Nitri Spiritus Dulcis
autorstwa John Henry Clarke — Słownik praktycznej Materia Medica
Spiritus ætheris nitrosi. Eter azotawy. Słodki spirytus saletrzany. [Mieszanina alkoholu, wody i azotynu etylu (C 2 H 5 NO 2 ); nie zawiera „saletry” (Kali nit.)]. Rozcieńczenie.
Kliniczne
Biegunka / Kamienie żółciowe / Jama ustna, bolesność / Prosopalgia / Kości piszczelowe, bóle / Dur brzuszny / Brodawki
Charakterystyka
Nit. spi. dulc. poddano próbie lekowej przeprowadzonej przez Lembkego. Stwierdzono, że stanowi antidotum dla kilku leków (przykład podano pod Nat. m.). Preparat zalecił Hahnemann w szpitalnym durze brzusznym z apatią; stosowano go też z dobrymi wynikami w gorączkach durowych z objawami porażenia mózgowego, w biegunce oraz bolesności jamy ustnej u osób spożywających sól. Zatrucia N. s. d. dają doskonały obraz stanu tyfoidalnego. Stosowano go jako lek na zaklinowane kamienie żółciowe, podając po roztrzepaniu z żółtkiem jaja i stosując zewnętrznie w tej samej postaci. Objawy N. s. d. przebiegają od dołu ku górze. Są znacznie < wskutek ruchu biernego, podczas jazdy powozem. Przeziębienie podczas burzliwej pogody = prosopalgia. Zimno <. Chodzenie < oddychanie i dolegliwości sercowe. < Po południu. Do skutków spożywania soli leczonych przez N. s. d. należą: bolesność jamy ustnej; szkorbut; krwista biegunka; ręce pokryte brodawkami. < Od sera. W gorączkach Hahnemann zalecał podawać N. s. d. następująco: kilka kropli rozpuszczonych w jednej uncji (około 30 ml) wody, po łyżeczce co trzy godziny.
Zależności
Antidotum dla: Nat. m. (w postaci surowej lub w potencjach); Nat. c.; Phyt. Działanie neutralizują: Calc., Carb. v., Caust., Con., Kali c., Nat. c., Nat. m., K. nit., Op., Sep. Niezgodny z: Dig., Ran. b. Porównać: Lyc. (< po południu; uczucie pełności po posiłkach). Coloc. (< od sera). Hell., Phos. ac. (dur brzuszny, apatia sfery czuciowo-zmysłowej, osłupienie. W Phos. ac. apatia jest wyraźniejsza niż w N. s. d., a w Hell. — najsilniejsza ze wszystkich).
Przyczyny
Ser. Sól. Burzliwa pogoda.
1. Umysł
Całkowita apatia, bez pragnienia czegokolwiek. Majaczy i zachowuje się niespójnie; ma zawroty głowy jak po upojeniu; po rozbudzeniu potrafi odpowiadać na pytania, skarży się na ból głowy i mówi, że ostatnio trudno mu chodzić prosto. Nadmiernie zły humor, drażliwość, porywczość i kłótliwe usposobienie, ze skłonnością do płaczu oraz niechęcią do pracy i rozmowy.
3. Oczy
Przed oczami unoszą się czarne plamy i pierścienie; źrenice zwężone. Kłucia w oczach i powiekach; pieczenie brzegów powiek. Źrenice nieco rozszerzone, słabo reagujące.
6. Twarz
Wrażenie, jakby górną część twarzy przesłaniała chmura. Wynędzniały wygląd. Bladość twarzy, oczy zapadnięte i otoczone sinymi obwódkami. Przewlekła bolesność kącików ust (u osób spożywających sól). Wiercący ból i ucisk w kościach twarzy.
8. Jama ustna
Język suchy. Gorąco w jamie ustnej; kwaśny smak. Afty po zjedzeniu sera. Gromadzenie się wodnistej śliny w jamie ustnej.
9. Gardło
Uczucie skurczu w gardle, z bólem w przełyku, jak od czopa.
10. Apetyt
Brak apetytu.
11. Żołądek
Utrzymujące się nudności i odraza do jedzenia. Po posiłku wymioty kwaśną treścią i śluzem, po których następuje ból głowy. Wymioty i gwałtowne wypróżnienia. Zgaga. Ból kurczowy i tępe pobolewanie żołądka, z uczuciem pełności, natychmiast po posiłku.
12. Brzuch
Przeszywające, tnące i palące bóle brzucha. Kamienie żółciowe.
13. Stolec
Epidemiczna czerwonka z letargiem. Krwista biegunka po gwałtownym przeczyszczeniu (od soli). Wyraźne zaparcie.
14. Narządy moczowe
Mocz bardzo skąpy.
15. Męskie narządy płciowe
Kłucia w żołędzi.
16. Żeńskie narządy płciowe
Miesiączka skąpa i nieregularna.
17. Narządy oddechowe
Wdechy występują z przerwami. Oddech chrapliwy. Oddychanie powolne, regularne; po przejściu niewielkiej odległości staje się bardzo przyspieszone; jeśli chory idzie dalej, oddech staje się szybki, utrudniony i bolesny, a pod mostkiem pojawia się niezwykle dokuczliwe uczucie bolesnego zaciskania. Krótki, suchy kaszel.
18. Klatka piersiowa
Skurcz wznoszący się wzdłuż przełyku i sięgający górnej części ściany klatki piersiowej. Ucisk w mostku i pod nim.
19. Serce
Tętno 60, małe, twarde. Gwałtowne, burzliwe bicie serca, < podczas chodzenia; często wieczorem po położeniu się.
20. Szyja i plecy
Silny ucisk w karku i kręgach szyjnych. Uczucie, jakby gorąca woda pełzła przez plecy od dołu ku górze.
22. Kończyny górne
Słabość, uczucie ciężkości i kłucia przebiegające przez barki, ramiona, ręce i palce. Paznokcie sine.
23. Kończyny dolne
Wiercące, uciskające bóle kończyn dolnych. Wiercenie w kościach piszczelowych. Kłucia w palcach stóp. Paznokcie sine.
24. Objawy ogólne
Wielkie zmęczenie; tylko pozycja leżąca może je złagodzić i uspokoić. Nadmierne wychudzenie. Obrzmienie żył. < Po południu. Bardzo wrażliwy na zimno.
25. Skóra
Dreszcze i ostre bóle ciągnące w kościach. Skóra i język suche.
27. Gorączka
Dreszczowość: wewnętrzna, z zimnymi rękami; częsta; pełzająca pod skórą, od okolicy krzyżowej ku kończynom dolnym. Gorąco: w głowie i twarzy; w karku i potylicy; z obrzmieniem żył; od kręgosłupa szyjnego ku potylicy; w głowie i twarzy, z dreszczowością pleców i zimnymi rękami; w plecach; ze skłonnością do pocenia się. Dur brzuszny z apatią sfery czuciowo-zmysłowej i częściowym porażeniem mózgu; dzikie, nieruchomo wpatrzone oczy. Gorączki adynamiczne z objawami nerwowymi, takimi jak przeszywające bóle, szarpnięcia itd.