Jaborandi

Jaborandi. Rutaceæ.

Drzewo osiągające wysokość ponad dwudziestu stóp, pochodzące z Brazylii. Kwiaty, pojawiające się we wrześniu, są duże i fioletowe; z nich sporządza się nalewkę alkoholową. Jaborandi „jest używane przez Indian południowoamerykańskich jako antidotum na ukąszenia węży z grupy Trigonecephalus”.

Substancja zawiera alkaloid występujący pod nazwą jaborandyny, czyli Pilocarpia, i jest stosowana przez starą szkołę jako środek napotny.

Działanie fizjologiczne naparów, wyciągów i sproszkowanych liści opisali Gubler, Coutinho, Robin, Ringer, Gould, Martindale, Smith, Green, Craig, Strumpf i Lewi.

Watkins i Thayer przeprowadzili próby lekowe z rozcieńczeniami od pierwszego do piątego, w dawkach od 5 do 100 kropli. Zob. Allen's Encyclopædia, t. 5, s. 165.

AUTORYTETY KLINICZNE.

• Hyperopia et spasmus musc. cil.; Cataracta dura immat. et asthenopia; Torpor retinæ, zez; Deady, Buffum, Norton's Ophth. Therap., s. 98; Poty nocne, Chase, N. E. M. G., t. 11, s. 152.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ból głowy.

SKÓRA GŁOWY [4]

(OBS:) Łysienie.

WZROK I OCZY [5]

Niewyraźne widzenie, drganie powiek i ból gałek ocznych.

Przez wiele miesięcy nie mógł czytać dłużej niż pięć minut, gdyż oczy się męczyły; nudności podczas patrzenia na poruszające się przedmioty. θ Hyperopia cum asthenopia.

Hyperopia et spasmus musc. cil.; przy schylaniu się wszystko czernieje przed oczami; ból oczu podczas czytania i plamki w polu widzenia; V 20/30; z soczewką wklęsłą 42, V 20/30.

Hyperopia et spasmus musc. cil.; stały ból oczu, nawet podczas patrzenia w dal.

Wszystko w oddali wydawało się zamglone i chociaż z odległości jednej stopy mógł czytać druk średniej wielkości, z dwóch stóp był on niewyraźny.

Niekiedy błękitna zasłona przed oczami, zwłaszcza podczas patrzenia w dal.

Po stałej, wytężonej pracy wymagającej precyzji; obrazy siatkówkowe utrzymywały się przez kilka minut; wzrok uległ osłabieniu, aż w końcu chory w ogóle nie mógł używać oczu do pracy; R. V., 20/30; L. V., liczenie palców z osiemnastu stóp; soczewka wypukła 42, R. V., 20/20; niedomoga obu mięśni prostych przyśrodkowych; ostre bóle oka, przeszywające ku tyłowi, w głąb głowy, z ogólnym tępym bólem głowy; światło sprawia ból. θ Torpor retina.

Oczy bardzo słabe; nie mógł ich używać nawet przez kilka minut bez szczypania i bólu, którym towarzyszyły nudności; ból i nudności występowały również przy uporczywym patrzeniu w dal; silne zawroty głowy, jakby głowa była zbyt lekka, zwłaszcza przy poruszaniu się lub patrzeniu na przedmioty; stały tępy ból oczu albo sporadyczny ostry ból. θ Cataracta dura immat. et asthenopia.

Surowicze zapalenie naczyniówki.

Napięcie aparatu akomodacyjnego oka, ze zbliżeniem punktu bliży i punktu dali wyraźnego widzenia.

Stan wzroku stale się zmienia; co kilka chwil widzenie nagle staje się mniej lub bardziej niewyraźne.

Plamki w polu widzenia i ból oczu podczas ich używania. θ Spasmus musc. cil.

Skurcz lub podrażliwość mięśni rzęskowych.

Zwężenie źrenicy.

Gorąco i pieczenie oczu podczas ich używania.

Oczy łatwo się męczą i są podrażliwe, zwłaszcza podczas ruchu.

Ból głowy wskutek używania oczu; szczypanie i ból gałek ocznych.

Okresowy zez zbieżny; zez powstały niedawno, niezależny od osłabienia mięśnia działającego przeciwstawnie; skłonność do nawrotu zeza po operacji.

WĘCH I NOS [7]

Nieżyt nosa z gorączkowością; swobodny wypływ śliny; wydzielina z nozdrzy; łzawienie oczu; ból głowy; bolesność nozdrzy i kości; obfity pot; przyćmienie wzroku; otępienie występujące naprzemiennie z bezprzyczynową wesołością; biegunka albo zaparcie.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Twarz zaczerwieniona.

JAMA USTNA [12]

Obfite nadmierne ślinienie. θ Błonica.

(OBS:) Świnka z przerzutowym zapaleniem jądra; jądro obrzęknięte do dwukrotnej prawidłowej wielkości i bardzo bolesne.

APETYT, PRAGNIENIE, UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Utrata apetytu z gorzkim smakiem.

Silne pragnienie.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Odbijanie.

Silne nudności i odruchy wymiotne, często z czkawką, a niekiedy kończące się wymiotami.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Dolegliwości żołądkowe, > po jedzeniu.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Uczucie pustki i zupełnego opadnięcia z sił w brzuchu.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Rzadka, wodnista, obfita biegunka z nieznacznymi nudnościami.

Żółta, wodnista, bezbolesna, tryskająca biegunka; zupełne opadnięcie z sił i uczucie pustki wskutek biegunki, lecz bez bólu; odbijanie i czkawka; nudności i nagłe wymioty.

Rzadkie, żółte, wodniste stolce zawierające niestrawione resztki pokarmowe.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

(OBS:) Obrzęki pochodzenia nerkowego, po płonicy albo w chorobie Brighta.

(OBS:) Moczówka prosta.

Mocz ciemny, skąpy; obfity.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

(OBS:) Zapalenie jądra: z rozpoczynającą się dolegliwością oskrzelową (ból i kaszel ustąpiły); przerzut świnki.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Uderzenia gorąca w okresie klimakterium.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

(OBS:) Obrzęk ciężarnych; obrzęk twarzy, warg sromowych i kończyn.

(OBS:) Drgawki połogowe; objawy duszenia się, gdy chora w stanie odrętwienia nie może przełknąć obficie wydzielanej śliny (trzy przypadki).

(OBS:) Mlekotok.

(OBS:) Niedostateczne wydzielanie mleka.

KASZEL [27]

(OBS:) Astma wilgotna z obfitym odkrztuszaniem; zapalenie oskrzeli z obfitą, nieropną plwociną.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Ból kłujący w klatce piersiowej.

(OBS:) Płyn w jamie opłucnej; wysięki opłucnowe.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Czynność serca nieregularna, przerywana i wzmożona.

(OBS:) Obrzęki pochodzenia sercowego.

Tętno szybkie, z widocznym tętnieniem tętnic.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Schylanie się: wszystko czernieje przed oczami.

Podczas ruchu: silne zawroty głowy; oczy łatwo się męczą.

SEN [37]

Głęboki, ciężki sen.

CZAS [38]

Noc: poty.

GORĄCZKA [40]

Obfity pot.

Obfite pocenie się i nadmierne ślinienie; obfite wydzielanie przez większość gruczołów ciała; pot pojawia się najpierw na czole i twarzy, po czym rozprzestrzenia się na całe ciało, najobficiej na tułowiu; głębokie wyczerpanie po poceniu się; jednostronne poty po lewej stronie.

Nadmierne pocenie się podczas rekonwalescencji po chorobach albo w przebiegu chorób przewlekłych, jak w gruźlicy płuc.

Wyniszczające poty w gruźlicy płuc, bardzo obfite, powodujące wielkie wyczerpanie.

Obfite poty nocne.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Co kilka chwil: zmiana stanu wzroku.

Przez kilka minut: utrzymywanie się obrazów siatkówkowych.

Przez wiele miesięcy: nie mógł czytać dłużej niż pięć minut bez zmęczenia oczu.

W okresie klimakterium: uderzenia gorąca.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Lewa strona: jednostronne poty.

ODCZUCIA [43]

Jakby głowa była zbyt lekka.

Bóle: w gałkach ocznych; w oczach; w głowie.

Ból kłujący: w klatce piersiowej.

Ostre bóle: w oku, przeszywające ku tyłowi, w głąb głowy.

Stały ból: oczu.

Ból: oczu podczas czytania.

Tępy ból: głowy.

Gorąco i pieczenie: w oczach.

Szczypanie: w oczach; w gałkach ocznych.

Bolesność: nozdrzy i kości.

Dolegliwości: żołądka.

Uczucie pustki i zupełnego opadnięcia z sił: w brzuchu.

TKANKI [44]

(OBS:) Wysięki obrzękowe, zwłaszcza w obrębie opłucnej i płuc.

(OBS:) Wodobrzusze.

SKÓRA [46]

(OBS:) Świerzbiączka.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Chłopiec, lat 9, cierpi od siedmiu lat; nawracający zez po operacji.

Chłopiec, lat 14, po stałej, wytężonej pracy wymagającej precyzji, wykonywanej przed rokiem na tekturze; torpor retina.

Chłopiec, lat 17; nadwzroczność i skurcz mięśnia rzęskowego.

Dziewczyna, lat 22; skurcz mięśnia rzęskowego.

Mężczyzna, lat 28, od siedmiu lat piszący przez cały dzień przy słabym oświetleniu; krótkowzroczność i skurcz mięśnia rzęskowego.

Mężczyzna, lat 32; nadwzroczność i skurcz mięśnia rzęskowego.

Mężczyzna, lat 32; skurcz mięśnia rzęskowego.

Panna ---, lat 40, cierpi od wielu miesięcy; nadwzroczność i astenopia.

Pani ---, lat 52, cierpi od czterech lat; cataracta dura immat., et asthenopia.

ZWIĄZKI [48]

Porównaj: Amyl. nit., Atrop., Phys.