Causticum

Tinctura acris sine Kali. Wodorotlenek potasu. Otrzymywane przez destylację mieszaniny wapna gaszonego i roztworu siarczanu potasu. Nalewka spirytusowa.

Kliniczne

Trądzik różowaty / Bezmleczność / Amauroza / Apopleksja / Arthritis deformans / Pęcherz moczowy, choroby / Zapalenie oskrzeli / Oparzenia / Zaćma / Pląsawica / Kokcygodynia / Zaparcie / Drgawki / Kaszel / Głuchota / Ząbkowanie / Porażenie pobłonicze / Uszy, wyciek z ucha / Wychudzenie / Moczenie mimowolne / Padaczka / Oczy, choroby / Porażenie nerwu twarzowego / Przetoka / Fistula dentalis / Wole / Hemoroidy / Ból głowy / Choroby serca / Pięta, pęcherze / Półpasiec / Choroba stawu biodrowego / Konstytucja hydrogenoidalna / Impotencja / Grypa / Gorączka przerywana / Wyprzenie / Zapalenie krtani / Zatrucie ołowiem / Upławy / Ataksja lokomotoryczna / Choroba Ménière’a / Miesiączka, zaburzenia / Mialgia / Paznokcie, zniekształcenia / Neuralgia / Nos, strupy wewnątrz; trądzik na nosie / Porażenie / Pęcherzyca / Ciąża / Zapalenie gruczołu krokowego / Opadanie powieki / Reumatyzm / Świerzb / Skrofuloza / Skóra, wykwity / Ospa prawdziwa / Jąkanie / Kiła / Ścięgna, przykurczone / Gardło, choroby / Język, choroby; porażenie / Owrzodzenia / Zapalenie cewki moczowej / Mocz, zaburzenia / Żylaki / Utrata głosu / Brodawki / Krztusiec

Charakterystyka

Causticum jest jednym z wielkich leków polichrestowych Chorób przewlekłych. Jest zarazem lekiem przeciwpsorycznym, przeciwsykotycznym i przeciwkiłowym. Główną cechą działania Causticum jest porażenie, ujawniające się zarówno w mięśniach zależnych od woli, jak i niezależnych od woli. Osłabiające działanie potasu przy przedawkowaniu alopatycznym jest dobrze znane i wyraźnie uwidacznia się w próbach lekowych Causticum. Osłabienie porażenne. Porażenie pojedynczych nerwów lub poszczególnych części ciała. Opadanie powieki; porażenie nerwu twarzowego; porażenie języka; kończyn; strun głosowych; pęcherza moczowego; odbytnicy; porażenie ołowicze. Z porażeniem spokrewnione są drgawki, pląsawica, kurcze, nagłe zrywania, niepokój ruchowy i drgania. Przykurcz ścięgien zginaczy. Drżenie. Dolegliwości neuralgiczne i reumatyczne; bóle rozdzierające i ciągnące. Występuje ból głowy, który ciągnie i rozdziera, przenikając całe ciało. Wyraźne są stwardnienia gruczołów. U dzieci występuje wiele objawów skrofulozy. Wygląd jest osłabiony i wychudzony, zwłaszcza w obrębie twarzy, przy dużym brzuchu. Skóra brudnobiała. Skrofuliczne zapalenia w okolicy oczu, uszu i skóry owłosionej głowy. Element porażenny przejawia się w powolnej nauce mówienia i chodzenia oraz w potykaniu się przy próbach chodzenia. W pląsawicy prawa strona jest zajęta bardziej niż lewa; słowa zdają się wyrzucane szarpnięciami. Nocą nogi są stale „w ruchu”. Ten rodzaj niepokoju ruchowego jest charakterystyczny dla Caus. Stan psychiczny cechują lękliwość, pobudzenie nerwowe i niepokój. Obawa przed nadchodzącym nieszczęściem. Wyrzuty sumienia, jakby popełniła przestępstwo. Pełna przerażających wyobrażeń, < o zmierzchu. Przy zamykaniu oczu widzi przerażające obrazy. Melancholia. Małomówna i nieufna; skłonna do napadów gniewu z wymyślaniem. Pamięć zawodzi (porażenie umysłowe); każda próba wysiłku umysłowego = wystąpienie objawów, takich jak kłucia w skroniach oraz napięcie w głowie i skórze owłosionej głowy, zwłaszcza od czoła ku skroniom. Wrażenie, jakby między kością czaszki a mózgiem znajdowała się pusta przestrzeń, > pod wpływem ciepła. Ból głowy; nie może utrzymać uniesionych górnych powiek. Zawroty głowy, pobudzenie mózgu i kręgosłupa, niezdolność do działania; skłonność do upadania do przodu lub na bok (ataksja lokomotoryczna); z niepokojem, osłabieniem w obrębie głowy i widzeniem jak przez mgłę; skóra sucha i gorąca; zaparcie. Wykwity na skórze owłosionej głowy za uszami. Dźwięki odbijają się nieprzyjemnym echem; zwykły głos wydaje się głośny. Porażenie nerwu twarzowego wskutek zimnego przeciągu; neuralgia od prawej kości policzkowej do wyrostka sutkowatego, < w nocy. Stawy skroniowo-żuchwowe zajęte reumatyzmem. Chorobliwy, ziemisty i przygnębiony wyraz twarzy. Nash wyleczył za pomocą Caust. uporczywy przypadek nerwobólu twarzy. Pacjentka była wychudzona i osłabiona długotrwałym cierpieniem; bóle występowały napadowo i miały charakter ciągnący. Zanim pojawiła się neuralgia, okresowo cierpiała na wyprysk. Sulph. podawano bezskutecznie. Caust. 200 szybko wyleczyło chorą. Osłabienie właściwe Caust. może wynikać z długotrwałego żalu lub z choroby. Nagromadzenie śluzu w krtani i gardzieli; nieżyt gardła i trąbek słuchowych z szumem usznym i pogłosem. Trudności w połykaniu płynów. Stałe wrażenie, jakby wapno paliło w żołądku; z wodnistym napływem śliny do ust. Ucisk i uczucie pełności w brzuchu, jakby miał pęknąć, znacznie < po jedzeniu. Kurczowe, tnące bóle > po zgięciu się wpół, < po najmniejszej ilości pokarmu lub od ucisku odzieży; kolka miesiączkowa (Caus. wyleczy po niepowodzeniu Coloc.). Uporczywe zaparcie (porażenie odbytnicy); stolce pokryte lśniącą warstwą śluzu; hemoroidy stają się nie do zniesienia podczas chodzenia, na samą myśl o nich i przy dotyku. Żaden lek nie ma tak wyraźnych okoliczności pogarszających objawy odbytu jak Caus. Charakterystyczne jest: „Najłatwiej oddaje stolec w pozycji stojącej”. Skurcz odbytnicy uniemożliwia chodzenie. Bolesne krosty w pobliżu odbytu, wydzielające ropę, krew i płyn surowiczy. Świąd przy ujściu cewki moczowej. Trudna, częsta mikcja; ze skurczem odbytnicy. Widoczne jest porażenie pęcherza moczowego. Moczenie mimowolne, zwłaszcza podczas pierwszego snu; < zimą, > latem. Skłonność do mimowolnego wyciekania moczu w ciągu dnia przy każdym dodatkowym wysiłku, śmiechu lub chodzeniu. Caust. leczyło padaczkę, gdy napad występował podczas snu i dochodziło do mimowolnego oddania moczu. Przy kaszlu mocz wycieka. (Kraft wyleczył przypadki nietrzymania moczu występującego po nadmiernym rozciągnięciu pęcherza wskutek braku możliwości zareagowania na parcie i oddania moczu we właściwym czasie, jak zdarza się u ekspedientek i uczennic, które nie mogą odejść od swoich zajęć). Zapalenie gruczołu krokowego i cewki moczowej. Świąd moszny; nie może utrzymać moczu. Krew w nasieniu. Popęd płciowy u kobiet jest zniesiony. Stała obojętność; skłonność seksualna pojawia się jedynie po miesiączce. Smutek podczas miesiączki. Miesiączka zbyt wczesna, zbyt obfita; po niej sporadycznie odchodzi niewielka ilość krwi o przykrym zapachu. Kobiety karmiące tracą mleko po wysiłku lub długim śnie. Chrypka (z suchym kaszlem i zaczerwienieniem gardzieli), wskutek wpływu pogody lub przeziębienia, < rano. Bez­głos: porażenie strun głosowych. Suchy, głuchy kaszel ze śluzem zalegającym w klatce piersiowej; chory nie może go wykrztusić i musi połykać podniesioną kaszlem plwocinę. Charakterystyczne jest: „Nie może zakaszleć dostatecznie głęboko, aby uzyskać ulgę”. Uczucie obdarcia i pieczenie wzdłuż gardła i tchawicy. Reumatyzm ma skłonność do usztywniania stawów i powodowania przykurczów kończyn. Brodawki są znamienną cechą Caust.: na rękach, na twarzy, a zwłaszcza na brzegach powiek. Na rękach znajdują się zwykle na opuszkach palców lub blisko paznokci. Paznokcie są zniekształcone. Stare, duże brodawki, objęte stanem zapalnym i stwardniałe. Piekący świąd twarzy z wydzielaniem drażniącego płynu, który tworzy strupy. Guernsey zaleca Caust. w następstwach oparzeń ogniem i wrzątkiem. Pacjenci mówią: „Od czasu tego oparzenia nigdy nie czułem się dobrze”. Jego właściwości żrące mogą być tutaj jego „sygnaturą”. „Pieczenie” jest istotnie jedną z cech Caust. Guernsey podaje „wrażenie, jakby w żołądku gaszono wapno”. „Bolesność” lub „uczucie obdarcia” są również bardzo charakterystyczne; występują przy hemoroidach i chorobach odbytu (< podczas chodzenia lub siedzenia), w których Caust. zajmuje jedno z pierwszych miejsc wśród leków. Bolesność i uczucie obdarcia towarzyszą objawom kaszlowym i moczowym. Malcolm Macfarlan potwierdza następujące objawy: „Przednie powierzchnie przedramion bardzo bolesne przy dotyku i ucisku; ogólna bolesność mięśni kończyn”. „Nagły silny ból rozpoczyna się w lewym stawie biodrowym; trwa krótko; odczucie, jakby staw został uszkodzony; nogi są bardzo obolałe albo raczej kończyny dolne pobolewają i wydają się zmęczone”. O Caust. należy pamiętać w gorączkach przerywanych. Jednym ze swoistych objawów jest „pot pojawiający się po dreszczach bez pośredniej fazy gorąca”. Teste umieszcza Caust. na czele grupy (włącznie z Coccul., Coff. c., Corall., Nux v., Staph., Ars.), której wspólną cechą jest według niego: „Dwie serie następujących po sobie i przeciwstawnych zjawisk; pierwsza jest krótkotrwała i polega na pewnego rodzaju powszechnym wzmożeniu wszystkich funkcji; druga, następująca po pierwszej mniej lub bardziej szybko, polega na ogólnym osłabieniu sił życiowych i stanowi rzeczywiste oraz trwałe działanie leków tej grupy”. Jako przykłady podaje wesołość, po której następuje zły humor; bezsenność, po której następują ziewanie i senność; wilgotność skóry, po której następuje suchość; ślinotok, po którym następuje suchość jamy ustnej i gardła; nieżyt nosa najpierw z obfitą wydzieliną, potem suchy. Teste stwierdził dużą skuteczność Caust. w ospie prawdziwej, podawanego naprzemiennie z Merc. cor. Okresowość jest wyraźna: napady okresowe, napadowe; od dwóch napadów dziennie do jednego napadu co dwa, trzy lub cztery tygodnie; podczas nowiu. Objawy są < w nocy (znaczny niepokój ruchowy całego ciała, zwłaszcza nóg). < Wczesnym rankiem (kurcz). < Po przebudzeniu. < Rano: chrypka. < Wieczorem: gorąco od godz. 18 do 20. Causticum jest jednym z leków hydrogenoidalnych Grauvogla, dlatego odpowiada osobom marznącym; < przy myciu, kąpieli, na świeżym powietrzu, w przeciągu, przy marznięciu, po zmoczeniu; < przy każdej zmianie pogody. Ciepło, zwłaszcza rozgrzanie się w łóżku, > (reumatyzm ustępuje po rozgrzaniu się w łóżku, lecz zaczyna się ponownie, gdy tylko chory wstanie). Z drugiej strony zimna woda > dolegliwości twarzy i wykwity, a łyk zimnej wody > kaszel; ból głowy jest < po wejściu do ciepłego pomieszczenia; wilgotna pogoda > bóle skóry owłosionej głowy, owrzodzenia; nieżyt nosa. Ciepło < wykwity. < W ciemności; lęk przed ciemnością. < Od kawy. < Po oddaniu stolca. < Od chodzenia. < Przy chwytaniu czegokolwiek. < Przy bezchmurnej, ładnej pogodzie. Odpowiedni dla osób ciemnowłosych, o sztywnych włóknach; delikatnej skórze; temperamencie limfatycznym, gnuśnym.

Relacje

Caust. jest antidotowane przez: Asaf., Coff., Coloc., Dulc., Guaj. (skurcze reumatyczne); Nit. spir. dulc., Nux. Jest antidotum dla: Asaf., Chi., Coloc., Euphras., Plumb. (zatrucie ołowiem); zatrucie stopem czcionkowym; następstwa nadużywania Merc. i Sulph. w świerzbie. Niezgodne: Acids, Coff., Pho. Zgodne: Przed — Calc.; Kali i. (porażenie twarzy wskutek ropnia); Lyc., Nux, Rhus, Ruta, Sep., Sil., Sul. W trakcie leczenia — Ars., Cupr., Ign., Pod., Puls., Rhus, Sep., Stan. Po — Calc., Coccul., Coloc., Cup., Hyo., Ign., Petrol., Petrosel., Rhus, Sep., Stram., Sul. Dopełniające: Petrosel. Merc. cor. wspomaga działanie Caust. i vice versâ (w ospie prawdziwej, według Teste’a). Porównać: Nit. ac. przypomina Caust. tym, że jest zarazem lekiem przeciwpsorycznym, przeciwsikotycznym i przeciwsyfilitycznym. Phos. wykazuje wiele punktów stycznych z Caust. i jest do niego zbyt podobny, aby był z nim zgodny. (Dotyczy to tylko przypadków, w których jeden z tych dwóch leków przyniósł poprawę; jeżeli jeden podano bez żadnego skutku, drugi — o ile jest wskazany — najprawdopodobniej okaże się skuteczny). Zarówno Caust., jak i Phos. cechuje małomówność i nieufność albo skłonność do napadów gniewu; w obu przypadkach < o zmierzchu; w obu występuje uczucie napięcia. Chrypka Phos. (podobnie jak Carb. v.) jest < wieczorem. Phos. cechuje skrajna wrażliwość krtani i obawa przed kaszlem lub mówieniem. Kaszel Caust. jest > po zimnych napojach. Carb. v. ma uczucie otarcia i pieczenia ciągnące się w dół gardła (jak Caus.) oraz chrypkę od wilgotnego wieczornego powietrza. Porównać także: Calc. (obrazy przy zamykaniu oczu); Nat. m. i Sep. (wytryskiwanie moczu przy kaszlu); Rhus (reumatyzm od wilgoci i zimna; lecz przy Rhus występuje niepokój ruchowy i zawsze > od ruchu. Caus. ma niepokój ruchowy tylko w nocy); Eup. perf. (chrypka < rano; grypa z pobolewaniem całego ciała; większa bolesność klatki piersiowej niż przy Caust.); Salic ac., Chi., Carbo. sul. (choroba Ménière’a); Coloc. (kolka); Lyc. (pot i gorąco < od godz. 18 do 20); Bar. c. (osłabienie umysłowe, porażenie; < przy wilgotnej pogodzie); Sep. (moczenie mimowolne podczas pierwszego snu; podczas głębokiego snu — Bell., Sul.); Calc. (parzący mocz); Sars. (mocz, szczególnie u kobiet, oddawany bez wiedzy chorej); Bell., Hyo., Ign., Lach., Lyc. i Pho. (trudności w połykaniu płynów); Calc., Carb. an., Stro. i Stram. (lęk przed ciemnością); Tarentula (niepokój ruchowy); Gels. (opadanie powiek, porażenie, osłabienie jak przy omdleniu i drżenie, ślepota); Ant. t. (schorzenia krtani); Lyc. (ściągnięcie brwi z bólem głowy); Cepa (bolesność pięty); Sep. (smutek, szczególnie przed miesiączką. Żółta twarz); Am. c. (uczucie otarcia i pieczenie w klatce piersiowej); Aco. (porażenie od zimna); Puls. (zapalenie pęcherza moczowego; zanik pokarmu po porodzie); Euphorb. (opadanie powiek od zimna); Nat. c., Sul. i Sul. ac. (łatwo upada); Kali bi. (ślepota z bólem głowy; przy Kali bi. ślepota jest >, gdy ból głowy jest <).

Przyczynowość

Oparzenia lub oparzenia gorącym płynem. Przestrach. Żal lub smutek. Nocne czuwanie. Zahamowane wykwity. Wrzody niewłaściwie leczone ołowiem.

1. Umysł

Niekiedy wesołość, a wkrótce potem zły humor. Melancholijne i dręczące myśli dniem i nocą, ze łzami. Hipochondryczny smutek. Niepokój ruchowy, obawa i wielka trwoga. Niepokój odczuwany w sercu. Lękliwość, szczególnie w nocy. Lęk w nocy (w ciemnym pokoju; dziecko nie chce samo iść spać). Nieufność wobec przyszłości. Zniechęcenie. Drażliwość i porywczość, z wielką wrażliwością usposobienia. Kłótliwość i skłonność do sprzeczek. Niechęć do pracy. Skłonność do przestrachu. Osłabienie pamięci. Roztargnienie. Skłonność do popełniania błędów podczas mówienia.

2. Głowa

Splątanie w głowie, jakby była ściśnięta. Uczucie odurzenia i jakby za chwilę miał upaść. Zawroty głowy z uczuciem słabości w głowie i niepokojem. Napady bólu głowy z nudnościami. Ból głowy rano, czasem po przebudzeniu, z uczuciem w mózgu jak po stłuczeniu. Nocny ból głowy, jakby od ropnia w mózgu. Tępy, uciskowy ból głowy, wywołujący posępność, odczuwany głównie w czole lub potylicy. Bóle przeszywające, szczególnie w skroniach. Wiercenie z nagłymi wstrząsami w głowie. Przekrwienie głowy z uczuciem wrzenia i szumem wewnątrz. Bóle napinające lub ściskające w głowie. Ból głowy niekiedy występuje tylko po jednej stronie (l.). Gorąco i uczucie pieczenia w głowie. Uczucie ucisku i przeszywania w głowie. Napięcie i uczucie ucisku w głowie oraz napięcie skóry głowy (czoła i skroni). Uczucie odrętwienia w potylicy.

3. Oczy

Ból oczu, jakby gałka oczna się rozszerzała. Pobolewanie oczu jak od piasku, niekiedy nasilone przez dotyk. Świąd, szczypanie i ból palący w oczach. Zapalenie oczu z pieczeniem i świądem oczu oraz powiek. Owrzodzenie oczu. Łzawienie. Trudność w otwieraniu oczu z uczuciem, jakby powieki były obrzęknięte. Widoczne drganie powiek. Zaciemnienie widzenia, często nagłe, niekiedy jakby oczy były pokryte błoną. Widzenie niewyraźne, jakby przed oczami znajdowała się gaza lub mgła. Zapalenie oka ze zmętnieniem rogówki, które rozszerzyło się nad źrenicę. Ruchome obrazy przed oczami, jak rój owadów. Ciemne siatki, które zdają się tańczyć przed oczami. Światła i iskry przed oczami. Światłowstręt. Długotrwałe brodawki w brwiach; na górnej powiece (i nosie).

4. Uszy

Ból ucha z bólem uciskającym na zewnątrz, jakby części wewnętrzne były wypychane. Przeszywania i ból jak od otarcia w uszach. Obrzęk uszu z zewnątrz, z bólem przeszywającym i palącym. Kłucia w (p.) uchu. Wyciek cuchnącej ropy z ucha. Świąd płatka ucha jak od liszaja. Wypowiadane słowa i kroki odbijają się echem w uchu. Dzwonienie w uszach. Głośne, rozbrzmiewające szumy w uchu z niedosłuchem. Burczenie i brzęczenie, dudnienie i pomrukiwanie w uszach oraz w głowie. Uczucie zatkania uszu.

5. Nos

Świąd czubka nosa i skrzydełek nosa. Nos pokryty łuskami z zewnątrz i wewnątrz, z pieczeniem i świądem. Wykwit na czubku nosa. Długotrwałe brodawki na nosie (oczodołach, górnych powiekach). Wydmuchiwanie krwi z nosa każdego ranka. Krwawienie z nosa. Utrata węchu. Niedrożność nosa. Suchy przewlekły katar. Katar z chrypką uniemożliwiającą głośne mówienie. Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, z nocnym kaszlem, chrypką o szorstkim brzmieniu i bólem głowy. Wyciek cuchnącego śluzu z nosa. Kichanie rano.

6. Twarz

Żółte zabarwienie twarzy, szczególnie na skroniach, z sinawymi wargami. Uczucie pieczenia w policzkach, zwłaszcza w kościach policzkowych. Bóle związane ze zmianami stawowymi oraz bóle napinające w kościach twarzy, kościach policzkowych i szczękach. Obrzęk policzków z pulsującymi bólami. Uczucie napięcia i obrzmienia pod żuchwą, utrudniające jej otwieranie. Swędzący wykwit na twarzy. Wykwit czerwonych krostek na twarzy. Jednostronne (p.) porażenie twarzy, od czoła do podbródka. Kurcze warg. Otarcie i wykwit na wargach oraz w ich kącikach. Liszaj na dolnej wardze. Napinający, ciągnący ból szczęk z trudnością otwierania ust. Zapalny obrzęk podbródka z bólem palącym.

7. Zęby

Ból zębów wywołany napływem powietrza przy otwieraniu ust. Ból jak od otarcia albo bóle ciągnące oraz ostre rwanie, pulsowanie lub przeszywania w zębach; w żuchwie, w dolnych zębach (szczególnie po (l.) stronie). Bolesne rozchwianie i pozorne wydłużenie zębów (siekaczy). Przetoka dziąsła. Przewlekające się owrzodzenie dziąseł. Bolesna wrażliwość, obrzęk i łatwe krwawienie dziąseł.

8. Jama ustna

Suchość jamy ustnej i języka. Nagromadzenie śluzu w jamie ustnej. Ból jak od otarcia oraz pieczenie w jamie ustnej, na podniebieniu i na czubku języka. Mowa jąkliwa, utrudniona, świszcząca i bardzo niewyraźna. Porażenie języka. Obrzęk wewnętrznej strony policzka; chory przygryza ją podczas żucia. Wykrzywienie ust i języka podczas mówienia. Piekące owrzodzenie na wewnętrznej powierzchni górnej wargi.

9. Gardło

Bolesność gardła przy wysiłku, jakby wewnątrz było poszarpane. Ból jak od otarcia, szorstkość, drapanie i ból palący w gardle. Ból przeszywający w gardle podczas połykania. Słyszalne trzeszczenie w gardle. Stałe parcie do przełykania z uczuciem obrzmienia lub skurczu przełyku. Trudność w połykaniu wskutek porażenia narządów połykania. Uczucie zimna wznoszącego się do gardła. Suchość gardła bez pragnienia. Nagromadzenie śluzu w gardle i za podniebieniem, z odkrztuszaniem przez odchrząkiwanie.

10. Apetyt

Smak gnilny, tłusty, zjełczały lub gorzki. Palące pragnienie zimnych napojów i piwa. Uczucie, jakby w żołądku gaszono wapno. Niechęć do słodyczy. Na początku posiłku utrata apetytu i wstręt. Świeże mięso wywołuje nudności; wędzone mięso służy. Dolegliwości jak przy niestrawności. Ucisk w żołądku po zjedzeniu chleba. Po każdym posiłku ucisk całego brzucha albo żołądka, bądź nudności i wzdęcie brzucha, albo też dreszcze lub gorąco twarzy.

11. Żołądek

Puste odbijania ze smakiem niestrawionego pokarmu. Bezskuteczne próby odbijania z dławieniem w przełyku. Nudności, szczególnie po posiłku, podczas niego albo rano. Uczucie omdlewania, jakby miał zemdleć. Wodna zgaga. Wymioty kwaśną wodą, po których następuje kwaśne odbijanie. Wymioty pokarmem. Nocne wymioty skrzepłą krwią. Bóle żołądka z gorącem w głowie, nasilane przez każdy szybki ruch, łagodzone w pozycji leżącej, oraz wzdryganie się przy nasileniu bólów. Uciskające ściskanie jak szponami, zwężenie i kurczowe bóle żołądka oraz nadbrzusza. Bóle przeszywające w nadbrzuszu.

12. Brzuch

Ucisk odzieży na podżebrza jest bolesny. Napięcie i przeszywania w okolicy wątroby. Bóle brzucha rano. Ucisk w górnej i dolnej części brzucha. Bolesne, napięte wzdęcie brzucha. Gwałtowne rozdęcie brzucha po posiłku (śniadaniu). Obrzęk pępka, bolesny przy dotyku. Powiększenie brzucha u dzieci. Skurczowe bóle brzucha. Wrażliwość brzucha na zimno, wskutek czego występuje biegunka lub ucisk w żołądku. Zatrzymanie gazów z twardym stolcem. Częste oddawanie niewielkich ilości cuchnących gazów.

13. Stolec i odbyt

Przewlekłe zaparcie. Częste i bezskuteczne próby wypróżnienia, z bólami, niepokojem i zaczerwienieniem twarzy. Stolec oddawany łatwiej w pozycji wyprostowanej. Stolec grudkowaty lub bardzo cienki. Stolec twardy, zbity, pokryty śluzem; lepki i lśniący jak od tłuszczu albo jasny i białawy. Biegunka wieczorem i w nocy. Biegunka z bolesnym parciem i pieczeniem w odbytnicy. Biegunka po wychłodzeniu brzucha. Wypływ krwi i tnące bóle odbytnicy podczas wypróżnienia. Po wypróżnieniu trwoga z kołataniem serca i pieczeniem w odbycie. Świąd odbytu. Pojawienie się w odbycie guzów krwawniczych, twardych, obrzękniętych i bolesnych, które utrudniają wypróżnienie. Chodzenie i rozmyślanie nasilają bóle hemoroidalne, czyniąc je nie do zniesienia. Żylaki odbytnicy utrudniające oddanie stolca; duże; bolesne; kłujące; piekące przy dotyku. Ucisk w guzach krwawniczych odbytnicy powodujący ich wypadanie. Pulsowanie w kroczu. Przetoka odbytnicy. Ropień odbytu. Ból jak od otarcia i wilgotność odbytu.

14. Narządy moczowe

Częste parcie na mocz, z pragnieniem i skąpym wydalaniem moczu. Obfitsze wydalanie moczu. Oddawanie moczu w nocy i moczenie łóżka. Mimowolne oddawanie moczu (jak u dzieci moczących łóżko w nocy; u kobiet mocz tryska podczas chodzenia, kaszlu, &c.), w dzień i w nocy. Mocz gryzący i żrący albo blady, wodnisty, ciemnobrunatny bądź czerwonawy. Nitkowaty śluz w moczu. Po odstaniu mocz mętnieje. Uczucie pieczenia podczas oddawania moczu. Świąd ujścia cewki moczowej. Wypływ krwi z cewki moczowej.

15. Męskie narządy płciowe

Wzmożenie popędu płciowego. Brak wzwodów. Częste polucje. Wypływ płynu gruczołu krokowego po oddaniu stolca. Wydalanie nasienia z domieszką krwi podczas stosunku. Ucisk i przeszywania w jądrach. Owrzodzenia i swędzące strupy na wewnętrznej powierzchni napletka. Czerwone plamy na prąciu. Obfite wydzielanie mastki za żołędzią prącia. Świąd moszny, żołędzi i napletka.

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka opóźniona, lecz obfitsza, z odpływem krwi zawierającej duże skrzepy. Trudna pierwsza miesiączka. Podczas miesiączki w nocy nie odpływa krew. Przed miesiączką melancholia, bóle okolicy krzyżowej i kolka. Miesiączka zbyt skąpa; popęd płciowy zbyt słaby. Podczas miesiączki bóle lędźwi, bóle tnące i bladość twarzy; zażółcenie twarzy; zawroty głowy. Otarcie skóry między nogami, przy sromie. Niechęć do stosunku. Kurcze macicy. Obfite upławy o zapachu krwi miesiączkowej albo wypływające w nocy. Upławy wypływają w nocy, a nie w dzień. Brodawki sutkowe otarte, popękane i otoczone wypryskami. Brak wydzielania mleka.

17. Narządy oddechowe

Szorstka chrypka rano i wieczorem. Długotrwała chrypka, ze słabym, stłumionym głosem. Bezgłos wskutek osłabienia mięśni krtani. Uczucie bolesnego otarcia w krtani, gdy chory nie przełyka. Odchrząkiwanie obfitego śluzu, esp. rano. Kaszel z krótkim oddechem i utrudnionym oddychaniem. Kaszel wywoływany mówieniem i zimnem. Kaszel nasila się: wieczorem aż do północy; przy wydychaniu; po piciu kawy; od zimnego powietrza; od przeciągu; przy budzeniu się ze snu. Kaszel ustępuje po łyku zimnej wody. Kaszel poranny lub nocny. Krótki kaszel wywoływany łaskotaniem i uczuciem bolesnego otarcia w gardle. Kaszel suchy, głuchy, wstrząsający, z uczuciem pieczenia i bólem jak od otarcia w klatce piersiowej. Rzężenie w klatce piersiowej podczas kaszlu. Bóle bioder podczas kaszlu. Kaszel z mimowolnym oddaniem kilku kropli moczu. Niemożność wykrztuszenia śluzu, który odrywa się podczas kaszlu (wydzielina najwyraźniej podchodzi dostatecznie wysoko, lecz nie można jej wypluć; wykrztusina ma tłusty smak. Niemożność wykrztuszania występuje przy każdym rodzaju kaszlu, krztuścu, &c.).

18. Klatka piersiowa

Krótki oddech. Napady astmy skurczowej. Astma, esp. w pozycji siedzącej lub leżącej. Napady uczucia duszenia się podczas mówienia i szybkiego chodzenia. Ubranie przytłaczająco uciska klatkę piersiową. Ucisk na klatkę piersiową. Przeszywania w piersi i klatce piersiowej przy pełnym wdechu oraz podczas wysiłku fizycznego. Pieczenie, kłucia i bolesność w klatce piersiowej. Napady kurczowego ściśnięcia i zaciskania w klatce piersiowej, z uczuciem duszenia się.

19. Serce

Kołatanie serca z osłabieniem. Uczucie ucisku w okolicy serca z melancholią. Przeszywania w sercu.

20. Kark i plecy

Sztywność i napięcie karku. Ból karku jak po stłuczeniu. Prosówkowa wysypka na karku, między łopatkami. Swędzące i wilgotne wypryski na karku. Wolepodobny obrzęk gruczołów szyjnych. Bóle lędźwi, wskutek których najmniejszy ruch jest niezwykle bolesny. Tępe, uporczywe bóle lędźwi w pozycji siedzącej. Bolesna sztywność (między łopatkami i) w plecach, esp. przy wstawaniu z krzesła. Szarpanie i ostre bóle ciągnące w łopatkach. Świąd i mrowienie pleców.

22. Kończyny górne

Bóle ramion w nocy. Bóle ciągnące i ostre szarpanie w ramionach i rękach. Ruchy konwulsyjne i wstrząsy ramion. Świąd i wykwity na ramionach. Brodawki na ramionach. Ucisk na barki. Bóle przeszywające na przedniej powierzchni ramion, biegnące od palców do łokcia. Uczucie porażenia w prawej ręce. Uczucie pełności w rękach przy chwytaniu przedmiotu. Ból rwący w prawym stawie nadgarstkowym. Bóle ciągnące w rękach i stawach palców. Kurczowa słabość i drżenie rąk. Bladość i bolesne zdrętwienie palców. Napięcie tylnych powierzchni stawów palców przy ich zginaniu. Skurcz i stwardnienie ścięgien palców. Swędzące wypryski na palcach.

23. Kończyny dolne

Ból jak przy zwichnięciu w stawie biodrowym, z niemożnością chodzenia i pozostawania w pozycji stojącej. Ból ud i goleni jak po stłuczeniu, rano podczas leżenia w łóżku. Napięta sztywność stawów nóg i stóp. Skurcz i napięcie w pięcie oraz ścięgnie Achillesa. Bóle ciągnące i ostre szarpanie w udach, goleniach, kolanach i stopach, z obrzękiem tych części. Niepewny chód i skłonność do upadania u dzieci. Marmurkowata skóra ud i goleni. Napięcie i kurczowy ból w nogach i łydkach. Kurcze stóp. Bóle podbicia, kostek, podeszew i palców stóp podczas chodzenia. Bóle neuralgiczne w podeszwach stóp. Skurcz w podbiciu, z bólem napinającym przy stąpaniu. Zimno stóp. Obrzęk stóp. Bóle żylaków. Mrowienie w podeszwach stóp. Ropiejące pęcherzyki i owrzodzenia na piętach. Zanokcica palucha.

24. Objawy ogólne

Stawowe i reumatyczne bóle ciągnące i rwące, esp. w kończynach. Ostre i gwałtowne szarpanie w stawach i kościach, łagodzone ciepłem łóżka. Skurcz ścięgien i sztywność mięśni zginaczy kończyn. Kurczowy skurcz kilku kończyn. Zdrętwienie i bladość niektórych części albo całej lewej połowy ciała. Porażenie. Szarpnięcia i ruchy konwulsyjne. Pląsawica św. Wita. Napady konwulsyjne z krzykami, gwałtownymi ruchami kończyn, zgrzytaniem zębami, uśmiechem lub łzami, półprzymkniętymi oczami, nieruchomym spojrzeniem i mimowolnym oddaniem moczu; napady nawracają pod wpływem zimnej wody, a poprzedzają je bóle brzucha i głowy, częste oddawanie moczu, drażliwość i łzy; po napadzie oczy są zamknięte. Drgawki padaczkowe (w nocy podczas snu). Objawy na ogół nasilają się wieczorem albo na świeżym powietrzu, natomiast te, które pojawiły się na świeżym powietrzu, znikają w pomieszczeniu. Kawa również zdaje się nasilać wszystkie

Dolegliwości połowicze. Nieznośny niepokój w całym ciele wieczorem i w pozycji siedzącej, z niepokojem w okolicy serca. Wieczorem wielkie przygnębienie i uczucie ucisku w całym ciele. Porażenna słabość, z drżeniem i chwiejnym poruszaniem kończyn. Porażenie (jednostronne). Wielka wrażliwość na przeciągi i zimno.

25. Skóra

Silny świąd, esp. pleców i łydek. Świąd całego ciała w nocy (Świerzb). Zagojone uszkodzenia skóry ponownie stają się bolesne. Świerzb zahamowany rtęcią lub siarką; piekący świąd. Obrzęk z mrowieniem (lub kłuciem), niekiedy nazywany obrzękiem „brzęczącym” (Guernsey). Wykwity przypominające świerzb. Wykwity prosówkowe i pokrzywka. Swędzące i wilgotne wypryski. Pęcherzyki przechodzące w owrzodzenia. Piekące owrzodzenia z żółtawym wyglądem skóry; owrzodzenia piekące, z żrącą ropą, z rzadką lub wodnistą ropą, ropiejące; szarpiące bóle przebiegające przez owrzodzenia. Otarcia skóry u dzieci. Bolesne nagniotki na stopach. Brodawki, także z bólem i zapaleniem. Zastrzał. Bolesne żylaki.

26. Sen

Senność w dzień, jak w śpiączce. Nocna bezsenność wywołana niepokojem, niepokojem ruchowym, suchym gorącem i innymi dolegliwościami, z częstymi wzdrygnięciami. Wzdrygnięcia przy zasypianiu. Częste ruchy ramion i nóg podczas snu. Niespokojne sny o bolesnych wydarzeniach albo kłótniach, bądź sny splątane i lubieżne, z mówieniem i śmiechem. W nocy zawroty głowy, ból głowy, suchość w ustach i bolesne uczucie ciężkości nóg.

27. Gorączka

Tętno przyspieszone tylko ku wieczorowi. Silne dreszcze. Przewaga dreszczowości, często z zimnem lewej strony ciała. Wewnętrzna dreszczowość, po której następuje pot bez poprzedzającego gorąca. Nocne dreszcze z bólami pleców, po których następuje pot całego ciała. Gorąco wieczorem, od godz. 18 do 20. Uderzenia gorąca, po których następuje dreszczowość. Obfity pot podczas chodzenia na świeżym powietrzu. Nocny pot, niekiedy o kwaśnym zapachu. Pot poranny (o kwaśnym zapachu).