Tellurium
autorstwa John Henry Clarke — Słownik praktycznej Materia Medica
Pierwiastek (ogólnie uważany za niemetaliczny). Te. (A. W. 125). Rozcierka strąconego pierwiastka.
Klinika
Dół pachowy, cuchnący pot; guz / Figówka golibrodowa / Zaćma / Zapalenie spojówek / Katar / Wyprysk / Podwinięcie powieki / Oczy, zapalenie / Pot stóp, cuchnący / Przewlekły wyciek z cewki moczowej / Opryszczka / Chrypka / Lewitacja / Łupież pstry / Nieżyt nosogardła / Grzybica obrączkowa / Kość krzyżowa, ból / Rwa kulszowa / Podrażnienie rdzenia kręgowego / Robaki jelitowe / Ziewanie
Charakterystyka
Tellurium występuje w stanie rodzimym oraz w połączeniach ze złotem, srebrem, ołowiem i antymonem. W reakcjach chemicznych przypomina Sulphur i Selenium. Próby lekowej dokonał Hering, który w 1850 roku wprowadził ten lek do homeopatii. Najbardziej znamienną cechą próby lekowej było podrażnienie skóry, w tym skóry powiek i uszu, a także kręgosłupa i niektórych nerwów. Najbardziej charakterystyczną postacią podrażnienia skóry przez Tell. jest herpes circinatus; lek ten wyleczył prawdopodobnie więcej przypadków grzybicy obrączkowej, zwłaszcza twarzy i tułowia, niż jakikolwiek inny środek. (Wyleczyłem za pomocą Tell. indyjskiego oficera przebywającego w kraju na urlopie, którego ciało było całe pokryte wykwitami przypominającymi grzybicę obrączkową). Zapach ciała i potu jest odrażający, podobny do zapachu czosnku. Z tego powodu osoba poddająca lek próbie musiała podczas całych zajęć siedzieć z dala od reszty grupy. W miejscach, w których skóra tworzy otwory, jak w uchu, działanie Tell. jest nasilone. Charakterystyczny zapach wydzieliny z ucha przypomina rybną solankę. Wydzielina jest tak żrąca, że wywołuje pęcherze na każdej części skóry, której dotknie. Tell. jest jednym z najważniejszych leków w wycieku z ucha. Nash wyleczył kilka przypadków wycieku z ucha po szkarlatynie, stosując 6. potencję, gdy wyższe rozcieńczenia zawiodły. Powieki są objęte stanem zapalnym, a właściwości pęcherzotwórcze obejmują także samo oko, wywołując pryszczykowe zapalenie spojówek. Inne okolice skóry, na które działa Tell., to cebulki włosów, piersi, krocze i odbyt. Po oddaniu stolca występuje świąd odbytnicy. Tell. powodował wydalanie owsików. Odrażający zapach typowy dla Tell. występuje także w oddechu i gazach jelitowych; lek ten jest jednym z głównych środków na cuchnący pot stóp. Oprócz wywoływania zapalenia oczu Tell. powoduje bóle nad oczami. Skóra i nerwy są ze sobą ściśle powiązane, a Tell. jest lekiem stosowanym w wielu stanach neuralgicznych, zwłaszcza w rwie kulszowej. Najbardziej zajęta jest prawa strona; charakterystyczne są następujące okoliczności: ból < podczas kaszlu, kichania lub parcia przy oddawaniu stolca; < przy leżeniu na bolesnym boku. Wiele bólów i objawów Tell. pojawia się i ustępuje nagle. Uszy nagle się zatykają. Występują nagłe uderzenia krwi do głowy. Tell. cechuje wielka wrażliwość na dotyk. Ujawnia się ona w neuralgicznym stanie przeczulicy kręgosłupa. Lek ma również działanie gojące rany, jak pokazuje przypadek Kenta (cytowany w A. H., xxiii. 439). Czteroletni chłopiec zsunął się po poręczy schodów i uderzył głową o posadzkę wyłożoną płytkami. Stracił przytomność; wezwany chirurg zastał go w tym stanie oraz stwierdził przejrzystą, wodnistą wydzielinę z ucha, którą uznał za płyn mózgowo-rdzeniowy. Stan ten trwał trzy dni, a przypadek uznano już za beznadziejny, kiedy Kent po raz pierwszy zobaczył chłopca. Kent zauważył, że wydzielina była żrąca i powodowała zaczerwienienie każdej okolicy, z którą się stykała. Podano jedną dawkę Tell. Po dwóch godzinach dziecko zwymiotowało, co było oznaką reakcji, a po dwóch tygodniach było zdrowe. Shelton (H. R., vii. 103) opisuje trzy przypadki: (1) Wdowa, lat 50, od dawna odczuwała ból i bolesność górnej części pleców. Wzdrygała się przed najlżejszym dotknięciem tej okolicy. Wrażliwość była tak ostra, że po dotknięciu ból rozchodził się do potylicy i po całej górnej części pleców. Tell. 6 wyleczyło ją w ciągu osiemnastu dni. (2) Panna X., lat 45, upadła, doznając silnego uderzenia w kość krzyżową. Przez kilka tygodni cierpiała wskutek wstrząśnienia, a w okolicy krzyżowej, tuż powyżej miejsca uderzenia, utrzymywał się jeden punkt bardzo znacznej bolesności. Przez kilka tygodni pozostawała w łóżku i jej ogólny stan się poprawił, lecz bolesny punkt pozostał, a na plecach, szczególnie w ich górnej jednej trzeciej, pojawiła się nadwrażliwość. Tell. 6 całkowicie usunęło wszystkie dolegliwości. (3) Panna Y., lat 29, która dziesięć lat wcześniej przebyła ciężkie zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zgłosiła się do Sheltona z palącym, uciskającym bólem u podstawy mózgu. Rozpoznał on zapalenie opony twardej. Stan pacjentki się pogarszał; stopniowo wystąpiło opadnięcie powieki, następnie prawostronne, a potem lewostronne porażenie połowicze. W końcu przeczulica pleców stała się tak dokuczliwa, że problemem było znalezienie jakiegokolwiek podparcia, które nie nasilałoby bólu. Pacjentka nie znosiła najlżejszego dotknięcia i skarżyła się, że nie tylko boli ją w miejscu zetknięcia, lecz czuje ten ból również w głowie i odległych częściach ciała. Tell. usunęło cały stan chorobowy. Skinner (H. W., xviii. 535) wyleczył z grzybicy obrączkowej dwa psy myśliwskie za pomocą Tell. 1m F. C. Drażniące działanie Tell. ujawnia się ponownie w katarze, nieżycie nosogardła, łaskotaniu w krtani, chrypce i kaszlu. Przy Tell. występuje znaczna senność; ziewanie po odruchach wymiotnych; senność po jedzeniu. Kiedyś podałem Tell. dziecku z powodu wykwitów i przy okazji wyleczyłem je z nieustannego ziewania, które od dawna mu dokuczało. Jednocześnie poprawił się stan wykwitów. Szczególne odczucia to: lęk przed dotknięciem miejsc wrażliwych. Jakby znajdował się w powietrzu podczas zasypiania. Jakby mózg był obity. Jakby rzęsy były podwinięte do wewnątrz. Jakby powietrze świstało przez lewą trąbkę Eustachiusza. Jakby okolica nadbrzuszna była ściśnięta pasami. Jakby płyn chciał się wydostać ze środkowego płata prawego płuca. Niektóre objawy wykazują okresowość. U jednej osoby poddającej lek próbie objawy powracały w każdy wtorek przez kilka tygodni. Więcej objawów pojawia się po lewej niż po prawej stronie. Objawy: < od dotyku; dotyk = krwawienie z ucha; kręgosłup wrażliwy na dotyk. Ucisk = bolesność guza w dole pachowym. Spoczynek <. Leżenie: > zawroty głowy; na lewym boku = tętnienie pod prawymi żebrami i vice versâ; na lewym boku = ból serca. Leżenie na plecach >. Leżenie na zajętym boku < rwa kulszowa. Podczas siedzenia w pozycji wyprostowanej: zawroty głowy; twarz czerwona. Schylanie się, kaszel, śmiech i parcie przy oddawaniu stolca <. Wiele objawów < rano, po obudzeniu oraz w nocy; jedzenie = senność. Jedzenie ryżu = wymioty. Jedzenie i picie > ból gardła.
Zależności
Odtrutka: Nux (ucisk w nadbrzuszu). Porównać: Tetradymite, zawierający Tellur. Niepokój; zapach czosnku, Ars. Katar, Cepa. Zapalenie ucha, Puls., Bell., Ter. Grzybica obrączkowa, Bac., Sep., Nat. m. Grzybica obrączkowa w skupiskach, Sep., Calc. Owsiki, Teucr. Bóle pojawiające się i ustępujące nagle, Bell., Lyc. < od śmiechu, Pho. < od parcia przy oddawaniu stolca, Indm. Kaszel i skóra, Osm.
Przyczyny
Upadki. Ryż (wymioty).
1. Umysł
Zapominalski. Lęk przed dotknięciem w miejscach wrażliwych. Pobudliwy, skłonny wpadać w gniew. Szorstkie, kanciaste usposobienie. Stan depresyjny.
2. Głowa
Zawroty głowy: podczas zasypiania; rano po wstaniu; < podczas chodzenia, siedzenia w pozycji wyprostowanej lub obracania głowy; > przy całkowicie nieruchomym leżeniu. Przy najmniejszym ruchu mózg wydaje się jakby obity. Uczucie ciężkości i pełności w głowie rano. Gwałtowny, przebiegający liniowo ból w małym punkcie nad lewym okiem; ból krótki, ostry i ściśle umiejscowiony. Przekrwienie skroni i czoła po przebudzeniu rano. Nagłe uderzenie krwi do głowy. Około godziny 10 rano ból nad lewym okiem, pojawiający się i ustępujący nagle. Uczucie drętwienia potylicy i karku. Czerwone plamy i drobne pęcherzyki na potylicy, szyi, za uszami oraz na tylnej powierzchni uszu.
3. Oczy
Osad białej masy o wyglądzie kredy na przedniej powierzchni soczewki (zaćma). Skrzydlik. Herpes conjunctivæ bulbi; pryszczyki w pobliżu brzegu rogówki; < od płaczu. Krostkowe zapalenie spojówek z wypryskiem liszajcowatym na powiekach i obfitą ropną wydzieliną z oczu; cuchnąca wydzielina z uszu. Zapalenie skrofuliczne; < lewa górna powieka; łzawienie, świąd i ucisk w powiece. Powieki: zgrubiałe, objęte stanem zapalnym, pokryte krostami; bladoczerwone, obrzękłe, sączące. Uczucie, jakby rzęsy dolnej powieki były podwinięte do wewnątrz. Obrzęk lewej górnej powieki; owrzodzenie na zewnętrznej powierzchni powieki, w pobliżu kąta bocznego oka; ból < w nocy.
4. Uszy
Lewe ucho zaczęło swędzieć, piec i obrzmiewać; pobolewanie i tętniący ból w przewodzie słuchowym, po których nastąpiła obfita, wodnista, żrąca wydzielina. Tępy, tętniący ból uszu w dzień i w nocy; rzadka, wodnista, nadżerająca wydzielina. Przed południem uszy nagle się zatykają; < lewe. Czasami przez chwilę uczucie, jakby powietrze zatrzymywało się w lewej trąbce Eustachiusza albo przez nią świstało; przy wciąganiu powietrza nosem lub odbijaniu powietrze przez nią przechodzi. Pęcherzykowe wykwity na membrana tympani; ropiejące i prowadzące do perforacji. Świąd i obrzęk z bolesnym tętnieniem w przewodzie słuchowym zewnętrznym; po trzech lub czterech dniach wypływ wodnistego płynu o zapachu rybnej zalewy, który = pęcherze wszędzie, gdzie dotknie skóry; ucho sinoczerwone, obrzękłe; słuch osłabiony. Budził się w nocy z tępym pobolewaniem głęboko w prawym uchu, które utrzymywało się przez trzy dni wraz z przygnębieniem. Wyprysk za uszami z tworzeniem grubych strupów; skrofuliczne zapalenie spojówek, zapalenie brzegów powiek i nieżyt ucha środkowego.
5. Nos
Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, łzawienie i chrypka podczas chodzenia na świeżym powietrzu, z krótkim kaszlem i uciskiem pośrodku klatki piersiowej pod mostkiem; > po przebywaniu przez pewien czas na świeżym powietrzu. Nos suchy, następnie pojawia się obfita wydzielina, czemu towarzyszy złagodzenie bólu głowy; prawe oko staje się gorące i obficie łzawi. Nos zatkany, musi oddychać przez usta. Rano odchrząkuje z nozdrzy tylnych zaschnięte kawałki żółtawoczerwonej plwociny o słonym smaku.
6. Twarz
Nagłe napady zaczerwienienia twarzy. Podczas siedzenia twarz czerwona. Drgania mięśni lewej strony twarzy; podczas mówienia lewy kącik ust zostaje pociągnięty ku górze. Pieczenie warg. Grzybica obrączkowa twarzy; figówka golibrodowa. Pryszcze na twarzy.
8. Jama ustna
Dziąsła łatwo i obficie krwawią. Język nieco obrzękły, pokryty białym nalotem, z odciskami zębów. Oddech ma zapach czosnku. Uczucie zimna w jamie ustnej i gardle podczas wciągania powietrza. Obfite wydzielanie śliny. Z ust wypływa ciągliwy śluz (pies). Smak ziemisty, metaliczny.
9. Gardło
Bolesna suchość cieśni gardzieli. Rano odchrząkuje z tylnej części nosa kawałki żółtawoczerwonawej plwociny o słonym smaku. Szorstkie, drapiące uczucie w gardle; < ku wieczorowi. Gardło wydaje się obolałe, z kłującym, szorstkim uczuciem wieczorem i rano; ból gardła już przy samym przełykaniu; > po jedzeniu lub piciu. Ból gardła promieniuje do ucha.
11. Żołądek
Głód w nocy; w środku nocy pragnie jabłka. Pragnienie piwa. Po posiłkach wielka senność. Po zjedzeniu ryżu musi wymiotować. Odbijanie o smaku zjedzonego pokarmu. Zgaga z ciepłem w żołądku jak po alkoholu. Uczucie osłabienia podobne do omdlewania w żołądku po miejscowym napływie krwi do głowy i karku, występujące także z objawami ze strony klatki piersiowej. Pełność w dołku podsercowym; po obiedzie musi się położyć. Uczucie zaciskania w żołądku, jakby był ściśnięty pasami.
12. Brzuch
Pełność i ucisk w podbrzuszu; musi poluzować suknię. Ucisk najpierw po lewej, potem po prawej stronie, jak od gazów. Przy leżeniu na lewym boku tętnienie pod prawymi żebrami i vice versâ. Szczypanie w brzuchu. Częste bóle skurczowe jelit, jak od uwięzionych gazów; głównie od godziny 17 do 21.
13. Stolec i odbyt
Oddaje bardzo cuchnące gazy. Wydala dużą ilość owsików. Bóle skurczowe z parciem na stolec; obfite wypróżnienie z uczuciem gazów w jelitach. Zaparcie. Swędzący liszaj na kroczu. Świąd odbytnicy po oddaniu stolca. Świąd odbytu.
14. Narządy moczowe
Ból i bolesność nerek. Zwiększone oddawanie moczu. Mocz intensywnie zabarwiony, kwaśny.
15. Męskie narządy płciowe
Wzwody przez całą noc. Zwiększony popęd, po którym następuje długotrwała obojętność. Kropla lepkiego płynu skleja ujście cewki moczowej. Rzeżączka wtórna. Opryszczka na mosznie i kroczu.
16. Żeńskie narządy płciowe
Bolesność w okolicy nerek, z bólem schodzącym w dół niczym ciężar, przeważnie po prawej stronie i do kości krzyżowej; < rano, wywołuje rozdrażnienie. Głęboki, przeszywający ból biegnący przez miednicę ku lewej stronie. Miesiączka zbyt wczesna w latach klimakterium.
17. Narządy oddechowe
Chrypka rano z katarem i obfitą wodnistą wydzieliną; szorstkie, uciskające, łaskoczące uczucie w krtani. Kaszel podczas śmiechu < pobolewanie w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Kaszel nad ranem; po kilku dniach staje się luźniejszy.
18. Klatka piersiowa
Ból w okolicy obojczyka. Ból pośrodku klatki piersiowej: przechodzący na wskroś do pleców; od kręgów piersiowych na wskroś do mostka; w mostku lub za nim. Przeszywający ból w lewej części klatki piersiowej, na wysokości piątego żebra. Uczucie, jakby jakiś płyn chciał się wydostać, uciskając ku dołowi w środkowym płacie prawego płuca. Tnący ból wokół lewej brodawki sutkowej i w niej, przechodzący na wskroś do łopatki. Wykwity wokół brodawki sutkowej.
19. Serce
Tępy ból w okolicy serca podczas leżenia na lewym boku; > przy leżeniu na plecach. Kołatanie serca z tętnieniem w całym ciele i pełnym tętnem, po którym następuje pot.
20. Szyja i plecy
Wraz z bólem nad okiem występuje wzdłuż lewej strony szyi uczucie, jakby krew została tam nagle zatrzymana w jednej z dużych żył albo popłynęła wstecz. Drętwienie karku i potylicy. Podczas leżenia na lewym uchu ostry, uciskający ból biegnący z szyi do ucha. Pobolewanie uciskające w prawej łopatce, później w lewej. Bolesna wrażliwość kręgosłupa od ostatniego kręgu szyjnego do szóstego kręgu piersiowego; wrażliwość na ucisk i dotyk. Uczucie osłabienia pleców. Ból kości krzyżowej przechodzący do prawego uda; < przy parciu podczas oddawania stolca, kaszlu i śmiechu.
21. Kończyny
Ostre, szybkie bóle łokci, kostek i innych okolic. Pobolewanie całego ciała, głównie kończyn, < po prawej stronie i podczas chodzenia.
22. Kończyny górne
Cuchnący pot pod pachami, o zapachu czosnku. Guz w przedniej ścianie lewego dołu pachowego, bolesny przy ucisku lub ruchu. W pobliżu stawu kciuka. Opuszki palców wydają się martwe podczas wyciągania ręki. Reumatyzm prawego małego palca, < przy poruszaniu nim.
23. Kończyny dolne
Rwa kulszowa po prawej stronie; < przy leżeniu na zajętym boku. Rwa kulszowa z nadwrażliwością kręgosłupa. Długotrwały toniczny skurcz mięśni. Przykurcz ścięgien w dołach podkolanowych. Ból stawów biodrowych jak przy stłuczeniu po chodzeniu. Stopy spocone, najbardziej palce. Cuchnący pot stóp.
24. Objawy ogólne
Utrzymujący się cuchnący zapach ciała. Niepokój. Znużenie.
25. Skóra
Grzybica obrączkowa: na twarzy; figówka golibrodowa; na całym ciele, < na kończynach dolnych; na pojedynczych okolicach. Szczypanie skóry. Małe czerwone grudki, bardzo jaskrawoczerwone i bardzo ostro odgraniczone, z drobnymi pęcherzykami na ich powierzchni, najpierw na kończynach dolnych, później również na górnych, najliczniejsze po lewej stronie; pojawiły się najpierw na łydkach, następnie po wewnętrznej stronie przedramion powyżej nadgarstków i stamtąd się rozprzestrzeniały; powodowały bardzo silny świąd w dzień i w nocy, < nocą po położeniu się do łóżka. Drobne, szczypiące ukłucia w różnych częściach ciała, zmuszające go do spoczynku; pojawiły się okrągłe plamy pęcherzykowe. Ciało gęsto pokryte wyniosłymi obrączkami herpes circinatus. Łuszczyca. Skóra sucha, gorąca. Skrofuliczne wykwity wypryskowe. Świąd < w chłodnym powietrzu.
26. Sen
Ziewanie i odbijanie. Senność po posiłku. Bezsenność; niespokojne obracanie się wskutek znużenia i uczucia jak po stłuczeniu. W nocy bóle całego ciała. Podczas zasypiania czuje się jakby w powietrzu; budzi go szybkie uczucie ciągnięcia ku stopom.
27. Gorączka
Dreszcze z bólami. Skóra gorąca i sucha; uczucie jak po nadmiernym wysiłku, jak po stłuczeniu, jakby zaziębił się po ciężkim wysiłku. Gorąco: w przedniej części głowy; na twarzy. Pot: na twarzy; w miejscach, w których nasila się świąd; często z tętnieniem w całym ciele; na ogół ciepły, podczas siedzenia w chłodnym powiewie.