Sticta Pulmonaria

Płucnik. N. O. Lichenes. Nalewka.

Zastosowanie kliniczne

Dławica piersiowa / Odbyt, ból / Astma / Zapalenie oskrzeli / Nieżyt / Gardło kaznodziei / Przeziębienie / Kaszel / Cukrzyca / Przepona, reumatyzm / Biegunka / Gruczoły, obrzęknięte / Katar sienny / Ból głowy / Kolano pokojówki / Histeria / Grypa / Zapalenie krtani / Lewitacja / Odra, kaszel po / Migrena / Mleko, skąpe / Neuralgia / Ozena / Gruźlica płuc / Nieżyt tylnej części nosa / Choroba Potta / Reumatyzm / Polucje / Ból głowy z nudnościami / Bezsenność / Kiła

Charakterystyka

Nie może być większych wątpliwości, skąd Sticta otrzymała miano Pulmonaria. Podobieństwo rośliny do tkanki płucnej jest oczywiste. Była cenionym środkiem ludowym o wielkiej sławie w leczeniu nieżytów i kaszlu, gdy Hale wprowadził ją do homeopatii. S. P. Burdock, C. H. Lutes i S. Lilienthal przeprowadzili jej próby lekowe i ujawnili kilka bardzo znamiennych i cennych objawów. Hering dodał wiele nie mniej wartościowych objawów klinicznych. Dewey (Trans. Paris Int. H. Cong. 1900, s. 317) przeprowadził kolejną próbę lekową na kilku osobach, jeszcze bardziej wzbogacając patogenezę leku. Jego uzupełnienia oznaczono w schemacie symbolem (D). „Po raz pierwszy zastosowano ją”, mówi Hale, „w silnym, nękającym kaszlu”, a uzyskano tak dobre wyniki, że przeprowadzono próby lekowe w celu ustalenia jej pełnej wartości. Stwierdzono, że wywołuje silny nieżyt nosa z gwałtownym kichaniem, intensywnym bólem głowy i zapaleniem spojówek. Napady te poprzedzały bóle reumatyczne i obrzęki drobnych stawów albo występowały po nich. Nieżyt wywoływany przez Stic. ma przeważnie charakter obturacyjny; jeżeli pojawia się wydzielina, szybko wysycha i tworzy strupy lub łuski. Stała potrzeba wydmuchiwania nosa, lecz z powodu suchości nie wydobywa się żadna wydzielina. W kile lub każdej innej chorobie, w której występuje ten stan, właściwym lekiem będzie Stic. Ważną cechą zarówno bólów głowy, jak i nieżytu jest „tępy, ciężki ucisk (lub uczucie zatkania) u nasady nosa”. Kaszel Stic. jest również suchy. „Suchy kaszel nocny” stanowi objaw kluczowy: kaszel suchy, < wieczorem i w nocy; chory nie może ani spać, ani leżeć; musi usiąść. P. C. Majumdar (Ind. H. R., v. 109) wyleczył dwa przypadki krztuśca za pomocą Stic. 6x. Kaszel rozpoczynał się tuż po zachodzie słońca i trwał do wystąpienia wymiotów, podczas których chory zwracał całą zawartość żołądka. Stic. często leczy kaszel pozostały po odrze, krztuścu lub grypie. Twardy, suchy, szczekający kaszel po przeziębieniu. W przypadkach gruźlicy płuc i krwioplucia oddaje wielkie usługi. „Ucisk w klatce piersiowej; uczucie, jakby spoczywała na niej twarda masa. Nagły ból od mostka do kręgosłupa, stały, < przy ruchu” — oprócz objawów kaszlu są to wiodące objawy w takich przypadkach. Gruźlica płuc i reumatyzm nierzadko występują u różnych członków rodziny obciążonej gruźlicą; a reumatyzm (jak wskazuje samo słowo) wiąże się z nieżytem. Stic. odpowiada wszystkim tym stanom; podobnie jak Bacil. ma także „ból głowy odczuwany głęboko wewnątrz”. Elias C. Price (w Southern J. of H.) opisuje następujący przypadek: ośmioletni chłopiec miał ostry reumatyzm z zapaleniem i zaczerwienieniem jednego kolana, stawu skokowego, palców stopy, nadgarstka i palców ręki; po poprzednim napadzie pozostała zastawkowa choroba serca. Aco. i Sul. nie przyniosły ulgi. Podawano Stic. 1x co godzinę. Następnego dnia w stawie kolanowym znajdowała się znaczna ilość płynu [najwyraźniej pogorszenie wywołane przez Stic.], lecz poza tym chłopiec czuł się lepiej. Kontynuowano Stic. Kolejnego dnia zniknęła połowa płynu, trzeciego dnia nie było go już wcale, a chłopiec wyzdrowiał w ciągu dziewięciu dni. Price zauważa, że jeden objaw występował tak często w przypadkach wyleczonych przez niego za pomocą Stic., iż zaczął uważać go za charakterystyczny, chociaż nie pojawił się w próbach lekowych: plama zapalenia i zaczerwienienia na zajętym stawie, przypominająca gorączkowy rumieniec na policzkach w gruźlicy płuc. W kolanie pokojówki Stic. jest tak bliska lekowi swoistemu, jak tylko może nim być lek. M. D. Youngman (H. M., 1893, s. 360) opisał szereg przypadków dolegliwości nieżytowych i płucnych wyleczonych za pomocą Stic. Ø; wskazaniami były: szorstki, męczący, nieustanny, „bezowocny kaszel” o typie skurczowym. Uważa ten lek za szczególnie odpowiedni dla osób neuralgicznych, reumatycznych i skłonnych do dny. Oto jeden z jego przypadków: pani H., lat 42, przebyła w styczniu napad zapalenia oskrzeli, a podczas badania 29 marca miała szorstki, męczący kaszel z bólem całej klatki piersiowej przy kaszlu; błona śluzowa gardła była gąbczasta i łatwo krwawiła; przebyła kilka napadów astmy; każdego sierpnia cierpiała na katar sienny; napady kaszlu często kończyły się konwulsyjnym kichaniem, którego się obawiała, ponieważ następowały po nim objawy astmatyczne. „Przeziębienie zaczyna się u niej w obrębie głowy, po jednym lub dwóch dniach schodzi do gardła, a stamtąd do klatki piersiowej”. Tak przebiega każde jej przeziębienie. Stic. 1x przyniosła ulgę w ciągu pięciu dni. Hale twierdzi, że w klimacie amerykańskim Stic. jest niezbędna w lutym, marcu i kwietniu. L. O. Rogers (S. J. of H.) przepisał Stic. pacjentce z kaszlem odpowiadającym temu lekowi, gdy karmiła piersią swoje siódme dziecko. Zawsze dokuczała jej mała ilość mleka; sporadycznie laktacja całkowicie zanikała. Podczas przyjmowania Stic. wypływ mleka stał się obfity i utrzymywał się taki, dopóki pacjentka przyjmowała sporadyczne dawki. Rogers potwierdził później to działanie w wielu przypadkach. Innym zastosowaniem Stic. jest bezsenność spowodowana pobudzeniem nerwowym lub kaszlem. Stanowi ona część działania leku na układ nerwowy. Stic. należy do leków wywołujących objaw lewitacji: chory ma wrażenie, jakby nogi unosiły się w powietrzu; jakby głowa odpływała; jakby ciało i kończyny nie dotykały łóżka. Stic. wyleczyła pląsawicę histeryczną występującą po obfitym krwotoku. Szczególne odczucia: Jakby nie mogła utrzymać języka w bezruchu. Jakby żołądek był pełen drożdży. Gardło i usta palą, jak po oparzeniu wrzątkiem. Jakby w płucach zebrała się twarda masa. Jakby unosiła się w powietrzu. Wyraźniej zajęta jest prawa strona. Objawy: < od dotyku. < od ruchu (także: aby złagodzić ból kolana, chory musi wstać i chodzić). < przy poruszaniu oczami. Ucisk >. Leżenie > ból głowy; < kaszel. Grypa > na świeżym powietrzu. Wiele objawów nasila się < w miarę upływu dnia i trwa przez cały dzień. Kaszel < w nocy (w ciągu dnia chory jest od niego stosunkowo wolny). Kasłanie < kaszel (im więcej kaszle, tym bardziej chce kaszleć).

Zależności

Porównać: Dolegliwości płuc; ból głowy odczuwany głęboko wewnątrz, Bac. Nieżyty i kaszel, Dros., Nux, Rx. c., Samb., Meph. Reumatyzm, Act. r., Stellar. Objawy nerwowe, Asar, Tarent. Astma u gruźlików związana z rozrywającym bólem głowy, Rx. c., Meph. Objawy lewitacji, Calc., Sil., Can. i. Uczucie lekkości ciała, Coccul., Gels. Im więcej kaszle, tym bardziej chce kaszleć, Ign. Uczucie ciężkości biegnące z przodu ku tyłowi, Naja. Ból głowy, jakby czaszka była unoszona i opuszczana, Can. i.

Przyczyny

Upadek. Krwotoki.

1. Umysł

Splątanie myśli; nie może się na nich skupić. Wielkie pragnienie rozmawiania o czymkolwiek i o wszystkim; nie obchodzi jej, czy ktokolwiek słucha; nie może utrzymać języka w bezruchu. Ożywiona, chciała uderzać; położyła się na sofie i zaczęła „wierzgać nogami”; gdy ją skarcono, powiedziała, że nic na to nie poradzi, bo czuje, jakby chciała odlecieć.

2. Głowa

Lekkie zawroty głowy (D). Tępe odczucie w głowie z ostrymi, przeszywającymi bólami biegnącymi przez szczyt głowy, bok twarzy i żuchwę. Tępy, ciężki ucisk w czole i u nasady nosa, narastający w ciągu dnia. Ból w prawej okolicy nadoczodołowej; stawał się ostrzejszy i rozchodził się przez mózg po prawej stronie; głęboko w mózgu. Ból głowy przechodzący przez mózg, niemal nie do zniesienia. Ból głowy, jakby cała czaszka była unoszona, a następnie ponownie opuszczana; pojawił się po dawce Ø u 43-letniego mężczyzny z arthritis deformans; ból występował już wcześniej, lecz nie był tak silny (R. T. C.). Przeszywające bóle w skroniach, nasilające się przez cały dzień. Nieżytowy ból głowy przed pojawieniem się nieżytu. Ból głowy z nudnościami; chory musi się położyć; < od światła i hałasu; nudności i wymioty, niemal do omdlenia. Ból głowy z silnym bólem oczu odczuwanym przy zamykaniu powiek lub poruszaniu gałkami ocznymi. Skóra głowy wydaje się zbyt mała albo jakby była zbyt mocno ściągnięta. [Bolesny ciężar z tyłu głowy. Splątanie i uczucie ciężkości w głowie. Wydaje się, jakby głowa frunęła w przestrzeni. Migrena czołowa > od zimna; < od ucisku. Lekki uciskowy ból głowy odczuwany głęboko wewnątrz. Po każdej dawce głowa wydaje się przepełniona i splątana (D).]

3. Oczy

Uczucie ciężkości oczu. Pieczenie powiek z bolesnością gałek ocznych przy zamykaniu powiek lub poruszaniu oczami; nasila się przez cały dzień. [Oczy bolesne, jakby były objęte zapaleniem. Widzenie przyćmione, jak po zbyt długim czytaniu. Ból lewego kąta przyśrodkowego oka. Prawe oko bolesne, jakby coś się w nim znajdowało (D).]

4. Uszy

Ostre bóle neuralgiczne w wyrostku sutkowatym, odczuwane raczej głęboko.

5. Nos

Uczucie pełności u nasady nosa. Stała potrzeba wydmuchiwania nosa, lecz bez skutku z powodu suchości. Nadmierna i bolesna suchość błony śluzowej; wydzielina szybko wysycha, tworząc trudne do usunięcia strupy. Nieustanne kichanie z uczuciem pełności w czole i po prawej stronie nosa oraz mrowieniem po prawej stronie nosa. Pragnienie włożenia palca do nosa, aby usunąć kleistą wydzielinę. Nieżyt nosa < po południu; > na świeżym powietrzu. Stałe pragnienie wydmuchania nosa bez wydzieliny. (Kiła trzeciorzędowa). [Lekkie krwawienie z nosa. Lekki, wodnisty nieżyt nosa. Uczucie niedrożności nosa. Żółta, gęsta wydzielina przez kilka dni (D).]

6. Twarz

Przeszywające bóle z boku twarzy oraz w żuchwie. [Ból kości jarzmowej. Wrażliwość żuchwy. Ból prawego gruczołu podżuchwowego, < od ucisku. Ból ślinianki przyusznej (D).]

8. Jama ustna

Usta i gardło palą jak po oparzeniu wrzątkiem. [Gruby, żółty nalot na tylnej połowie języka z wąskim żółtym pasmem biegnącym środkiem aż do końca; widoczne są przez niego liczne czerwone brodawki. Plama pokryta perłowobiałym nalotem, szorstkim i trudnym do usunięcia; ślina obfita i pienista (D).]

9. Gardło

Nadmierna suchość podniebienia miękkiego; wydaje się ono podobne do wysuszonej skóry, co powoduje bolesne przełykanie. Ściekanie śluzu z tylnych nozdrzy; gardło sprawia wrażenie obnażonego i tak też wygląda. Bolesność gardła; nieżyt nosa od najmniejszego przeziębienia. [Drapanie w gardle. Uczucie przeszkody w gardle (D).]

11. Żołądek

Lekka zgaga z kwaśnym i gorzkim odbijaniem; senność po obiedzie i zmniejszony apetyt (D). Tępy, uciskający ból w okolicy wpustu. Silne bóle od mostka do kręgosłupa oraz uczucie bulgotania i pieczenia w żołądku, jakby był pełen drożdży.

12. Brzuch

Tępe bóle w prawym podżebrzu. Uczucie pełności w lewym podżebrzu. Bulgotanie, jakby brzuch był pełen drożdży.

13. Stolec i odbyt

Śluzowa biegunka i wilgotny kaszel. [Gęsta biegunka; stolce obfite, częste, słabo zabarwione. Stałe parcie na stolec bez skutku. Obfity stolec o godz. 1 w nocy, zmuszający go do pośpiesznego opuszczenia łóżka. Pienisty stolec ze wzdęciem. Stolec o godz. 3 w nocy, oddawany z wysiłkiem. Zaparcie z ostrym, tężcowym bólem odbytu, utrzymującym się przez pół godziny po stolcu (D).]

14. Narządy moczowe

[Pęcherz wydaje się rozdęty. Mocz gęstszy niż zwykle i wydalany w zwiększonej ilości. Wrażliwość lub ból pęcherza. Ilość moczu znacznie zwiększona. Częsta konieczność oddawania moczu; chory musi wstawać kilka razy w nocy. Próby oddania moczu, podczas których wydala się mała ilość (D).]

15. Męskie narządy płciowe

[Polucje przez kilka nocy. Polucja podczas snu po południu. Myśli kierują się ku sprawom płciowym (D).]

16. Żeńskie narządy płciowe

[Niepokój w miednicy. Miesiączka obfitsza i bledsza niż zwykle (D).] Skąpa ilość mleka stała się obfita.

17. Narządy oddechowe

Łaskotanie w krtani i tchawicy wywołujące kaszel. Łaskotanie po prawej stronie tchawicy poniżej krtani. Gardło kaznodziei, cechujące się znaczną suchością błon śluzowych. Katar sienny z suchością błon. Kaszel: suchy, < wieczorem i w nocy; chory nie może ani spać, ani leżeć; suchy, głośny; silny, suchy i męczący, z rozrywającym czołowym bólem głowy. Kaszel po grypie; po odrze; po krztuścu; szczekający; < w nocy i rano. [Kaszel: suchy; skurczowy; im więcej kaszle, tym bardziej chce kaszleć. Kaszel skurczowy, którego nie może powstrzymać. Suchy kaszel powodujący ból w górnej części mostka (D).] Pewna kobieta cierpiała na tak ciężką astmę nieżytową, że odmówiono jej przyjęcia do hotelu; podano Sti. p. 1x, a następnego dnia weszła do hotelu bez żadnych oznak astmy (R. T. C.).

18. Klatka piersiowa

Lekki ucisk w płucach. Uczucie twardej masy w klatce piersiowej. Nagły ból przechodzący przez klatkę piersiową od mostka do kręgosłupa; stały, < przy ruchu; przy próbie poruszenia ramionami stawały się one bezwładne wskutek skrajnego bólu; utrudnione oddychanie i mówienie. Pulsowanie od prawej strony mostka w dół do brzucha. Nieżyt nosa z odkrztuszaniem ciemnej krwi, wywoływany przez każdy okres zimnej, wilgotnej pogody.

19. Serce

Tępy, uciskający ból w okolicy serca. Napady niepokoju o serce; chory budzi się z dziwnym odczuciem w okolicy serca i przez kilka chwil czuje się, jakby unosił się w powietrzu. [Tętno nierówne, wypada co trzecie lub czwarte uderzenie. Żyły dłoni wydają się rozdęte, podobnie jak żyły powierzchowne ramion i nóg (D).]

20. Szyja i plecy

Obrzęk gruczołów szyjnych po lewej stronie; szyja wrażliwa. [Obudził się z bólem z uczuciem ciężkości w okolicy drugiego i czwartego kręgu lędźwiowego, > przy siedzeniu prosto lub pochyleniu się do przodu. Znaczne osłabienie pleców po południu (D).]

21. Kończyny

Przeszywające bóle ramion, nóg i barków, rozpoczynające się w mięśniach ramion, a następnie występujące w palcach rąk, stawach, udach i palcach stóp. Obrzęk i sztywność dłoni oraz stóp. Reumatyzm stawów. Dłonie i stopy mają skłonność do marznięcia (D). Czerwone plamy zapalne na zajętych stawach (Price).

22. Kończyny górne

Reumatyzm prawego stawu barkowego, mięśnia naramiennego i dwugłowego, niekiedy rozciągający się na przedramię; rozpoczyna się w nocy; > w ciągu dnia. Przeszywający ból w drugim stawie palca środkowego, nasilający się przez cały dzień. Reumatyzm nadgarstków; nadgarstki i dłonie obrzęknięte, mało zaczerwienione, bardzo bolesne przy ruchu. Przy ruchu bolesne uczucie stłuczenia w mięśniach, zwłaszcza przedramienia (D).

23. Kończyny dolne

Lewa noga wydawała się unosić w powietrzu; jest lekka i jakby powietrzna, bez odczucia, że spoczywa na łóżku. (Płyn w stawie kolanowym). Reumatyzm prawego stawu skokowego; obrzęknięty, bardzo bolesny. Ból kolana wskutek upadku. Kolano pokojówki. [Przeszywające bóle kolan i nóg. Stopy zimne i spocone (D).]

24. Objawy ogólne

Otępienie. Wkrótce po przyjęciu Sti. p. uczestnik próby lekowej powiedział: „Czuję ten lek w całym ciele”. Ogólne uczucie znużenia. Piekące, szczypiące i kłujące bóle całego ciała przez cały dzień. Uczucie lewitacji różnych części ciała. Histeria po utracie krwi. Obrzęk i bolesność węzłów chłonnych.

26. Sen

Bezsenność: wskutek pobudzenia nerwowego; wskutek kaszlu; u dzieci po operacjach chirurgicznych (np. nastawieniu złamanej nogi).

27. Gorączka

Wzrost temperatury. Dreszcz przebiegający przez całe ciało, zwłaszcza palce stóp i rąk.