Colchicum autumnale

Είναι μάλλον παράδοξο το ότι η παραδοσιακή ιατρική χρησιμοποιούσε τόσο πολύ το Colchicum για την ουρική αρθρίτιδα. Σε όλα τα παλαιά βιβλία συνιστούνταν γι’ αυτή την πάθηση. Οι παθογενετικές δοκιμές επιβεβαιώνουν ότι το Colchicum ενδείκνυται σε πολλές καταστάσεις ουρικής αρθρίτιδας.

Ρευματισμοί: Οξύς ρευματισμός και ουρικοαρθριτική διάθεση· ρευματικές ενοχλήσεις γενικά, με ή χωρίς διόγκωση. Η παραδοσιακή ιατρική, όμως, δεν μας λέει σε ποιο είδος ουρικής αρθρίτιδας ή σε ποιο είδος ρευματισμού πρέπει να το χορηγούμε.

Ήταν πραγματικά φάρμακο της εμπειρίας. «Αν είναι ουρική αρθρίτιδα, δοκιμάστε Colchicum.»

Το ερώτημα τι έπρεπε να γίνει με τον ασθενή όταν το φάρμακο αποτύγχανε δεν ετίθετο ποτέ.

Η τακτική ήταν «Δώστε τη συνταγή και επιμείνετε σ’ αυτήν», και τα φάρμακα χορηγούνταν ώσπου ο ασθενής, επιδεινούμενος σταθερά, περνούσε από τα χέρια ενός γιατρού στα χέρια άλλου. Είναι αλήθεια ότι το Colchicum ενδείκνυται στην ουρικοαρθριτική κατάσταση. Περίοδοι ψυχρού, υγρού καιρού επιβραδύνουν τη ροή των ούρων, τα καθιστούν λιγοστά ή μειώνουν την ποσότητα των στερεών συστατικών τους.

Αυτό εμφανίζεται στις παθογενετικές δοκιμές του Colchicum και έχει επαληθευτεί πολλές φορές. Είναι ευρέως γνωστό ότι μια τέτοια κατάσταση προκαλεί ή εντείνει την ουρικοαρθριτική κατάσταση. Αν τα στερεά συστατικά των ούρων είναι ανεπαρκή, αν δεν αποβάλλονται με τα ούρα, κάτι πρέπει να συμβεί, και τότε εκδηλώνεται η ουρικοαρθριτική κατάσταση.

Το Colchicum επιδεινώνεται από τον ψυχρό, υγρό καιρό· από τις ψυχρές βροχές του Φθινοπώρου. Επιδεινώνεται από οτιδήποτε εξασθενεί. Επιδεινώνεται με την υπερβολική ζέστη του καλοκαιριού· παρουσιάζει θερινό ρευματισμό· η ζέστη επιβραδύνει τη ροή των ούρων ή μειώνει την ποσότητα των στερεών συστατικών τους.

Ένα εντυπωσιακό χαρακτηριστικό που διατρέχει όλο το φάρμακο είναι η τάση των ενοχλήσεων να μετακινούνται από τη μία άρθρωση στην άλλη, από τη μία πλευρά στην άλλη, από κάτω προς τα πάνω ή από πάνω προς τα κάτω. Ρευματικές καταστάσεις με ή χωρίς διόγκωση· πρώτα εδώ, ύστερα εκεί, αλλάζοντας διαρκώς θέση.

Υδρωπική κατάσταση: Ένα άλλο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό είναι η γενικευμένη υδρωπική κατάσταση. Τα χέρια και τα πόδια διογκώνονται και αφήνουν εντύπωμα κατά την πίεση. Ύδρωπας της κοιλιακής κοιλότητας, του περικαρδίου, του υπεζωκότα και των ορογόνων θυλάκων. Διογκώσεις φλεγμονώδεις και ρευματικές· διογκώσεις υδρωπικές, με ωχρά ούρα. Είτε άφθονα είτε λιγοστά, παραμένουν ωχρά.

Μυϊκός ρευματισμός και ρευματισμός των λευκών ινωδών ιστών των αρθρώσεων. Ρευματικές διαταραχές που διαρκούν αρκετό καιρό καταλήγουν σε καρδιακές διαταραχές. Όταν υπάρχουν καρδιακές διαταραχές με βαλβιδικές βλάβες, σχεδόν το πρώτο πράγμα που σκέφτεται ο πολυάσχολος γιατρός είναι ένα ιστορικό ρευματισμών.

Επιτρέψτε μου να πω ότι μέρος της μελέτης της Materia Medica συνίσταται στην παρατήρηση των ασθενών. Ο πολυάσχολος γιατρός μαθαίνει και χωρίς βιβλία, μολονότι, βεβαίως, οφείλει να εξοικειώνεται με τη βιβλιογραφία, ώστε τόσο με τη μελέτη όσο και με την παρατήρηση να αποκτά γνώση της γενικής φύσης της νόσου.

Όταν ακούει την αφήγηση του ασθενούς ή τον εξετάζει, γνωρίζει πώς συνήθως εξελίσσονται τέτοιες περιπτώσεις. Γνωρίζει τι να περιμένει. Γνωρίζει τη φυσική πορεία της νόσου και αναγνωρίζει αμέσως ό,τι είναι παράξενο και ασυνήθιστο. Δεν θα αναγνωρίσει το παράξενο και ασυνήθιστο αν δεν γνωρίζει τι είναι φυσικό.

Έτσι, τα βιβλία σας περί συμπτωματολογίας, παθολογίας, διάγνωσης κ.λπ. θα σας διδάξουν πολλά από αυτά· καθώς όμως αποκτάτε εμπειρία στην ομοιοπαθητική άσκηση, θα σχηματίζετε πολύ ακριβέστερη αντίληψη, επειδή η Materia Medica σάς διδάσκει να παρατηρείτε προσεκτικότερα.

Ο μελετητής της Materia Medica μαθαίνει να ξεχωρίζει και να παρακολουθεί κάθε μικρή λεπτομέρεια, ώστε να εξατομικεύει. Μπορεί, λοιπόν, να ειπωθεί ότι η πολυετής παρατήρηση κατά τη μελέτη της νόσου και του ασθενούς, σε συνδυασμό με τη Materia Medica, θα αποκαλύψει στον νου μια πολύ ευρύτερη γνώση των ασθενειών της ανθρωπότητας από εκείνη που μπορεί να αποκτηθεί με την άσκηση της παραδοσιακής ιατρικής. Η παραδοσιακή ιατρική αμβλύνει την ικανότητα παρατήρησης.

Κίνηση <: Όλες οι ενοχλήσεις αυτού του φαρμάκου επιδεινώνονται από την κίνηση. Οι επώδυνες ενοχλήσεις, οι ενοχλήσεις της κεφαλής, του εντέρου, του ήπατος και του στομάχου επιδεινώνονται όλες από την κίνηση. Η επιδείνωση από την κίνηση είναι τόσο μεγάλη, ώστε φοβάται να κινηθεί. Είναι περίπου τόσο έκδηλη όσο αυτή που συναντούμε στη Bryonia .

Αποστροφή προς την κίνηση και επιδείνωση από την κίνηση. Επιδείνωση όταν κρυώνει και με ψυχρό, υγρό καιρό. Είναι ασθενής που κρυώνει εύκολα και είναι ευαίσθητος στο ψύχος. Οι περισσότεροι ρευματικοί ασθενείς είναι ευαίσθητοι στο ψύχος, υπάρχουν όμως λίγες εξαιρέσεις. Κανείς δεν είναι περισσότερο ρευματικός ασθενής από τον ασθενή του Ledum. Παρουσιάζει και τις δύο πλευρές. Μολονότι κρυώνει, οι πόνοι του ανακουφίζονται από το ψύχος. Στο Colchicum οι πόνοι ανακουφίζονται με τη θερμότητα, με το τύλιγμα και όταν διατηρείται ζεστός.

Αν κινηθεί, κάθε ενόχληση που ενδέχεται να έχει εντείνεται. Μεγάλη κατάπτωση συνοδεύει τις ενοχλήσεις αυτού του φαρμάκου. Αδυναμία των άκρων, μεγάλη εξάντληση, νευρική εξάντληση τυφοειδούς χαρακτήρα. Σταδιακά εξασθενεί, όπως κάποιος που οδεύει προς τη νόσο του Bright. Είναι αδύναμος εδώ και αρκετό καιρό και έχει ωχρή, κηρώδη όψη.

Τα χέρια και τα πόδια του αφήνουν εντύπωμα κατά την πίεση. Εξετάστε τα ούρα και θα βρείτε λεύκωμα. Τα ούρα γίνονται μαύρα σαν μελάνι και περιέχουν λεύκωμα. Υπάρχει ασυνήθιστα έντονη ευερεθιστότητα των ιστών, επώδυνη ευαισθησία, ευαισθησία στην αφή και ευαισθησία στην κίνηση· αίσθημα σαν από μώλωπες στις αρθρώσεις και σε ολόκληρο το σώμα.

Η αφή και η κίνηση προκαλούν στο σώμα επώδυνη αίσθηση σαν από ηλεκτρικές δονήσεις. Μεγάλη αδυναμία και εξάντληση. Δεν μπορεί να καταβάλει ούτε την ελάχιστη προσπάθεια χωρίς να προκληθεί δύσπνοια. Πρέπει να ξαπλώσει· δεν θέλει να κινηθεί· αισθάνεται τις δυνάμεις του να καταρρέουν· του φαίνεται σαν η ζωή του να απορρέει από μέσα του με την κίνηση και την προσπάθεια· είναι τόσο κουρασμένος και εξαντλημένος.

Αυτό συμβαίνει φυσικά όταν οδεύει προς τη νόσο του Bright, όταν οδεύει προς συνεχή πυρετό. Παθήσεις των νεφρών και του ήπατος. Καταβολή, κατάπτωση, άγχος. Οι μύες συσπώνται και ηλεκτρικά τινάγματα διατρέχουν το σώμα. Παραλυτική αδυναμία παρατηρήθηκε στις δηλητηριώδεις επιδράσεις και σε υπερβολικά παρατεταμένες παθογενετικές δοκιμές. Η κάτω γνάθος κρέμεται, οι μύες είναι χαλαροί και άτονοι. Ξαπλώνει ανάσκελα σαν να καταρρέει· γλιστρά προς τα κάτω στο κρεβάτι, όπως ένας ασθενής με τύφο, σε αδυναμικές μορφές ρευματικών και συνεχών πυρετών, τόσο μεγάλη είναι η εξάντληση. Παράλυση των άκρων ή ενός άκρου ή οποιουδήποτε μέρους.

Ο ασθενής του Colchicum ιδρώνει σχεδόν συνεχώς, ακόμη και με πυρετό, και μερικές φορές ο ιδρώτας είναι ψυχρός. Ένα ρεύμα αέρα φυσά επάνω του, καταστέλλει αυτόν τον ιδρώτα και εκδηλώνεται παραλυτική κατάσταση των άκρων· καταστολή της ούρησης και κατακράτηση ούρων. Αυτό περιγράφει τον βαθύ χαρακτήρα και τον τύπο της νόσου. Αδυναμικές μορφές νόσου· νόσος που προκαλεί κατάπτωση· νόσος με νευρικό τρέμουλο και μεγάλη εξάντληση. Αφού παρέλθει η οξεία νόσος, ακολουθούν μεγάλη αδυναμία και ύδρωπας. Ύδρωπας μετά από οστρακιά.

Σε όλες αυτές τις διαταραχές, τα συμπτώματα του στομάχου και του εντέρου είναι πολύ χαρακτηριστικά. Αυτό μοιάζει με το Cocculus. Είναι απολύτως ανίκανος να αγγίξει τροφή. Ναυτία, αναγούλα και προσπάθειες προς έμετο ακόμη και με την απλή αναφορά τροφής στην παρουσία του. Η σκέψη και η οσμή της τροφής προκαλούν ναυτία και έμετο. Σε όλες αυτές τις αδυναμικές μορφές νόσου και τις καταστάσεις που περιγράφηκαν, μπορούμε να δούμε ότι αυτό το είδος αδυναμίας διαφέρει ελάχιστα από την αδυναμία του Cocculus.

Το Colchicum παρουσιάζει παραλήρημα, κατάπτωση, ψυχική καταστολή και μεγάλη ευαισθησία στον πόνο, τον οποίο φαίνεται να αισθάνεται στον νου του, και αυτό προκαλεί ψυχικά συμπτώματα. Πολύ ευαίσθητος στον πόνο· σύγχυση του νου· διαταραχές της κατανόησης. Δεν μπορεί να καταλάβει όσα διαβάζει. Όλοι οι πονοκέφαλοι έχουν ρευματικό χαρακτήρα. Πολύ συχνά ολόκληρο το κρανίο, το περικράνιο, είναι επώδυνα ευαίσθητο σαν από μώλωπες. Το τριχωτό της κεφαλής είναι ευαίσθητο. Πίεση στην κεφαλή — περίσφιξη· πιεστικοί, διαρρηκτικοί πονοκέφαλοι. Θερμότητα στην κεφαλή. Αίσθηση σαν να ξεσκίζεται το τριχωτό της κεφαλής. Όλοι οι πονοκέφαλοι επιδεινώνονται από την κίνηση.

Οφθαλμοί

Τα οφθαλμικά συμπτώματα έχουν ρευματικό χαρακτήρα και συνδέονται με ρευματισμούς, με ρευματικό πυρετό. Δεν είναι πολύ ασυνήθιστο να εμφανίζεται ιρίτιδα σε συνδυασμό με ρευματικό πυρετό και αποτελεί έντονο χαρακτηριστικό του Colchicum. Έλκη των βλεφάρων, κριθαράκια, έντονη δακρύρροια στο ύπαιθρο. Τα δάκρυα προκαλούν ερεθισμό σαν εκδορά και ερυθρότητα των βλεφάρων.

Κρυολογεί εύκολα. Φτέρνισμα, απόφραξη των ρουθουνιών. Επίσταξη σε άτομα ρευματικής και ουρικοαρθριτικής ιδιοσυστασίας. Υπάρχει όμως ένα χαρακτηριστικό που είναι εντονότερο στο Colchicum από ό,τι σε όλα τα άλλα. Είναι τόσο ευαίσθητος στις οσμές, ώστε μυρίζει πράγματα που οι άλλοι δεν μυρίζουν. Αντιλαμβάνεται οσμές που του προκαλούν ναυτία.

«Οι έντονες οσμές τον κάνουν σχεδόν να χάνει τον εαυτό του.»

Λέτε «σούπα» ή «ζωμός» ή κάτι σχετικό με φαγητό, και αδιαθετεί.

Μύτη

Μπορεί να μυρίσει όσα βρίσκονται στην κουζίνα, παρά τις πολλές προφυλάξεις, και αυτό διατρέχει όλο το φάρμακο. Στον τυφοειδή πυρετό, με κατάπτωση πέρα από τη συνήθη —και ο τύφος προκαλεί πάντοτε αρκετή κατάπτωση— παρουσιάζει ασυνήθιστα μεγάλη κατάπτωση. Δεν μπορεί να πάρει γάλα, δεν μπορεί να πάρει ωμά αυγά, δεν μπορεί να πάρει σούπα, επειδή αναγουλιάζει και μόνο με τη σκέψη τους.

Αυτό συνεχίζεται επί ημέρες και η οικογένειά του φοβάται ότι θα πεθάνει από ασιτία. Η επιδείνωση από τις οσμές είναι τόσο έντονη, ώστε φαίνεται να τον κυριεύει. Επηρεάζει την όρεξή του, την αδυναμία του, το στομάχι του.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι αποτελεί έντονο χαρακτηριστικό. Παρατηρήστε ότι αυτή είναι μία από τις αγάπες του· είναι μια διεστραμμένη αγάπη, και οι αγάπες είναι γενικά χαρακτηριστικά, είτε εκδηλώνονται μέσω των ματιών, της μύτης ή της αφής. Εισχωρεί στην ίδια τη ζωή του, επειδή εμπεριέχει μίσος για τις οσμές, και όταν ξεχωρίζει σε αδυναμικές μορφές νόσου, όπως οι συνεχείς πυρετοί, οι εξαντλητικοί πυρετοί και οι ρευματικές ενοχλήσεις, μετατρέπεται σε γενικό χαρακτηριστικό. Θα ήταν μερικό χαρακτηριστικό αν αφορούσε μόνο τα ίδια τα πράγματα, βλέπετε όμως ότι εισχωρεί στα ίδια τα μύχια του ανθρώπου.

Εμπεριέχει μίσος, γίνεται ψυχικό χαρακτηριστικό, γίνεται μέρος του ανθρώπου. Μπορεί να ειπωθεί ότι ο ίδιος μισεί τις οσμές, μισεί τη μυρωδιά της τροφής και τη σκέψη της. Μην πείτε «τροφή» παρουσία ενός ασθενούς του Colchicum· δώστε του πρώτα Colchicum και πολύ σύντομα θα θελήσει να φάει κάτι. Αφαιρεί αυτό το μίσος για την τροφή. Πόσο ζωτικής σημασίας πρέπει να είναι αυτό, όταν ένας άνθρωπος μισεί εκείνο που θα τον διατηρήσει στη ζωή.

Δόντια

Τα δόντια είναι πολύ ευαίσθητα.

«Ρευματικά δόντια.»

Τα ούλα υποχωρούν· ύστερα από λίγο τα δόντια χαλαρώνουν. Πόνος στα δόντια· ρευματική κατάσταση των γνάθων και των δοντιών.

«Τρίξιμο των δοντιών, δόντια ευαίσθητα όταν πιέζονται μεταξύ τους.»

«Αποστροφή προς την τροφή· αποστροφή στη θέα και την οσμή της», περισσότερο στην οσμή της.

«Η μυρωδιά ψαριών, αυγών, λιπαρών κρεάτων ή ζωμών προκαλεί ναυτία μέχρι αισθήματος λιποθυμίας.»

Ο ασθενής του Colchicum μπορεί να έχει μεγάλη δίψα ή καθόλου δίψα, ή αυτές οι καταστάσεις μπορεί να εναλλάσσονται. Η ναυτία και ο έμετος αποτελούν πολύ έντονα χαρακτηριστικά,

«Ναυτία και τάση προς έμετο, που προκαλούνται από την κατάποση του σάλιου,

Ναυτία, ερυγές και άφθονος έμετος βλέννας και χολής.

Έντονες προσπάθειες προς έμετο, ακολουθούμενες από άφθονο και βίαιο έμετο τροφής και κατόπιν χολής.»

Στο στομάχι υπάρχει μερικές φορές αίσθημα ψυχρότητας και μερικές φορές καύσος. Είναι πιθανό ο ασθενής του Colchicum να έχει τόσο ψυχρότητα όσο και καύσο. Και τα δύο είναι καταγεγραμμένα στο Ρεπερτόριο και στις παθογενετικές δοκιμές, αλλά μερικές φορές είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς ποιο είναι ποιο, δυσκολότερο απ’ όσο θα φανταστείτε, εκτός αν δοκιμάσετε κάπου ένα κομμάτι πάγου και κάτι πολύ ζεστό.

«Καύσος στο επιγάστριο.»

Ψυχρότητα στο στομάχι. Η κοιλιά μάς προσφέρει τώρα ακόμη περισσότερα για παρατήρηση. Η κοιλιά είναι διατεταμένη από αέρια, τυμπανιτική.

Μεγάλη επώδυνη ευαισθησία σε ολόκληρη την κοιλιά, ακριβώς όπως η τυμπανιτική κατάσταση που παρατηρούμε στον τύφο.

Αν τύχει ποτέ να ασκείτε την ιατρική στην ύπαιθρο και οι αγελάδες του αγρότη μπουν σ’ ένα χωράφι με φρέσκο τριφύλλι, φάνε μέχρι σκασμού και διαταθούν τόσο ώστε να φοβάστε ότι θα εκραγούν, προσφέρετε τις υπηρεσίες σας και δώστε σε καθεμία από αυτές τις αγελάδες λίγα σφαιρίδια Colchicum.

Δεν θα περάσουν παρά λίγα λεπτά προτού αποβληθούν τα αέρια, προς έκπληξη δική σας και του αγρότη· και ίσως τον προσηλυτίσετε στην Ομοιοπαθητική. Είναι γνωστό ότι αγρότες έμπηγαν χασαπομάχαιρο στον σάκο της αγελάδας, ανάμεσα στα τελευταία κοντά πλευρά, για να αφήσουν τα αέρια να διαφύγουν.

Η αγελάδα θα γίνει καλά, αλλά το Colchicum είναι καλύτερο από το χασαπομάχαιρο. Το ίδιο ισχύει για το άλογο· στην πραγματικότητα, για άνθρωπο ή ζώο. Όταν η κοιλιά είναι έντονα διατεταμένη και τυμπανιτική, το Colchicum αποτελεί συχνά κατάλληλο φάρμακο.

Διάρροια: Σπασμωδικοί πόνοι, κωλικοί, πόνοι σαν ξεσχίσματα, καυστικοί και συσφιγκτικοί πόνοι, που αναγκάζουν τον ασθενή να διπλωθεί στα δύο. Επιδεινώνονται από την κίνηση. Μεγάλη ευαισθησία και επώδυνο αίσθημα σαν από μώλωπες μαζί με τον κωλικό. Επιδείνωση από το φαγητό· ανακούφιση όταν διπλώνεται στα δύο. Και ύστερα εμφανίζεται η διάρροια. Παρουσιάζει ακριβώς το είδος διάρροιας που συναντάται στις αδυναμικές μορφές πυρετού. Δυσεντερικές ή διαρροϊκές κενώσεις σαν ζελέ.

Στο δοχείο σχηματίζουν συμπαγή μάζα σαν ζελέ, από πηγμένη βλέννα. Πολύ επώδυνη, εξαιρετικά επώδυνη είναι η κένωση του Colchicum. Μεγάλη επώδυνη ευαισθησία στην κοιλιά. Μεγάλη χαλάρωση των μερών. Πρόπτωση του ορθού. Σηπτική, σκοτεινόχρωμη, αιματηρή βλέννα.

«Αιματηρές εκκρίσεις από το έντερο, με θανατηφόρα ναυτία.»

Φθινοπωρινή δυσεντερία, με αποβολή λευκής βλέννας και έντονο τεινεσμό. Σηπτικό, σκοτεινόχρωμο, πηγμένο αίμα και βλέννα αποβάλλονται από το έντερο. Διάρροια με έντονους κωλικοειδείς πόνους. Αιματηρές κενώσεις με αποξέσματα από τα έντερα και πρόπτωση του πρωκτού.

Άφθονες, υδαρείς κενώσεις σε θερμό, υγρό καιρό ή το Φθινόπωρο. Υδαρής βλέννα σαν ζελέ αποβάλλεται από τον πρωκτό με έντονο σπασμό του σφιγκτήρα. Αποβάλλεται ως λεπτόρρευστη, υδαρής ροή· μόλις όμως κρυώσει, σχηματίζει ζελέ.

Ούρα: Τα ούρα προκαλούν καύσο κατά την αποβολή τους. Η ούρηση συνοδεύεται από πολύ πόνο. Φλεγμονή των νεφρών, φλεγμονή της ουροδόχου κύστης· τεινεσμός· κατακράτηση ούρων.

Οι νεφροί δεν παράγουν ούρα· λιγοστά ούρα με ύδρωπα. Τα ούρα έχουν χρώμα μελανιού, δηλαδή είναι πολύ σκούρα καστανά και μερικές φορές σχεδόν μαύρα, φορτωμένα με λεύκωμα. Αυτό το φάρμακο αντιστοιχεί κυρίως στην οξεία μορφή της νόσου του Bright.

Καρδιά και θώρακας: Μεγάλη δύσπνοια, ταχεία, βραχεία αναπνοή· ισχυρή καρδιακή ώση. Επιταχυνόμενη αναπνοή.

Η καρδιακή ώση ακούγεται σε όλο το δωμάτιο. Αίσθημα παλμών· βάρος και περίσφιξη του θώρακα. Αισθάνεται σαν να έχει μεγάλο βάρος επάνω στον θώρακα· δεν μπορεί να αναπνεύσει. Υδροθώρακας· οι υπεζωκοτικές κοιλότητες είναι διατεταμένες από ορό, προκαλώντας τη δύσπνοια.

«Η λειτουργία της καρδιάς υπόκωφη, ασαφής, πολύ αδύναμη.»

Νυγμώδεις πόνοι και πόνοι σαν ξεσχίσματα στους μυς του θώρακα.

Άκρα: Παραλυτικοί πόνοι στους βραχίονες· διογκωμένες αρθρώσεις των δακτύλων. Και αυτό επίσης δείχνει τι αδυναμική μορφή νόσου και τι ασθενή κυκλοφορία προκαλεί αυτό το φάρμακο.

«Αδυναμία τέτοια, ώστε τα γόνατά του χτυπούν μεταξύ τους καθώς βαδίζει· πόνος παντού σαν από μώλωπες.

Διόγκωση των αρθρώσεων.»

Οι αρθρώσεις προσβάλλονται περισσότερο.

Μυϊκός ρευματισμός.

Αιμωδία, οίδημα, διόγκωση των άκρων.