Solanum nigrum

Psianka czarna. N. O. Solanaceæ. Nalewka ze świeżej rośliny.

Klinika

Amauroza / Pląsawica / Ból głowy / Zgaga / Wodogłowie / Mania / Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych / Lęki nocne / Zapalenie ślinianki przyusznej / Zapalenie otrzewnej / Drgawki połogowe / Szkarlatyna / Ospa prawdziwa / Jąkanie / Tężec / Szczękościsk / Wzdęcie bębniste / Dur brzuszny / Żylakowatość / Owrzodzenia

Charakterystyka

Sol. n. jest pospolitym chwastem spotykanym na nieużytkach. Ma białe kwiaty i czarne jagody. „Liście stosowane zewnętrznie łagodzą ból i zmniejszają stan zapalny. Zbyt duża ilość wywołuje gwałtowne wymioty i ból głowy, zawroty głowy, senność oraz inne niebezpieczne objawy. Arabowie przykładają liście na oparzenia i owrzodzenia, w chorobach skóry oraz schorzeniach skrofulicznych i rakowych; działają one napotnie, moczopędnie i przeczyszczająco” (Green, Herbal). Hale podaje, że niektórzy wiejscy praktycy stosowali ją z bardzo dobrymi wynikami, uważając za „rodzimą Belladonnę”, gdyż zmyliła ich nazwa „nightshade”. Hale potwierdził jej zastosowanie w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i bólu głowy; w szkarlatynie, gdy wysypka jest plamista. Hale słusznie wskazuje na bliskie podobieństwo Sol. n. do Bell.: majaczenie, ból głowy, zaczerwieniona twarz, błyszczące oczy, bóle nagle pojawiające się i ustępujące, ogniste wysypki, paląco gorąca skóra i pot. Obraz objawowy składa się z prób lekowych i objawów przypadków zatrucia; wszystkie są niezwykle charakterystyczne. Osobliwą cechą oddziaływania psianki czarnej na skórę jest skłonność zmian do czernienia: „Obrzęk jest bardzo bolesny, powiększa się, staje się lśniący, twardy i ciemnoczerwony, a w kilku miejscach zupełnie czarny”. „Czerń obrzękniętych części pogłębia się, palce sztywnieją” itd. „Koniec nosa, dłonie od opuszek palców do stawów śródręczno-paliczkowych oraz palce stóp aż do stawów stępu stają się zupełnie czarne, jakby starannie ufarbowane”. Czarnemu wyglądowi odpowiada uczucie stłuczenia całego ciała. Bóle głowy występujące po Sol. n. opisywane są jako „przerażające”. Są rozłupujące, tętniące, rozpierające i przeszywające oraz < od najmniejszego ruchu głową, światła, hałasu i schylania się; od najmniejszego ruchu po siedzeniu; < w dusznym pomieszczeniu, a raczej > na otwartym powietrzu. Nazajutrz po przyjęciu pojedynczej dawki Ø u pacjenta Coopera wystąpiły następujące objawy: „Uczucie pełności głowy w poprzek czoła, ciężkie oczy i palenie czoła; nie mógł skupić się na pracy”. Zawroty głowy są < przy poruszaniu głową. Wrażenie, jakby łóżko szybko obracało się po okręgu. Podczas chodzenia chory przechyla się w lewo. Majaczenie cechują krzyk mózgowy, próby ucieczki i jąkliwa mowa. Rozszerzenie źrenic jest równie wyraźne jak po Bell.; występuje też taka sama suchość ust i gardła. Wywoływano skurcze, drgawki i tężcową sztywność całego ciała. Najbardziej osobliwa cecha drgawek jest następująca: „Wśród tych drgawek dzieci często wyciągają rączki, następnie skwapliwie podnoszą je do ust i wykonują ruchy żucia oraz połykania”. Objawy skórne są bardzo wyraźne. Po jednej dawce Ø u pacjenta Coopera ustąpił następujący stan: łuszczące się ogniska łuszczycy na kolanach, łokciach i czole, z czerwonymi, drażniącymi plamkami u nasady włosów. Osobliwe odczucia: jakby mózg pływał. Jakby przedmioty poruszały się po okręgu podczas schylania się. Jakby łóżko szybko obracało się po okręgu. Jakby mózg obijał się wewnątrz czaszki przy poruszaniu głową. Jakby głowa miała się rozłupać. Jak po uderzeniu w czoło. Jakby piasek znajdował się w oczach. Jakby drzazga tkwiła w prawym migdałku. Język jakby oparzony. Bóle nagle pojawiają się i ustępują. Objawy rozszerzają się ku górze. Prawa górna, lewa dolna część ciała. Naprzemiennie zimno i gorąco. Objawy są < od dotyku. < Ruch. < Poruszanie głową. < Poruszanie się. < Rozpoczęcie ruchu po siedzeniu. < Chodzenie (chory przechyla się w lewo). < Fałszywy krok. < Połykanie. < Światło. < Jasne światło słoneczne (oczy). > Zamykanie oczu (ból głowy = zmusza go do zamykania oczu). Występuje bardzo wielka wrażliwość na zimne powietrze, lecz ból głowy jest < w ciepłym pomieszczeniu i > na otwartym powietrzu. Wiele objawów jest < rano po przebudzeniu. Ból głowy o godz. 10 rano.

Zależności

Porównać: Ogólnie Bell. i inne Solanaceæ. Krzyk mózgowy, Apis. Jąkanie, Stram. Ból głowy o godz. 10 rano, Nat. m. Uczucie drzazgi, Nit. ac., Hep. Język jakby oparzony, Sang. Ból tylnej części szyi, Hell. Uczucie uderzenia, Naj. (Naj. w potylicę, Sol. n. w czoło).

1. Umysł

Majaczenie: z jąkliwą mową i próbami wydostania się z łóżka; z przeszywającymi krzykami i drgawkami. Całkowite ustanie czynności umysłowych. Udarowe osłupienie, mięśnie rozluźnione, twarz zaczerwieniona, tętno pełne i nieregularne. Śpiączka z drganiami.

2. Głowa

Zawroty głowy: przy wstawaniu i poruszaniu się, z zawrotami przed oczami; z nudnościami i kolką; przy schylaniu się; przy wstawaniu rano; > na otwartym powietrzu. Wydaje się, jakby mózg pływał, < przy poruszaniu głową. Wrażenie, jakby łóżko szybko obracało się po okręgu (dziesięć minut po położeniu się do łóżka). Przy schylaniu się wrażenie, jakby wszystko poruszało się po okręgu. Podczas chodzenia ciało przechyla się w lewo. Ból głowy: tępy, ciężki, tętniący; po nim następuje rozszerzenie źrenic. Uczucie lekkości w głowie. Przerażający ból głowy. Ból głowy < przy rozpoczęciu ruchu po siedzeniu; > podczas chodzenia na otwartym powietrzu. Bardzo silny ból głowy bezpośrednio nad oczami, zmuszający do częściowego przymykania oczu; < od światła; od schylania się; o godz. 10 rano. Ból głowy < w dusznym pomieszczeniu. Uczucie, jakby głowa miała się rozłupać. Przy najmniejszym ruchu po siedzeniu uczucie, jakby mózg miał rozerwać czoło. W czole: tępy, ciężki ucisk; uczucie jak po uderzeniu; tętnienie przez całe popołudnie. Silny ból przebiegający przez skronie, jakby głowa miała się rozłupać. Silny, tętniący ból w lewej skroni < od najmniejszego fałszywego kroku i < przy schylaniu się, o godz. 13. Ostry, drążący ból w prawej skroni o godz. 9 rano, zmuszający chorego do chwycenia się ręką za głowę i zamknięcia oczu. Tętnienie tętnic skroniowych i szyjnych, o godz. 11 rano. Ból w małym, wyraźnie odgraniczonym miejscu na szczycie głowy. Ucisk na szczycie głowy i czole. Wysypka na czole z małych czerwonych pryszczy, bolesnych przy dotyku i bardzo twardych; gdy jeden znikał, pojawiał się następny. Bolesność skóry głowy podczas przesuwania dłoni przez włosy. Skóra głowy bolesna, jakby włosy silnie wyrywano.

3. Oczy

Zmarszczki wokół oczu. Oczy szeroko otwarte, wilgotne i błyszczące. Oczy: czerwone; pełne i napięte; tępe i ciężkie; piekące; bardzo wrażliwe na światło; wrażenie, jakby znajdował się w nich piasek. Ból: nad lewym okiem; silny w okolicy nadoczodołowej po przebudzeniu rano; < od ruchu i schylania się; ciężkie uczucie jak po stłuczeniu. Ostry, przeszywający ból nad prawym okiem. Pieczenie powiek. Pieczenie brzegów powiek. Powieki obrzęknięte i swędzące. Powieki sklejone. Ból w lewym wewnętrznym kącie oka. Łzawienie. Źrenice rozszerzone: ogromnie i niewrażliwe; rozszerzenie występuje naprzemiennie ze zwężeniem. Wzrok słaby, < od jasnego światła słonecznego. Amauroza eretyczna. Muscæ; migoczące czarne punkty i smugi; ciemność przed oczami; wszystko wydawało się zbyt jasne. Iskry przed oczami (z nudnościami).

4. Uszy

Niezwykle gwałtowne zapalenie ślinianki przyusznej. Kłucie w uchu. Dźwięki wydają się odległe. Brzęczenie w uszach.

5. Nos

Nos ciemnoczerwony. Silne kichanie. Wydzielina rzadka, wodnista; z prawego nozdrza, podczas gdy lewe jest zamknięte. Pieczenie w nosie. Nos obrzęknięty, bolesny i czarny. Koniec nosa czarny.

6. Twarz

Zmarszczki wokół oczu, na górnej wardze i palcach. Twarz silnie przekrwiona, o dzikim, pełnym lęku wyglądzie. Twarz: czerwona, obrzęknięta; nabrzmiała; swędząca. Wyraz twarzy: zmęczony; wyrażający przestrach i przerażenie; jak u osoby odurzonej. Twarz blada. Martwicze strupy oddzielają się od twarzy. Ostre bóle podobne do neuralgicznych, przeszywające od żuchwy ku górze do lewego ucha, nagle pojawiające się i ustępujące (godz. 10 rano). Wargi suche i pokryte pęcherzami; jakby oparzone. Szczękościsk.

8. Usta

Wargi i język suche, jakby oparzone. Język bolesny, jakby przypalony. Suchość: tylnej części języka i łuku podniebienia; ust. Mdły smak (z bólem nad oczami) po przebudzeniu rano. Mówienie staje się utrudnione.

9. Gardło

Gardło bolesne, jakby oparzone. Kłucie po prawej stronie gardła. Uczucie obnażenia w gardle, bolesne przy połykaniu pokarmów stałych lub płynów. Łaskotanie w gardle wywołujące kaszel. Gardziel: sucha; kłucie w niej, < przy połykaniu, niekiedy przeszywające aż do błony bębenkowej prawego ucha. Lewy migdałek obrzęknięty. Uczucie, jakby drzazga tkwiła w prawym migdałku. Skurcz przełyku. Gwałtowne tętnienie tętnic szyjnych.

11. Żołądek

Brak apetytu. Silne pragnienie, często wypija duże ilości. Puste odbijania z pieczeniem w żołądku. Zgaga. Nudności z iskrami przed oczami, utrzymujące się do zaśnięcia. Nudności i odruchy wymiotne. Nudności i próby wymiotowania, po których następują obfite wymioty: początkowo śluzem, następnie niebieskawym albo szaroczarnym płynem. Wymiociny: spożyty pokarm; gęsty, czarnozielony płyn. Silny ból w okolicy żołądka, rozszerzający się na okolicę serca i lewy bark (godz. 17). Ucisk w żołądku; stały albo napadowy. Skurcze; ból tnący; pieczenie w dołku podsercowym. Pieczenie w żołądku rozszerzające się ku górze, do przełyku.

12. Brzuch

Gwałtowny ból tnący w okolicy pępkowej. Brzuch nadmiernie wzdęty i napięty. Kolka i bezskuteczne parcie. Ból o godz. 17, jakby jelita krojono nożami. Bóle brzucha i pragnienie położenia się.

13. Stolec i odbyt

Parcie na stolec odczuwane w odbycie. Wypróżnienia: prawidłowe, lecz częstsze; półpłynne; żółte, wodniste. Po wypróżnieniu występuje ból palący w żołądku, rozszerzający się ku górze, z nudnościami. Zaparcie; stolec skąpy, suchy, twardy.

14. Narządy moczowe

Jeżeli nie wystąpiły poty, dochodziło do niezwykle obfitego oddawania moczu, po którym często następowało przeczyszczenie.

17. Narządy oddechowe

Oddychanie: przyspieszone; utrudnione; szybkie, lecz swobodne; chrapliwe.

18. Klatka piersiowa

Klatka piersiowa: ucisk; uczucie ściągnięcia. Ucisk na mostek i na wysokości dziesiątego kręgu piersiowego. Bóle tnące po lewej stronie. W górnej części mostka duża, okrągła, ciemnoczerwona plama.

19. Serce

Uczucie lęku w okolicy serca. Tętno: szybkie, ledwie wyczuwalne; nieregularne; wolne, małe, miękkie.

20. Szyja i plecy

Szyja bolesna, sztywna, jakby stłuczona; < przy poruszaniu głową. Silne bóle mięśni szyi. Bardzo silne bóle tylnej części szyi, barków i kończyn dolnych. Bóle tylnej części szyi i między łopatkami. Uczucie stłuczenia pleców i kończyn.

21. Kończyny

Niepokój ruchowy kończyn i skubanie pościeli (karfologia). Wędrujące bóle, najpierw w barkach, następnie w dół ramienia, potem w kończynach dolnych. Silne bóle wszystkich kończyn o godz. 20. Bolesne ciągnięcie w ramionach i stopach.

22. Kończyny górne

Ramiona ciężkie, bezwładne, < prawe. Tępy, ciężki ból prawego ramienia rozszerzający się aż do opuszek palców (od godz. 10 rano do 15). Bóle przeszywające w dół lewego ramienia. Ból przeszywający lewe ramię i nadgarstek. Ból lewego barku i prawego nadgarstka. Dłonie zielonkawoniebieskie. Opuszki palców czarne, jakby ufarbowane. Na grzbietach dłoni pojawiają się pęcherzyki, pękają i wydzielają żrący płyn. Wysypka podobna do ospy prawdziwej; na palcach powstają martwicze strupy.

23. Kończyny dolne

Chód chwiejny, ciężki, niepewny. Drżenie kończyn dolnych, zwłaszcza mięśni ud, przypominające drobne, następujące po sobie szarpnięcia. Kończyny dolne bezwładne, < lewa. Uda słabe. Ból prawego kolana rozszerzający się ku górze, do biodra. Podczas chodzenia nogi są bolesne, jakby stłuczone. W lewej łydce: uczucie ściśnięcia, pełzania. Obrzęk stóp. Ból rozdzierający na grzbiecie lewej stopy. Przewlekłe owrzodzenia stóp.

24. Objawy ogólne

Śpiączka, pobudzenie drgawkowe, żałosne krzyki. Wśród drgawek dzieci wyciągają ręce, jakby chciały coś uchwycić, skwapliwie podnoszą je do ust i wykonują ruchy żucia oraz połykania. Niezwykle gwałtowne pobudzenie drgawkowe. Drgawki, sztywność tężcowa i śmierć. Leży na plecach w stanie zupełnego wyczerpania, przerywanego okresowo ruchami skurczowymi. Zwiększone poszerzenie i uwypuklenie żylaków. Wszystkie mięśnie bolesne przy dotyku. Uczucie stłuczenia całego ciała. Wielka wrażliwość na zimne powietrze.

25. Skóra

Czerwone plamy jak w szkarlatynie; nieregularnie rozsiane na całej powierzchni ciała. Wielki obrzęk i nieznośne swędzenie twarzy, powiek, warg, dłoni i stóp. Dłonie, stopy i nos bolesne, obrzęknięte i czarne. Czarny odcień obrzękniętych części; lśniących, bolesnych. Obrzęk i czarne przebarwienie zmniejszają się jednocześnie, po czym następuje złuszczanie. Swędzenie i pieczenie kończyn. Pęcherzyki na grzbietach dłoni; martwica na palcach; pęcherze wydzielają na ramiona żrący płyn. Martwicze strupy oddzielają się od twarzy, lecz prawa dłoń ponownie puchnie. Twarz oczyszcza się, lecz dłonie ponownie pokrywają się twardymi i bardzo bolesnymi strupami, które odpadają i wkrótce zostają zastąpione nowymi. Obrzęk stóp, ramion, brzucha, moszny i prącia.

26. Sen

Senność; przed południem; przez cały dzień. Głęboki sen. Noc bardzo niespokojna, bezsenna, z omamami i skubaniem pościeli. W środku nocy budzi się, wydając jęki, które wyrywa z niego gwałtowny ból głowy. Po przebudzeniu uczucie, jakby nie spał przez kilka nocy. Sny: budzące go w przerażeniu, z uczuciem spadania z wielkiej wysokości; o wężach.

27. Gorączka

Naprzemiennie zimno i gorąco. Uderzenia gorąca obejmujące twarz, o godz. 15. Wysoka gorączka, po której następuje obfity pot. Wysoka gorączka o godz. 12 w południe, z bardzo silnym bólem tylnej części szyi, barków i kończyn dolnych. Gorąco, zaczerwienienie twarzy. Gorączka, bolesność okolicy przedsercowej, wzdęcie brzucha z okresowymi krzykami i chwytaniem się za brzuch oraz zaparcie. Palące, suche gorąco. Skóra paląco gorąca, spocona. Gorąco twarzy, dłoni i wzdłuż pleców. Fale gorąca przebiegają w górę i w dół pleców. Częste poty. Całe ciało skąpane w obfitym pocie.