Spigelia, anthelmia, L.

Rodzina naturalna, Loganiaceæ.

Przygotowanie, nalewka przygotowana ze sproszkowanej rośliny.

Źródła. (Nr

1 do 21, według Hahnemanna, Mat. Med., 5).

1, Hahnemann; 2, Becher; 3, Franz; 4, Gross; 5, Gutmann; 6, Hartmann; 7, Hermann; 8, Hornburg; 9, Kummer; 10, Langhammer; 11, Meyer; 12, Stapf; 13, Walther; 14, Wislicenus; 15, Bergius, Mat. Med., s. 97 (obserwacja); 16, Patrick Browne, Gentleman's Mag., 1751, s. 544, oraz Natural History of Jamaica, s. 156 (stwierdzenia); 17, Chalmers, on the Weather and Diseases of South Carolina, Lond., 1776, 1, s. 67 (obserwacje); 18, Linning, zob. Spigelia Marilandica; 19, Martin, w Konigl. Vetensk. ak. Handlingar, f. a., 1771 (niedostępne — Hughes); 20, W. Wright, w Samml. br. Abh. f. pr. Aerzte XIV, III (Lond. Med. and Phys. Journ. VIII, 217, obserwacje — Hughes); 21, Sdin., za: Helbig, Heraklides, 1, 59; 21 a, Hg., ibid.; 22, Sharp, Essays, działanie jednej kropli pierwszego rozcieńczenia centesymalnego; 23, ibid., ta sama dawka; 24, ibid., trzecia dawka.

PSYCHIKA

Nienaturalnie radosny nastrój, 12.
Żywy, spokojny i zadowolony nastrój, wolny od trosk, przy wszystkich bólach i dolegliwościach, 7. [Przez długi czas wcześniej był stale zatroskany i podejrzliwy (działanie wtórne, działanie lecznicze). — Hahnemann.]
Żywy, zadowolony i ufny nastrój, występujący naprzemiennie z kołataniem serca i lękowym uciskiem w klatce piersiowej, 4.
Po pierwszym dniu umysł był aktywniejszy i żywszy niż zwykle, 9. [Reakcja lecznicza. — Hahnemann.]
Niepokój i obawa; nigdzie nie mógł usiedzieć, 1.
Nie potrafił czerpać przyjemności z przebywania z innymi, choć jednocześnie nie był smutny (po siedmiu godzinach), 6.
Siedzi jakby pogrążony w myślach i wpatruje się w jeden punkt (po trzech godzinach), 9.
Pełne lęku złe przeczucia, a wraz z nimi skłonność do drażliwego i gnuśnego usposobienia, 2.
Niepokój i pełna obaw troska o przyszłość (po dziesięciu dniach), 14. [10.]
Głębokie zamyślenie nad własną przyszłością (po dwudziestu czterech godzinach), 10.
Smutny i drażliwy (z zaczerwienieniem twarzy), 1.
Nastrój smutny, a jednocześnie bardzo drażliwy, 1.
Smutny nastrój, a jednocześnie przygnębienie i bojaźliwość (po pół godzinie), 13.
Posępny nastrój przez trzy godziny, po którym następuje nastrój radosny i pobudzony; po południu ponownie posępny, 3.
Powaga; złości się, jeśli ktoś choć trochę z nim żartuje, 5.
Łatwo wpada w złość, 9.
Przez wiele godzin jest bardzo drażliwy i przewrażliwiony na punkcie wszystkiego, co nie wydaje mu się dobre, 11.
Skrajnie zły nastrój wieczorem; mógłby się zabić, z uczuciem zimna w ciele (po ośmiu dniach), 1.
Ociężałość umysłowa i znaczna zapominalność, 2. [20.]
Brak skupienia uwagi, 5.
Każda praca związana z wysiłkiem umysłowym sprawia trudność, 7.
Niechętnie mówi (po siedmiu i pół godzinach), 11.
Pamięć wydawała się bardziej niezawodna i żywsza niż przedtem (po pięciu dniach), 2.
Znaczna zapominalność, utrata pamięci, 11.
Osłabienie pamięci; nie może przywołać na myśl rzeczy, które zna najlepiej, 1.

GŁOWA

Splątanie i zawroty głowy.
Splątanie i uczucie pustki w głowie, w górnej części czoła; skóra owłosiona głowy jest bardzo wrażliwa na dotyk, a włosy jakby stają dęba (po trzech godzinach), 3.
Zawroty głowy, jakby był odurzony i chwiał się na nogach (po czternastu godzinach), 10.
Zawroty głowy; po kilku minutach stania grozi mu upadek, 1.
Zawroty głowy; ilekroć spogląda w dół, sądzi, że się przewróci, 1.* [30.]
Zawroty głowy; patrząc przed siebie, przez chwilę jest zagrożony upadkiem do przodu, 11.
Zawroty głowy przy każdym obróceniu głowy podczas chodzenia; gdy jednak patrzy prosto przed siebie, niczego nie odczuwa; na świeżym powietrzu (po pięciu godzinach), 3.
Zawroty głowy; podczas chodzenia zataczał się, jakby miał upaść w lewo (po czterech godzinach), 10.
Podczas chodzenia dostał zawrotów głowy; wszystko zdawało się wirować wkoło; musiał się zatrzymać; czuł się jak odurzony, 1.
Zawroty głowy podczas siedzenia, stania i chodzenia (najznośniejsze w pozycji leżącej); głowa opada do tyłu, z nudnościami odczuwanymi na podniebieniu oraz dyskomfortem w brzuchu i klatce piersiowej; w brzuchu ból szczypiący, z odczuciem, jakby musiał oddać stolec, po czym całkowicie traci świadomość, 7.
Głowa — objawy ogólne.
Uczucie ciężkości i ból głowy przy potrząsaniu nią, 1.
Otępienie w głowie, 1.
Otępienie w całej głowie (po pół godzinie), 5.
Otępienie w całej głowie wraz z uciskiem od wewnątrz ku zewnątrz, w czole (po pięciu dniach), 5.*
Otępienie w całej głowie wieczorem; wydaje się zupełnie zdezorientowany, 3. [40.]
Bolesne otępienie w głowie, 12.
Stałe otępienie w głowie, wskutek którego każda praca wymagająca namysłu była trudna, 7.*
Otępienie w głowie, zwłaszcza po prawej stronie, 21a.
Głowa wydaje się oszołomiona, jak po paleniu mocnego tytoniu (po pół godzinie), 13.
Uczucie pustki i zawroty w głowie, jak w odurzeniu, podczas siedzenia (po godzinie), 6.
Ucisk w mózgu i móżdżku, wywołujący jednocześnie zawroty głowy, 11.
Stały uciskowy ból głowy, nasilający się przy schylaniu się (po trzydziestu pięciu godzinach), 5.*
Odczucie w mózgu, jakby głowa była mocno ściśnięta , utrzymujące się przez długi czas (po dwudziestu ośmiu godzinach), 5.*
Ból głowy jak przy splątaniu, 1.
Ból głowy z uczuciem ciężkości; przy napinaniu mięśni twarzy wydaje się, jakby czaszka miała pęknąć ku górze i rozejść się, 1.* [50.]
Ból głowy nasila się w pozycji leżącej, a ustępuje podczas chodzenia, 11 . [Działanie naprzemienne. -Hahnemann.]
Ból głowy nasila się na świeżym powietrzu, 5.
Nie śmie potrząsnąć głową; ból przenika do mózgu i wywołuje zawroty głowy, 1.*
Przy głośnym mówieniu lub kaszlu głowa boli, jakby coś miało ją wypchnąć na zewnątrz, 1.
Nie śmie się schylić; wydaje mu się wówczas, jakby mózg rozpierał się i miał zostać wypchnięty z przodu, 1.
Uderzenie podobne do gwałtownego ucisku w głowie, od zewnątrz do wewnątrz, ku środkowi mózgu, w jednym punkcie, wywoływane przez każdy krok podczas chodzenia na świeżym powietrzu (po sześciu godzinach), 6.
Uczucie chlupotania w mózgu podczas chodzenia, 11.
Chlupotanie w mózgu podczas chodzenia; odczuwa każdy krok, 5.
*Delikatny drążąco-rwący ból w mózgu, szczególnie silny w lewej kości ciemieniowej, przy ruchu, podczas chodzenia, a zwłaszcza przy niepewnym kroku, pod wieczór; przez kilka kolejnych wieczorów (po jedenastu godzinach), 7.
Czoło.
Ból czoła, 17.* [60.]
Ból głowy z uczuciem splątania w czole i skroniach; jednocześnie uczucie ściśnięcia z obu boków ku przodowi, 12.
*Świdrujący ból głowy w czole, 5.
Ból, jakby pod lewym guzem czołowym znajdował się duży ciężar, 4.
Ucisk od zewnątrz do wewnątrz w lewym guzie czołowym, odczuwany jednocześnie zewnętrznie i wewnątrz mózgu, 7.
Ucisk od wewnątrz ku zewnątrz w prawym guzie czołowym (po godzinie i kwadransie), 6.*
Gwałtowny ucisk i rozpieranie ku zewnątrz w czole (po dwóch godzinach), 6.*
Rozpieranie ku zewnątrz w czole przy schylaniu się (po trzech kwadransach), 5.*
Ucisk w czole, jakby mózg miał zostać wypchnięty na zewnątrz, chwilowo łagodzony przez ucisk dłonią, 11.*
Uciskowy ból głowy w całym czole, 8.
Uciskowy ból głowy od wewnątrz ku zewnątrz, po lewej stronie czoła (po pół godzinie), 5.* [70.]
Rwący ucisk w głowie, od lewego guza czołowego do potylicy (po trzydziestu czterech godzinach), 7.
*Rwący ucisk od wewnątrz ku zewnątrz, w kości czołowej (po ośmiu dniach), 14.
*Napinająco-uciskowy ból głowy, biegnący od wewnątrz ku zewnątrz w czole (po trzydziestu czterech godzinach), 5.
*Napinający ból rwący w czole, zwłaszcza pod lewym guzem czołowym, rozciągający się ku oczodołom (po sześciu godzinach), 4.
*Rwący ból jak od uderzenia w czole, silniejszy w prawym guzie czołowym, powodujący mimowolne utkwienie wzroku w przedmiocie, na który patrzył podczas stania i siedzenia (po dwudziestu siedmiu godzinach), 6.
Bardzo silny ból rwący w czole, potylicy i skroniach, 11.*
*Podczas przyjmowania Spigelia odczuto przeszywający ból przebiegający przez czoło, 24.
Silne pulsujące ukłucia w czole od wieczora do rana, tak bolesne, że mógł krzyknąć; wraz z łomotaniem w uszach, 1.
*Ostre kłucie tuż za prawym guzem czołowym i powyżej niego, 4.
*Ból palący po prawej stronie czoła, rozciągający się do oka, tak że nie mógł nim poruszyć bez bólu, 11. [80.]
Ból palący po lewej stronie kości czołowej (po trzydziestu jeden godzinach), 5.*
Wstrząsanie i chlupotanie w czole, nawet przy poruszaniu głową, 11.
Skronie.
Bardzo silny ucisk w skroniach (po godzinie), 6.
Gwałtowny ucisk od zewnątrz do wewnątrz w obu skroniach, zwłaszcza w prawej (po pięćdziesięciu sześciu godzinach), 6.
Gwałtowny ucisk w prawej skroni, stopniowo rozciągający się coraz dalej (po dwóch godzinach i trzech kwadransach), 6.
Ciągnący ucisk w lewej skroni, często nawracający, 9.
Rwące uderzenia w prawej skroni (po pięćdziesięciu godzinach), 6.
Rwący ucisk, a gdy ból nieznacznie ustąpił — tępe odczucie, jakby lewy wyrostek jarzmowy był obrzęknięty, 4.
Szarpnięcia z bólem rwącym w prawej kości jarzmowej (po trzydziestu godzinach), 6.*
Gwałtowne, delikatne ukłucia, jak od iskier elektrycznych, w lewej skroni, 8.* [90.]
Pieczenie zewnętrznie w lewej skroni, 5.
Palący ból głowy w lewej okolicy skroniowej i w czole, 8.
Szczyt głowy i okolice ciemieniowe.
Uciskowe ciągnięcie po prawej stronie szczytu głowy i potylicy, 7.
Gwałtowny ból uciskający w małym punkcie na szczycie głowy, 5.
Swędzące mrowienie po lewej stronie szczytu głowy (po trzydziestu dwóch godzinach), 5.
Rozpierający ból głowy po prawej stronie (po osiemdziesięciu dwóch godzinach), 5.*
*Ból uciskający po prawej stronie głowy, obejmujący również prawe oko, rano, w łóżku, lecz jeszcze silniejszy po wstaniu; ból był umiejscowiony głęboko, ucisk nie miał na niego wpływu, a przy ruchu był bardzo ostry; przy gwałtownym obróceniu głowy mózg zdawał się luźny; każdy wstrząs, każdy krok, a nawet parcie przy oddawaniu stolca nasilały obecny ból albo wywoływały go, gdy wcześniej go nie było, 21a.
Uciskowy ból głowy w lewej połowie mózgu, natychmiast, 5.
Szarpnięcia i uderzenia po lewej stronie głowy (po pięćdziesięciu czterech godzinach), 6.
Przerywany, ściągający, rwąco-kłujący ból w małym punkcie lewej kości ciemieniowej, bardziej ku tyłowi, sprawiający wrażenie raczej powierzchownego, 4. [100.]
Powolne rwące ukłucia po lewej stronie głowy, 6.
Potylica.
Potylica jest ciężka i ciągnie w dół jak obciążnik, 1.
Ciągnące otępienie w potylicy, wieczorem, podczas chodzenia na świeżym powietrzu (po dziesięciu godzinach), 3.
Ból potylicy jak po uderzeniu, 1.
Ból potylicy, jakby tętnica uderzała o przeszkodę, 1.
Szczególnie bolesna jest potylica; nie może na niej leżeć, 1.
Potylica jest bolesna przy dotyku w okolicy szczytu głowy, a nawet bez dotyku boli jak przy owrzodzeniu; od czasu do czasu występuje tępe, kłujące szarpnięcie, które zdaje się przenikać głęboko do mózgu, 1.
Bardzo silne bóle potylicy i karku około godziny 3 lub 4 nad ranem; okolica ta wydawała się sztywna; rano nie mógł poruszyć głową, dopóki nie wstał i się nie ubrał, po czym bóle ustąpiły, 1.
Świdrujący ból głowy w potylicy i na szczycie głowy, jakby miał odciągnąć głowę do tyłu, 2.
Drążący i drążąco-rwący ból w potylicy, po lewej stronie szczytu głowy i w czole, silniejszy przy ruchu, a także przy każdym głośnym dźwięku, gdy mówi głośno lub nawet nieznacznie otwiera usta; najznośniejszy w pozycji leżącej (po dwunastu godzinach), 6.* [110.]
Niezwykle silny ucisk do wewnątrz po lewej stronie potylicy; podczas niego nie mógł się schylić bez nasilenia bólu, chyba że mocno przyciskał dłonią bolesne miejsce, 11.
Nieznośny, bulgoczący ból w potylicy, początkowo silnie nasilający się podczas chodzenia, później zaś przy najmniejszym ruchu; największą ulgę przynosiło odchylenie się do tyłu podczas siedzenia; leżenie poziomo nasilało ból, 11.
Gwałtowne szarpnięcia w potylicy, a następnie w skroniach przy każdym kroku podczas chodzenia na świeżym powietrzu (po dwudziestu ośmiu godzinach), 6.*
Uciskające ukłucia w małym punkcie po lewej stronie potylicy (po czterdziestu dziewięciu godzinach), 6.
Zewnętrzna powierzchnia głowy.
(Skóra owłosiona głowy pokryta jest pryszczami), 1.
Skóra owłosiona głowy jest zewnętrznie bolesna, a włosy bolą przy dotyku, 1.*
Wrażliwość całej głowy na dotyk, zwłaszcza przy poruszaniu skóry owłosionej, 14.*
Skóra owłosiona głowy wydaje się ściągnięta i napięta, 9.
Pełzający świąd na czole, wywołujący silną potrzebę pocierania, 1.
Gryzący ból skóry po lewej stronie czoła (po trzydziestu czterech godzinach), 5. [120.]
Pieczenie skóry skroni przed prawym uchem (po siedemdziesięciu pięciu godzinach), 5.
Pieczenie skóry prawej skroni w pobliżu oka, 5.

OKO

Obiektywne.
Żółte obwódki wokół oczu, 9.
Zaczerwienienie białkówki z przekrwionymi naczyniami krwionośnymi, 20.
Zaczerwienienie i zapalenie białkówki rano; powieki są tak ciężkie, że zaledwie może je otworzyć, 3.
Dużo zaschniętego śluzu w oczach, często przez cały dzień, 1.
Znaczna wilgotność oczu, bez żadnego odczucia, 1.
Oczy są bardzo osłabione, jakby wskutek wewnętrznej przeszkody; pozostają skierowane tam, dokąd je zwróci, a on nie wie, na co patrzy, niczym człowiek, który utracił wzrok, 1.
Oczy wydają się zamglone i osłabione, przy niezmienionych źrenicach, 2.
Oczy wyglądają na zamglone i osłabione (po siedmiu dniach), 14. [130.]
Oczy wydają się jasne i błyszczące, jak zwykle przed wystąpieniem wysypki w ospie prawdziwej lub odrze, 16. [Objaw 105 Hahnemanna, zrewidowany przez Hughesa.]
Oczy wydają się rozdęte, 16. [Oryginał zrewidowany przez Hughesa.]
Subiektywne.
Oczy bolą przy poruszaniu nimi, jakby były zbyt duże dla swoich oczodołów, 11.
Nie mógł zwracać oczu we wszystkich kierunkach bez bólu, 11.
Ból oka, 17.
Ból, jakby w oczach znajdował się piasek, 1.
Suche gorąco w oczach po południu, 9.
Ból palący w lewym oku, promieniujący ku skroni (po trzydziestu trzech godzinach), 5.
Ból palący w obu oczach, wskutek którego mimowolnie musiał je zamknąć i nie mógł ich otworzyć przez pięć lub sześć minut, z uczuciem niepokoju, jakby już nigdy nie zdołał ich otworzyć; gdy po ustąpieniu bólu otworzył oczy, widzenie przesłaniało ogniste morze unoszących się krwistoczerwonych mas; występowały także łzawienie i znaczne poszerzenie źrenic; wzrok powrócił (po czternastu dniach), 2.
Wrażenie, jakby oczy łzawiły, chociaż tak nie było, z lekkim uciskiem w oczach; widzenie było jednak zaburzone w takim samym stopniu jak podczas łzawienia (po dwudziestu sześciu godzinach), 7. [140.]
Gwałtowne, świdrujące kłucie pośrodku oka i w kącie przyśrodkowym, które nie zakłóca widzenia, lecz spycha górną powiekę ku dołowi (po siedemdziesięciu czterech godzinach), 6.
Pełzanie w oczach, 19.
Brew i oczodół.
Piekący świąd prawej brwi, ustępujący po drapaniu (po dwudziestu sześciu godzinach), 5.
Ból palący w lewej brwi, 5.
Obrzęk po skroniowej stronie oczodołu, z bólem uciskającym i bolesnością przy dotyku, 1.
Tępy ucisk nad oczodołami (po dziesięciu minutach), 14.
Gwałtowny ucisk nad prawym oczodołem, z tępym bólem uciskającym w całej głowie (po dwóch i pół godzinach), 6.
Ból uciskający od zewnątrz ku wewnątrz, z boku prawego oka (po trzech godzinach), 6.
Gwałtowny ból uciskający w kości lewego oczodołu, po stronie skroniowej w pobliżu kości jarzmowej, po którym następuje obrzęk kości i jej bolesność przy dotyku, 1.
Ból, jakby lewy oczodół był uciskany z góry ku dołowi, 4.
Powieka. [150.]
Powieki tak wiotkie i porażone, że nisko opadają i trzeba je unosić ręką; źrenice znacznie poszerzone, 15.
Wrażenie, jakby pod prawą górną powieką znajdowała się twarda substancja, ustępujące po pocieraniu (po czterech dniach), 5.
Bolesność brzegów powiek jak od owrzodzenia, z uczuciem gryzienia, 1.
Ból, jakby górne powieki były twarde i nieruchome; nie mógł ich łatwo unieść, 1.
Ból palący pod prawą powieką (po trzech i pół godzinach), 5.
Ból palący w prawym kącie bocznym oka, 5.
Delikatne, lecz bolesne cięcie jak nożem na brzegu lewej dolnej powieki (po dziewięciu godzinach), 6.
Kłujący ucisk pod powiekami obu oczu (po dwóch i pół godzinach), 2.
Bardzo delikatne, lecz bolesne ukłucie, jak igłą, w brzegu prawej górnej powieki (po dwudziestu trzech godzinach), 6.
Ból kłujący w prawym kącie przyśrodkowym oka (po jedenastu i pół godzinach), 5. [160.]
Kilka powracających ukłuć w lewych powiekach, 11.
Łzawienie.
Łzy spływają kroplami; z oczu wypływa dużo gryzącego, ostrego płynu, 1.
Gałka oczna.
Nieznośny ból uciskający w gałkach ocznych, jeszcze boleśniejszy przy poruszaniu oczami; przy próbie patrzenia ze zwróconymi w bok oczami doznawał zawrotów głowy, tak że musiał obracać całą głowę, 11.
Ból uciskający w gałkach ocznych, 1.
Ściągający ból palący w prawej gałce ocznej, 5.
Ból z uczuciem napięcia w lewej gałce ocznej (po czterdziestu dziewięciu godzinach), 5.
Stały ból kłujący w prawej gałce ocznej, także podczas jej poruszania (po dwudziestu czterech godzinach), 5.
Swędzące kłucie w prawej gałce ocznej, które powróciło po pocieraniu (po godzinie), 3.
Świąd w lewej gałce ocznej, znikający po pocieraniu, 5.
Źrenica.
Źrenice niezmienione, lecz wyglądające na osłabione i zamglone, 2. [170.]
Poszerzenie źrenic (po krótkim czasie), 9; (po małej dawce), 15, 17.
Widzenie.
Ilekroć skupia wzrok, widzenie zanika, 1.
Dalekowzroczność; widzi wyraźnie z daleka, lecz nie z bliska, 1.
Nie widzi tak wyraźnie jak zwykle, a podczas pisania musi się bardzo wysilać, jakby miał wodę w oczach, 7.
Stale zdawało się, jakby w rzęsach znajdowały się piórka lub włosy albo jakby przed oczami była mgła; wrażenie to nasilało się po pocieraniu (po godzinie), 6.
Zagrażająca ślepota, 17.

UCHO

Zewnętrzne.
Ból uszny na brzegu lewej małżowiny usznej (po dwudziestu dwóch godzinach), 6.
Ból ciągnący w przeciwskrawku lewego ucha, 4.
Drganie w prawej małżowinie usznej, 5.
Ból szczypiący w tylnej części prawej małżowiny usznej (po trzech kwadransach), 6. [180.]
Ból palący w całej lewej małżowinie usznej, 5.
Ból palący w prawej małżowinie usznej, 5.
Środkowe.
Stały ból w prawym uchu, jakby miało zostać rozparte (po pięćdziesięciu dziewięciu godzinach), 5.
Ból uciskający wewnątrz prawego ucha, rozciągający się na całą kość jarzmową i prawe zęby trzonowe (po pięćdziesięciu siedmiu godzinach), 5.
Uciskający do wewnątrz ból w przewodzie słuchowym, powoli narastający (po trzech kwadransach), 6.
Ucisk jak od czopa w lewym uchu (po półgodzinie), 4.
Ból uciskający w lewym uchu (po trzynastu godzinach), 5.
Ból ciągnący w lewym uchu, rozciągający się ku kości jarzmowej, 12.
Kilkakrotnie gwałtowne, napierające rwanie w prawym uchu, 6.
Wrażenie podskakiwania, jak od chlupotania wody w uszach, przy nagłym stąpnięciu (po kwadransie), 3. [190.]
Powracające napady szarpiącego bólu ucha, rozciągającego się do oka i żuchwy (po dwunastu godzinach), 13.
Świdrujące kłucie wewnątrz prawego ucha (po czterdziestu dziewięciu godzinach), 5.
Pojawiające się od czasu do czasu świdrujące, tępe, kłujące szarpnięcie wewnątrz ucha, które przeszywa nawet gardło (przez trąbkę Eustachiusza), 1.
Wrażenie swędzącego kłucia w prawym uchu (po siedemdziesięciu siedmiu godzinach), 5.
Swędzące pełzanie w prawym uchu, 5.
Swędzące kłucie w lewym uchu, 5.
Tętnienie w lewym uchu, 5.
Uszy wydawały się zatkane, 1.
Wrażenie, jakby lewe ucho było lekko zatkane, choć bez pogorszenia słuchu (po półgodzinie), 7.
Zatykanie się uszu jak palcem, na świeżym powietrzu, gdy wiatr do nich wieje (po pięciu–sześciu godzinach), 3. [200.]
Wieczorem uszy zatkane, jakby coś znajdowało się przed błoną bębenkową, która wydaje się ściągnięta (po czternastu godzinach), 3.
Uszy wydają się zatkane, nawet gdy nie nasłuchuje ani nie mówi, 1.
Słuch.
Ucho wewnętrzne jest boleśnie wrażliwe na głośne dźwięki (po kilku dniach), 14.
Niedosłuch w lewym uchu, jakby ucho było zatkane palcem, wraz z furkoczącym szmerem w uchu (po dwóch godzinach), 6.
Zatkanie ucha i utrata słuchu podczas wydmuchiwania nosa; po wsunięciu palca w głąb ucha zatkanie znika, a słuch powraca, 1.
Dźwięk, jakby wiatr szybko przewiewał nad lewym uchem, 5.
Nagłe trzaski i huczenie w uszach, rozciągające się do czoła, oraz faliste pulsowanie w uszach; musi przyłożyć rękę do oka, aby uzyskać ulgę, 1.
Furkotanie w uszach jak od ptaka, po którym następuje wilgotna wydzielina i bardzo wyraźny słuch, 1.
Podczas mówienia dzwonienie jak dzwonem w obu uszach, odbijające się echem w całej głowie, 1.
Wrażenie odległego dzwonienia w obu uszach, z odczuciem, jakby ucho było lekko zatkane albo jakby przed nim znajdowała się gęsta mgła, 7. [210.]
Huczenie w uszach, 11.
Gwałtowne huczenie i świstanie w uszach, zwłaszcza wieczorem, 1.

NOS

Obiektywne.
Liszajopodobna wysypka na prawym nozdrzu i w jego wnętrzu, z bolesnością przy dotyku (po dwunastu dniach), 7.
Częste kichanie (po czterech godzinach), 10.
Kichanie z wydzielaniem śluzu z domieszką krwi, rano po przebudzeniu, 12.
Nieżyt jak przy gorączce nieżytowej; chory był ochrypły i gorący w dotyku, w dzień i w nocy; bez pragnienia i bez potu, z wystającymi oczami; z katarem z obfitą wodnistą wydzieliną; gwałtownym bólem głowy i płaczliwym nastrojem, 1.
Suchy nieżyt po jedzeniu (po dwunastu godzinach), 10.
Nagły katar, początkowo suchy, a po czterech godzinach z wodnistą wydzieliną, trwający dwadzieścia cztery godziny, 1.
Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, 21a.
Z nosa wydziela się śluz, raz biały, innym razem żółty; jednocześnie również z ust wydziela się dużo śluzu (po siedmiu dniach), 7. [220.]
Zatkanie przedniej części nosa, z obfitym spływaniem śluzu przez nozdrza tylne do jam nosowych, przez osiem dni, 7.
Nos zatkany przez kilka dni, 4.
Subiektywne.
Nieprzyjemne wrażenie jak od przeszkody u nasady nosa, 11.
Pieczenie skrzydełek nosa, wywołujące potrzebę pocierania, które jednak nie przynosi ulgi, 21a.
Łaskotanie na grzbiecie nosa, jakby lekko dotykały go włosy albo jakby owiewał go łagodny wiatr, utrzymujące się przez długi czas, 4.
Kłujące pełzanie w nosie, zmuszające do drapania, po którym znika na krótko, 3.
Swędzące świdrowanie w prawym nozdrzu, wskutek którego musiał kichnąć (po siedemdziesięciu ośmiu godzinach), 5.
Podczas zażywania tabaki tytoń nie wywoływał w nosie żadnego podrażnienia, 2.

TWARZ

Kiedy obudziła się z południowej drzemki, cała twarz była obrzęknięta, napuchnięta i blada, a chora wyglądała, jakby przebyła ciężką chorobę; nie odczuwała bólu, napięcia ani żadnego innego przykrego doznania; obrzęk ustąpił całkowicie dopiero po sześciu godzinach, lecz następnego ranka po przebudzeniu pojawił się ponownie, większy niż kiedykolwiek, tym razem bardziej w okolicy oczu, 12.
Mięśnie twarzy wydają się zniekształcone i obrzęknięte, rano po wstaniu z łóżka, 3.
Policzek. [230.]
Tępy ucisk kości jarzmowej (po czterech dniach), 14.
Ból palący prawej kości jarzmowej, 5.
Drobne ukłucie w lewym policzku (po czterech godzinach), 5.
Uporczywy ból palący w lewym policzku (po dwudziestu siedmiu godzinach), 5.
Silne ciągnące ukłucie, rozciągające się od prawej szczęki aż do szczytu głowy (po pół godzinie), 6.
Warga.
Pieczenie w górnej wardze, 1.
Czarniawa, bezbolesna krostka na czerwieni dolnej wargi, 1.
Stałe piekące napięcie w górnej wardze, w spoczynku, 5.
Pieczenie po prawej stronie górnej wargi, nawet przy dotknięciu (po pięćdziesięciu dwóch godzinach), 5.
Podbródek.
Znaczny obrzęk po lewej stronie podbródka, który swędzi podczas południowej drzemki (po dwunastu godzinach), 1. [240.]
(Ból z uczuciem napięcia w stawie żuchwowym), 1.
Bolesny ucisk prawego kąta żuchwy, 1.
Ból rwący w żuchwie, promieniujący do ucha i wokół niego, aż po kark, tak że nie mógł poruszyć głową bez bólu, 1.
Ból, jakby prawa połowa żuchwy miała zostać wyrwana ze stawu, tylko podczas żucia; gdy nie żuł, utrzymywał się tępy ból w stawie żuchwowym (po trzydziestu czterech godzinach), 7.

USTA

Zęby.
Ból zęba tak silny, że w nocy nie mógł spać; wypędzał go z łóżka; w ciągu dnia nie występował, z wyjątkiem chwili bezpośrednio po jedzeniu, ale nie podczas jedzenia, 1.
Ból zęba jak od ucisku na zewnątrz, silniejszy podczas leżenia na prawym boku; podczas jedzenia i picia nie odczuwał go, lecz natychmiast potem ząb znów zaczynał boleć; bóle często budziły go w nocy, 1.
Ból zęba wywołany wieczorem przez zwyczajowe palenie tytoniu, 1.
Tętniąco-rwący ból zęba, szczególnie nasilany przez zimną wodę, ustępujący po położeniu się, 1.
Ból lewych zębów trzonowych, 21a.
Kurczowy ból górnych zębów trzonowych, przy czym po zamknięciu ust żuchwa zdawała się kurczowo do nich dociskana, 3. [250.]
Ból gryzący w zębie z ubytkiem, 3.
Uczucie zimna w górnych zębach, z drobnymi kłującymi szarpnięciami w nich, 8.
Bóle ciągnące w zębie z ubytkiem, 12.
Bolesne szarpnięcia w nerwie zęba z ubytkiem, od korony do korzenia, występujące naprzemiennie z około dziesięciominutowymi przerwami, silniejsze po południu; ból nasilany przez nabieranie wody lub wciąganie powietrza do ust; dym tytoniowy zdawał się przynosić ulgę (po czterdziestu ośmiu godzinach), 14.
Przerywane szarpnięcia przechodzące przez oba szeregi zębów, lecz przeważnie przez ząb z ubytkiem (po kwadransie), 14.
Ból z uczuciem bulgotania w lewym tylnym zębie (po dwudziestu i dwudziestu czterech godzinach), 13.
Język.
Język pełen pęknięć, tak że zdawało się, iż złuszczy się z niego powierzchnia; objaw ten ustąpił jednak następnej nocy (po pięciu dniach), 2.
Pęcherzyki wywołujące przy dotknięciu uczucie pieczenia, raz na języku, raz na podniebieniu (po czterech i pół godzinach), 2.
Język obłożony białym nalotem, 1, 11.
Język bolesny podczas żucia, jakby w tylnej części był opuchnięty, 11. [260.]
Uczucie, jakby język był opuchnięty w tylnej części (po dwunastu godzinach), 11.
Drobne ukłucia po prawej stronie języka, 5.
Swędząco-wiercące ukłucie, biegnące od tyłu ku przodowi po prawej stronie języka, z kwaśnym smakiem w ustach, 3.
Ogólnie — jama ustna.
Cuchnący zapach z ust przez cały dzień, wyczuwany tylko przez inne osoby, 5.
Rano w cieśni gardzieli i jamie ustnej znajdowało się dużo śluzu, raz białego, raz żółtego, bez szczególnego smaku (po dwudziestu dwóch godzinach), 7.
Ból palący podniebienia, 1.
Nadmierna suchość w ustach rano, natychmiast po przebudzeniu; zdawało się, jakby usta były pełne szpilek i igieł oraz jakby były sklejone, bez pragnienia, nawet przy dużej ilości śliny (po dwudziestu czterech godzinach), 12.
Ślina.
W ustach gromadziła się biała, pienista ślina o zwykłym smaku, którą często był zmuszony wypluwać (po szesnastu dniach), 2.
Smak.
Mdły smak w ustach, chociaż jedzenie dobrze smakuje, 5.
Zły smak w ustach i wrażenie, jakby z ust wydobywał się nieprzyjemny zapach, 1. [270.]
Odrażający, zły smak w ustach, 1.
Palenie tytoniu nie sprawia mu przyjemności, 1.

GARDŁO

Często bardzo wyraźnie odczuwał spływanie śluzu z nozdrzy tylnych do ust; ilość śluzu była tak duża, że musiał go odchrząkiwać, aby uniknąć uczucia duszenia się, wskutek czego budził się w nocy, 2.
Śluz nosowy samoistnie odpływa jedynie przez nozdrza tylne do ust; przy silnym wydmuchiwaniu nosa wydziela się bardzo niewielka ilość niezwykle ciągliwego, zielonkawego śluzu; innym razem przednia część nosa jest stale sucha (od szesnastego do dwudziestego szóstego dnia), 2.
Częste uciskające ukłucie w gardle, w okolicy krtani, początkowo zawsze drobne, następnie silniejsze i bardziej dojmujące; podczas przełykania ustępowało, lecz natychmiast powracało (po dwudziestu ośmiu godzinach), 6.
Przez cały dzień odkrztusza dużo śluzu z cieśni gardzieli, pochodzącego przeważnie z wydzieliny spływającej z nozdrzy tylnych (po dwudziestu czterech godzinach), 7.
Nagromadzenie śliny w cieśni gardzieli, 3.
Obrzęk lewej strony cieśni gardzieli oraz drobne ukłucia podczas przełykania, 13.
Łaskoczący świąd w gardle oraz uczucie, jakby półpłynna substancja miała unieść się z gardła do cieśni gardzieli, połączone z głuchym kaszlem i napływem wodnistej śliny do ust; objawy były również tak gwałtowne, że ogarnął go niepokój i obawiał się omdlenia; trwały trzy minuty (po czterech i pół godzinach), 5.
Nie mógł przełknąć śliny, ponieważ stale cofała się z powrotem jak przy nudnościach; musiał ją wypluwać, 2. [280.]
Obrzęknięte gruczoły szyjne, 1.

ŻOŁĄDEK

Apetyt i pragnienie.
Bardzo silne pragnienie jedzenia i picia przez trzy i pół dnia, 6.
Całkowita niechęć do palenia i zażywania tabaki, 2.
Silne pragnienie i brak apetytu, 11.
Nie ma ochoty jeść, lecz odczuwa bardzo silne pragnienie, 1.
Silne pragnienie wieczorem (po dwudziestu ośmiu godzinach), 1.
Niechęć do kawy i palenia tytoniu przez cały okres działania leku, 2.
Odbijania.
Odbijania, 10.
Odbijania samym gazem, 12.
Częste odbijania gazem, zawsze po jedzeniu, 1. [290.]
Kwaśne odbijania dochodzące aż do języka, 11.
Puste odbijania, 3.
Nudności.
Nudności jak po długotrwałym poście, rodzaj żarłocznego głodu połączonego z nudnościami, 11.
Mdłości, 19.
Żołądek.
Ucisk w żołądku (po trzynastu godzinach), 11.
Ucisk w dołku żołądkowym jak od bryły, ustępujący po uciśnięciu ręką i przechodzący w ucisk oraz napięcie w klatce piersiowej, 3.
Ucisk w dołku żołądkowym, jakby miał odbić i doznać dzięki temu ulgi, lecz odbijanie nie następuje, dopóki nie połknie powietrza, 11.
Ucisk w dołku żołądkowym jak od spoczywającego na nim ciężaru, 1.
Ukłucia w dołku żołądkowym podczas wydechu, mniejsze podczas leżenia niż podczas siedzenia i chodzenia, 1.
Przerywane, palące, ostre ukłucia w pobliżu lewej strony dołka żołądkowego, 4. [300.]
Tępe, przerywane ukłucia na szerokość dwóch palców na lewo od dołka żołądkowego (po godzinie), 4.
Tępe ukłucia w dołku żołądkowym i ucisk w klatce piersiowej, silniejsze podczas wdechu, 4.

BRZUCH

Podżebrze.
Kłucia w okolicy wątroby podczas szybkiego chodzenia i skakania, ustępujące przy spokojnym chodzeniu, 9.
Pępek i boki.
Kolka, jakby od twardego, zbitego obrzmienia w okolicy pępkowej, wieczorem, 1.
Tnąca kolka w okolicy pępkowej, przez kilka popołudni od godziny 5 do 6, z dreszczowością, biegunką i obfitą mikcją, 1.
Kurczowe ściskanie po lewej stronie okolicy pępkowej (po dziesięciu godzinach), 11.
Tępe kłucia na lewo od pępka przy wdechu, 4.
Podczas chodzenia kłucie w pobliżu lewej strony pępka, 4.
Głośne burczenie po lewej stronie brzucha, później także po prawej (po kwadransie), 9.
Gwałtowne cięcie w brzuchu, rozchodzące się z obu boków ku środkowi, rano w łóżku, z oddawaniem gazów nieprzynoszącym ulgi, 2. [310.]
Ostre, rytmiczne kłucia głęboko wewnątrz po prawej stronie poniżej żeber, ustępujące przy głębokim wdechu i powracające podczas wydechu, 4.
Cały brzuch.
Słyszalne burczenie w brzuchu (po czterdziestu godzinach), 5.
Burczenie w brzuchu podobne do rechotania żab (po czterech godzinach), 10.
Burczenie jak od gazów, tu i ówdzie w podbrzuszu, od czasu do czasu bolesne, 12.
Burczenie w jelitach przed wypróżnieniami, które wystąpiły dwukrotnie rano i raz wieczorem; stolce rzadkie i papkowate (po sześciu dniach), 14.
Gazy o zapachu zepsutych jaj (po kilku godzinach), 9.
Dokuczliwe uczucie pełności w brzuchu po bardzo umiarkowanym posiłku, 12.
Kurczowe ściskanie w brzuchu, sięgające do klatki piersiowej jak kłucie, z oddawaniem gazów (po osiemdziesięciu czterech godzinach), 5.
Kurczowe ściskanie w całym brzuchu podczas leżenia, tak gwałtowne, że chory nie mógł zaznać spokoju (po czterdziestu czterech godzinach), 5.
Kurczowe ściskanie w brzuchu, jakby wszystkie jelita miały zostać zaciśnięte, powodujące wielki niepokój i utrudniające oddychanie (po czterech i siedmiu dniach), 6.* [320.]
Na przemian kurczowe ściskanie oraz burczenie i przelewanie się w brzuchu; podczas każdego napadu takiego bólu występowało parcie na mocz, które nie zmieniało się mimo oddawania dużych ilości moczu, przez sześć dni (po czternastu i piętnastu dniach), 2.
Gwałtowne kurczowe ściskanie w brzuchu, po którym natychmiast nastąpił miękki stolec, stający się coraz rzadszy, oddany jednak nie bez wysiłku (po czterdziestu dziewięciu godzinach), 5.
Wędrujące uciskowo-kurczowe ściskanie w brzuchu, ustępujące po oddaniu gazów, około godziny 15, przez trzy kolejne popołudnia, 6.
Cięcie i drążenie w całym brzuchu, zdające się być wywołane siadaniem i zależne od zatrzymania gazów; po podniesieniu się z siedzenia odczuwane mniej boleśnie, 4.
Uciskowo-szczypiący ból w brzuchu, 5.
Szczypiące kłucia w brzuchu, z oddawaniem gazów, po których natychmiast występuje parcie na stolec (po pół godzinie), 5.
Ostre kłucia, jak drzazgi, w brzuchu, w okolicy kości miednicznej, tylko podczas chodzenia, ustępujące po trzydziestu lub czterdziestu krokach, 7.*
Lekkie pieczenie w całym brzuchu, z bezsmakowym odbijaniem, jakby z domieszką wody (po dwóch i pół dnia), 2.
Podczas oddawania gazów uczucie, jakby miał jednocześnie odejść rzadki stolec, co jednak nie nastąpiło, 12.
Podbrzusze i okolice biodrowe.
Bolesny ucisk w podbrzuszu, jakby miało pęknąć, zwłaszcza wieczorem przed miękkim stolcem, po którym nastąpiła pewna ulga (po dziewięciu dniach), 14. [330.]
Kurczowy ból w podbrzuszu (po jedenastu dniach), 3, 7.
Uczucie, jakby wielki ciężar opadał w podbrzuszu; zdawało się, że opada zwłaszcza przy wdechu (po trzech godzinach), 11.
Rwące ciągnięcia przez podbrzusze (po pięciu dniach), 4.
Kłucia w podbrzuszu, nad spojeniem łonowym, z uciskiem w klatce piersiowej przypominającym kłucie, 1.
Cięcie i kłucie w okolicy pierścienia pachwinowego; jelita uwypuklają się i pozostają uwypuklone jak przy przepuklinie (co dawniej zdarzało się rzadko); miejsce jest boleśnie tkliwe przy dotyku, 1.
Ból jak po stłuczeniu w pachwinach i górnej części przyśrodkowej powierzchni uda, w kierunku krocza, jak po długiej jeździe konnej u osoby do niej nieprzywykłej (po trzech i czterech godzinach), 9.
Ból z uczuciem napięcia w prawej pachwinie przy dotyku, 1.
Wiercąco-drążący ból w prawej pachwinie, 5.
Tępe kłucie w pachwinie, 5.
Kłucie z uczuciem napięcia w prawej pachwinie, tylko podczas chodzenia, 5. [340.]
Wiercące kłucie w kości biodrowej, 5.
Tępe, przerywane kłucia po lewej stronie, tuż nad kością biodrową, 4.
Piekące kłucie na tylnym brzegu lewej kości biodrowej, w pobliżu kości krzyżowej, przy każdym wdechu, 4.
Drobne, świądowo-szczypiące kłucia w mięśniach lewej okolicy kości miednicznej, 7.
Świąd w lewej pachwinie, 5.

ODBYTNICA I ODBYT

Przez dwa dni z odbytu odchodzą kawałki gęstego śluzu; wydawało się, jakby odchodziły gazy; stolec składał się z mas podobnych do owczych bobków, otoczonych śluzem, 1.
Kurczowy ucisk i parcie w odbytnicy, jakby utrzymanie stolca było niemożliwe (po trzech godzinach), 9.
Tępy ucisk w odbytnicy poza wypróżnieniem, 6.
Uczucie pełzania w odbycie i odbytnicy, jak od owsików (po godzinie), 11.
Świąd odbytu i kości guzicznej przez wiele dni , drapanie z trudem przynosi ulgę, 5.* [350.]
Świąd odbytu, ustępujący po drapaniu (po czterech i pół godzinach), 5.
Wiercące kłucie w kroczu (po trzydziestu siedmiu godzinach), 5.*
Długotrwałe, bezskuteczne parcie na stolec po całkowitym wypróżnieniu, 1.
Częste parcie na stolec, lecz chory nie był w stanie niczego oddać (po czterech dniach), 2.
Bezskuteczna potrzeba oddania stolca, po której parcie ustępuje, 12.

STOLEC

Biegunka przez dwa dni; rzadkie stolce z domieszką niewielkiej ilości ciągliwego, żółtego śluzu, dwa do czterech razy dziennie, w nieregularnych odstępach (po trzech dniach), 2.
Rzadkie, wodniste stolce dwa razy dziennie (po szesnastu dniach), 2.
Luźne wypróżnienie (po dwóch godzinach), 21a.
Wypróżnienie kałowe, którego początek był twardy, a koniec rzadki; po wypróżnieniu dwa uciskające pchnięcia w czole, od wewnątrz na zewnątrz (po dwudziestu sześciu godzinach), 5.
Codziennie białe stolce, 1. [360.]
Grudkowaty stolec, z gwałtownym parciem, 21.
Brak stolca (pierwszego dnia); twardy stolec (drugiego dnia), oddany dopiero po wielkim wysiłku (po powtórzonej dawce), 5.

NARZĄDY MOCZOWE

Wydzielina gruczołu krokowego wydobywa się pod naporem z ujścia cewki moczowej (po dwudziestu godzinach), 6.
Piekące kłucie w cewce moczowej, z parciem na mocz (po pięćdziesięciu dziewięciu godzinach), 5.
Parcie na mocz jak po przyjęciu leków moczopędnych, 8.
Częste parcie na mocz, z oddawaniem dużej ilości moczu bez żadnych trudności (po trzech i trzech czwartych godziny), 10.
Zmuszony często i obficie oddawać mocz (po trzech dniach), 5.
W ciągu jednej nocy oddaje mocz dziesięć razy, w dużej ilości, z bólem uciskającym w okolicy pęcherza moczowego, który zawsze ustępuje po oddaniu moczu (po dwunastu godzinach), 1.
(Tryskanie moczu przy zewnętrznym ucisku na pęcherz moczowy), 1.
Nagłe i mimowolne wykapywanie pięciu lub sześciu kropli moczu, czterokrotnie jedno po drugim, po południu przy wstawaniu z siedzenia; po wykapywaniu niekiedy występowało pieczenie w przedniej części cewki moczowej, 1. [370.]
W nocy mocz odchodzi z trudnością, po czym występuje pieczenie, 1.
Dwukrotne oddanie dużej ilości moczu jedno po drugim, chociaż chory oddał mocz tuż przed przyjęciem leku (po półtorej godziny), 5.
Częste i obfite wydzielanie moczu przez trzy i pół dnia, 6.
Mocz wodnisty (po dwóch i pół godzinach), 11.
Przez kilka dni mocz pozostawia białawy osad, 6.

NARZĄDY PŁCIOWE

Częste erekcje bez wewnętrznego, fizycznego pobudzenia seksualnego, choć z lubieżnymi myślami (po siedemnastu godzinach), 6.
Obrzmienie połowy żołędzi prącia (po siedmiu dniach), 1.
Codziennie uczucie pełzania wokół żołędzi prącia, 1.
Świąd moszny (po czterech dniach), 5.
Piekące kłucie w prawym jądrze i prąciu, 5. [380.]
Świądowe kłucie w prawym jądrze i prąciu, od tyłu ku przodowi, 5.
Świądowe kłucie w lewym jądrze (po pięćdziesięciu jeden godzinach), 6.
Polucja podczas lubieżnego snu (bardzo nietypowa), rano, krótko przed obudzeniem, bez późniejszego wyczerpania, 12.

NARZĄDY ODDECHOWE

Kaszel i odkrztuszanie.
Kaszel rano, gdy katar w większości już ustąpił (po czterdziestu ośmiu godzinach), 1.
Kaszel i katar w nocy, 1.
Bardzo nagły, gwałtowny kaszel, wywołany przedostaniem się wody z jamy ustnej do tchawicy, 3.
Krótki, suchy kaszel, powodujący bolesność w klatce piersiowej, na świeżym powietrzu, 2.
Kaszel suchy, gwałtowny, głuchy, wywołany podrażnieniem w dolnym odcinku tchawicy, szczególnie prowokowany przez schylanie się; kaszel pozbawia chorego tchu, 1.
Rodzaj duszącego kaszlu, jakby duża ilość wody spływała drogami oddechowymi, 3.
Oddychanie.
Oddechy: 10 i głębokie (po pięciu minutach); 8 i głębokie (po dziesięciu minutach); 6 i głębokie (po piętnastu minutach); 8 i głębokie (po dwudziestu minutach); 10 i głębokie (po dwudziestu pięciu minutach); 14, już nie głębokie (po trzydziestu minutach); 16 (po trzydziestu pięciu minutach); 17, naturalne (po sześćdziesięciu minutach). Zaskoczyło go powolne i głębokie oddychanie, które w istocie było procesem powolnego, głębokiego wzdychania, 24.

KLATKA PIERSIOWA. [390.]

Gwałtowny ucisk na klatkę piersiową pod lewym obojczykiem, 4.
Nadmiernie silny ucisk całej klatki piersiowej pod wieczór, 3.
Ucisk, a jednocześnie ciągnięcie w klatce piersiowej podczas stania, 3.
(Ból uciskający w całej klatce piersiowej po chrząkaniu i odchrząkiwaniu), 1.
Rwące uczucie zaciskania w mięśniach piersiowych podczas stania, 4.
Ściąganie w klatce piersiowej z kłuciem, tak że nie mógł zaczerpnąć oddechu, 1.
Uczucie nadmiernego głodu w klatce piersiowej z nagromadzeniem śliny w tylnej części jamy ustnej (po czterech godzinach), 3.
Naprzemiennie występujące bóle w klatce piersiowej, 11.
Rwące uczucie zaciskania w dolnej części klatki piersiowej, nad dołkiem żołądka, z uciskiem; później również taki sam ból w górnej części klatki piersiowej, pod dołkiem szyjnym, z kołataniem serca, 4.*
Tnące uczucie zaciskania w klatce piersiowej, z niepokojem, 4. [400.]
Szarpiąco-kłujący ból w górnej części klatki piersiowej poniżej dołu pachowego (po pięćdziesięciu pięciu godzinach), 6.
Kłucie przebiegające od wewnątrz ku zewnątrz w klatce piersiowej, gdy nie oddycha; nie może swobodnie oddychać, 1.
Swędzące ukłucie pod obojczykiem, 5.
Kłucie przebiegające od wewnątrz ku zewnątrz, poprzecznie przez klatkę piersiową, głównie w mostku, we wszystkich pozycjach, 11.
Wiercące kłucie w okolicy przepony, po prawej stronie, utrzymujące się podczas wdechu i wydechu, 5.
Szczypiące kłucie po lewej stronie przepony, tak silne, że odbierało mu oddech i zmuszało go do pozostania w pozycji stojącej (po dwóch godzinach i trzech kwadransach), 5.
Przód i boki.
Ucisk nad chrząstką mieczykowatą podczas stania, 3.
Bardzo silny, bolesny, dokuczliwy ucisk pośrodku klatki piersiowej, 4.
Nagły ciągnący, drobno kłujący ból w pobliżu mostka, promieniujący w dół, 8.
Nagły, delikatnie szarpiący ból, jak od iskier elektrycznych, w przedniej części klatki piersiowej, 8. [410.]
Bardzo silny ból, jak po skręceniu, w górnej i lewej części klatki piersiowej, występujący wyłącznie przy obracaniu ciała w prawą stronę, przy niewłaściwym stąpnięciu albo przy obracaniu lewego ramienia, trwający jeden dzień (po siedmiu dniach), 6.
Bolesne uczucie jak po stłuczeniu w pierwszych czterech żebrach po lewej stronie podczas oddawania stolca i parcia na stolec, zawsze ustępujące po wypróżnieniu, 2.
Tępe kłucia po prawej stronie klatki piersiowej, trwające tylko podczas wdechu (po dwóch godzinach), 3.
Kłucia jak cienkimi igłami po prawej stronie klatki piersiowej (po pięciu godzinach), 10.
Kłucie z uczuciem napięcia w prawych żebrach rzekomych, zawsze utrzymujące się podczas wydechu, 5.
Uporczywe kłucie z uczuciem napięcia po prawej stronie klatki piersiowej, nasilające się podczas wdechu i wydechu, 5.
Ciągnące kłucie z uczuciem napięcia w prawych żebrach prawdziwych, utrzymujące się podczas wdechu i wydechu, nasilane przez ucisk zewnętrzny, 5.
Chwilowy, bardzo silny ból kłujący po lewej stronie klatki piersiowej, w kierunku obojczyka, uniemożliwiający oddychanie wieczorem (po dwunastu godzinach), 12.
Stałe kłucie z uczuciem napięcia po prawej stronie klatki piersiowej i brzucha, utrzymujące się podczas wdechu i wydechu, nasilające się podczas chodzenia, trwające dwie godziny (po osiemdziesięciu dwóch godzinach), 6.
Bardzo silne kłucie po lewej stronie, tuż pod sercem , które po krótkim czasie zmienia się w pewien rodzaj uczucia pełzania; później kłucie powraca z taką samą siłą (po trzech kwadransach), 6.* [420.]
Kilka kłuć pod lewymi żebrami wieczorem, zmuszających go do zgięcia się wpół, 1.
Tępe kłucie w miejscu, w którym wyczuwa się uderzenie serca (po pięćdziesięciu sześciu godzinach), 4.*
Powracające tępe kłucia, rytmiczne z tętnem, w miejscu, w którym wyczuwa się uderzenie serca, a właściwie nieco bardziej na zewnątrz (po trzech godzinach), 7.*
Wiercące kłucia z uczuciem napięcia w lewej części klatki piersiowej, utrzymujące się podczas wydechu (po pięćdziesięciu siedmiu godzinach), 5.
Kłucie z uczuciem napięcia w lewej części klatki piersiowej, silniejsze podczas wydechu (po dwudziestu siedmiu godzinach), 5.
Tępe kłucie po lewej stronie klatki piersiowej, trwające podczas wdechu i wydechu, 5.
Swędzące kłucie w lewych mięśniach piersiowych (po dziesięciu godzinach), 5.
Rwąco-wiercący ból przebiegający od wewnątrz ku zewnątrz pod prawą brodawką sutkową; ból zawsze promieniuje do mostka i staje się ostrym, uciskająco-rwącym bólem (po dwóch godzinach), 7.
Tnąco-rwący ból, który zaczyna się pod lewą brodawką sutkową i promieniuje do okolicy łopatki oraz ramienia, bardzo silny tylko podczas wdechu i głębokiego oddychania (po jedenastu godzinach), 7.
Tępy kłująco-szczypiący ból w klatce piersiowej pod prawą brodawką sutkową, przebiegający od wewnątrz ku zewnątrz, bardzo silny tylko podczas wdechu (po ośmiu dniach), 7. [430.]
Ostre kłucia przebiegające z zewnątrz do wewnątrz nad lewą brodawką sutkową, powracające w różnych odstępach czasu podczas pisania, kiedy siedział pochylony; po wyprostowaniu się gwałtownie ustępowały (po trzydziestu jeden godzinach), 7.

SERCE I TĘTNO

Serce.
Tępe, uciskające kłucia w okolicy serca, pomiędzy miejscem, w którym wyczuwa się uderzenie serca, a dołkiem żołądka; także pewne kłucie w dołku żołądka i nad nim oraz ucisk w klatce piersiowej, 4.
*Kołatanie serca stale nasilało się przy siadaniu i pochylaniu klatki piersiowej do przodu, 4.
Kołatanie serca rano, po wstaniu z łóżka, podczas siedzenia, z lękowym uciskiem; serce zdawało się drżeć, 4.*
*Rano, gdy tylko usiadł po wstaniu z łóżka, serce zaczęło bić gwałtownie, a nad miejscem, w którym wyczuwał jego uderzenia, zdawał się spoczywać na klatce piersiowej bolesny, uciskający ciężar, wywołujący ucisk; wraz z tnącym i świdrującym bólem w podbrzuszu, jak od uwięzionych gazów jelitowych, który utrzymywał się dłużej niż kołatanie serca, 4.
Przy głębokim wdechu i wstrzymywaniu oddechu niepokój się nasilał; występował napad kołatania serca i ucisku w klatce piersiowej, serce biło gwałtowniej, a kołatanie można było nawet wyczuć ręką w dołku żołądka, 4.*
*Kołatanie serca i lękowy ucisk w klatce piersiowej, 4.
*Niezwykle gwałtowne bicie serca, tak że często słyszał pulsowanie albo uderzenia serca były widoczne z zewnątrz przez ubranie, 7.
Tętno.
Tętno słabe i nieregularne, raz szybkie, innym razem wolne (po siedmiu godzinach), 7.*
Tętno, zwykle wynoszące 72, podczas porannej gorączki wynosiło tylko 54 (po dwudziestu czterech godzinach), 4. [440.]
Tętno 77 (przed przyjęciem); 79 (po dwóch minutach); 78 (po pięciu, dziesięciu, piętnastu i dwudziestu minutach), 23.
Tętno 77 (przed przyjęciem); 76 (po jednej minucie); 75 (po czterech minutach); 78 (po ośmiu minutach); 77 (po dziesięciu, dwunastu i dwudziestu minutach), 22.
Tętno 78 (przed przyjęciem); 80 (po dwóch i pięciu minutach); 82 (po dziesięciu minutach); 84 (po piętnastu minutach); 80 (po dwudziestu minutach); 79 (po dwudziestu pięciu i trzydziestu minutach); 78 (po trzydziestu pięciu minutach); 77 (po sześćdziesięciu minutach), 24.

SZYJA I PLECY

Szyja.
Po pozostawaniu przez pewien czas w pochyleniu zdawało mu się, że z powodu bólu karku nie może ponownie unieść głowy, 1.
Ból karku rano po wstaniu z łóżka; gdy trzyma głowę nieruchomo, kark boli jak zdrętwiały; musiał też stale poruszać głową, ponieważ podczas ruchu ból nie występował, 1.
Przerywane ciągnięcie w tylnych mięśniach karku, sięgające aż do potylicy, 3.
Uczucie porażenia po lewej stronie szyi, które jednak nie utrudniało poruszania głową i wkrótce ustąpiło (po jednej godzinie), 6.
Ból kłujący po prawej stronie szyi; podczas przełykania kłucie w śliniance przyusznej i wewnątrz samego ucha, coś pośredniego między bólem ucha a bólem gardła, 1.
Plecy.
Uczucie obolałego jak po stłuczeniu kręgosłupa, nawet w spoczynku (po trzydziestu ośmiu godzinach), 5.
Kłucia jak igłami w plecach, promieniujące na lewą stronę podczas chodzenia (po dwunastu godzinach), 10. [450.]
Drgania mięśni grzbietowych i żebrowych, 5.
Uczucie w lewej łopatce, jakby krew kapała przez zastawkę — rodzaj bulgotania (po kwadransie), 14.
Swędzące kłucie w prawych mięśniach grzbietowych, 5.
Kłucia jak igłami w górnych kręgach grzbietowych (po trzydziestu dwóch godzinach), 5.
Kłucia w plecach, naprzeciw serca, 4.
Ostre kłucia w prawej łopatce, powracające w regularnych odstępach czasu, 7.
Tępe, wiercące kłucie w lewej łopatce (po siedemdziesięciu godzinach), 5.
Kłucia w lędźwiach, nasilające się podczas wdechu i wydechu, w pozycji siedzącej (po dwóch godzinach i kwadransie), 5.

KOŃCZYNY

Drżenie kończyn dolnych, a następnie górnych, 8.
Stały niepokój ruchowy we wszystkich kończynach w nocy; musiał nieustannie przekładać je z miejsca na miejsce, raz je zginać, innym razem wyprostowywać, wskutek czego nie mógł zasnąć ani na chwilę (po dziesięciu godzinach), 1 . [Objawy te na krótko ustępowały po złocie. -Hahnemann.] [460.]
Silne uczucie ciężkości w kończynach górnych i dolnych; po wejściu po schodach mógł zaczerpnąć oddechu tylko z trudnością, 11.
Pisanie jest utrudnione z powodu silnego uczucia ciężkości w ramieniu; chodzenie jest utrudnione z powodu silnego uczucia ciężkości w kończynach dolnych, 11.
Rwanie w kończynach, bezpośrednio nad stawami albo nieco poniżej nich, oraz w lędźwiach, jakby te miejsca były oskrobane, 11.
Dolegliwości dotyczą kończyn głównie podczas chodzenia; kręgosłup wydaje się obolały jak po stłuczeniu, 5.
Podczas chodzenia odczuwa każde niewłaściwe stąpnięcie; bolesny, przeszywający ból przebiega przez wszystkie kończyny, 1.

KOŃCZYNY GÓRNE

Drżenie kończyn górnych, 9.*
Kończyna górna często drętwieje podczas pisania, tak że nie może utrzymać pióra, 1.
Barki.
Kilka szarpnięć w mięśniach prawego barku, 5.
Drgania na szczycie prawego barku, 5.
Lewy bark i lewa kończyna górna zwisają, jakby były ciężkie, podczas chodzenia, z napięciem przedniej części ramienia, 3. [470.]
Ból, jak po skręceniu lub pobiciu, w stawach barkowych oraz w pierwszych stawach kciuka i palca wskazującego, 1.
Ból z uczuciem napięcia w lewym dole pachowym podczas spoczynku (po trzydziestu ośmiu godzinach), 5.
Ból palący w lewym dole pachowym (po trzydziestu jeden godzinach), 5.
Drobne, swędząco-szczypiące kłucia w przedniej części lewego dołu pachowego (po półtorej godziny), 7.
Ramię.
Uczucie ciężkości w prawym ramieniu i przedramieniu, w spoczynku, a nawet przy niewielkim ruchu podczas unoszenia kończyny (po trzech godzinach), 6.
Ból ciągnący w lewym mięśniu naramiennym, gwałtowniejszy przy silnym ucisku, 7.
Tnąco-ciągnący ból przebiegający poprzecznie nad mięśniem naramiennym, 3.
Drgania mięśni lewego ramienia (po siedmiu i pół godzinach), 3.
Rwący ucisk w połowie wewnętrznej strony ramienia, nasilający się przy dotyku, 7.
Łokieć.
Swędzące bóle, jak kłucia igłą, w zgięciu prawego łokcia, zmuszające do drapania (po trzydziestu pięciu godzinach), 5. [480.]
Swędzące kłucie w szczycie lewego łokcia (po jedenastu godzinach), 3.
Silne kłucia w zgięciu łokcia i w palcach, 1.
Przedramię.
Ból uciskający w prawym przedramieniu, 6.
Drgania mięśni lewego przedramienia tuż nad nadgarstkiem, wyłącznie w spoczynku (po pięćdziesięciu pięciu godzinach), 5.
Ból uciskający nad prawym nadgarstkiem, w spoczynku (po trzydziestu czterech godzinach), 5.
Silne bóle kłująco-tnące nad lewym nadgarstkiem przy poruszaniu palcem wskazującym, gdy kończyna górna jest mocno przyciśnięta do ciała (po czterdziestu pięciu godzinach), 6.
Ból w prawym przedramieniu, jakby obie kości były ściśnięte kleszczami, w spoczynku (po dwudziestu dwóch godzinach), 6.
Kilka kłujących szarpnięć nad nadgarstkiem, 1.
Wiercące kłucia w prawym przedramieniu (po pięćdziesięciu dwóch godzinach), 5.
Dłoń.
Dłonie są bladożółte, jak po długiej chorobie, 11. [490.]
Drżenie rąk przy chwytaniu czegokolwiek, z osłabieniem i krańcowym wyczerpaniem całego ciała (po trzynastu i pół dnia), 2.
Mimowolne ciągnięcie ścięgien lewej dłoni, wskutek którego wszystkie palce się zginały, ze skurczowymi bólami w zagłębieniach dłoni, 5.
Ból ciągnący przebiegający poprzecznie przez kość śródręcza, 3.
Dłonie drętwieją podczas spoczynku, z mrowieniem w opuszkach palców, które ustępuje po ich zwilżeniu i mocnym uchwyceniu czegokolwiek, 2.
Kurczowy ból przebiegający poprzecznie przez lewe śródręcze, od strony kciuka do strony małego palca, jakby cała dłoń była ściskana (po sześciu godzinach), 14.
Rytmiczne rwanie w stawach lewej dłoni, niekiedy rozciągające się na śródręcze; w obrębie dłoni niemal kurczowe rwanie, pomimo całkowicie swobodnego ruchu, 4.
Kilka kłujących szarpnięć w pobliżu pierwszych stawów palców, 1.
Wiercące mrowienie w małym miejscu na powierzchni dłoniowej prawej ręki (po siedemdziesięciu dziewięciu godzinach), 6.
Mrowienie w dłoniach, jakby zdrętwiały, przy ściskaniu dłoni (po dwunastu godzinach), 14.
Drobne rwanie w stawach śródręczno-paliczkowych (po czterdziestu godzinach), 7.
Palce. [500.]
Bolesne ciągnięcie w pierwszym stawie kciuka, w miejscu jego połączenia z kością śródręcza, 7.
Porażenny ból w prawym palcu wskazującym, 6.
Uciskowe rwanie w opuszce lewego małego palca (po czterdziestu ośmiu godzinach), 7.
Rytmiczne rwanie w palcach prawej ręki (po dwunastu godzinach), 4.
Ból rwący w paliczkach prawego kciuka (po siedmiu dniach), 7.
Ból palący w stawie lewego kciuka, 5.
Ból palący na grzbietowej stronie pierwszego paliczka małego palca (po siedmiu i pół godzinach), 5.
Swędzące kłucie w opuszkach palców (po dziesięciu minutach), 14.
Tępe kłucia z uczuciem bulgotania w opuszkach palców, jakby palce były odmrożone (po kwadransie), 3.

KOŃCZYNY DOLNE

Znaczne osłabienie kończyn dolnych, zwłaszcza ud, sięgające poniżej kolan, jak po gwałtownym biegu, nawet podczas siedzenia, 8. [510.]
Kończyny dolne wydają się ciężkie, występuje w nich mrowienie; mógł jedynie z trudem posuwać się, szurając nogami; chodzenie było bardzo trudne, 1.
Biodro i udo.
Ból ciągnący w prawym biodrze i mięśniach prawego uda, 2.
Napięcie mięśni przednich powierzchni ud, wyłącznie podczas chodzenia, 4.
Napięcie w prawym udzie podczas siedzenia (po trzydziestu sześciu godzinach), 5.
Ból z uczuciem napięcia w lewych mięśniach pośladkowych podczas chodzenia (po pięciu dniach), 5.
Ból jak po stłuczeniu w przednich mięśniach ud, wyłącznie podczas chodzenia, 1.
Ból uciskający w prawym udzie, nasilony przez ucisk (po pięciu i pół godzinach), 5.
Uciskowe rwanie po zewnętrznej stronie lewego uda, rozciągające się od kolana do miednicy, jakby w okostnej; przy ucisku bezpośrednio na kość ból się nasilał (po jedenastu dniach), 7.
Ciągnące rwanie w prawym udzie podczas siedzenia (po dwudziestu dziewięciu godzinach), 6.
Uporczywe kłucie z uczuciem napięcia w lewym udzie podczas chodzenia, ustępujące po zatrzymaniu się i powracające następnie podczas siedzenia (po czterech dniach), 5. [520.]
Przerywane, palące, ostre kłucia w mięśniach poniżej szyjki lewej kości udowej, po stronie zewnętrznej i tylnej, na małym obszarze, podczas siedzenia; nieco łagodniejsze po wstaniu, lecz po ponownym zajęciu pozycji siedzącej gwałtowniejsze niż wcześniej, 4.
Uporczywe swędzące kłucie w lewym udzie, 5.
Kolano.
Świdrowanie i silny niepokój w lewym kolanie, z powodu których nie mogła spać, lecz była zmuszona na przemian je podkurczać, wyprostowywać i poruszać nim z miejsca na miejsce (po czterech godzinach), 1.
Kolano jest bolesne przy dotyku, jak po pobiciu, 1.
Ból jak po stłuczeniu na wewnętrznej powierzchni stawu kolanowego przy zginaniu kolana, 1.
Ból wiercący nad prawym kolanem, wyłącznie w spoczynku, 5.
Ból uciskający nad prawym kolanem podczas siedzenia, ustępujący przy ruchu (po kwadransie), 6.
Ściskający ból w kolanach, zmieszany z ciągnięciem i kłuciem; im dłużej chodzi, tym bardziej ból się nasila, 1.
Kilka szarpnięć w rzepce, 1.
Rwące napięcie po zewnętrznej stronie lewego stawu kolanowego przy każdym kroku podczas wchodzenia po schodach (po siedemdziesięciu sześciu godzinach), 4. [530.]
Ból rwący, jak po skręceniu, w lewym kolanie, wyłącznie podczas chodzenia, tak że chwilami utykał, ponieważ nie mógł zginać kolana jak zwykle, 7.
Ostre, głębokie kłucie jak igłą w prawej rzepce podczas siedzenia, 4.
Kłucie z uczuciem napięcia w lewej rzepce, w spoczynku (po czterech dniach), 5.
Ostre kłucia jak igłą przebiegają przez środek kolana przy jego zginaniu i podczas chodzenia ustają tylko na chwilę (po pięciu dniach), 6.
Podudzie.
Przejściowe uczucie ciężkości w prawym podudziu podczas siedzenia (po dziewięciu godzinach), 6.
Ciągnięcie w nogach, rozchodzące się ku dołowi, z uczuciem ciepła albo jakby ciepło je przeniknęło; następnie również stopy stawały się cieplejsze, 1.
Kichnięcie wywołuje poruszenie przebiegające przez podudzie z góry ku dołowi, niemal jak drżące uczucie zimna, 4.
Swędzące świdrowanie w lewej kości piszczelowej poniżej rzepki, w spoczynku, 5.
Kurcz lewej łydki (po jedenastu godzinach), 5.
Ból świdrujący po wewnętrznej stronie prawej łydki, gwałtowniejszy podczas chodzenia, 5. [540.]
Wrażenie, jakby krew kroplami przepływała przez zastawkę w prawej łydce; rodzaj bulgotania (po kwadransie), 14.
Ciągnięcie z uczuciem napięcia w lewej łydce podczas chodzenia, 5.
Kłucia w łydkach, z szarpnięciami i pulsowaniem w obu rzepkach, gdy kolana są utrzymywane w sztywnym wyprostowaniu (po trzynastu dniach), 2.
Mrowienie w łydkach, 1.
Staw skokowy.
Silny ucisk w stawie skokowym, jak od twardego kamienia, wraz z ciągnięciem w tym stawie podczas stania, 3.
Ostry ból w lewym stawie skokowym przy stawaniu na lewej stopie, rano, 21a.
Szczypiące ciągnięcie z bolesnością w stawach skokowych (po czterech godzinach), 3.
Ból palący nad prawą kostką przyśrodkową (po trzydziestu siedmiu godzinach), 5.
Kilka kłujących szarpnięć nad stawem skokowym, 1.
Drobne, wiercące kłucie w prawej kostce przyśrodkowej, w spoczynku (po trzydziestu trzech godzinach), 5.
Stopa. [550.]
Ból przy poruszaniu stopą w górę i w dół, jakby ścięgna wokół stawu skokowego były zbyt krótkie; uczucie kurczowe (po dziesięciu godzinach), 6.
Uciskowe świdrowanie w prawej stopie nad palcami, wyłącznie w spoczynku, 5.
Przerywane rwanie w lewej stopie, tuż nad palcami, 4.
Przerywane rwanie w lewej kości śródstopia (po dwunastu godzinach), 4.
Szarpiące rwanie na grzbiecie stopy (po czterdziestu pięciu godzinach), 6.
Ból palący na grzbiecie lewej stopy (po pięćdziesięciu sześciu godzinach), 5.
Swędząco-wiercące kłucie na grzbiecie prawej stopy, w spoczynku, tak silne, że głośno krzyczał (po siedemdziesięciu dziewięciu godzinach), 5.
Podeszwy stóp bolesne, jakby ropiały, rano przy pierwszym stąpnięciu, 1.
Przy stąpaniu uczucie w podeszwie lewej stopy, jakby części te były zbyt napięte i krótkie, powodujące ból kłujący (po dwudziestu dziewięciu godzinach), 6.
Silne kłucia w podeszwie lewej stopy podczas siedzenia (po czterech dniach), 6. [560.]
Swędzące kłucie w podeszwie prawej stopy, utrzymujące się podczas ruchu, 5.
Palce stóp.
Pełzające mrowienie w opuszkach palców prawej stopy, wyłącznie w spoczynku (po pięćdziesięciu trzech godzinach), 5.
Drobne rwanie w mięśniach palców lewej stopy (po dziesięciu dniach), 7.
Wiercąco-swędzące kłucia w opuszkach drugiego i trzeciego palca stopy, 5.
Swędzące kłucie w drugim palcu prawej stopy, 5.

OBJAWY OGÓLNE

Drgawki, po których nastąpiła śmierć, 17. [U dwojga krzepkich dzieci. —Hughes.]
Osłabienie rano po przebudzeniu, 1.*
Znaczne osłabienie całego ciała po chodzeniu, 2.*
Ogarniało go znaczne osłabienie, gdy był głodny, 1.
Podczas chodzenia na świeżym powietrzu był z początku silny i pełen energii, lecz wkrótce słabł i odczuwał znużenie, zwłaszcza w mięśniach ud, z wywołującym niepokój uciskiem w klatce piersiowej, tak że chętnie by mu się odbiło, lecz nie mógł odbić; następnie występowało parcie na stolec i oddanie gazów jelitowych, z ulgą w brzuchu (po pięciu i pół godzinach), 3. [570.]
Po niewielkim wysiłku był tak słaby i wyczerpany, że sądził, iż zbliża się jego koniec (po dwudziestu czterech godzinach), 2.
Osłabienie podczas chodzenia, stania i leżenia; niemal niemożliwe jest wzięcie do rąk nawet najlżejszego przedmiotu, a nawet samodzielne ubranie się, 11.
Znaczne osłabienie rano; wszystkie kończyny tak zmęczone, że z trudem mógł nimi poruszać (po siedmiu dniach), 4.
Znaczne osłabienie, szczególnie zauważalne podczas wchodzenia po schodach (po dwóch godzinach), 9.
Znaczne osłabienie ciała i umysłu, zwłaszcza po staniu, 1.
Znużenie rano; wkrótce po wstaniu z łóżka, siedząc, nie mógł powstrzymać się od ponownego zaśnięcia (po siedmiu dniach), 14.
Bardzo wrażliwy na zimne powietrze, 2.
Znaczna wrażliwość całego ciała na dotyk; gdy uderzy którąkolwiek częścią ciała, nagłe bolesne mrowienie przebiega przez całe ciało aż do głowy, 11.*
Bolesna wrażliwość całego ciała na dotyk; najlżejsze uderzenie w dowolną część ciała wywołuje ból i jakby dreszcz wokół tego miejsca; nawet przy stąpaniu odczuwa nieprzyjemne wstrząśnięcie całego ciała (po trzech dniach), 14.*
Wieczorem na świeżym powietrzu czuł się bardzo niedobrze i był niespokojny, z wewnętrznym gorącem; musiał pospieszyć do domu, lecz nawet tam nie poczuł wyraźnej poprawy (po jedenastu godzinach), 3. [580.]
Złe samopoczucie w całym ciele; uczucie ciężkości i osłabienie kończyn, z niechęcią do pracy, lecz bez przygnębienia (po sześciu dniach), 5.
Wszystko bolało go jak po stłuczeniu, a przy wstawaniu z siedzenia miał zawroty głowy i był niepewny na nogach, jakby się zataczał, 1.
Ukłucia jak igłami w wielu częściach ciała podczas wchodzenia po schodach (po umiarkowanej dawce), 7.
Wszystkie objawy nasilają się po południu, 1.

SKÓRA

Objawy obiektywne.
Kilka małych krostek na brodzie, zawierających ropę, niemal bez jakichkolwiek doznań, nawet przy dotyku (po czterech godzinach), 11.
Kilka czerwonych krostek na szyi, boleśnie tkliwych przy dotyku (po pięciu dniach), 14.
Czerwona wysypka grudkowa na szyi, boleśnie tkliwa przy dotyku (po dziesięciu dniach), 7.
Twarda, czerwona wysypka grudkowa w miejscu, w którym poprzedniego dnia występował piekący świąd dłoniowej powierzchni lewej ręki; utrzymywała się przez kilka dni, z uczuciem pieczenia i świądu, 14.
Na prawym palcu środkowym krostka, samoistnie bezbolesna, lecz przy ucisku wydzielająca żółtą ropę i ustępująca następnego dnia (po siedemnastu dniach), 2.
Drobne wyniosłości podobne do bąbli pokrzywkowych na kończynach dolnych, pojawiające się po drapaniu, 5. [590.]
Wyniosła narośl podobna do brodawki, bez żadnych doznań, na drugim palcu lewej stopy; ustąpiła po trzech dniach, pozostawiając białą bliznę (po trzech dniach), 2.
Brodawkowata narośl na drugim palcu lewej stopy, z gryzącym bólem; ucisk obuwia wywoływał ból palący jak przy odcisku; pozostała po niej gruba, biała blizna (po siedemnastu dniach), 2.
Objawy podmiotowe.
Świąd w muszli prawej małżowiny usznej (po trzydziestu sześciu godzinach), 5.
Jednoczesny świąd zewnętrznej powierzchni obu uszu (po pięciu dniach), 5.
Świąd całej prawej strony nosa (po trzydziestu pięciu godzinach), 5.
Świąd prawego skrzydełka nosa, 5.
Świąd na plecach, w okolicy lewej łopatki, nieustępujący po drapaniu, 5.
Świąd obu dołów pachowych, zwłaszcza lewego (po trzynastu godzinach), 5.
Świąd prawego przedramienia (po pięciu dniach), 3.
Piekący świąd pośrodku dłoniowych powierzchni rąk (po dwudziestu czterech godzinach), 14. [600.]
Świąd dłoniowych powierzchni rąk i opuszek palców, jakby były odmrożone, 3.
Stały, gryzący świąd obu ud, jakby miała wystąpić wysypka; nie ustępuje po drapaniu i nie jest odczuwany nocą w łóżku, 5.
Pełzający świąd prawego uda, ustępujący po podrapaniu, 5.
Świąd skóry, silniejszy na udzie niż na podudziu, często nawracający po drapaniu (po jedenastu godzinach), 3.
Świąd grzbietu lewej stopy podczas spoczynku, nieustępujący po drapaniu, 5.
Swędzące pełzanie w podeszwie prawej stopy (po siedemdziesięciu siedmiu godzinach), 5.

SEN

Senność.
Ziewanie bez senności, 11.
Niemal nieustanne ziewanie, natychmiast, 1.
Senność, 17. [Tekst poprawiony przez Hughesa.]
Nieodparta senność wieczorem, dopóki pozostawał poza łóżkiem, lecz po położeniu się przez długi czas nie mógł zasnąć, 6. [610.]
Częsta potrzeba snu, której potrafił się oprzeć, 2.
Nieodparta potrzeba snu przez całe przedpołudnie, z ziewaniem (po dwóch godzinach), 6.
Senność z ziewaniem, jakby nie spał dostatecznie długo (po pięciu godzinach), 10.
Sen, 16, 20. [Brown mówi: „jak po Opium”. —Hughes.]
Niezwykle długa drzemka południowa; po przebudzeniu nie mógł skłonić się do wstania i wciąż ponownie zasypiał, 12.
Tak znaczna senność rano, że głowa opadała mu do przodu i musiał zamykać oczy (po dwóch i pół godzinach), 9.
Ciężki, otępiający sen, 15. [Od najmniejszej dawki, jak podano. —Hahnemann.]
Nocny sen z licznymi snami, których nie pamiętał, 3.
Bezsenność.
Co noc nie zasypia przed północą, choć nie odczuwa bólu, 1.
Po położeniu się długo w noc pozostawał obudzony; nie mógł zasnąć, 4. [620.]
Niespokojny sen, 11.
Sen bardzo niespokojny, z częstym budzeniem się, pełen niespokojnych, przerażających snów, na przykład o tym, że piorun urwał mu ramię przy barku, 1.
Sen bardzo niespokojny, zakłócany przez wyraziste sny, których nie pamiętał; z powodu znacznej aktywności umysłowej zasnął późno; po północy często się budził, rzucał się na posłaniu i pozostawał w stanie półsnu, 12.
Sen bardzo niespokojny; przewracał się z boku na bok, miał wyraziste sny o pożarze i kłótniach, a około godziny pierwszej sądził, że pora wstawać, 5.
Sen nieprzynoszący wypoczynku; rano był bardziej znużony niż wieczorem, kiedy się kładł, 1.
Sny.
Chaotyczne sny, w których zdawał się tak zajęty, że rano czuł się znużony; swoje sny pamiętał jedynie niewyraźnie albo nie pamiętał ich wcale, 7.
Wyraziste sny o dobrze znanych wydarzeniach z przeszłości; długie sny wciąż na ten sam temat, 9.
Bardzo wyrazisty, niespokojny sen o wielkim pożarze i duchach, 5.
Niespokojne sny nocą, 11.
Sny nocą, które pamięta jedynie niewyraźnie, 14. [630.]
Rozkoszny sen, z polucją, bez erekcji, 3.
Lubieżne sny, z polucją (pierwszej nocy), 5.

GORĄCZKA

Dreszczowość.
Dreszczowość każdego ranka po wstaniu, 7.
Dreszczowość rano przy wstawaniu, a w południe (pięć godzin później) gorąco, przeważnie na tułowiu, choć silniejsze na twarzy, z zaczerwienieniem, bez szczególnego pragnienia, przez pięć kolejnych dni o tych samych godzinach, 7.
Dreszczowość każdego ranka po wstaniu, pojawiająca się i ustępująca przez dwie godziny, 7.
Wstrząsające dreszcze rano, bez pragnienia, ze znaczną sprawnością ruchów palców i umysłu, 3.
Nagłe, pełzające dreszcze każdego ranka — raz tylko w stopach, innym razem tylko w głowie i dłoniach, jeszcze innym na plecach albo w klatce piersiowej i brzuchu, a kiedy indziej na całym ciele — bez pragnienia (po siedemdziesięciu dwóch godzinach), 4.
Dreszczowość natychmiast po położeniu się wieczorem do łóżka, następnie gwałtowne poty o przykrym zapachu, wskutek których cały był mokry, 11.
Dreszczowość całego ciała, bez pragnienia, tylko rano (po dwóch godzinach); przez kilka kolejnych poranków, powracająca okresowo i rozprzestrzeniająca się od stóp ku górze, 7.
Gwałtowne dreszcze i uczucie zimna natychmiast po obiedzie, z powodu których był zmuszony położyć się do łóżka, 1. [640.]
Drżenie i dreszcze pod wieczór, na świeżym powietrzu, z bólem z uczuciem napięcia po lewej stronie szyi poniżej ucha; następnego ranka na niewielkim obszarze obrzmienie gruczołów, twarde i bolesne przy dotyku, z kłuciem po lewej stronie gardła podczas połykania, obrzmieniem dziąsła i trudnością w otwieraniu szczęk; ból kłujący podczas połykania ustępował po uciśnięciu obrzękniętych gruczołów do wewnątrz; z potami przez dwa kolejne poranki (po dziewięciu dniach), 6.
Najmniejszy ruch ciała wywołuje dreszczowość, 4.
Naprzemienne dreszcze i gorąco; dreszczowość zwłaszcza na plecach, gorąco w dłoniach i na twarzy, 11.
Po południu najpierw dostał dreszczy, potem zrobiło mu się bardzo gorąco i odczuwał pragnienie (piwa), 1.
Po położeniu się wieczorem najpierw miał przez pół godziny dreszcze, po których natychmiast nastąpiło gorąco, a następnie poty na całym ciele, utrzymujące się prawie przez całą noc, 1.
Naprzemienne napady dreszczy, po których następowało gorąco, przez cały dzień, z zaczerwienieniem twarzy, 1.
Napad gorączkowy; wieczorem dreszczowość z zimnymi dłońmi i wzdętym brzuchem, bez pragnienia; później w nocy, podczas spokojnego leżenia na plecach, ból jak przy stłuczeniu we wszystkich stawach, wyraziste, męczące sny, mówienie przez sen, suche gorąco ciała z suchością ust, nosa i oczu, bez pragnienia, 1.
Uczucie zimna na całym ciele bez rzeczywistego oziębienia; całe ciało było ciepłe w dotyku, najcieplejsze na klatce piersiowej, 7.
Zimne dreszcze przebiegają po całym ciele z wyjątkiem ramienia, z uczuciem, jakby włosy stawały dęba, 6.
Pełzające dreszcze na całym ciele, zdające się rozpoczynać zwłaszcza w klatce piersiowej, powracające w krótkich odstępach od dwóch do dziesięciu minut, 4. [650.]
Pełzające dreszcze z gorącem na całym ciele, bez pragnienia (po siedmiu godzinach), 10.
Dreszcze przebiegają po całym ciele, bez gorąca i pragnienia (po godzinie), 10.
Naprzemienne uczucie zimna i gorąca tylko po lewej stronie czoła, bez jakiejkolwiek zewnętrznie wyczuwalnej zmiany temperatury, 11.
Niekiedy dreszczowość rozprzestrzeniała się z dołka podsercowego na brzuch i kończyny dolne, a czasami również na plecy (po dwudziestu czterech godzinach), 4.
Lekka dreszczowość na plecach, rozprzestrzeniająca się na brzuch, aż do okolicy pępkowej (po dwóch godzinach), 12.
Silne dreszcze, przechodzące przez wszystkie kończyny przez cały dzień, bez pragnienia, przez dwa kolejne dni, 1.
Silna dreszczowość ramion i barków, 1.
Uczucie chłodu i gęsia skórka na ramionach; nie śmiał przycisnąć ramion do ciała z powodu dokuczliwego uczucia dreszczy (po czterech godzinach), 3.
Zimne dłonie z zimnym, lepkim potem, zwłaszcza na ich wewnętrznych powierzchniach, 1.
Dłonie przyłożone do twarzy wydawały się zimne, podczas gdy w dotyku zdawały się cieplejsze niż zwykle; jedynie ich powierzchnie dłoniowe były nieco lepkie, 4. [660.]
Zimne dłonie z gorącem twarzy, bez pragnienia (po pięciu dniach), 14.
Końce palców były zimne, chociaż pozostała część dłoni była umiarkowanie ciepła (po trzech godzinach), 10.
Uczucie gęsiej skórki na prawym udzie, bez dreszczowości, 3.
Gorąco.
Gorączka wewnętrzna rano; pełzająca dreszczowość powracająca w odstępach od pięciu do dziesięciu minut, z wyczuwalnym z zewnątrz zwiększonym ciepłem; zdawało się, że dreszczowość zaczyna się w dołku podsercowym i rozprzestrzenia na tułów oraz kończyny górne, bez pragnienia (po dwudziestu czterech godzinach), 4.
Gorąco i silne pragnienie piwa, 11.
Bardzo silne gorąco na całym ciele po niewielkim wysiłku, z potem, zwłaszcza na głowie, bez pragnienia (po godzinie), 6.
Uczucie wewnętrznego gorąca w nocy, z suchością ust, bez pragnienia, 1.
Chociaż odczuwał gorąco równomiernie na całym ciele, a zwłaszcza na twarzy, wieczorem tęsknił za ciepłem łóżka (po siedmiu dniach), 14.
Uczucie gorąca w ciele przed południem, bez wyczuwalnego z zewnątrz gorąca, 1.
(Podczas jedzenia zimnego pokarmu zrobiło mu się gorąco), 12. [670.]
Silne gorąco w głowie, 11.
Wielkie, nieznośne gorąco, zwłaszcza na twarzy, przy umiarkowanym wysiłku; przy większym wysiłku poty na całym ciele (po czternastu dniach), 2.
Napływ gorąca do twarzy, bez zaczerwienienia (po kwadransie), 6.
Uczucie gorąca na twarzy i w dłoniach, przy czym dłonie przyłożone do twarzy wydawały się zimne, a twarz również wydawała się dłoniom zimna (po ośmiu godzinach), 10.
Fale gorąca na plecach po kolacji, 11.
Uczucie gorąca wzdłuż całego kręgosłupa, 3.
Zwiększone ciepło na plecach; dłonie, brzuch itd. wydawały się paląco gorące, wskutek czego zrobiło mu się gorąco na całym ciele, 12.
W nocy gorąco tylko w kończynach dolnych, bez pragnienia ani potu, 1.
Pot.
Przy najmniejszym okryciu oblewał się potem, 1.

WARUNKI

Nasilenie.
( Rano ), od 3 do 4, ból potylicy i karku; kichanie; po wstaniu widoczne wykrzywienie mięśni twarzy; suchość ust; w łóżku ból tnący w brzuchu; kołatanie serca; przy stąpaniu ból podeszew stóp; słabość; senność; dreszczowość; gorączka wewnętrzna.
( Po południu ), od 17 do 18, kolka tnąca; o godz. 15, ściskanie w brzuchu; ucisk na klatkę piersiową.
( Wieczorem ), otępienie w głowie; ból rwący w mózgu; uczucie otępienia w potylicy; gorąco w oczach; huczenie i świstanie w uszach; kolka.
( W nocy ), ból zęba; kaszel i nieżyt; niepokój w kończynach; gorąco.
( Na świeżym powietrzu ), ból głowy; suchy kaszel.
( Przy wydmuchiwaniu nosa ), zatkanie ucha i utrata słuchu.
( Przy żuciu ), ból prawej części żuchwy; ból języka.
( Po jedzeniu ), odbijanie gazów.
( Podczas wydechu ), kłucia w żołądku; ukłucie po prawej stronie brzucha; ukłucie w lewej części klatki piersiowej; ukłucie w prawej części klatki piersiowej; ukłucie w plecach.
( Przy wchodzeniu po schodach ), napięcie po zewnętrznej stronie lewego stawu kolanowego; ukłucia w ciele jak igłami.
( Podczas wdechu ), kłucia w dołku podsercowym; ukłucie na lewo od pępka; ukłucie po prawej stronie klatki piersiowej; ukłucie w lewej części klatki piersiowej; ból rwący pod lewą brodawką sutkową; ból kłujący pod lewą brodawką sutkową; ukłucie w plecach; ukłucie na brzegu lewego talerza biodrowego.
( Przy kładzeniu się ), ból głowy; ściskanie w brzuchu.
( Podczas leżenia na lewym boku ), ból zęba.
( Podczas leżenia płasko ), ból z uczuciem bulgotania w potylicy.
( Przy ruchu ), wstrząsanie i chlupotanie w czole; ból czoła; ból potylicy; ból z uczuciem bulgotania w potylicy; ukłucie w podeszwie prawej stopy; dreszczowość.
( Przy poruszaniu palcem wskazującym ), ból tnący powyżej lewego nadgarstka.
( Hałas ), ból potylicy.
( Przy ucisku ), ukłucie w prawych żebrach prawdziwych; ból lewego mięśnia naramiennego; ból prawego uda.
( W spoczynku ), ból w lewym dole pachowym; uczucie ciężkości w prawym ramieniu i przedramieniu; drgania mięśni lewego przedramienia; ból powyżej nadgarstka; ból prawego przedramienia; ból nad prawym kolanem; ból drążący w lewej kości piszczelowej; ból drążący w prawej stopie; ukłucie na grzbiecie prawej stopy; uczucie pełzania w końcach palców prawej stopy.
( Przy pocieraniu ), wrażenie przed oczami.
( Przy potrząsaniu głową ), uczucie ciężkości i ból głowy.
( Podczas siedzenia ), kołatanie serca; ból rwący w prawym udzie; ukłucie w lewym udzie; ból nad prawym kolanem; ukłucie w prawej rzepce; ukłucie w podeszwie lewej stopy.
( Przy paleniu tytoniu ), ból zęba.
( Przy kichaniu ), przemieszczanie się od góry ku dołowi w nogach.
( Podczas stania ), ucisk w klatce piersiowej; skurcz mięśni piersiowych; ucisk ponad chrząstką mieczykowatą; ucisk w stawie skokowym.
( Podczas oddawania stolca ), uczucie jak po stłuczeniu w pierwszych czterech żebrach po lewej stronie.
( Przy schylaniu się ), ból głowy; ucisk ku zewnątrz w czole; ucisk po lewej stronie potylicy.
( Przy połykaniu ), kłucia w cieśni gardzieli; kłucie w śliniance przyusznej.
( Podczas mówienia ), dzwonienie w uszach.
( Przy obracaniu głowy podczas chodzenia ), zawroty głowy.
( Przy poruszaniu oczami ), ból gałek ocznych.
( Podczas chodzenia ), zawroty głowy; chlupotanie w mózgu; szarpnięcia w potylicy; kłucie po lewej stronie potylicy; kłucia w brzuchu; kłucia w okolicy wątroby; ukłucie w prawej pachwinie; ukłucie po prawej stronie klatki piersiowej; kłucia w plecach; dolegliwości kończyn; napięcie mięśni na przedniej powierzchni uda; ból lewych mięśni pośladkowych; ból jak przy stłuczeniu w przednich mięśniach uda; ból kolan; ból rwący lewego kolana; ból prawej łydki; ból ciągnący w lewej łydce.
( Podczas chodzenia na świeżym powietrzu ), słabość.
( Zimna woda ), ból zęba.
Poprawa.
( Przy odchylaniu się do tyłu ), ból z uczuciem bulgotania w potylicy.
( Po położeniu się ), ból zęba; kłucia w dołku podsercowym.
( Przy ruchu ), ból nad prawym kolanem.
( Przy ucisku dłonią ), ucisk w dołku podsercowym.
( Przy pocieraniu ), świąd lewej gałki ocznej.
( Przy drapaniu ), świąd odbytu; pełzający świąd prawego uda.
( Podczas chodzenia ), ból głowy.

Spigelia