wzdęcia żołądka i jelit.

Szczypanie poniżej pępka, któremu towarzyszy rozdęcie brzucha.

Ból brzucha z cuchnącymi wydzielinami. θ Tyfus plamisty.

Pieczenie w brzuchu.

(OBS :) Owrzodzenie żołądka i jelit. θ Dur brzuszny.

Wielkie uczucie ciężkości jak od ciężaru, najsilniejsze poniżej pępka.

Ucisk jak od obrzmienia, rozciągający się od lewego podbrzusza ku plecom.

W okolicy kątnicy silne kłucia, z kichaniem.

Uczucie pustki, wydrążenia lub zimna w brzuchu.

Rozdęcie brzucha.

Falujące podskakiwanie mięśni górnej części brzucha.

Drgania, napięcie, rwanie i kłucia w lędźwiach.

Nagłe zrywania mięśni brzucha.

Uczucie jak po stłuczeniu w lędźwiach, podczas siedzenia i leżenia.

Bóle lędźwi powodujące utykanie, < podczas chodzenia i stania.

(OBS :) Przekrwienie jamy brzusznej.

Osłabienie lędźwi. θ Reumatyzm.

W pachwinach osobliwe uczucie napięcia jak po wykręceniu, słabsze podczas chodzenia; drżenie w lewej pachwinie.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

W odbytnicy: ostry świąd, skłaniający do podciągania odbytnicy ku górze, lecz ustępujący jedynie przy naciskaniu w dół; pieczenie i utrata krwi; szczypanie po odejściu gazów; parcie w dół, parcie naglące.

Kłucie i świąd w odbytnicy oraz odbycie, jak od robaków.

Przez wiele tygodni codziennie oddaje dużo bezwonnych gazów; więcej po śniadaniu.

Gazy o zapachu padliny; jak czosnek.

Stolec rzadki, żółty, kałowy, śluzowaty.

Stolec papkowaty, najczęściej po śniadaniu, częściej niż zwykle.

Stolec papkowaty, z oddaniem dużej ilości gazów.

Stolec ma odrażający fetor; t.

Cuchnące stolce.

Biegunka przeważnie rano, po wstaniu i jedzeniu, z silnym burczeniem; kurczowa kolka i oddawanie gazów.

Biegunka u dzieci; z zajęciem wątroby oraz trawiastozielonymi, żółciowymi stolcami.

Biegunka z bólem tnącym w brzuchu; jelita rozluźnione, stolce jasne i cuchnące. θ Tyfus plamisty.

Rozwolnienie rozpoczynające się rano, natychmiast po wstaniu, nawracające po każdym posiłku, z silnym burczeniem, oddawaniem gazów i skurczowym bólem brzucha; kurczowa kolka. θ Przewlekła biegunka.

Bardzo twarde stolce; początkowo twarde i grudkowate, następnie miękkie, w końcu biegunkowe.

Zaparcie. θ Reumatyzm.

Przed stolcem: szczypanie i cięcie w brzuchu; naglące parcie; bolesne napinanie odbytnicy.

Podczas stolca: kolka i oddawanie gazów; piekąca bolesność, szczypanie i cięcie w odbycie; pot; ból od lędźwi do nóg, utrzymujący się po stolcu.

Po stolcu: ból głowy >; szczypanie w odbycie; napinanie odbytnicy; ból tnący w odbycie; ściskanie w podbrzuszu; wzdęcie brzucha; uczucie ciężkości w brzuchu i wokół pępka; ból w klatce piersiowej.

W odbycie: okresowe silne kłucia po południu; ból rwący przy twardym stolcu; uczucie ciężkości i pełności; ucisk w południe; parcie ku odbytowi wskutek gazów; bardzo nieprzyjemne uczucie suchości, musiał podciągać odbyt ku górze; uczucie, jakby odbyt był całkowicie zamknięty ; porażenna słabość zwieracza; uczucie ciepła, pieczenie przy gazach o trupim zapachu; gorąco i świąd, świąd i pieczenie; pełzanie jak od robaków, zmuszające do drapania; wilgoć i sączenie; śluz pojawia się bez stolca.

Obfity, papkowaty stolec, po którym następuje pieczenie odbytu.

Guzki krwawnicze piekące, objęte stanem zapalnym, obrzęknięte.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Ból uciskający w okolicy nerek zakłóca sen.

Kłucie w prawej nerce.

Kulawizna z bolesnością lewej okolicy nerkowej przy dotyku, ze skurczem rozciągającym się na uda.

Ból napinający podczas jazdy konnej.

Szarpiący ból pęcherza.

Porażenna słabość zwieracza; z trudem utrzymuje mocz.

Osłabienie zwieracza pęcherza z wyciekaniem moczu kroplami.

Mocz oddawany okresowo i wycieka kroplami, przy zimnym, obkurczonym prąciu.

Mocz oddawany z przerwami; płynie i zatrzymuje się.

Stałe parcie na mocz.

Ilość moczu bardzo znacznie zwiększona, nawet przy biegunce.

Oddawaniu moczu towarzyszą zimno wzdłuż nóg, drętwienie i szarpnięcia.

Po oddaniu moczu mocz wypływa mimowolnie.

Mocz płynie powoli, cienkim strumieniem lub kroplami; musi przeć, aby pobudzić wypływ.

Mocz: wodnisty, przejrzysty, cytrynowy, jaskrawożółty; ciemnożółty i gorący; czerwony; z czerwonym, kłaczkowatym lub proszkowatym osadem; przed południem wodnisty, po południu mleczny; jak serwatka; mętny; z czerwonym lub białym osadem (fosforanu magnezu); na powierzchni mieni się tęczowo.

Mocz obfity, bezbarwny. θ Pląsawica.

Oddawanie moczu zmniejszone. θ Reumatyzm.

Na moczu niewielka, połyskująca błonka.

Mocz z czerwonym, płatkowatym osadem; osad biały, z fosforanu magnezu.

Przy oddawaniu moczu: skurczowe ciągnięcie w lewej pachwinie; pieczenie w cewce moczowej, nocą w jej ujściu; uczucie, jakby przepływała zimna kropla moczu; bolesne parcie wzdłuż cewki moczowej.

Cewka moczowa: piekące kłucia; kłucie jak rozpalonym do czerwoności żelazem; kilka delikatnych kłuć, najsilniejszych w ujściu; pełzanie, świąd i łaskotanie w ujściu, łagodzone zimną wodą; wydzielanie soku gruczołu krokowego albo ciągliwego, lepkiego śluzu; chwilowe pieczenie ujścia w nocy.

Lepki, kleisty śluz z cewki moczowej.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Wzmożone pożądanie płciowe, szczególnie rano.

Po sjeście nieodparte parcie płciowe, a po wytrysku napinający ucisk w podżebrzach.

Wzwody nocą i rano.

Silne pragnienie spółkowania przy wiotkim prąciu.

Polucje: przez kilka nocy; podczas sjesty.

Po wytrysku bóle i osłabienie ud.

Potencja płciowa znacznie obniżona, apatia; nic nie może wywołać wzwodu.

Podczas spółkowania: pieczenie w cewce moczowej, najboleśniejsze przy wytrysku; wytrysk niedostateczny albo bardzo opóźniony; brak rozkoszy płciowej.

Po stosunku: utrata apetytu; za każdym razem znaczne osłabienie utrzymujące się przez kilka dni, znużenie; nocne poty; przez dwie noce piekący świąd skóry, z potem na górnej części klatki piersiowej i barkach, później na brzuchu i ramionach.

Dolegliwości po ekscesach płciowych.

Ciągnięcie w jądrach, z uczuciem dyskomfortu, ciężkości i senności; wieczorami.

Skurczowe ciągnięcie w lewym jądrze i powrózku nasiennym.

Nadmierne i bolesne podciąganie jąder ku pierścieniowi pachwinowemu; musi łagodzić je, odpychając jądra palcami.

Nieprzyjemne uczucie w cewce moczowej, tylko w przedniej części prącia, jak pełzanie; musi ściskać prącie.

Prącie zimne i obkurczone.

Świąd prącia, napletka i moszny.

Po lewej stronie moszny czerwony obrzęk, który łaskocze i swędzi.

Dawne przewlekłe wycieki cewkowe i inne następstwa rzeżączki.

Nadmierny świąd narządów płciowych i wzgórka łonowego; przez kilka dni nie do zniesienia.

Świąd i pieczenie nocą powyżej narządów płciowych, lichen pilaris urticatus.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Straszliwy, niemal nieznośny ból z parciem w dół.

Skurcze, jakby miała rodzić; musi się położyć.

Świąd i podrażnienie narządów płciowych, z silnym pragnieniem zbliżenia.

Miesiączka zbyt obfita, z bólami rwącymi i uciskającymi w grzbiecie oraz brzuchu.

Na początku miesiączki: nocny niepokój z powodu dokuczliwych dreszczy; ból zęba i bezsenność.

Podczas miesiączki: ból głowy, ból zęba, ból i świąd w lewym uchu, łagodzone wierceniem w uchu; bóle brzucha i grzbietu jak bóle porodowe; bóle lewego ramienia; świąd tu i ówdzie, szczególnie w okolicy narządów płciowych; dreszcze; kołatanie serca; wypływanie wodnistej śliny z ust.

Obrzęk pochwy i kilka guzków (u koni).

Po miesiączce: ból jak z krańcowego wyczerpania; kołatanie serca; ból i zawroty głowy; wypadanie macicy po ustaniu miesiączki; przerywany sen z niepokojem.

Upławy bardzo obfite, ciemno zabarwione. θ Wypadanie macicy.

Upławy z silnym świądem wewnętrznym i zewnętrznym.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Zaparcie z burczeniem w jelitach podczas ciąży.

Cztery tygodnie po porodzie ból uciskający, jakby od obrzmienia po lewej stronie podbrzusza, rozciągający się ku grzbietowi; ruch nasila; pragnienie; utrata apetytu.

Przerzut mleka do mózgu. θ Padaczka.

Brodawki sutkowe swędzą, pieką i są zaczerwienione.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Gorzej od śpiewania.

Podczas śpiewania drapanie w gardle; po „grypie”.

Ucisk i zwężenie krtani; obawia się uduszenia.

Łaskotanie wzdłuż tchawicy, z gwałtownym, szorstkim suchym kaszlem.

Łaskotanie w tchawicy. θ Gruźlica krtani.

(OBS :) Częste drażniące łaskotanie w tchawicy. θ Początkowa gruźlica.

Nocą oddychanie było utrudnione wskutek zatkania nosa gęstym śluzem. θ Przewlekły nieżyt nosa.

Ucisk w klatce piersiowej z bólem żołądka.

Podczas wdechu: kłucia po lewej stronie i poniżej krótkich żeber; narastający ucisk pośrodku mostka; tępe kłucia w wątrobie.

Przy głębokim wdechu: bóle w różnych częściach klatki piersiowej i brzucha; przeszywający ból od serca do łopatki.

Częste głębokie wdechy.

Przyspieszony oddech wieczorami, z uczuciem gorąca w całym ciele i potem, szczególnie na twarzy.

Silna potrzeba mimowolnego wzdychania, z szybkim biciem serca.

Napady duszenia z lękiem i omdleniem; t.

Trudność w oddychaniu, jakby klatka piersiowa była przepełniona; musi oddychać głębiej.

Klatka piersiowa jakby zbyt wąska; ucisk po obu stronach mostka.

Oddychanie utrudnione i głośne.

(OBS :) Duszność podczas chodzenia; musi się zatrzymać, aby zaczerpnąć powietrza. θ Początkowa gruźlica.

Ściskanie klatki piersiowej, niekiedy z głębokimi wdechami, widocznym biciem serca i pewnego rodzaju uciskiem, szczególnie za obydwoma brzegami mostka, na całej jego długości.

Bolesne ciągnięcie w okolicy przepony, z utrudnionym oddychaniem.

KASZEL [27]

Suchy kaszel ze świstem za mostkiem.

(OBS :) Częsty suchy kaszel po posiłkach. θ Początkowa gruźlica.

Kaszel z rzężeniem śluzu, bez odkrztuszania.

Suchy kaszel od łaskotania w tchawicy nocą, gwałtownie wstrząsający całym ciałem.

Stałe drażnienie wywołujące kaszel, które przeważnie może opanować; jeżeli jednak nie potrafi mu się oprzeć, następuje kolejno kilka gwałtownych, konwulsyjnych napadów kaszlu, bardzo bolesnych; łzy płyną z oczu i musi zginać się wpół.

Gwałtowny kaszel w pojedynczych napadach, kończących się powtarzającym kichaniem.

(OBS :) Męczący kaszel. θ Początkowa gruźlica.

Konwulsyjny, męczący kaszel z dokuczliwym poceniem się.

Nagłe kaszle konwulsyjne, < przed południem lub w ciągu dnia.

Gwałtowny kaszel skurczowy w nocy.

Kaszel najsilniejszy w nocy, słabszy rano i przed południem, < ku wieczorowi.

Suchy kaszel po obiedzie.

Podczas kaszlu: pieczenie w klatce piersiowej; kłucia po lewej stronie; kołatanie serca.

Kaszel konwulsyjny z lękiem i potem.

Musi usiąść w łóżku, inaczej kaszel odbiera mu oddech.

Przy kaszlu ucisk po lewej stronie głowy, rozchodzący się w skórze głowy; pieczenie oczu, łzy płyną z oczu.

Skurcz klatki piersiowej grożący uduszeniem; uczucie zdarcia w klatce piersiowej, przeszywający ból po lewej stronie klatki piersiowej; nieco śliny wypryskuje z ust; nudności, odruchy wymiotne; pieczenie w żołądku; uczucie ciężkości w brzuchu; ból kolkowy utrudnia kaszel.

Kaszel ku wieczorowi, z częstym, przepuszczającym uderzenia tętnem (100).

Po każdym kaszlnięciu gwałtowne kichanie; czasem następują tak szybko po sobie, że nie wie, czy kaszle, czy kicha.

Częste odchrząkiwanie i wydalanie niewielkich, zbitych grudek śluzu bez kaszlu. θ Gruźlica krtani.

Plwocina śluzowa, szczególnie rano.

(OBS :) Śluz odrywa się po lekkim odchrząknięciu i zostaje wydalony w postaci małych, twardych, okrągłych kulek. θ Początkowa gruźlica.

(OBS :) Odkrztuszanie małych płatków śluzu, wydobywających się niemal bez kaszlu. θ Początkowa gruźlica.

Plwocina składająca się czasem z dużych, brunatnych grudek.

Długotrwały kaszel i ropopodobna plwocina.

Rzężenie śluzu w klatce piersiowej, < rano i podczas leżenia na plecach.

Przewlekły nieżyt.

Wilgotny kaszel; ze wzdęciem brzucha; uczucie ciężkości, szczególnie w okolicy pępka; odgłosy w brzuchu; oddawanie gazów.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Nagłe kłucia pośrodku klatki piersiowej.

(OBS :) Początkowa gruźlica.

Kłucie za mostkiem, szczególnie pod koniec wydechu.

Bardzo bolesny, kłujący ucisk w klatce piersiowej, poniżej łopatek oraz w odpowiadających im miejscach z przodu; musi oddychać głęboko.

Kłucia: w prawym płucu podczas chodzenia; przy każdym oddechu w lewej części klatki piersiowej; między mostkiem a brodawką sutkową, tętno 90, twarde i pełne, godz. 15.

Szarpiące kłucia przeszywające prawe płuco.

Ucisk w klatce piersiowej w okolicy przepony, z bólami ciągnącymi. θ Dławica piersiowa.

Ucisk w klatce piersiowej i uczucie ciężkości.

(OBS :) Uczucie ściskania w okolicy serca, jakby klatka piersiowa była zbyt wąska albo przepełniona krwią. θ Początkowa gruźlica.

Uczucie w klatce piersiowej jak po skręceniu, nasilające się przy głębokim wdechu, wieczorami.

Napięcie w dolnej części klatki piersiowej podczas ruchu i siedzenia, odbierające oddech.

Napięcie, ucisk, uczucie ciężkości i ściskanie klatki piersiowej.

Napięcie całej klatki piersiowej, szczególnie z przodu po śniadaniu.

Ucisk za mostkiem z dziwnym biciem serca.

Niespokojne uczucie w klatce piersiowej.

Pieczenie w lewej części klatki piersiowej, gorsze po obiedzie.

(OBS :) Silne pieczenie w klatce piersiowej. θ Początkowa gruźlica.

Uczucie bólu jak od otarcia głęboko w klatce piersiowej, najpierw po lewej, następnie po prawej stronie

Zapalenie płuc.

(OBS :) Wszystkie objawy początkowych suchot.

(OBS :) Kłucie pod brodawką sutkową. θ Początkowa gruźlica.

(OBS :) Drgania przebiegające przez klatkę piersiową w szybkim następstwie, z towarzyszącym kłuciem. θ Początkowa gruźlica.

Suchoty płucne ; suchoty gruźlicze.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Ból kłujący w koniuszku serca.

Kłucia w okolicy serca, przenikające aż do łopatki ; < od kaszlu.

Silne kłucia w okolicy serca, z przepuszczającym uderzenia tętnem i znacznym osłabieniem.

Bóle palące i przeszywające w okolicy serca, promieniujące do lewej łopatki ; wywoływane głębokim wdechem i znacznie gorsze od kaszlu, kichania i czkawki.

Uczucie ucisku w okolicy serca, jakby jama klatki piersiowej była zwężona ; uczucie skrępowania.

Stałe uczucie guza w nadbrzuszu, z bólem pod mostkiem ; ciągnięcie w okolicy przepony, bóle kłujące po lewej stronie. θ Dławica piersiowa, postać gastralgiczna.

Gdy kładł się wieczorem, odczuwał kilka uderzeń w sercu, z drżeniem w dołku podsercowym i niepokojem, wywoływanych każdym, nawet najlżejszym dźwiękiem.

Kilka szarpiących wstrząsów serca.

W nocy przejściowe bolesne wstrząsy w sercu, z niepokojem.

Ucisk w sercu przy pochylaniu tułowia, z gwałtownym biciem serca.

Prawa połowa serca przepełniona krwią ; t.

Po przebudzeniu drżenie serca.

Kołatanie serca najsilniejsze wieczorem. θ Prawdziwe convulsio cordis.

Po uczuciu ściśnięcia, z wypadaniem uderzeń serca, kilka bardzo szybkich, nieregularnych uderzeń.

Kołatanie gwałtowne, silnie odczuwalne, < wieczorami, z zaczerwienieniem twarzy ; przy siadaniu kilka nieregularnych, silnych uderzeń ; niepokojący ucisk.

Napad gwałtownego kołatania serca, z niepokojem i wystąpieniem potu.

Silne uderzenia serca, unoszące rękę leżącą na klatce piersiowej i poruszające w górę i w dół gazetę, którą trzymała w dłoni.

Osoba poddawana próbie lekowej słyszy uderzenia własnego serca.

Kołataniu serca towarzyszą : niepokój ; drżenie w dołku podsercowym ; tępy ból głowy ; zawroty głowy ; zaczerwienienie twarzy ; ucisk.

Uczucie porażenia w lewym ramieniu i lewej ręce ; dreszcze, mrowienie ; napływanie śliny do ust ; wszystkie kończyny znużone.

Tętno : częste, 100 na minutę, pobudzone, pełne, silne ; szybkie, 87 ; słabe, małe, 60 ; odczuwalne we wszystkich częściach ciała, najbardziej w nadbrzuszu ; przepuszcza uderzenie po 30 lub 40 uderzeniach ; dwubitne ; słabe, małe ; małe, nieregularne ; t. nadzwyczaj słabe ; t ; małe (początkowa gruźlica) ; nikłe, ledwie wyczuwalne ; zwalnia w ciągu dnia, rano jest częstsze ; małe, nierówne, bardzo niejednakowe, nieregularne, niekiedy przepuszczające uderzenia ; słabe, drżące (z przepracowania).

Tętno bardzo częste i małe, 140 ; pierwszy ton serca ledwie słyszalny. θ Tyfus plamisty.

Ogólne spowolnienie krążenia.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Swoiste uczucie skurczu mostka.

Szarpnięcia, subsultus wszystkich mięśni piersiowych.

Ucisk po prawej stronie klatki piersiowej w pobliżu brodawki sutkowej, tętniące uczucie obolałości.

(OBS :) Bolesny ucisk w środkowej części mostka, < przy wdechu. θ Początkowa gruźlica.

Ostre kłucia : jak drzazgi w mięśniu piersiowym w pobliżu brodawki sutkowej, najpierw po prawej, potem po lewej stronie, później przy najniższych żebrach ; w różnych częściach klatki piersiowej.

Ból lewych mięśni międzyżebrowych.

Drgania mięśni piersiowych.

Bóle przeszywająco-rwące w małych, ograniczonych miejscach.

(OBS :) Tętniący, tępy, uporczywy ból w małych, ograniczonych miejscach na klatce piersiowej. θ Początkowa gruźlica.

Bolesność w głębi klatki piersiowej, w dwóch miejscach położonych po obu stronach mostka, w odległości czterech cali od niego ; oddychanie lub mówienie sprawia jej ból albo ją osłabia.

Obfity pot na klatce piersiowej w nocy.

Piekące, gryzące krosty na ścianie klatki piersiowej.

SZYJA I PLECY [31]

Napięcie w okolicy grasicy.

(OBS :) Wole.

Obrzęk węzłów chłonnych szyjnych. θ Pląsawica.

Mięśnie szyi bolą jakby były zbite.

Kłucia w kręgach szyjnych.

Drgania mięśni szyi.

Sztywność szyi.

Napięcie i sztywność mięśni szyi.

Uczucie, jakby szyja była skręcona, przy obracaniu głowy w lewo.

Kręcz w plecach promieniujący do karku.

Swędzące krosty na szyi.

W plecach, poniżej łopatek, gryzący, przeszywający, rwący ból.

(OBS :) Kłucie między łopatkami. θ Początkowa gruźlica.

Częste ostre kłucia w kręgach piersiowych, jak od drzazg.

Uczucie, jakby w plecy wbijano duże drzazgi.

Bardzo silne bóle przeszywające i palące, głęboko w kręgosłupie.

Skurczowy, uciskowy, ciągnący ból rozpoczyna się w plecach, rozciąga do środka klatki piersiowej i do przełyku.

Bolesne pulsowanie w kanale kręgowym.

Mięśnie grzbietu bolą jakby były zbite lub stłuczone ; przy pochylaniu się do przodu wydają się skrócone.

Bóle pleców zakłócające sen w nocy ; nie może znaleźć pozycji do leżenia, z uczuciem gorąca.

Tępe pobolewanie wzdłuż kręgosłupa i kończyn.

Ból pleców jak po długotrwałym schylaniu się.

Ból wzdłuż kręgosłupa, < przy schylaniu się.

Każdy ruch, każdy obrót tułowia powoduje ból kręgosłupa.

Trzeszczenie kręgów szyjnych przy schylaniu się oraz chrzęszczenie na całej długości kręgosłupa przy poruszaniu tułowiem, a w lędźwiach przy schylaniu się.

Kręcz w plecach, rozciągający się od kości krzyżowej do karku.

Po obiedzie ból kręgosłupa, zwłaszcza w miejscu wielkości dłoni pośrodku kręgosłupa ; miejsce to jest bardzo wrażliwe na dotyk oraz przy każdym ruchu tułowia.

Bóle przeszywające w pojedynczych kręgach.

Gwałtowne wstrząsy rozpoczynające się w jednym z dolnych kręgów.

Wrażliwość pojedynczych kręgów na gorącą gąbkę. θ Pląsawica.

Cały kręgosłup jest bardzo wrażliwy na dotyk, nawet gąbką, oraz na opieranie się o krzesło.

Gryzące pieczenie w małym miejscu na kręgosłupie.

Kręgosłup wrażliwy na dotyk ; < rano.

Ból wzdłuż kręgosłupa w kilku miejscach, bolesnych przy dotyku.

Uczucie, jakby zimne powietrze rozprzestrzeniało się od kręgosłupa po całym ciele, niczym aura epileptica.

Zimno poniżej łopatki, jak po dotknięciu kawałkiem lodu.

Dreszczowość na całych plecach.

Mrowienie przebiegające po plecach i kończynach.

Fala gorąca przebiegająca przez kończyny.

Uczucie bolesności i znacznego osłabienia pleców.

Drętwienie i osłabienie pleców. θ Pląsawica.

Znaczny dyskomfort i osłabienie w obrębie kręgosłupa, z drganiami.

Znaczne osłabienie mięśni pleców, ledwie może siedzieć prosto.

Swoiste uczucie osłabienia i sztywności między barkami ; rozciąga się do szyi.

Przy schylaniu się kręgosłup boli, jakby był zbyt słaby, by utrzymać ciało.

Uczucie mrówek pełzających wzdłuż kręgosłupa.

Pieczenie i gryzienie na plecach.

Świąd pleców ; ropiejące krosty.

Bardzo silne bóle pierwszego i drugiego kręgu lędźwiowego przy obracaniu się.

Ból pierwszych dwóch kręgów lędźwiowych, z uczuciem zimna w mięśniach pośladkowych, szerzącym się w dół nóg, oraz mrowieniem w stopach.

Kręgosłup wrażliwy na ucisk gorącą gąbką w okolicy drugiego i trzeciego kręgu lędźwiowego. θ Pląsawica.

Wrażliwość kręgów lędźwiowych. θ Pląsawica.

Ból w okolicy lędźwiowej i kości krzyżowej , zwłaszcza podczas wysiłku w ciągu dnia oraz podczas siedzenia ; ból, obolałe pobolewanie ; plecy niewrażliwe na dotyk.

Ucisk w kości krzyżowej jak od ciężkiego brzemienia, jakby miała pęknąć.

Ból kości krzyżowej : rodzaj kręczu w plecach ; rozciąga się wzdłuż kręgosłupa do karku ; < wieczorem albo przechodzi do kończyn dolnych.

Nagłe, bardzo silne kłucie w kości krzyżowej podczas chodzenia na świeżym powietrzu.

Ból pleców i kości krzyżowej tak silny, że musi pozostawać w łóżku ; pewne kołatanie serca, brak apetytu, brak wypróżnienia, lecz częste oddawanie bladożółtego moczu.

Kość krzyżowa jakby zbita albo uczucie, jakby była przemieszczona.

Odczuwa kołatanie nawet w kości guzicznej.

Uczucie suchości w kości guzicznej.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Staw barkowy jakby zwichnięty.

Konwulsyjne wstrząsy lewego barku.

Rwanie w prawym barku.

Ból przeszywający w dole pachowym.

Lodowate uczucie w prawym dole pachowym i po wewnętrznej stronie lewej kostki.

Reumatyzm prawego mięśnia naramiennego, gorszy przy poruszaniu stawem do tyłu, ze znacznym osłabieniem lędźwi, zaparciem i zmniejszonym oddawaniem moczu.

Bóle skurczowe w lewym ramieniu poniżej mięśnia naramiennego, po których następuje podobny ból w prawym udzie.

Uczucie skręcenia w mięśniu naramiennym i jakby tkwiły w nim tysiące drzazg przy unoszeniu ramienia ; o godz. 17.

Ból ciągnący : od lewego ramienia do przedramienia ; w mięśniach lewego przedramienia.

Rwanie w lewym ramieniu, dolnych zębach i lewym uchu, z silnym świądem ucha ; bóle < od leżenia na bolesnej stronie ; od godz. 14 do wieczora.

Nieregularne i pośpieszne ruchy ramion.

Drgania i skurcze ramion, ustępujące podczas ciężkiej pracy rękami.

Gwałtowny wstrząs lewego ramienia, po którym następują faliste drgania mięśni brzucha ; podczas sjesty.

Ramię wstrząsane jak porażeniem elektrycznym.

Subsultus tendinum ramienia.

Tak stałe ruchy kończyn górnych, że nie można wyczuć tętna ; kończyny dolne są podciągnięte do tułowia ; t.

Nieregularne, szybkie ruchy kończyn górnych ; t.

Napięcie w lewym ramieniu.

Musi często zmieniać położenie ramion.

Bardzo silny ból powodujący bezwład lub ból porażenny w lewej ręce i ramieniu, pięć minut po rozpoczęciu kołatania serca.

Nie może unieść ramienia ; ramiona są sztywne.

Skrajne osłabienie, znużenie i uczucie porażenia w lewym ramieniu.

Pieczenie powyżej lewego łokcia.

Świąd ramion.

Piekący świąd obu rąk, jakby były przemarznięte ; miejsca gorące, obrzęknięte, czerwone.

Krosty wielkości ziarna prosa na ramionach, z piekącym świądem.

Mały, bolesny ropień pośrodku prawego mięśnia naramiennego.

Bardzo silne bóle reumatyczne przedramienia, promieniujące do kciuka ; po południu, w spoczynku.

Ciągnięcie w przedramieniu, lewym lub obu.

Bóle rwąco-ciągnące w lewym stawie łokciowym.

Reumatyczna lub dnawa sztywność lewej ręki i stawu łokciowego.

Kłucia jak od prądu elektrycznego w wyrostku łokciowym obu ramion.

W czubku łokcia zimno jak od lodu.

Przedramię : rwanie w kościach lewego ; rwanie między kośćmi ; silne, bezbolesne pulsowanie w pobliżu i powyżej prawego wyrostka łokciowego ; napięcie, bezwład i drętwienie ; zrywania i drżenia na grzbietowej powierzchni prawej ręki, rozciągające się do kłębu dłoni ; uciskowe drżenie prawej ręki.

Po stronie prostowników prawego przedramienia nagły, straszliwy ból jak od tysięcy drzazg, z chwilowym uczuciem, jakby miał stracić przytomność.

Uczucie jak od drzazg w czubku lewego łokcia.

Pieczenie z przodu lewego przedramienia w pobliżu nadgarstka, jakby się oparzył.

Piekący świąd prawego przedramienia ; po drapaniu białe guzki wielkości ziarna prosa oraz otrębiaste złuszczanie.

Świąd czubka łokcia.

Rwanie : w lewym nadgarstku ; w obu rękach.

Palący ból jak w miejscu odparzonym w skórze prawej ręki, od nadgarstka do kciuka i palca wskazującego ; nawet najlżejszy dotyk palcem jest bolesny.

Drżenie i zimno rąk. θ Z przepracowania przy biurku.

Drżenie rąk. θ Tyfus plamisty.

Prawa ręka niepewna podczas pisania ; ramię wydaje się porażone wskutek długiego pisania.

Lewa ręka aż do przedramienia drętwieje w nocy w łóżku ; po prowadzeniu małego chłopca za rękę podczas spaceru.

Zimne ręce.

Ręce marzną, paznokcie sine, z małym, twardym tętnem i skrajnym osłabieniem całego ciała, w południe.

Twarz i ręce sine i lodowato zimne.

Niekiedy ciepły pot na dłoniach.

Świąd prawego nadgarstka.

Świąd, zaczerwienienie i pieczenie rąk jak przy odmrozinach.

Rwące pieczenie w kciukach, kłucia jak igłami.

Ból skurczowy kciuka.

Rwanie między kciukiem a palcem wskazującym.

Ciągnięcie i rwanie w lewym palcu wskazującym jak od drzazg.

Pieczenie i mrowienie w prawym palcu wskazującym, jakby miał powstać zastrzał.

Uczucie lodowatego zimna w stawie palca środkowego ; nieco zaczerwienionym i wrażliwym na dotyk ; gwałtowne rwanie.

Palec często drętwieje i przez długi czas pozostaje wrażliwy na zimno.

Rwanie w lewym małym palcu.

Częste nagłe ruchy palców prawej ręki.

Rwanie w stawach i ciągnięcie, jakby w okostnej, wszystkich palców.

Sztywność palców wskutek dny.

Palce swędzą, pieką i są czerwone, jak po odmrożeniu.

Czubki palców sine ; t.

Paznokcie sine.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Bóle nad oboma stawami biodrowymi ; wstaje zesztywniały.

Naprężający, uciskający i rwący ból w stawach biodrowych, jakby głowy kości wyciągano z panewek.

Bardzo silny ból kulszowy ; ani dotyk, ani ucisk, ani chodzenie, ani spoczynek nie wywierają wpływu, lecz < przy schylaniu się lub zmianie pozycji.

Ból rozciągający w panewkach stawów biodrowych.

Kłucia, ucisk oraz uczucie zwichnięcia lub jak po stłuczeniu w stawie biodrowym.

Zimno w okolicy krętarza ; w odstępach drżące, pchające wstrząsy, raz w lewym biodrze, raz w prawej ręce, rozpoczynające się w stawach kończyn dolnych.

Bóle nóg, zwłaszcza w okolicy prawego stawu biodrowego, jak ze zmęczenia.

Świąd na kłykciach kości biodrowej.

Bardzo silne bóle kończyn, zwłaszcza w lewym biodrze pod mięśniami pośladkowymi.

W lewym pośladku gwałtowne rozdzieranie z uczuciem zimna, budzące go ze snu.

Drgania mięśni pośladkowych.

Lodowate zimno od pośladków aż do stóp, najsilniejsze w paluchach, z drętwieniem i drganiami.

Czyrak na prawym pośladku, wielkości kurzego jaja, bardzo bolesny, wydzielający siódmego dnia czarną krew, z niezwykle silnymi bólami palącymi; utrzymywał się pięć dni.

Ucisk w udach, < w prawym.

Uczucie czopa po zewnętrznej stronie uda, powyżej kolana.

Rozdzierające ciągnięcie w udzie, sięgające do kolana.

Ścięgna uda są napięte.

Od pachwiny w dół do połowy przedniej powierzchni uda — gwałtowny skurcz zginaczy.

Rozdzieranie od stawu biodrowego do kolana, z drętwieniem.

Krzyżowanie nóg powoduje ból ud.

Uda bolą jak po długiej pieszej podróży.

Bolesne znużenie i uczucie ciężkości w udach.

Elektryczne kłucia lub ból skurczowy w przedniej części uda.

Pieczenie i świąd na wewnętrznej i przedniej powierzchni uda.

Szczypiące i piekące krosty nad kolanem.

Wzdłuż całej powierzchni zginaczy uda gwałtowne pieczenie, a później gęsta wysypka jak po pokrzywie.

Na przedniej powierzchni uda i na pośladkach bardzo bolesne czyraki.

W stawie kolanowym: ciągnięcie, rozdzieranie, kłucie; osłabienie; uczucie jak po skręceniu.

Rozdzierające ciągnięcie w kolanie; < podczas siedzenia, > podczas chodzenia.

Silne kłucia w obu kolanach, po których następuje osłabienie.

Drgania mięśni albo osłabienie kolan; kolana uderzają o siebie.

Świąd, gwałtowny ból, uczucie drżenia albo zimna w małym miejscu w dole podkolanowym.

Ból kości podudzi, czasami jakby w okostnej.

Bóle kości nóg, jakby w szpiku.

Silne bóle uciskające w lewej kości piszczelowej, rozpoczynające się rano, < w południe, > po południu i wieczorem.

Bóle podobne do syfilitycznych bólów kości, nie gorsze w cieple łóżka, lecz raczej lepsze.

Rozdzierające bóle ciągnące w kościach piszczelowych, < podczas siedzenia, > podczas chodzenia.

Pieczenie w kości piszczelowej.

Bóle nóg najbardziej nasilone podczas stania lub siedzenia; > podczas chodzenia lub od ruchu.

Ból tępy wzdłuż kości piszczelowej; bóle ciągnące w podudziu.

W łydkach: rozdzieranie; bolesny skurcz; kłucia; pieczenie; uczucie ciężkości.

Podczas chodzenia naprzemienne prostowanie i zginanie kończyn dolnych, powodujące osobliwe unoszenie się i opadanie ciała, z towarzyszeniem wesołej, niespójnej mowy; t.

Uczucie ciężkości, znużenie albo rozdzieranie z porażennym drętwieniem podudzi.

Bolesne wyczerpanie nóg; nie może wchodzić po schodach.

Nogi bolą jak po wyniszczającej chorobie.

Kończyny dolne słabe, znużone, nie mogą utrzymać ciała; nie może stać, musi usiąść.

Uczucie ciężkości: jakby u nóg wisiał ołów; z apatią.

Ciężar w nogach; są znużone i sprawiają wrażenie, jakby zostały spod niego wybite.

Przez cały dzień osłabienie i ciężkość nóg; żółty mocz.

Przy krzyżowaniu ud odczuwa w nich gwałtowny ból.

Drżenie kończyn dolnych.

Wstrząs elektryczny przebiegający przez kończyny dolne, najsilniej przez lewą, nagle go budzący.

Szarpnięcia kończyn dolnych.

Nagłe wstrząsy nóg.

Drgania mięśni, po których następuje szczypiący świąd podeszew.

W kończynach dolnych: zimno, pieczenie, wieczorem i nocą obfity pot.

Nocą, w cieple łóżka, świąd zmuszający do drapania, po którym pozostają krwawe smugi.

Pieczenie na prawym podudziu.

Piekący świąd; skóra sucha i łuszcząca się albo pokryta drobnymi guzkami.

Obficie poci się na podudziu.

Ciągnące, uciskające bóle nóg; zwłaszcza w kostkach.

Ból < podczas stania; musi chodzić albo siedzieć.

Bóle w stawie skokowym budzą go o 2 nad ranem.

Kurczowy ból w stawach skokowych, rozciągający się na pięty; przeszywające bóle palące.

Pełzanie i świąd na grzbietach stóp.

Przeszywanie w kościach śródstopia i stopach podczas chodzenia.

Stopy zimne jak lód aż do kostek.

Pieczenie w stopach, jakby krew żarzyła się w żyłach.

Znaczne osłabienie, uczucie ciężkości albo mrowienie w stopach.

Sztywność ścięgna Achillesa.

Pięty jak obite podczas stania.

W podeszwach: rozdzieranie, przeszywanie jak drzazgami, szczypiący świąd.

Kurcz podeszew nocą.

Prawy mały palec boli jak od ciasnych butów; w drugim palcu lewej stopy takie samo uczucie w nagniotku.

W paluchu: rozdzieranie, ból szarpiący, drążenie, nagłe kłucia jak drzazgami.

We wszystkich palcach stóp: ciągnięcie, drążenie, przeszywanie, pełzanie albo mrowienie; bolesne obrzęki, jak od wrastających paznokci; świąd, pieczenie i zaczerwienienie, jak po odmrożeniu.

Ból i zapalenie odmrożonych palców stóp.

Odmroziny.

Gwałtowne bóle w nagniotku na prawym małym palcu stopy.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Rozdzieranie w lewym przedramieniu i prawym udzie.

Rozdzieranie w kończynach, < w spoczynku lub podczas siedzenia, > podczas ruchu.

Bóle przeszywające: we wszystkich kończynach; najsilniejsze w kolanach i karku; prawe kolano < przy wchodzeniu po schodach; w palcach rąk i stóp.

Gwałtowne bóle przez całą noc wzdłuż grzbietu, w klatce piersiowej, lędźwiach i nogach.

Ból prawego kolana i lewej ręki; ból zmienia umiejscowienie co trzeci dzień; podczas napadu kaszel tylko przy poruszaniu się; bóle < gdy rano zaczyna się poruszać. θ Reumatyzm.

Rozdzieranie i ciągnięcie w kościach długich, < na ich końcach.

Bóle kości nóg i przedramienia, występujące naprzemiennie z podobnymi bólami w prawej kości piszczelowej.

Trzaski i inne odgłosy w stawach.

Drżenie kończyn.

Niespokojne uczucie drżenia w kończynach górnych i dolnych, ze wstrząsaniem i drganiami.

Subsultus tendinum.

Wszystkie kończyny jak obite po niewielkim wysiłku.

Po powtarzających się, ciężkich krwawieniach z nosa — znaczna bolesność stawów kończyn i uczucie, jakby były obolałe po stłuczeniu.

Bolesność mięśni, taka jak utrzymująca się w niektórych przypadkach po gorączce, w napadach grypy.

Gwałtowne bóle jak od owrzodzenia w kończynach uniemożliwiają nocny sen, od lewego łokcia do małego palca oraz od łydek do pięty, z pulsującymi bólami małego palca stopy; ogólne gorąco. θ Młoda, trędowata, kulawa dziewczyna.

Ma wrażenie, jakby jej kończyny do niej nie należały.

Bóle kończyn z kulawizną i drętwieniem.

Osłabienie i zimno kończyn. θ Pląsawica.

Kończyny zimne, sine; t.

Sinawe kończyny. θ Tyfus plamisty.

Mrowienie w kończynach górnych i dolnych, jakby zdrętwiały od ucisku.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

W spoczynku: bóle przedramienia, śródstopia i palców stóp; objawy na ogół <.

Podczas stania: zawroty głowy; ból głowy; ucisk w żołądku; napięcie w pachwinie; uczucie krańcowego osłabienia w klatce piersiowej; bardzo bolesne kołatanie serca; ból kości krzyżowej, lędźwi, kciuka, nóg, kolan, pięt i palców stóp; osłabienie nóg.

Niepewne oparcie stóp podczas stania. θ Z przepracowania przy biurku.

Schylanie się: zatkanie nosa; kłucia pod żebrami; ucisk w okolicy serca; ból kręgosłupa.

Po użyciu zginaczy: szczególnie po schylaniu się lub pochylaniu do przodu — bolesne napięcie i bolesność w różnych miejscach.

Podczas siedzenia: zawroty głowy; ból głowy; ucisk w żołądku; cięcie w przeponie; kolkowy skurcz żołądka; napięcie w pachwinie; świąd moszny; suchy kaszel; ucisk na klatkę piersiową; nagłe, silne kłucia w klatce piersiowej; napięcie w dolnej części klatki piersiowej; niespokojne, nieregularne uderzenia serca; bolesność jak po obiciu w szyi, lędźwiach, grzbiecie, kości krzyżowej, biodrach, udach, kolanach, kości piszczelowej, pośladkach i kończynach dolnych; kłucia po zewnętrznej stronie kostki; rozdzieranie po wewnętrznej stronie pięty, w stopie, paluchu, małym palcu stopy i nagniotkach; kurcze mięśni; bolesne odczucia w odbycie znikają.

Kiedy pojawia się kaszel, musi usiąść.

Po zmianie pozycji, zwłaszcza przy wstawaniu z pozycji siedzącej i użyciu prostowników, w kończynach pojawiają się różne bolesne oraz inne odczucia.

Leżenie na plecach: rzężenie w klatce piersiowej; ból od potylicy aż do gładzizny czoła.

Ból kości krzyżowej i lędźwi podczas leżenia na prawym boku, > po obróceniu się na lewy. Gorzej przy leżeniu na bolesnym boku.

Leżenie w łóżku: ból głowy sięgający do lewego ucha.

Leżenie: szum w prawym uchu; kołatanie serca; wstrząsy w okolicy serca; bóle lędźwi, kości krzyżowej i kolan; dreszcz ze wstrząsaniem; drgania mięśni.

Przy każdej próbie ruchu dowolnego drgania się nasilają; nocą brak drgań. θ Pląsawica.

Umiarkowany ruch: łagodzi ból kończyn, głowy i kończyn, dolnej części grzbietu, kolan i nagniotka, a także osłabienie.

Ruch: przy poruszaniu głową boli szyja; przy każdym ruchu ciała boli grzbiet; odczuwa chłód; stawy trzeszczą; ucisk w oczach; gałki oczne pieką; ręce drżą; napięcie w dolnej części klatki piersiowej.

Od najmniejszego wysiłku: obfity pot.

Przy wchodzeniu po schodach: największe znużenie kończyn dolnych.

Chodzenie pod górę powoduje omdlewanie.

Gorzej podczas chodzenia: zawroty głowy; ból głowy; pragnienie; kłucia w klatce piersiowej; ból kolan, które się uginają; ból kończyn dolnych, stawu skokowego, pięty, śródstopia i podeszew.

Od chodzenia: zawroty głowy; ucisk w żołądku; kolka; utrudnione oddychanie; kłucia w płucach; kłucia w kości krzyżowej; ucisk w górnej części klatki piersiowej.

Niepewność podczas chodzenia; potyka się o wszystko, co znajdzie się na drodze.

Niestabilny chód. θ Pląsawica.

Podczas chodzenia bóle kończyn dolnych i pachwin znikają.

Po chodzeniu najbardziej zajęte i bolesne jest udo.

Podczas pisania: niesprawność ruchowa ramienia; znużenie przedramienia; niepewność ręki; kurcz kłębu kciuka.

Gdy sięga po jakiś przedmiot, zwykle nie trafia. θ Kloniczne skurcze oczu.

Niepewność sposobu trzymania ciała i chodu. θ Pląsawica.

Potyka się o wszystko, co znajduje się na jego drodze.

Nauczyła się chodzić i mówić z trudem oraz późno. θ Kloniczne skurcze oczu.

Przy obracaniu się: ból grzbietu albo szyi.

NERWY [36]

Wzrost siły podczas majaczenia; t.

Najmniejszy impuls woli zdaje się wywierać niezwykle silny wpływ; t.

Wszystkie ruchy są znacznie łatwiejsze i wykonywane ze znacznie większą zręcznością; t.

Nadzwyczajna siła mięśni. θ Padaczka.

Podnoszą ciężkie ładunki i z wielką łatwością przenoszą je na duże odległości; t.

Wyglądają, jakby tańczyli; wykonują rękami najdziwniejsze pantomimy; t.

Biegną do miejsc, do których nie zamierzali iść; t.

Pobudzenie nerwowe graniczące z drgawkami.

Skrajna bezsenność i niepokój oraz nieustanna gorączka.

Nocą, o 3 nad ranem, budzi się z wewnętrznym niepokojem we wszystkich mięśniach zależnych od woli, po którym następuje drżenie, a w końcu niepowstrzymane poruszanie i drganie wszystkich mięśni.

Bardzo niespokojny. θ Tyfus plamisty.

Drżenie żuchwy i warg.

Szczękanie szczękami i drżenie kończyn. θ Dur brzuszny.

Znaczne osłabienie i drżenie. θ Prolapsus uteri.

Uczucie drżenia w całym ciele.

Drżenie całego ciała. θ Tyfus plamisty.

Drżenie poszczególnych części albo całego ciała. θ Pląsawica.

Drżenie z niepokojem i wyczerpaniem.

Drżenie nóg i rąk z osłabieniem; bolesność kręgosłupa; < przy zbliżaniu się burzy.

Drgania mięśni w różnych miejscach, raz tu, raz tam; subsultus tendinum.

Drgania i skurcze podczas snu.

Drgania mięśni stają się gwałtowniejsze; tylko kilka godzin snu. θ Pląsawica.

Drgania: powiek i gałek ocznych; policzków; w tylnej części klatki piersiowej; w brzuchu.

Drgania ramion ustępowały, kiedy pacjent używał ich w pracy szewskiej. θ Pląsawica.

Mimowolne ruchy (zwłaszcza u dzieci) podczas czuwania; ustępujące podczas snu. θ Pląsawica.

Gdy tylko rano otwierała oczy, obie gałki oczne zaczynały co pół sekundy obracać się w prawo i w lewo; trwało to przez cały dzień.

Ruchy skurczowe — od prostych mimowolnych ruchów i szarpnięć pojedynczych mięśni aż po taneczne ruchy całego ciała. θ Pląsawica. θ Histeria.

Rzucawka.

Częste napady lekkich drgawek. θ Kloniczne skurcze oczu.

Kurcze rąk i stóp; całe ciało w drgawkach, jakby do kręgosłupa przyłożono baterię galwaniczną.

Drgawki i drżenie.

Drgawki, gorączka z gorącą głową; leży w stanie letargu; wykrzywienie oczu i krzyki przez sen. θ Oczopląs.

Katalepsja.

Padaczka: z ogromnym wytężeniem siły; wskutek przestrachu, co siedem dni: pada i leży niemal bez ruchu; wskutek zahamowania wykwitów; dwa lub trzy napady tygodniowo po zahamowaniu grzybicy owłosionej skóry głowy; początkowo napady nasilają się, a następnie stopniowo słabną.

Dyskomfort i uczucie ciężkości w całym ciele; ogólne, nieopisane złe samopoczucie.

Wielkie osłabienie.

Bezsilność i wielkie znużenie; z powodu znacznego osłabienia musiał pozostawać w łóżku.

Krańcowe osłabienie i niezdolność do myślenia.

Krańcowe wyczerpanie z majaczeniem; t.

Osłabienie: po stosunku płciowym; z drżeniem kończyn; po najmniejszym wysiłku, z częstym kołataniem serca; z zawrotami głowy.

Męczy się po krótkim spacerze.

(OBS :) Największe osłabienie z nieodpartą sennością, > po jedzeniu.

Wielkie osłabienie i uczucie ciężkości w kończynach po krótkim spacerze, a nawet w łóżku, którym towarzyszą lęk i drżenie. θ Początkowa gruźlica.

Wielkie osłabienie i lepki pot; t.

Uczucie znużenia, jakby ciało było poobijane, a stawy zwichnięte. θ Ból głowy.

Uczucie niepokoju i osłabienia na całej długości kręgosłupa. θ Ból głowy.

Porażenie kończyn dolnych z lekkimi skurczami ramion.

Porażenie kończyn górnych i dolnych. θ Początkowe rozmiękanie rdzenia kręgowego.

Paraplegia wskutek przekrwienia części lędźwiowej rdzenia kręgowego.

Dziecko, æt. 15 miesięcy, porażone na całym ciele; gałki oczne odwrócone, twarz sinawoblada, obrzękła, tętno małe, nieregularne, lekkie bóle rwące i drgania kończyn górnych; t.

We wszystkich porażonych częściach bardzo silny ból.

SEN [37]

Bardzo częste ziewanie przez cały dzień.

Ziewanie: po którym za każdym razem następuje mimowolny śmiech; wywołuje zawroty głowy; oraz kichanie z bólem w stawie żuchwowym; z przeciąganiem się, głównie ramion; oraz z dreszczami wstrząsającymi.

Częste ziewanie: przed skurczami lub napadami bólu głowy.

Senność; nie może oprzeć się zaśnięciu, nawet wkrótce po wstaniu.

Nieodparta senność w ciągu dnia. θ Prolapsus uteri.

Wczesnym wieczorem bardzo senny; musi położyć się do łóżka, lecz osobliwy lęk, jakby ktoś miał przyjść i mu przeszkodzić, przez wiele godzin nie pozwala zasnąć.

Wielka senność i znużenie w ciągu dnia; nocą natłok myśli nie pozwala zasnąć.

Senny, z ociężałą głową, mgłą przed oczami, uciskiem w oczach i bardzo zmęczonymi kończynami dolnymi.

Senność, szczególnie po jedzeniu, a nawet podczas jedzenia.

Po południu senny i znużony, z pożądaniem płciowym.

Znużony i senny w dzień, bezsenny w nocy. θ Wskutek przepracowania przy biurku.

Przy zasypianiu wzdryga się i drga; nagle budzi się całkowicie. θ Pląsawica.

Sopor i drgawki; t.

Śpiączka z porażeniem twarzy i kończyn. θ Tyfus plamisty.

Dolegliwości drgawkowe, które ustępują podczas snu.

Podczas snu nie spostrzega się żadnych ruchów oczu. θ Kloniczne skurcze oczu.

Niespokojny, pełen niepokoju sen wskutek silnego świądu i pieczenia skóry.

Niespokojna noc i dreszczowość.

Rzuca się w łóżku z powodu dokuczliwego uczucia pełzania po całym ciele, głowie, klatce piersiowej, brzuchu i stopach.

Niespokojne noce; cierpi na ból pleców, klatki piersiowej, lędźwi i ud.

Niespokojna noc; piekący, swędzący ból w różnych częściach ciała budzi go.

Niespokojna noc; uczucie ciężkości w całym ciele — w głowie, klatce piersiowej, brzuchu i stopach — sprawia, że rzuca się w łóżku.

Nieprzyjemne sny budzące go ze snu.

Śni, że z powodu bólu w stawie żuchwowym nie może otworzyć ust i że każą mu wąchać żrący amoniak, co go budzi.

Śni, jakby chodził tam i z powrotem po swoim pokoju i czytał, choć był pewien, że leży w łóżku; nie mógł się od tego uwolnić.

We śnie lęk, jakby się dusił.

PORY WYSTĘPOWANIA [38]

W nocy: częste budzenie się z lękiem; ból rwący skóry głowy; brzęczenie w uszach; kichanie podczas snu; ból pękniętej wargi; ból zęba po północy; zgrzytanie zębami u starszego mężczyzny.

O godz. 2 w nocy: ból stawu skokowego.

Rano: świąd skóry głowy; skurcz oczu; obłożony język; głód bez apetytu; biegunka; wzmożone pożądanie płciowe; kaszel >; śluzowa plwocina; rzężenie śluzu w klatce piersiowej; częstsze tętno; większa wrażliwość kręgosłupa; rozpoczynają się bóle piszczeli; ból prawego kolana i lewej ręki <.

Przed południem: ból głowy; kłucie jak igłą nad lewą brwią; drżenie lewej powieki górnej; nudności; ucisk wokół pępka; nieprzyjemne uczucie pełności i ciężkości w odbycie; kłucie i napięcie w klatce piersiowej; ból pleców; ból obu piszczeli; zły humor.

W południe: ból głowy; ucisk jak od ziarnka piasku pod powieką górną; drżenie lewej powieki górnej; bardzo nieprzyjemny, słonawy, gorzki, słodkawo-metaliczny smak, najwyraźniejszy u nasady języka; kurcz żołądka; nagłe kłucie w okolicy wątroby; kolka; ucisk, gorąco i świąd odbytu; kaszel z kichaniem; ból klatki piersiowej w okolicy serca; kłucie w kości krzyżowej; kłucie w lewej piszczeli; pieczenie przebiega wzdłuż całego nagniotka na małym palcu stopy.

Po południu: zawroty głowy i otępienie; ból nad oczami, na szczycie głowy i w potylicy; bolesna nadwrażliwość górnej części nosa; nieżyt nosa; ból zęba i żuchwy; mdły, słodkawy smak; gwałtowne pragnienie; częste odbijanie; ucisk albo pieczenie i ból drążący w nadbrzuszu; tępy ucisk w podżebrzu; kłucia w okolicy śledziony; burczenie w brzuchu; ból tnący najpierw w nadbrzuszu, a później w podbrzuszu; miękki, ciemnozielony stolec; wypróżnienie z obfitym oddawaniem moczu; mocz mleczny, ognisty; ciągnięcie w obu jądrach; gwałtowny kaszel; ucisk tu i ówdzie w klatce piersiowej; nagłe kłucia głęboko w klatce piersiowej; bolesność klatki piersiowej <; stały ucisk w pobliżu serca i nieustanne kołatanie serca; nieregularne uderzenia serca; obrzmiała szyja; nagłe, silne kłucie w kości krzyżowej; ból i niesprawność ramienia; bóle łokcia i przedramienia; pieczenie prawego kciuka; dokuczliwy ból w prawym stawie biodrowym i wzdłuż zewnętrznej strony podudzia; ciągnięcie i rwanie w udzie; wstrząs elektryczny przebiegający przez nogi; uginanie się kolana z bolesnym ciągnięciem po tylnej stronie lewego podudzia; kłucie w prawym małym palcu stopy; bóle nagniotków; padaczkowy wstrząs ciała; senność; uczucie pełzania po całym ciele.

Wieczorem: ogólne złe samopoczucie; zawroty głowy z utratą wzroku i osłabieniem; podwójne widzenie; chwilowe szarpnięcie z boku głowy; lepka, żółta wydzielina w przyśrodkowych kątach oczu; bulgotanie w prawym uchu i odgłos jakby dzwonów bijących w oddali; ciepło twarzy; przednie zęby jakby za długie i nadwrażliwe; powraca nieprzyjemny smak wraz z objawami ze strony klatki piersiowej i brzucha; bolesność czubka języka; większy apetyt, nawet żarłoczny głód; nagłe nudności i wymioty treścią pokarmową; pieczenie w dołku podsercowym ze skurczowym ciągnięciem ku górze, do klatki piersiowej; drążący, szczypiący i tnący ból brzucha; tnący świąd odbytnicy; napięcie w prawej pachwinie; nieprzyjemne odczucie w cewce moczowej; ciągnięcie w jądrach, < przy kaszlu z wydmuchiwaniem nosa lub odkrztuszaniem śluzu; kłucia w płucu; gwałtowne kołatanie serca; pieczenie lub świąd na mostku; drżenie pęczkowe mięśni prawej okolicy lędźwiowej; napięcie wzdłuż całego kręgosłupa; bóle tylnej powierzchni kości krzyżowej; świąd pleców i guzki zapalne; rwanie w lewym ramieniu; kłucia jak igłami w lewym kciuku; bardzo dręczący ból w prawym stawie biodrowym i po zewnętrznej stronie prawego podudzia; wstrząs elektryczny w kończynach dolnych; bóle kończyn dolnych; pieczenie górnej części stopy i bardzo silny ból małego palca; bóle nagniotków; ziewanie; osłabienie; uczucie pełzania i dreszcze, dreszcze wstrząsające; napad gorąca; pot bez gorąca.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Bardzo wrażliwy na chłodne powietrze.

Zimne powietrze: nasila ból ucha i ból zęba; przy wyglądaniu przez otwarte okno pojawiają się ból zęba i bóle kończyn; łatwo marznie, najmniejszy powiew chłodnego powietrza wywołuje „gęsią skórkę”.

Łatwo marznie przy nieznacznym ruchu i w chłodniejszym powietrzu albo gdy zimny palec dotknie ciepłej części ciała.

Bardzo wrażliwy na zimno, zwłaszcza w obrębie rąk i stóp; twarz blada i wymizerowana.

W zimną pogodę <, szczególnie ból głowy.

Przy unoszeniu pościeli w nocy uczucie pełzania i dreszcze wstrząsające.

Wypicie po nim zimnej wody nasila i przedłuża jego działanie; t.

Po łyku zimnej wody: ból zęba; nudności.

Mycie lub kąpiel przynosi ulgę.

Świąd, pieczenie i zaczerwienienie palców rąk, palców stóp oraz innych części ciała, jakby zostały odmrożone.

Dolegliwości wskutek mrozu. θ Ból głowy. θ Odmroziny.

Odmroziny, odmrożenia i wszelkie następstwa narażenia na zimno, szczególnie na twarzy.

Na świeżym powietrzu: zawroty głowy > lub <; ucisk w oku; chwilowe napady upojenia; ból głowy; nudności; kolka; kłucia w kości krzyżowej; otępienie; senność.

Podczas chodzenia na świeżym powietrzu: zataczanie się; kłucie przebiegające przez mózg jak błyskawica; jednostronny, drążący ból głowy; zanik widzenia; dźwięczenie w prawym uchu; ucisk w żołądku; uczucie jakby zwichnięcia w pachwinie; nagłe, silne kłucia w kości krzyżowej; bolesne ciągnięcie w prawej stopie; zmęczenie stóp, osłabienie; bolesny ucisk w okolicy prawej brodawki sutkowej, z odczuciem, jakby głęboki wdech usunął jego przyczynę; częste ziewanie.

Po chodzeniu na świeżym powietrzu: tak nagłe osłabienie, że z trudem może iść dalej; obfite wodniste stolce z pieczeniem odbytu oraz obfity pot, nawet na skórze głowy; tętno częste i małe.

W pomieszczeniu: zawroty głowy < lub >; nudności; dreszczowość; wszystkie objawy < w pomieszczeniu i w spoczynku.

W jasnym słońcu: jakby pijany. Żar słoneczny: wywołuje gwałtowne zawroty głowy.

W cieple łóżka: pieczenie stóp.

Kręgi wrażliwe na dotyk gorącej gąbki. θ Pląsawica.

Gorzej przed burzą. θ Pląsawica.

GORĄCZKA [40]

Dreszcze przebiegają po ciele z góry ku dołowi.

Wstrząsanie dreszczami: z wymiotami gorzką treścią po kolacji, utrzymującymi się przez całą noc.

Odczuwanie zimna z bólem i zawrotami głowy oraz zimnymi rękami i stopami; uczucie zimna przebiega wzdłuż kończyn.

Uczucie zimna: z ziewaniem; sine ręce; brak siły; zły humor; stępienie zmysłów i brak apetytu; w południe.

Przez cały czas odczuwa zimno, nie może ogrzać się w pokoju, wcześnie rano.

Po śnie uczucie zimna w całym ciele, lecz najsilniejsze w stopach.

Marznie przy nieznacznym ruchu lub unoszeniu pościeli.

Wielka dreszczowość na świeżym powietrzu, przenikająca całe ciało.

Wewnętrzne uczucie zimna: z chłodną skórą; przy naturalnym cieple skóry; wieczorem.

Uczucie, jakby dotykał go lód, występujące w rytmie tętna.

Uczucie zimna po prawej stronie kości czołowej, choć powierzchnia jest ciepła w dotyku.

Zimno pośladków.

Zimne ręce i palce stóp, ze ściągniętym tętnem.

Zimne i sine kończyny; t.

Naprzemienne zimno i gorąco pod wieczór.

Nieprzyjemny chłód w całym ciele po położeniu się do łóżka.

Ciało zimne, głowa gorąca.

Częściowy dreszcz w górnej części ciała.

Dreszcz z ciepłą twarzą, rękami i stopami.

Dreszcze wstrząsające z ziewaniem; dreszcz trwa, aż zaczyna się trząść.

Dreszcz w plecach, jakby spływała po nich zimna woda, gdy opiera się o oparcie krzesła.

Gorączkowy dreszcz każdego wieczoru, bez pragnienia i bez gorąca.

Dreszcze wstrząsające przy unoszeniu pościeli.

Podczas gwałtownych dreszczy wstrząsających po rozebraniu się wieczorem osobliwa skłonność do śmiechu.

Stopniowo narastające silne dreszcze; twarz i ręce sinawe, lodowato zimne; tętno bardzo małe i twarde; przed południem, od godz. 10 do 11.

Napady silnych dreszczy wstrząsających całym ciałem; zimne ręce drżą podczas pisania; twarz ciepła, bez pragnienia i bez następującego potem gorąca.

Gwałtowne dreszcze z gęsią skórką, po których następują gorąco w głowie, bolesne tętnienie w czole i pot.

Po krótkiej drzemce gwałtowne dreszcze, szczękanie zębami; leży zwinięty wpół; gwałtowny ból głowy; ręce sine; bez pragnienia.

Gorąco nieznaczne, głównie w górnej części ciała.

Powtarzające się napady gorąca twarzy i górnej połowy ciała, trwające od pięciu do dziesięciu minut.

Gorąco w całym ciele: staje się palące, musi odkryć kończyny dolne; wydaje się, że rozżarzona krew przepływa przez naczynia; tętno silne, twarde, napięte i częstsze; gorąco ustępuje stopniowo po północy.

Gorąco w nocy; obracanie się w łóżku lub unoszenie pościeli wywołuje u niej uczucie zimna.

Gwałtowne napady gorąca wieczorami; policzki rozpalone, ręce zimne, ciągłe pragnienie, bez potu.

Częste napady gorączki z gorącem w głowie, związane ze stanem soporotycznym, przewracaniem oczami i krzykiem podczas snu. θ Kloniczne skurcze oczu.

Napady gorąca i potu przez całe popołudnie, z tępym bólem głowy, bez pragnienia.

Ogólne gorąco z zimnymi końcami palców, suchymi wargami, pragnieniem, czystym językiem i brakiem apetytu, z bardzo silnymi bólami kończyn górnych i dolnych. θ Młoda dziewczyna chora na trąd.

Utrzymujące się gorąco, po którym następuje pot.

Niespokojne kołatanie serca, powodujące wystąpienie potu w nocy.

Pot najobfitszy na kończynach dolnych, wieczorem i w nocy.

Pot przez całe przedpołudnie.

Nocny pot nad ranem, przynoszący ulgę.

Obfity pot z omdleniem.

Pot na całym ciele, nawet na skórze głowy.

Zimny pot ; t.

Lepki pot i wielkie wyczerpanie ; t.

Wraz z potem uczucie wyczerpania i drżenie kończyn, wilczy głód.

Pot : tłusty, lecz nie cuchnący, przez całą noc, podczas snu ; przy najmniejszym wysiłku ; często tylko na przedniej powierzchni ciała ; w nocy, zwłaszcza na nogach ; zimny, na twarzy, szyi i klatce piersiowej ; obfity.

Pot podczas chodzenia lub przy najmniejszym wysiłku.

(OBS :) Niewielki wysiłek wywołuje pot ; tłuste poty nocne. θ Początkowa gruźlica.

Śpiączka po gorączkowym pobudzeniu związanym z ząbkowaniem ; oczy półotwarte, widoczne białkówki ; oddech nieprzyspieszony, lecz często pojawia się głęboki wdech, po którym następują westchnienie i lekkie konwulsyjne drgania kończyn.

(OBS :) Tyfus ataksyczny.

(OBS :) Uporczywe, okresowo nawracające dolegliwości.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Okresowość. Napadowo : świąd skóry głowy ; gwałtowny ucisk prawej gałki ocznej ku górze i na zewnątrz ; kaszel ; ból mostka ; ból między ósmym a dziewiątym kręgiem piersiowym ; gorąco w twarzy.

Chwilowe ukłucia w gałce ocznej.

Ucisk najpierw w lewej, potem w prawej brwi.

Gdy ból zęba słabnie, powracają dolegliwości brzuszne.

Okresowe ciągnięcie ku górze do os hyoideum.

Budzi się dokładnie o północy przez trzy kolejne noce.

Co siedem dni. θ Napady padaczkowe.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Bardzo często dolegliwości pojawiają się po przekątnej ; to znaczy w lewej górnej i prawej dolnej części ciała. [Obs. Jeśli porównamy objawy naszej Materia Medica pod względem prawej i lewej strony, stwierdzimy, że w wielu z nich występuje wyraźna różnica między kończynami górnymi a dolnymi co do strony, przy czym przeważa jedna albo druga strona. Amanita jest jednym z nielicznych leków, w których objawy występują jednocześnie po przeciwnych stronach, lecz po przekątnej. Jeżeli po podaniu leku objawy nie ustępują w kierunku przeciwnym do kierunku ich powstawania, możemy wiedzieć, że nie jest to właściwy lek].

Od wewnątrz na zewnątrz : kłucia w klatce piersiowej i brzuchu.

Z zewnątrz do wewnątrz : bóle uciskające, wiercące i ciągnące.

Od dołu ku górze : tnące wiercenie od nozdrzy ku kości czołowej ; ciągnięcie od miednicy ku podżebrzom.

Od tyłu ku przodowi : gwałtowny, chwilowy ból rwący na wskroś klatki piersiowej.

Od lewej ku prawej : przeszywający ból głowy ; bolesne ciągnięcie w czole ; ucisk nad oczami ; ból skroni ; wodnisty katar ; ściskanie w brzuchu ; ból piszczeli ; uczucie drzazg w kończynach dolnych.

Od prawej ku lewej : kłucia w skroniach ; piekąca bolesność pleców.

Gorzej po lewej stronie : w głębi głowy, małżowiny uszne, zęby, brzuch, pachwina, męskie narządy płciowe, bark, ramię i przedramię.

Gorzej po prawej stronie : skóra głowy, podżebrze, lędźwie i kończyny dolne.

Bardzo niewiele objawów połowiczych.

ODCZUCIA [43]

Uczucie ciężkości jak po upiciu się ; jakby ostra bryłka lodu dotknęła głowy albo przeszywały ją lodowato zimne igły ; jakby gwóźdź wbito w prawą stronę głowy ; różne doznania w lewej połowie kości potylicznej ; jak od podskórnych owrzodzeń skóry głowy ; ukłucie jak lodowato zimną igłą w uchu ; jakby uszy, nos i twarz zostały odmrożone ; jakby drzazgi wbito w żuchwę ; jak od igieł w brodzie ; zęby wydają się zbyt długie ; jak od pieprzu na końcu języka ; jak po środku ściągającym na języku i w gardle ; jakby ciało obce utkwiło w gardzieli ; krawat wydaje się zbyt ciasny ; uczucie pieczenia i chłodzenia wzdłuż przełyku, jak po zjedzeniu rzeżuchy ; tępy ucisk w żołądku jak od ciała obcego ; szarpanie, jakby w żołądku znajdował się jakiś ciężki przedmiot ; nogi jakby całe nakłuwane lodowato zimnymi igłami ; jakby wątroba stała się cięższa ; jakby obrzęk rozciągał się od lewego podbrzusza do pleców ; uczucie wydrążenia w brzuchu ; jakby coś skręcono w lędźwiach ; pełzanie w odbycie jak od robaków ; zimno biegnące w dół nóg podczas mikcji ; ukłucie w cewce moczowej jak rozpalonym do czerwoności żelazem ; bolesne podciąganie jąder ku pierścieniowi pachwinowemu ; nieprzyjemne pełzanie na przedniej powierzchni prącia, zmuszające do jego ściskania ; niepokojące odczucie w klatce piersiowej ; jakby jama klatki piersiowej była zwężona ; uczucie guza w nadbrzuszu ; odczuwa kilka uderzeń w sercu wraz z drżeniem ; jakby drzazgi tkwiły w mięśniu piersiowym w pobliżu brodawki sutkowej oraz w plecach ; uczucie jak po długotrwałym bólu pleców ; wstrząsy rozpoczynające się w dolnych kręgach ; jakby zimne powietrze rozprzestrzeniało się od kręgosłupa po ciele ; jakby poniżej łopatki dotknięto ciała kawałkiem lodu ; kręgosłup jakby zbyt słaby, aby stanowić podporę ; jakby mrówki pełzały wzdłuż kręgosłupa ; jakby ciężkie brzemię spoczywało na kości krzyżowej, która miała pęknąć ; rodzaj bolesnego kurczu w plecach ; jak po pobiciu w kość krzyżową albo uczucie jej zwichnięcia ; odczuwa pulsowanie w os coccyx ; jakby tysiące drzazg tkwiły w mięśniu naramiennym, po stronie prostowników prawego przedramienia, w l. łokciu i palcu wskazującym ; ręce jakby odmrożone ; jak od porażenia prądem w ramieniu ; jakby w prawym palcu wskazującym miała powstać zanokcica ; jakby głowy kości udowych wyciągano z panewek ; drżące, popychające wstrząsy w lewym biodrze, prawej ręce i stawach kończyn dolnych ; jakby czop znajdował się po zewnętrznej stronie uda nad kolanem ; ból ud jak po długiej pieszej podróży ; jakby ołów zwisał z nóg ; porażenie prądem w kończynach dolnych, najsilniejsze w lewej ; nagłe wstrząsy w nogach ; jakby krew żarzyła się w żyłach stóp ; jakby drzazgi tkwiły w podeszwach ; bóle palców stóp jak od ciasnych butów ; jakby drzazgi tkwiły w paluchu ; bolesne obrzęki palców stóp, jakby paznokcie wrastały ; palce stóp jakby odmrożone ; jakby jej kończyny do niej nie należały ; jakby dotykano jej lodem w rytm tętna ; jakby zimna woda spływała po plecach ; jak od żywego srebra poruszającego się w różnych częściach ciała ; jakby całe ciało było wstrząsane od wewnątrz ; jakby zimne igły przeszywały nerwy ; jakby całe ciało miało skurczyć się do nicości ; jakby skóra była przyklejona.

Ból : w skroniach ; wokół oczu ; w lewym uchu podczas miesiączki ; w lewym stawie żuchwowym ; w szczęce górnej i zębach ; w prawym podżebrzu ; w żołądku i wątrobie ; w lewym podżebrzu ; głęboko w okolicy pępkowej ; od lędźwi do nóg ; w klatce piersiowej ; w lewych mięśniach międzyżebrowych ; w plecach ; wzdłuż kręgosłupa ; w pierwszym i drugim kręgu lędźwiowym ; w kości krzyżowej ; nad oboma stawami biodrowymi ; w nogach ; w prawym stawie biodrowym ; w lewym biodrze pod mięśniami pośladkowymi ; w zgięciu kolana ; w kościach podudzi ; w stawie skokowym ; w odmrożonych palcach stóp ; w odcisku na prawym małym palcu stopy ; w częściach porażonych.

Bóle skurczowe : w lewym ramieniu ; w prawym udzie ; w kciuku.

Ból przeszywający : w prawym policzku.

Szarpnięcia kłujące : na wskroś prawego płuca.

Drgające wstrząsy : serca.

Gryzienie : poniżej łopatek.

Bóle jak od owrzodzenia : w kończynach, od lewego łokcia do małego palca ; od łydek do pięty.

Cięcie : w brzuchu ; w odbycie.

Gryzienie : w odbycie ; na plecach ; w podeszwach.

Gryzący świąd : na skórze głowy ; w podeszwach.

Szczypanie : na końcu języka ; w odbycie.

Pieczenie : na szczycie głowy ; w głowie ; w wewnętrznych kątach oczu ; uszu ; w twarzy ; na końcu języka ; w okolicy serca ; poniżej mostka ; w żołądku ; w brzuchu ; w odbycie ; w hemoroidach ; w lewej połowie klatki piersiowej ; w okolicy serca ; w krostkach na ścianie klatki piersiowej ; głęboko w kręgosłupie ; w małym miejscu na kręgosłupie ; na plecach ; powyżej lewego łokcia ; rąk ; w krostkach na ramionach ; na przedniej powierzchni lewego przedramienia w pobliżu nadgarstka ; na prawym przedramieniu ; w skórze prawej ręki od nadgarstka do kciuka i palca wskazującego ; w rękach ; w kciukach ; w prawym palcu wskazującym ; w mięśniach pośladkowych ; w czyraku na prawym mięśniu pośladkowym ; na udzie ; w krostkach powyżej kolana ; w piszczeli ; w łydkach ; w nogach ; w stawach skokowych aż do pięt ; w stopach ; w palcach stóp ; skóry ; wewnętrzne i zewnętrzne ; wysypki prosówkowej.

Kłucia : w głowie ; w uszach ; w lewym wyrostku sutkowatym ; od gardzieli wzdłuż prawej trąbki Eustachiusza ; w okolicy wątroby ; pod krótkimi żebrami po lewej stronie ; w okolicy kątnicy ; w lędźwiach ; w odbycie ; w prawej nerce ; w cewce moczowej ; pośrodku klatki piersiowej ; za mostkiem ; w lewej piersi ; w prawym płucu ; między mostkiem a brodawką sutkową ; w okolicy serca ; w różnych częściach klatki piersiowej ; w mięśniach karku ; na kręgach piersiowych ; w kości krzyżowej ; w wyrostku łokciowym obu ramion ; w kciukach ; w stawie biodrowym ; w przedniej części uda ; w kolanach ; w łydkach ; w paluchu.

Ból żądlący : w stawie kolanowym.

Ból przeszywający : w skroniach ; od prawych dolnych zębów do bocznej części głowy ; w okolicy serca ; w ścianie klatki piersiowej ; w karku ; w plecach poniżej łopatek ; głęboko w kręgosłupie ; w pojedynczych kręgach ; w dołach pachowych ; w kolanach ; w stawach skokowych ; w kościach śródstopia i stopach ; w podeszwach ; w palcach stóp.

Nakłuwanie : w głowie ; w brodzie ; w odbytnicy i odbycie ; w klatce piersiowej ; w palcach rąk ; w palcach stóp.

Ostre kłucie : pod brodawką sutkową ; w koniuszku serca ; między łopatkami.

Ból rwący : w lewej połowie mózgu ; w prawym uchu ; w kościach twarzy i żuchwy ; po prawej stronie żuchwy ; w lędźwiach ; w odbycie ; w prawym barku ; w lewym ramieniu, dolnych zębach i lewym uchu ; w lewym stawie łokciowym ; w lewym nadgarstku ; w rękach ; w kciukach ; między kciukiem a palcem wskazującym ; w lewym palcu wskazującym ; w stawie palca środkowego ; w lewym małym palcu ; w stawach palców ; w stawach biodrowych ; w lewym pośladku ; od stawu biodrowego do kolana ; w stawie kolanowym ; w kościach piszczelowych ; w łydkach ; w podeszwach ; w paluchu ; w lewym przedramieniu i prawym udzie ; w kościach długich.

Ból drgający : w pęcherzu moczowym ; w plecach podczas miesiączki ; w ścianie klatki piersiowej ; poniżej łopatek ; w ramionach.

Ból zrywający : w zębach ; w paluchu.

Ściskanie : poniżej pępka.

Wiercenie : w paluchu ; we wszystkich palcach stóp.

Ból drążący : w skroniach.

Kurczowe ciągnięcie : od dołka podsercowego do klatki piersiowej ; w l. jądrze i powrózku nasiennym.

Ból ciągnący : w skroniach ; w głowie ; ku nasadzie nosa ; w prawym policzku ; w dołku podsercowym ; w prawym podżebrzu ; w jądrach ; w klatce piersiowej ; w okolicy przepony ; od pleców do środka klatki piersiowej ; od lewego ramienia do przedramienia ; w przedramionach ; w lewym stawie łokciowym ; jakby w okostnej palców ; od uda do kolana ; w stawach kolanowych ; w kościach piszczelowych ; w piszczeli ; w nogach ; w stawach skokowych ; w palcach stóp ; w kościach długich.

Bóle tępe : w czole ; wzdłuż piszczeli.

Bolesność : gałek ocznych ; języka ; w odbycie ; w klatce piersiowej ; po prawej stronie klatki piersiowej w pobliżu brodawki sutkowej ; głęboko w klatce piersiowej, w dwóch miejscach ; w plecach ; stawów, po krwawieniu z nosa ; mięśniowa, po gorączce lub grypie.

Ból kurczowy : w skroniach ; od środkowej części kręgosłupa do żołądka ; promieniujący do ud ; jakby miała rodzić ; w stawach skokowych aż do pięt ; w podeszwach ; w mięśniach ; wędrujący.

Bóle uciskające : w czole.

Parcie w dół : w odbytnicy ; w żeńskich narządach płciowych.

Kłujący ucisk : w klatce piersiowej.

Ucisk : po prawej stronie głowy ; w lewej połowie mózgu ; na szczycie głowy ; w gałkach ocznych ; w gardzieli ; od lewego podbrzusza do pleców ; w okolicy nerek ; w plecach podczas miesiączki ; jakby obrzęk rozciągał się od lewego podbrzusza do pleców ; na klatkę piersiową ; po prawej stronie klatki piersiowej w pobliżu brodawki sutkowej ; pośrodku mostka ; w stawach biodrowych ; w udach ; w lewej piszczeli ; w nogach ; w stawach skokowych.

Tętnienie : ból głowy ; na szczycie głowy ; w policzkach ; po prawej stronie klatki piersiowej w pobliżu brodawki sutkowej ; w małych miejscach na klatce piersiowej ; w os coccyx.

Bolesne pulsowanie : w kanale kręgowym.

Drapanie : w gardle, po grypie.

Jak po pobiciu : w piętach ; we wszystkich kończynach.

Uczucie obolałości jak po stłuczeniu : w lędźwiach ; w mięśniach szyi ; w mięśniach pleców ; w stawach, po krwawieniu z nosa.

Ból rozciągający : w panewkach stawów biodrowych.

Ból obezwładniający : w

lędźwiach.

Bóle reumatyczne : w prawym mięśniu naramiennym ; w przedramieniu i kciuku.

Skurcz : mostka.

Zwężenie : w okolicy serca ; w klatce piersiowej.

Ściśnięcie : serca.

Ciężar : w głowie ; na szczycie głowy ; w nogach.

Uczucie ucisku : w okolicy serca ; za mostkiem ; w sercu.

Uczucie ciężkości : w głowie ; ku karkowi ; w żołądku ; poniżej pępka ; w brzuchu ; w klatce piersiowej ; w udach ; w łydkach ; w podudziach ; w stopach.

Uczucie pełności : w skroniach ; w odbycie.

Uczucie pustki : w brzuchu.

Napięcie : w głowie ; w lędźwiach ; w lewym ramieniu ; w dolnej części klatki piersiowej ; w okolicy grasicy ; w mięśniach szyi.

Sztywność : mięśni twarzy i szyi ; między barkami ; lewej dłoni i łokcia ; palców ; ścięgna Achillesa.

Kulawizna : w lewej nerce.

Ból powodujący bezwład : w lewej dłoni i ramieniu.

Wrażenie zwichnięcia : w kości krzyżowej ; w stawie ramiennym ; w stawie biodrowym.

Uczucie drżenia : w dole podkolanowym ; w kończynach górnych i dolnych ; w całym ciele.

Bolesne znużenie : w udach ; w nogach.

Znużenie : w podudziach.

Osłabienie : oczu ; między barkami ; w lędźwiach ; w plecach ; w stawie kolanowym ; w nogach ; w stopach.

Uczucie jak po skręceniu : w klatce piersiowej ; w szyi ; w mięśniu naramiennym ; w stawie kolanowym.

Ból porażenny : w lewej dłoni i ramieniu.

Osłabienie porażenne : zwieracza.

Uczucie porażenia : w lewym ramieniu i dłoni ; w ramieniu po pisaniu.

Drętwienie porażenne : w podudziach.

Drętwienie : lewej strony języka ; lewej dłoni ; nóg ; pleców ; uda.

Uczucie pełzania : po plecach i kończynach ; w prawym palcu wskazującym ; w palcach stóp ; po całym ciele.

Łaskotanie : w ujściu cewki moczowej ; po lewej stronie moszny.

Mrówczenie : w stopach ; w kończynach górnych i dolnych ; w mięśniach pośladkowych.

Świąd z uczuciem pełzania : w cewce moczowej ; na grzbietach stóp.

Niepokój : w kręgosłupie.

Świąd : w wewnętrznych kątach oczu ; w lewym uchu ; uszu ; w odmrożonym nosie ; twarzy ; w odbytnicy ; w odbycie ; na wzgórku łonowym ; prącia, napletka i moszny ; żeńskich narządów płciowych ; z upławami ; brodawek sutkowych ; krostek na szyi ; na plecach ; na ramionach ; obu dłoni, jakby były zmarznięte ; krostek na ramionach ; na prawym przedramieniu ; na prawym nadgarstku ; w dłoniach ; na kości biodrowej ; na udzie ; w dole podkolanowym ; na podeszwach ; skóry ; między kciukiem a palcem wskazującym lewej dłoni ; osutki prosówkowej ; białawych guzków na brzuchu i nogach ; małych guzków położonych głęboko w skórze.

Swędzące ukłucia : w różnych częściach ciała.

Piekące ochłodzenie : wzdłuż przełyku aż do żołądka.

Gorąco : w oczach ; w twarzy i górnej części ciała ; w odbycie ; przebiegające przez kończyny ; na czubku łokcia.

Uczucie lodowatego zimna : po lewej stronie klatki piersiowej, w pobliżu łopatki ; w prawym dole pachowym ; na czubku łokcia ; przy lewej kostce przyśrodkowej ; w stawie palca środkowego ; od mięśni pośladkowych w dół do stóp, najsilniejsze w paluchach ; w stopach.

Zimno : po prawej stronie kości czołowej ; w okolicy szwu szyjnego ; lodowate, na głowie ; twarzy ; w brzuchu ; prącia ; poniżej łopatki ; w mięśniach pośladkowych ; dłoni ; w okolicy krętarza ; w pośladkach ; w dole podkolanowym ; w kończynach dolnych ; w kończynach ; po prawej stronie kości czołowej ; dłoni i palców stóp.

Suchość : języka ; jamy ustnej, cieśni gardzieli i gardła ; w kości guzicznej.

TKANKI [44]

Stwardnienie gruczołów.

Bóle kości twarzy, oczu, policzków, kości długich oraz piszczeli, niekiedy także łokcia.

We wszystkich stawach bóle kłujące; sztywność ramion, karku i obu stawów biodrowych.

Wszystkie stawy sztywne przy wstawaniu.

Nagłe rozdzieranie w tkankach ścięgnistych różnych części ciała.

Rozrzedza krew.

Żyły obrzęknięte, przy chłodnej skórze.

Błony śluzowe pokryte żółtym śluzem.

Mięśnie są przy dotyku obolałe jak po stłuczeniu ; > podczas chodzenia. θ Przewlekły reumatyzm.

Ból kości długich, jak po stłuczeniu, po ruchu.

Bóle kości rano i przed południem, zwłaszcza lewej piszczeli i kłykcia lewego łokcia (jak bóle kiłowe ; lecz w cieple łóżka raczej > niż <).

Stawy sprawiają wrażenie zwichniętych. θ Pląsawica.

Otyłość.

Wychudzenie. θ Pląsawica.

Puchlina wodna.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Ciało wrażliwe na dotyk lub ucisk ; pieczenie w kątach oczu ; ból kręgosłupa, między kręgami ; mięśnie obolałe jak po stłuczeniu ; kłucie w lewym kciuku itd.

Lekki dotyk wywołuje przeszywające bóle, nawet samo zbliżenie się kogoś.

Dotknięcie włosów : < ucisk w skroni.

Przy dotknięciu : ból kości ciemieniowych, gałek ocznych, nad oczami, stawu żuchwowego, koniuszka języka ; zęby wrażliwe ; ukłucie w gardle ; brzuch wrażliwy ; konwulsyjne przeszycia po dotknięciu klatki piersiowej lub ramion ; małe miejsce pośrodku kręgosłupa bardzo wrażliwe ; bóle nadgarstków ; bolesność grzbietu dłoni ; ukłucia w kciuku ; ból stawów śródręczno-paliczkowych palca wskazującego i środkowego.

Przy dotykaniu lub obmacywaniu palcami : ból głowy < ; ból w pachwinach ; ból kręgów ; wszystkie części ciała wrażliwe.

Nawet lekki ucisk jakiegokolwiek miejsca powoduje ból utrzymujący się jeszcze długo później.

Ucisk : < ból skóry głowy i lewej kości skroniowej ; ból żołądka i podżebrzy.

Wrażliwe na ucisk : kręgi dorsalne i lędźwiowe.

Ucisk łagodzi : ból skroni ; wiercący ból głowy ; kolkę w brzuchu ; bezbolesne pulsowanie w ósmym i dziewiątym kręgu piersiowym.

Kończyny wrażliwe na ucisk. θ Pląsawica.

Ucisk bolesnych miejsc nasila ból.

Pocieranie : > świąd prawego oka.

Drapanie : > świąd skóry głowy ; ukłucie nad lewą brwią.

Po drapaniu : biały guzek wielkości ziarna prosa ; otrębiaste złuszczanie naskórka.

Lepiej po goleniu : pęcherze na brodzie.

Oparcie się do tyłu na krześle : < ucisk w kości krzyżowej.

Po założeniu nogi na nogę : nogi drętwieją.

Przy stąpaniu w dół : ukłucia w pięcie.

Lekkie uderzenia : powodują wybroczyny.

Podczas jazdy powozem : ból z uczuciem napięcia w okolicy pęcherza.

SKÓRA [46]

Uogólniona żółtaczka po drgawkach ; t.

Piekący świąd, zaczerwienienie i obrzęk, jak po odmrożeniu.

Swędzące ukłucia w różnych częściach ciała.

Silny świąd między kciukiem a palcem wskazującym lewej dłoni.

Świąd i pieczenie całego ciała, powodujące wielkie cierpienie. θ Pląsawica.

Osutki prosówkowe ; gęste i białe, z pieczeniem i świądem.

Uczucie, jakby skóra była przyklejona.

Skóra bardzo gładka, najbardziej na twarzy.

Kłucie jak igłami w różnych miejscach.

Swędzące ukłucia w różnych częściach ciała.

Elektryczne ukłucia, ukłucia jak od drzazg ; żrące gryzienie ; świąd, pieczenie, gryzienie, szczypanie.

Świąd całego ciała ; zmienia miejsce ; zakłóca sen ; bez jakiejkolwiek osutki.

Swędząca osutka z łatwo krwawiących białawych guzków na brzuchu i kończynach dolnych, szerząca się.

Osutka prosówkowa w plamach.

Małe ropiejące krostki między palcem wskazującym a kciukiem ; na szyi ; na mostku.

Bardzo bolesny czyrak z przodu uda oraz bardzo duży czyrak na pośladku, wydzielający krew, bez ropy.

Drobne czerwone, twarde krostki rozsiane po ciele, podobne do ukąszeń pcheł.

Lichen pilaris urticatus.

Przewlekłe osutki.

Stwardnienia i guzy ; karbunkuły ; owrzodzenia przetokowe ; owrzodzenia próchnicze ; owrzodzenia żrące.

Lichen simplex.

Guzy łojowe.

Osutki strupiaste.

Owrzodzenia żrące i wydrążone.

Owrzodzenia gnuśne i przetokowe.

Zgorzel.

Twarda, szorstka ospa owiec.

Guzki w skórze szyi, z kaszlem (konie i krowy).

Świąd wywołany małymi guzkami położonymi głęboko w skórze, zwłaszcza gdy zajęte są również oczy (konie).

Padaczka wskutek zahamowania osutek.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Jasne włosy ; skóra i mięśnie wiotkie.

Osoby starsze z powolnym krążeniem.

Eretyzm żylny. θ Biegunka.

Alkoholicy ; zwłaszcza z bólami głowy.

Szczupła, wątła dziewczyna, æt. 18. θ Pląsawica.

Dziewczynka, æt. 2 1/2, urodzona z wadą rozwojową głowy. θ Kloniczne skurcze oczu.

Dziecko, æt. 3, od osiemnastu miesięcy cierpiało na przewlekły nieżyt nosa.

ZALEŻNOŚCI [48]

Podobny do : Act. rac ., (majaczenie alkoholowe ; pląsawica ; podrażnienie rdzenia kręgowego) ; Bellad . (pobudzenie mózgowe, lecz silniejsze w pląsawicy) ; Calc. ostr . (alkoholizm ; uczucie lodowatego zimna na głowie) ; Cannab. ind . (alkoholizm ; dziwaczne fantazje) ; Cicut . (skurcze oczu) ; Codein (drganie powiek itd.) ; Coffea (ekstaza) ; Hyosc . (stan tyfoidalny u alkoholików ; gadatliwość, tańczenie, drgania mięśni oraz, pomimo całego drżenia, skłonność do stuporu i słabego tętna) ; Ignat (pląsawica histeryczna lub emocjonalna ; wzdychanie ; kaszel konwulsyjny ; drgania ; śmiech i płacz) ; Laches . (gadatliwe majaczenie ; alkoholizm ; ciężki stan tyfoidalny z adynamią, drżące wysuwanie języka ; drżenie, słabe tętno, sine kończyny) ; Mygale (pląsawica) ; Nux. vom . (pląsawica ; alkoholizm ; podrażnienie rdzenia kręgowego ; drgawki ; drżenie ; objawy paraplegiczne ; powiększona wątroba) ; Opium (alkoholizm ; pląsawica ze skurczowymi, kanciastymi szarpnięciami mięśni zginaczy ; drżenie dłoni, wolne tętno) ; Pulsat . (podrażnienie rdzenia kręgowego ; pląsawica ; odmroziny itd.) ; Sepia (uczucie lodowatego zimna na głowie ; szarpnięcia głowy i języka itd.) ; Sticta (pląsawica ze skakaniem i tańczeniem) ; Stramon . (delirium tremens ; śpiewanie, śmiech, tańczenie ; niezwykłe opowieści ; gadatliwość ; pląsawica z ruchami obrotowymi itd.) ; Tarant . (pląsawica, jedno ramię i jedna noga stale w ruchu itd.) ; Thea (wielomówność ; podrażnienie rdzenia kręgowego) ; Ver. alb . (uczucie lodowatego zimna na głowie) ; Zincum (pląsawica).

Ocet i Eau de Cologne wywołują omdlenie. Sal Ammoniæ również pogarsza ; t.

Grzyby nie rosną w glebie zawierającej żelazo ani węgiel.

Przeciwdziałają mu : węgiel drzewny ; kawa ; wino ; brandy ; kamfora ; tłuszcz lub olej (przynosi ulgę żołądkowi) ; Calc. ostr . (łagodzi lodowate zimno) ; Pulsat., Rhus tox . (nocny ból pleców).

Mówi się, że Atropine działa antagonistycznie wobec Muscarine , lecz obie, zastosowane miejscowo, rozszerzają źrenicę.

Muscarine jest bardzo podobna do Pilocarpine , (jaborandi), gdyż obie powodują zatrzymanie czynności serca ; obfite poty ; nadmierne ślinienie, łzawienie ; zwężenie źrenic itd. Muscarine działa silniej na gruczoły łzowe, słabiej na gruczoły potowe i ślinianki ; Pilocarpine powoduje silniejsze parcie na mocz.

Muscarine , podana wewnętrznie, zwęża źrenicę silniej niż Pilocarpine ; przy zastosowaniu miejscowym tylko pierwsza z nich rozszerza źrenicę. Gelsem . jest pod tym względem podobny do Muscarine .

Dobrze po nim działają : Bellad., Calc. ostr., Mercur., Opium, Pulsat., Rhus tox . i Silicea .

Działał dobrze, gdy Dulcam., Phosph. ac., Pulsat . i Cuprum zawiodły. θ Przewlekła biegunka.

Wyleczył przypadek, w którym Bellad., Stram . i Hyosc . zawiodły. θ Kloniczne skurcze oczu.