Ziemniak porażony chorobą. Nalewka z porażonych bulw.

Klinika

Odbyt, wypadanie; rozwarty / Piersi, bolesne / Oddech, cuchnący / Zaparcie / Krwawienie z nosa / Ból głowy / Niedrożność jelit / Drażliwość / Miesiączka, przerywana / Noma / Zapach ciała, odrażający / Świąd sromu / Odbytnica, wypadanie / Skóra głowy, bolesna / Rwa kulszowa / Szkorbut / Skóra, ściemnienie / Parcie / Język, popękany / Kręgi, ból w / pulsowanie w

Charakterystyka

„Zaraza ziemniaczana” charakteryzuje się „szybkim gniciem liści i łętów, którego pierwszą oznaką jest pojawienie się niewielkiej ilości pleśni, Peronospora infestans, pasożytującej na tkankach i szybko szerzącej się we wszystkich kierunkach. Również na powierzchni bulw i wewnątrz ich tkanek występują brunatne plamy, a zależnie od okoliczności bulwy gniją szybciej lub wolniej” (Treas. of Bot.). W 1846 r. nagłe wtargnięcie tej choroby doprowadziło do straszliwego głodu w Irlandii, w wyniku którego zmarły tysiące ludzi. Mure przeprowadził pierwszą próbę lekową S. t. æ., używając ziemniaka „znajdującego się w stanie całkowitego rozkładu, który jednak nie był jeszcze zupełnie zgniły”. Obserwowano skutki spożywania porażonych ziemniaków, niekiedy śmiertelne, i dołączono je do obserwacji Mure’a. Objawy próby lekowej były dość ciężkie, a jeden z najważniejszych — wypadanie odbytnicy — potwierdziły przypadki zatrucia. Mężczyzna i troje dzieci zjedli ugotowane, porażone ziemniaki, a wśród ich objawów znalazły się następujące: „Zgłaszano ostry ból w okolicy odbytu, który podczas badania okazał się całkowicie rozwarty i niezwykle tkliwy na dotyk. U dwojga spośród czterech chorych wystąpiło wypadanie odbytu, prawdopodobnie spowodowane gwałtownymi i bezskutecznymi próbami wydalenia zawartości odbytnicy. Od sześciu dni nie doszło do wypróżnienia ani do oddania moczu, z wyjątkiem kilku kropli wydalanych z ogromnym cierpieniem. Po wprowadzeniu palca do odbytnicy, co wywołało ostry ból, stwierdzono, że jelito było całkowicie wypełnione stałą substancją, sięgającą na odległość jednego cala od ujścia”. Odrażający zapach porażonego ziemniaka odtwarza się w oddechu i zapachu ciała chorych. Wargi popękane i obnażone; krwawiące dziąsła; język obłożony, gruby, popękany; gardło objęte stanem zapalnym i owrzodziałe, z uczuciem, jakby coś w nim utkwiło lub jakby znajdowała się w nim mięsista narośl. W jednym przypadku zatrucia powstała noma lewego policzka. Szczególne odczucia: Jakby woda rozpryskiwała się na głowie; jakby mózg podskakiwał w czaszce (przy pochylaniu się). Jakby coś utkwiło w gardle. Jakby w gardle znajdowała się mięsista narośl. Jakby sprężyna rozwijała się w lewym podżebrzu. Jakby wewnątrz klatki piersiowej szybko obracało się puste ciało. Zatkanie tchawicy. Jakby coś odrywało się od kości krzyżowej. Na moczu tworzy się oleista błonka. Rozdzierające bóle mięśniowe. Objawy są < od dotyku i ucisku. Ból głowy jest < po przebudzeniu; od zapachu alkoholu; podczas chodzenia o godz. 17; po śnie; podczas pracy (ból głowy). Zimna woda = wstrząs.

Zależności

Mure podaje następujące leki jako najbliższe analogi S. t. æ.; kolejność wskazuje ich względne znaczenie: Bry., Ars., Pb., Nux, Sep., Stron., V. tric., Scil., Puls., Graph., Alm., Merc., Na. m., Ign., Calc. Porównać: Uczucie działania mechanizmu wewnątrz ciała, Nit. ac. Zaparcie, czarne kulki, Op. Wypadanie odbytu, Pod., Ruta. Rozwarty odbyt, Ap., Pho.

1. Umysł

Kłótliwy, drażliwy nastrój. Zły humor. Niezrozumiała wypowiedź tak ją irytuje, że chciałaby wszystko porozbijać i gryźć własne ręce. Lęk przed pracą. Nastrój hipochondryczny. Chce cieszyć się zmianą otoczenia itd. Wyobraża sobie, że jest nieszczęśliwa, i dużo rozmyśla o przyszłości. Wstaje w nocy, wyobrażając sobie, że za zasłoną są złodzieje, lecz nie odważa się spojrzeć i prosi innych, by to zrobili. Natłok myśli. Inne rzeczy łatwo odwracają jego uwagę.

2. Głowa

Splątanie. Gorąco w głowie wieczorem. Uczucie ciężkości głowy; na szczycie głowy; przy pochylaniu, a następnie ponownym unoszeniu głowy. Nieżytowe otępienie głowy; zwł. czoła. Przy pochylaniu uczucie, jakby mózg podskakiwał w czaszce. Przeszywające ukłucia, jakby mózg miał rozsadzić czaszkę. Uczucie rozpryskiwania się wody w głowie. Ból głowy w południe, < od zapachu alkoholu. Głowa wydaje się zbyt ciężka; chora musi wysilać się, by ją utrzymać. Ucisk nad oczami po przebudzeniu. W czole: bardzo silny ból przez cały dzień; ból kłujący; z otępieniem głowy i skłonnością do padania naprzód. Lekkie tętnienie w skroniach. Uczucie, jakby włosy miały zostać wyrwane ze szczytu głowy. Bolesna nadwrażliwość skóry głowy i nasady włosów; nie znosi czesania; > po poruszaniu się i rozmowie.

3. Oczy

Kłucie wokół powiek, których powierzchnia jest czerwona. Skurcz i drganie lewej górnej powieki. Pieczenie powiek. Kłucie i pieczenie oczu. Przekrwienie spojówek. Obfite łzawienie; po przebudzeniu.

4. Uszy

Dzwonienie w lewym uchu.

5. Nos

Powtarzające się kichanie, po którym następuje słaby kaszel. Krwawienie z nosa. Ucisk u nasady nosa. Zapach krwi.

6. Twarz

Twarz gorąca i czerwona. Od czasu do czasu napływ gorąca do twarzy. Czerwone krostki na policzkach. Złuszczanie się skóry twarzy. Twarz blada, bezkrwista, silnie obrzęknięta, zwł. wokół powiek, które są niemal całkowicie zamknięte. Sinoczarne, cuchnące owrzodzenie lewego policzka. Górna warga krwawiąca, popękana.

7. Zęby

Obrzęk błony śluzowej przy wewnętrznym brzegu dwóch siekaczy. Zęby rozchwiane i bardzo bolesne. Dziąsła, zwł. dolne, gąbczaste, sączy się z nich krew. Zęby pokryte białym śluzem.

8. Jama ustna

Suchość jamy ustnej. Błona śluzowa podniebienia miękkiego zdaje się miejscami odrywać. Język blady. Język gruby, godz. 2 w nocy. Język obrzęknięty, popękany, wcześnie rano; obłożony białym lub żółtawobiałym nalotem; albo obłożony na biało, z czerwonym końcem, bądź żółtawo wzdłuż linii pośrodkowej. Kłucie w prawej połowie języka. Oddech potwornie cuchnący.

9. Gardło

Śluz gromadzi się w gardle i zdaje się pokrywać całą jego przednią część. Uczucie mięsistej narośli w gardle. Uczucie, jakby w gardle utkwiło coś, czego chora nie może odkrztusić; następnie odkrztusza małą, twardą, żółtawoszarą grudkę. Cieśń gardzieli i jama ustna objęte stanem zapalnym; miejscami owrzodziałe. Cieśń gardzieli objęta stanem zapalnym; chory nie może przełykać śliny.

10. Apetyt

Wilczy głód. Słony smak. Smak surowych ziemniaków. Pokarm smakuje gorzko jak żółć. Wielkie pragnienie alkoholu i pomarańczy. Palące pragnienie.

11. Żołądek

Odbijania, po których następuje burczenie w żołądku. Kwaśne odbijania wywołujące kaszel. Kwaśność, gorycz i cofanie się treści po jedzeniu. Kardialgia po śniadaniu, obiedzie i kolacji. Ból żołądka z zaczerwienieniem twarzy po śniadaniu. W nocy bóle skurczowe, ściskająco-rwące.

12. Brzuch

Uczucie, jakby w lewym podżebrzu rozwijała się sprężyna. Bóle i wzmożone ruchy jelit wcześnie rano. Bolesność brzucha przy dotyku wzdłuż linii pośrodkowej. Brzuch twardy, wzdęty, wodniczo obrzęknięty. W brzuchu: ból po jedzeniu; bóle skurczowe, jakby jelita skręcały się ze sobą; tępe bóle w podbrzuszu nocą; ból z dreszczowością; burczenie; ubranie wywołuje uczucie ciasnoty. Oddawanie gazów, także z kolką. Ból jak po skręceniu w prawej pachwinie. Ukłucie w prawej pachwinie w pobliżu pierścienia pachwinowego.

13. Stolec i odbyt

Częste parcie na stolec. Stolec skąpy, oddawany z parciem, w postaci małych, czarnych grudek (kulek). Musi przeć aż do łez. Stolec twardy, duży, grudkowaty; z gwałtownym pieczeniem w odbycie i odbytnicy. Stolec twardy i duży, po którym następują dwa płynne stolce. Obfity, zielonkawożółty stolec biegunkowy. Zaparcie przez pięć dni. Gwałtowna kolka przed wypróżnieniem. Podczas oddawania stolca odbytnica naprzemiennie wysuwa się i cofa, z uczuciem dreszczowości całego ciała. Wypadanie odbytnicy. Po wypróżnieniu odbytnica naprzemiennie wypada i ponownie się cofa. Skurcz zwieracza odbytu. Silne pulsowanie w kroczu i prawym palcu serdecznym. Ostry ból odbytu, który okazał się całkowicie rozwarty i niezwykle tkliwy. Wielkie gorąco w odbycie.

14. Narządy moczowe

Okolica pęcherza rozdęta. Utrudniona mikcja. Gorąco (i ból) w cewce moczowej po oddaniu moczu. Ciągłe oddawanie moczu podczas wypróżnienia. Mocz czerwonawy, zmieszany ze śluzem. Mocz: bardzo gęsty, po odstaniu pokrywa się białym śluzem; mydlany; mętny, brudnożółty, z obfitym białym osadem; mętny, brudnożółty, pokryty oleistą błonką. Ból cewki moczowej po oddaniu moczu.

15. Męskie narządy płciowe

Uczucie ciężaru w prawym jądrze przez cały dzień.

16. Żeńskie narządy płciowe

Skręcające bóle przechodzące przez macicę. Uczucie zwichnięcia stawu biodrowego z bólem macicy po niewielkim wysiłku. Gazy uciskają macicę. Krew miesiączkowa różowa. Zatrzymanie miesiączki. Miesiączka o zapachu zepsutej ryby, z domieszką czarnych skrzepów. Drobne krostki i nieznośny świąd warg sromowych. Bóle skurczowe przeszywające macicę. Pieczenie i świąd pochwy.

17. Narządy oddechowe

Ściskanie i trudność oddychania spowodowane suchością jamy ustnej. Chrypka po przebudzeniu. W tchawicy: rwanie i kłucie z kaszlem; rwanie z odkrztuszaniem wydzieliny; uczucie przeszkody, po którym następuje kaszel i odkrztuszenie grudki twardego, żółtawoszarego śluzu. Kaszel z odkrztuszaniem żółtego śluzu w nocy. Suchy kaszel dniem i nocą. Kaszel jak od zatkania gardła. Odkrztuszanie grudek czarnej krwi wcześnie rano. Ciągłe mimowolne wzdychanie. Po jedzeniu krztuszenie się i trudność oddychania spowodowane suchością jamy ustnej. Uczucie duszenia się, ponieważ obiad z poprzedniego dnia nie został dobrze strawiony; chora musi wstać o godz. 3 w nocy.

18. Klatka piersiowa

Ucisk w klatce piersiowej po kolacji. Rwanie w klatce piersiowej, także z suchością jamy ustnej. Przy najmniejszym ruchu uczucie, jakby puste ciało szybko obracało się wewnątrz klatki piersiowej, gwałtownie i z hałasem, po czym chorej wydaje się, że zemdleje; wcześnie rano. Kłucie jak od tysiąca szpilek na wewnętrznej powierzchni mostka. Bardzo silny ból kłujący nad prawą piersią. Przekrwienie klatki piersiowej. Ostry ból w lewym boku, jak ukłucie. Bolesne ukłucia w prawym boku. Piersi bolesne, zwł. przy unoszeniu ramienia.

19. Serce

Uczucie ciężaru i ból w okolicy serca. Przeszywające ukłucia w sercu. Kołatanie serca: trwające chwilami; w nocy; podczas leżenia; przy podnoszeniu się; jakby serce miało się obrócić; z uczuciem omdlewania; z uciskiem w klatce piersiowej (mniejszym podczas leżenia); nieregularne (po jedzeniu). Tętno: nieregularne; czasami słabe; twarde i napięte.

20. Szyja i plecy

Obrzmienie mięśni szyi, barków i ramion, z bólem tak ostrym, że chory wzdryga się przy najlżejszym ucisku. Uczucie ciężaru w tylnej części szyi. Gwałtowne pulsowanie w kręgosłupie, wcześnie rano, podczas leżenia. Kłucie w kręgosłupie podczas snu, budzące chorą. Ból piekąco-kłujący w prawym mięśniu najszerszym grzbietu przy nabieraniu oddechu. Pieczenie i bolesność na wysokości piątego kręgu piersiowego, wywołane tarciem ubrania. Uczucie znużenia w całych plecach. Sztywność mięśni pleców. Uczucie, jakby coś w obrębie kości krzyżowej się odrywało. Ból kości krzyżowej podczas chodzenia lub dotykania tej okolicy. Mrowienie w kości krzyżowej. Pulsowanie w prawym barku. Kłucie w mięśniach lędźwiowych większych. Gwałtowne pulsowanie w lędźwiach. Ból kręgów lędźwiowych utrudniający chodzenie. Nieznośny ból okolicy lędźwiowej, zmuszający ją do chodzenia w pochyleniu.

21. Kończyny

Stawy obrzęknięte i bardzo bolesne. Uczucie znużenia we wszystkich kończynach po przebudzeniu. Skłonność do wyciągania kończyn.

22. Kończyny górne

Uczucie znużenia mięśni po stronie tylnej. Ból jak po skręceniu w prawym ramieniu po opieraniu się na łokciu. Pulsowanie w środkowej części mięśnia trójgłowego ramienia. (Nie może zacisnąć dłoni w pięści.). Gorąco dłoni. Piekąco-kłujący ból lewego małego palca. Pulsowanie w prawym palcu serdecznym.

23. Kończyny dolne

Ostre bóle stawu biodrowego wywołane najmniejszym ruchem. Bolesny ucisk na staw biodrowy, jak żelaznym prętem, zmuszający ją do położenia się. W lewym mięśniu pośladkowym: pulsowanie; ból, któremu towarzyszy wstręt. Przeszywające ukłucia w tylnej części prawego uda. Uczucie znużenia mięśni po prawej stronie po chodzeniu. Uczucie zwichnięcia stawu biodrowego, z bólem macicy, po niewielkim wysiłku. Ból przeszywający w tylnych i dolnych mięśniach uda podczas zginania kolana. Pulsowanie w przyśrodkowych mięśniach uda. Naprzemienne uderzanie i tętnienie nad rzepką w obu kończynach. Ból jak po skręceniu w całym kręgosłupie, przeszywający tylne części ud i rozciągający się aż do pięt. Ból ciągnący w tylnej części prawej kończyny dolnej, od mięśnia pośladkowego do pięty. Nogi obrzęknięte. Drżenie prawej nogi.

24. Objawy ogólne

Swoisty i niezwykle odrażający zapach, wyczuwalny natychmiast po zbliżeniu się do łóżka. Nie może chodzić wyprostowany. Ogólne i miejscowe osłabienie. Osłabienie; chora jest bliska omdlenia. Znużenie wszystkich kończyn po przebudzeniu. Ból jak po stłuczeniu, w łóżku, uniemożliwiający jej poruszenie się. Rozdzierające bóle mięśniowe. Zimna woda (zarówno wypita, jak i użyta do mycia) wywołuje uczucie ucisku i wstrząsu.

25. Skóra

Skóra całego ciała tkliwa, obrzmiała i nienaturalnie ciemna. Różowe plamy pojawiają się i równie nagle znikają. Drobne krostki na plecach; wywołujące gwałtowny świąd. Drobne czerwone krostki na policzkach. Skóra twarzy nieco się złuszcza. Drobne krostki na plecach = gwałtowny świąd.

26. Sen

Nieodparta senność. Bardzo senny wieczorem. Niespokojny sen. Zrywanie się ze snu jak ze strachu. Bezsenność. Splątane sny o pożarach, rewolucji, zwłokach, złodziejach itd. Sen miłosny. Śni mu się, że ma ubrać lub narysować ciało topielca, lecz nie może tego zrobić, ponieważ ciało stale upada na ubranie lub papier. Sny o ludziach przemieniających się w mówiące zwierzęta; o tym, że jego ręce są pocięte na kawałki; że spada z wieży kościelnej. Śni jej się, że je ludzkie mięso; że pływa w rzece i nie może się z niej wydostać.

27. Gorączka

Tętno pobudzone; nieregularne; twarde i napięte. Dreszczowość i uczucie wewnętrznego zimna. Powtarzające się fale dreszczy przebiegające wieczorem przez całe ciało. Uczucie zimna w całym ciele; chora nie może się rozgrzać, mimo że po południu jej policzki są bardzo czerwone. Gorąco całego ciała z potem. Gorączka, a następnie wodniczy wygląd. Gwałtowne napady gorąca, nagle przebiegające przez całe ciało i rozpoczynające się na szczycie głowy. Naprzemienne palące gorąco i dreszczowość nocą, w łóżku. Wyziewy ze skóry przy wykonywaniu najlżejszej pracy. Pot na całym ciele wcześnie rano, w łóżku; zimny pot nocny. Pot w łóżku pachnie ziemniakami.

Solanum tuberosum aegrotans