Kwas fosforowy. H 3 PO 4. Rozcieńczenie. (Rozcieńczony kwas według B. P. stanowi homeopatyczne rozcieńczenie 1x. W Stanach Zjednoczonych pierwszy roztwór sporządza się z lodowatego kwasu fosforowego.)

Zastosowanie kliniczne

Niedowidzenie / Astma / Czyraki / Wyczerpanie umysłowe / Zapalenie oskrzeli; włośniczkowe / Wrzód pierwotny / Odmroziny / Cholera / Klimakteryczne uderzenia gorąca i zawroty głowy / Kokcygodynia / Kłykciny / Nagniotki / Kaszel / Koksalgia / Osłabienie / Cukrzyca / Biegunka / Dyspepsja / Polucje / Dur brzuszny / Moczenie mimowolne / Stopy, bolesność / Wzdęcia / Ganglion / Dna moczanowa / Piasek moczowy / Włosy, wypadanie / Ból głowy / u dzieci szkolnych / Gorączka trawiąca / Opryszczka / Choroba stawu biodrowego / Tęsknota za domem / Impotencja / Stawy, zmiany skrofuliczne / Niedostateczna laktacja / Lewitacja / Lienteria / Ataksja lokomotoryczna / Miłość, zawiedziona / Masturbacja / Osłabienie umysłowe / Kiła rtęciowa / Pępek, bóle w / Neurastenia / Nimfomania / Zapalenie kości i szpiku / Pot, obfity / Fosfaturia / Odma maciczna / Pryszcze / Ciąża, biegunka w czasie / nudności w czasie / Napletek, brodawki na / Ropień mięśnia lędźwiowego większego / Rzucawka połogowa / Plamica / Reumatyzm / Rwa kulszowa / Szkorbut / Samogwałt / Nasieniotok / Próchnica kręgosłupa / Sykoza Hahnemanna / Kiła / Wypryski / Tyfus plamisty / Owrzodzenia / Mocz, fosforanowy / Macica, wypadanie / Żylaki / Zawroty głowy / Brodawki / Kaszaki / Robaki

Charakterystyka

Phos. ac. jest mniej trujący niż Phos. Nasza główna wiedza o nim pochodzi z prób lekowych Hahnemanna opisanych w M. M. P. Wykazują one wyraźne działanie na sferę emocjonalną i czynności zmysłowe; wywołują stan senny, depresyjny i apatyczny, nierzadko spotykany w durze brzusznym. Objawem przewodnim osłupienia po Phos. ac. jest to, że chorego łatwo obudzić, po czym odzyskuje pełną świadomość. Obojętność; wyczerpanie i otępienie wskutek żalu; następstwa zawiedzionej miłości. Tęsknota za domem. Umysł jest splątany; myśli nie dają się powiązać; myślenie wywołuje zawroty głowy. Nogi drżą podczas chodzenia, a kończyny są równie trudne do kontrolowania jak myśli. Powstaje wiele objawów zawrotów głowy, a jeden z nich jest osobliwy. Phos. wywołuje wrażenie, jakby krzesło, na którym chory siedzi, unosiło się; Phos. ac. ma natomiast następujący objaw: wrażenie, jakby stopy unosiły się, aż chory stanąłby na głowie. Właśnie ten objaw wystąpił u pacjentki Skinnera chorej na ospę prawdziwą. Choroba została szybko zahamowana przez Variol., gdy pacjentka zaczęła skarżyć się, że jej stopy unoszą się ku sufitowi, i błagała pielęgniarki, aby przytrzymywały je na dole. Phos. ac. szybko przywrócił ją do prawidłowego stanu. Phos. ac. wywołuje złudzenia zarówno poszczególnych zmysłów, jak i sensorium: słyszy się dzwony, a widzi cyfry, iskry itd. Jednocześnie występuje wzmożona wrażliwość na światło, dźwięki i zapachy; „zapachy odbierają mu oddech”. Godny uwagi skutek odnotował Becher, jeden z uczestników prób lekowych Hahnemanna (ten sam, który doświadczył wspomnianego właśnie wrażenia odwrócenia do góry nogami): prawa źrenica stała się szeroko rozszerzona, podczas gdy lewa pozostała prawidłowa; im bardziej wytężał wzrok, tym szerzej rozszerzała się źrenica, aż tęczówka niemal zniknęła. Franz miał następujący objaw: „Widzi, jak przedmioty leżące w pobliżu (poza polem widzenia) poruszają się”. Meyer miał nieco analogiczny objaw psychiczny: „Podczas czytania tysiąc innych myśli przychodziło mu do głowy i nie mógł niczego właściwie pojąć; to, co czytał, jakby pogrążało się w ciemności w jego głowie, i natychmiast wszystko zapominał; to, co od dawna wiedział, mógł sobie przypomnieć jedynie z trudem”. Takie stany umysłu i zmysłów często obserwuje się u osób pozostających pod wpływem żalu i innych przygnębiających emocji; po nadmiernej nauce; oraz u osób wyniszczonych ekscesami seksualnymi i utratą nasienia. Chociaż straty te wywołują skrajne osłabienie umysłu i ciała oraz onieśmielony, smutny stan psychiczny z rozpaczą z powodu braku nadziei na wyleczenie, istnieje jeden rodzaj utraty, który nie osłabia: biegunka. „Uporczywa, bezbolesna, wodnista biegunka, często zawierająca niestrawione cząstki pokarmu i niepowodująca osłabienia” jest objawem przewodnim Phos. ac. Inną cechą związaną z osłabieniem po Phos. ac. jest to, że choć osłabienie jest bardzo znaczne, choremu krótki sen przynosi wypoczynek. (Phos. również wykazuje > po śnie, lecz poprawa po krótkim śnie nie jest tak wyraźna.) Obfite wydzieliny po Phos. ac. przejawiają się jako pot i mocz. Objawem przewodnim moczenia mimowolnego po Phos. ac. jest oddawanie przez dziecko dużej ilości moczu. Wielomocz oraz suchość jamy ustnej i gardła stanowią główne wskazania do stosowania Phos. ac. w cukrzycy; jeżeli ponadto w wywiadzie występują ekscesy seksualne albo ciężkie przeciążenie umysłowe lub emocjonalne, wskazania są bardzo wyraźne. Biały, mleczny mocz, a także białe stolce, są bardzo charakterystyczne dla Phos. ac. Mocz może być oddawany jako przejrzysty, lecz natychmiast staje się mleczny i ma bardzo odrażającą woń. Jeżeli wzdęcia uznać za formę wydalania, stanowią one kolejny przykład nadmiaru właściwego Phos. ac. Występuje bębnicze rozdęcie oraz oddawanie gazów w dużych ilościach, niekiedy o zapachu czosnku. „Bębnicze rozdęcie; burczenie lub bulgotanie i odgłosy, jakby w brzuchu znajdowała się woda, < przy dotyku oraz podczas wyginania tułowia w tył i w przód”. Przypadek przytoczony z H. Maandblad. ilustruje działanie Phos. ac. w dolegliwościach żołądkowych. Zamężna 36-letnia kobieta, matka ośmiorga dzieci, od pewnego czasu była tak melancholijna i przygnębiona, że nie mogła wypełniać obowiązków domowych. Nie udało się ustalić przyczyny psychicznej, choć jej stan pogorszył się < wskutek nagłej śmierci w rodzinie. Choroba rozpoczęła się najwyraźniej od osłabienia żołądka: mały apetyt; zawsze ból i rozdęcie po jedzeniu; pokarm zdawał się długo zalegać w żołądku niestrawiony. Phos. ac. 6x, dziesięć kropli trzy razy dziennie, szybko przywrócił pacjentkę do zdrowia. Ze wzdęciami po Phos. ac. wiąże się nawet rozdęcie macicy gazem. Miesiączka jest nadmiernie obfita i przedwczesna; występuje też wiele objawów związanych z ciążą i połogiem, włącznie z osłabieniem wskutek laktacji. Phos. ac. ma liczne objawy ze strony układu oddechowego, a objawem przewodnim jest: „Uczucie słabości w klatce piersiowej od mówienia, kaszlu lub zbyt długiego siedzenia; > podczas chodzenia”. Chrypka i nosowy głos; duszność; włośniczkowe zapalenie oskrzeli. Kaszel zdaje się wywoływany łaskotaniem jak piórkiem, biegnącym od środka klatki piersiowej do krtani; odczuwanym nisko w klatce piersiowej, w okolicy wyrostka mieczykowatego i dołka podsercowego; jest < wieczorem po położeniu się; odkrztuszanie śluzowo-ropne; słone; krwawe; cuchnące. Każdy przeciąg = ponowne przeziębienie. Kaszel = ból głowy; nudności i wymioty treścią pokarmową; tryskanie moczu. Bardzo wyraźnym odczuciem przewijającym się przez całą próbę lekową jest ucisk: ucisk jak od miażdżącego ciężaru na szczycie głowy, w czole i mostku. Ucisk w oczach; w pępku; w lewej piersi. Ściskanie nad kolanem; w podeszwie. Krwawienia po Phos. ac. są ciemne, obfite i bierne. Przypadek szkorbutu lądowego (przytoczony w Amer. Hom., xxii. 421), nabytego w obozach górniczych, przedstawiał typowy stan dziąseł, a także plamicze wybroczyny pokrywające całe ciało. Pacjent mógł chodzić i odczuwał niewielki ból, lecz był przygnębiony. Tętno słabe, bardzo wolne. Chorował od wielu miesięcy mimo leczenia alopatycznego. Podano Merc. sol., lecz nie przyniósł ulgi. Phos. ac., podany w stężeniu dostatecznie wysokim, aby wyczuć kwaśny smak, szybko wyleczył chorego. Osobliwym objawem Phos. ac. jest mimowolne przygryzanie języka podczas snu. Zwieracze są osłabione i dochodzi do mimowolnego oddawania kału i moczu, tego ostatniego zwłaszcza podczas kaszlu lub ruchu. Osobliwe odczucia: Jakby był odurzony. Jakby głowa miała pęknąć. Jakby stopy unosiły się w górę. Jakby w głowie znajdował się ciężar. Jakby mózg był miażdżony. Jakby kości skrobano nożem. Jakby gałki oczne były zbyt duże. Jakby białko jaja zaschło na twarzy. Jakby dolna szczęka miała się złamać. Nudności jakby w podniebieniu miękkim; w gardle. Jakby żołądek kołysał się w górę i w dół. Ciężkie brzemię w żołądku. Jakby mrówki pełzały po całym ciele. Jakby macica była wypełniona gazem. Łaskotanie w klatce piersiowej jak piórkiem; jak puchem w krtani. Jakby rozżarzony węgiel spoczywał na ramieniu i barku. Phos. ac. jest odpowiedni dla: (1) Osób o pierwotnie silnej konstytucji, osłabionych utratą płynów; ekscesami; gwałtownymi, ostrymi chorobami; zgryzotą lub długim szeregiem silnych przeżyć psychicznych. (2) Osób o łagodnym usposobieniu. (3) Dzieci i młodych ludzi, którzy rośli zbyt szybko, są wysocy, smukli i szczupli; z bólami pleców i kończyn jak po pobiciu; bólami wzrostowymi. Lutze (Hahn. Adv., 1900, 664) wyleczył za pomocą Phos. ac. 66-letnią Niemkę z przewlekłej, występującej wczesnym rankiem, bezbolesnej biegunki, po nieskutecznym zastosowaniu Pod. i częściowej poprawie po Gels. Pacjentka chorowała od dwóch lat, licząc od czasu, gdy przyjechała z Niemiec do Brooklynu, aby być blisko córek. Jedna z nich wskazała Lutzemu objaw przewodni tego przypadku, mówiąc mu, że jej matka tęskniła za domem i chciała wrócić do Niemiec, choć nie miała tam ani jednego krewnego. Objawy są następujące: < Od muzyki (każdy ton = kłucie w uszach; bardzo silne bóle głowy). Nawet lekki wstrząs lub hałas = ucisk w głowie staje się niezwykle silny. Zapachy = wymioty. Złe wiadomości; przygnębiające emocje = kaszel, biegunka itd. Dotyk <. Ruch dziecka = mimowolne oddanie stolca. Wiele objawów jest < wieczorem i w nocy. > Po krótkim śnie. Wiele objawów jest > podczas chodzenia. Siedzenie <. Stanie <. < Leżenie na lewym boku. < Po stronie, na której chory leży. < Mówienie. < Od przeżyć psychicznych; zahamowanych wykwitów; utraty płynów, zwłaszcza nasienia; masturbacji; pocenia się; oddawania moczu. Pragnienie ciepłego pokarmu, który > ból uciskający w żołądku. Ciepłe pomieszczenie <. Ciepło łóżka > bóle jelit. Niechęć do odkrywania się podczas upału. < Od przeciągu; wiatru; powietrza podczas opadów śniegu. Nie znosi przeciągu na klatkę piersiową. Każdy przeciąg powoduje ponowne przeziębienie. Przeziębienie latem = biegunka. Najmniejsze ochłodzenie = bóle artretyczne. Oziębienie danej części ciała < bóle. Świeże powietrze = pokrzepienie.

Związki

Odtruwane przez: Camph., Coff., Staph. Zgodne z: Chi., przed nim lub po nim, w zlewnych potach, biegunce i osłabieniu; po Nux przy omdleniu po posiłku; po Rhus w durze brzusznym. Z dobrym skutkiem następują po nim: Ars., Bell., Caust., Lyc., Nux, Puls., Sep., Sul., Calc. p., Fer. p., K. ph., Nat. p. Porównaj: Skutki żalu itd., Ign. (Phos. ac. — głębsza, bardziej utrwalona rozpacz, włosy siwieją, przygniatający ciężar na szczycie głowy). Zbyt szybki wzrost, Calc. (Calc. — szybko rośnie i tyje; Phos ac. — szybko rośnie i jest wysoki). Bóle głowy u uczniów, Nat. m., Calc. ph. Dur brzuszny i tyfus plamisty, Rhus (oba mają krwawienie z nosa na początku tyfusu plamistego; przy Rhus krwawienie >, przy Phos. ac. nie; Phos. ac. następuje po Rhus; u obu > od ruchu). Cina (wpycha palce do nosa). Pho. (Pho. ma większą suchość języka, silniejsze pobudzenie zmysłowe i większą nietolerancję hałasów lub zapachów; jeżeli występuje biegunka, kał jest podbarwiony smugami krwi i wygląda jak popłuczyny mięsne). Nit. s. d. (apatia zmysłowa); Arn. (bardziej rozwinięte osłupienie); Op. (oddech charczący; twarz ciemniej czerwona, niemal brunatnoczerwona; przy Phos. ac. zapadnięta, hipokratesowa). Tęsknota za domem, Caps. (Caps. ma czerwone policzki). Biegunka lienteryczna, Chi. (Chi. szybko wyczerpuje; Phos. ac. nie). Utrata płynu nasiennego, Chi. (Chi. — ostre skutki; Phos. ac. — przewlekłe skutki). Gruźlica, Pho. (Phos. ac. jest właściwszy niż Pho., gdy występuje kaszel od łaskotania w okolicy wyrostka mieczykowatego, < wieczorem i podczas leżenia w nocy; słabość powodująca duszność; < od przeciągu owiewającego klatkę piersiową). Cukrzyca, Lact. ac. Bóle wzrostowe, Guaiac. Skutki złych wiadomości, Coloc., Gels. Jakby białko jaja zaschło na twarzy, Alm., Bar. acet. Dolegliwości podniebienia, Mang. Niechęć do chleba; skutki masturbacji, Nat. m. Skutki muzyki, Ambra, Pho. Nadmierne dźwiganie, Calc. Nudności na widok jedzenia, zwłaszcza podczas ciąży, Eu. perf.; na widok jedzenia, Colch., Lyc., Mosch., Phos. ac., Saba., Spi.; od zapachu jedzenia, Colch., Eu. perf. Niepokój o zdrowie i życie, Calc., Pho. Apatia, K. ca. (Phos. ac. — zmysłowa; K. ca. — z wyczerpania; mania połogowa, gorączka połogowa). Wyczerpanie mózgowo-rdzeniowe wskutek przepracowania, Pic. ac. Apatia z obojętnością (Mur. ac. — małomówność z obojętnością; Sul. — apatyczna bezczynność; Hell. n. — chory nie daje się łatwo rozbudzić). Łagodne, ustępliwe usposobienie, Puls. Ból głowy > podczas leżenia, Bry., Gels., Sil. Nerwica kikuta po amputacji, Cepa. Masturbacja, gdy chorego dręczy poczucie winy z powodu tego czynu, Dros., Staph. Sykoza, Thuj., Sabi. Wyciek moczu podczas kaszlu, Caust., Nat. m., Puls. Nudności odczuwane w gardle, Cupr., Cycl., Pul., Stan. Stopy jakby zawieszone w powietrzu, Passif.

Przyczyny

Złe wiadomości. Żal. Zgryzota. Zawiedziona miłość. Rozłąka z domem. Utrata płynów ustrojowych. Nadużycia seksualne. Urazy. Operacje. Nadmierne dźwiganie. Nadmierna nauka. Wstrząs.

1. Umysł

Skłonność do płaczu, jak z tęsknoty za domem. Złe skutki żalu, smutku, nieszczęśliwej miłości, z wielkim wychudzeniem, sennością i porannymi potami. Smutek i niepokój o przyszłość. Niespokojne wypytywanie o leczoną chorobę. Niepokój i pośpiech. Milcząca (smutna) drażliwość i niechęć do rozmowy. Wielka obojętność. Zupełna obojętność na wszystko; nie jest to stan soporowy, majaczeniowy ani stan rozdrażnienia, lecz po prostu obojętność umysłu wobec wszystkich rzeczy; chory niczego nie chce ani nie chce mówić, nie okazuje zainteresowania światem zewnętrznym (może wystąpić w każdej chorobie, w gorączkach o bardzo ciężkim, adynamicznym przebiegu). Trudność pojmowania: chory zastanawia się przez chwilę nad pytaniem, być może na nie odpowiada, po czym zupełnie o nim zapomina; zamęt myślowy. Podczas czytania tysiąc innych myśli przychodziło mu do głowy; nie mógł niczego właściwie pojąć; to, co czytał, jakby ciemniało mu w głowie i natychmiast wszystko zapominał; to, co od dawna wiedział, przypominał sobie tylko z trudem. Niezdolność znoszenia hałasu lub rozmowy. Otępienie i ospałość umysłu, z brakiem wyobraźni. Osłabienie pamięci. Niedorozwój umysłowy. Nie potrafi powiązać swoich myśli. Ubóstwo myśli i niezdolność do pracy umysłowej. Złudzenia zmysłowe; słyszy bicie dzwonu; widzi przed oczami jedynie cyfry.

2. Głowa

Zawroty głowy: głowa opada do przodu lub do tyłu; przy zamykaniu oczu; w klimakterium, z uderzeniami gorąca i potem; w tyfusie plamistym; podczas leżenia w łóżku, jakby stopy unosiły się w górę, a on stał na głowie; po namyśle. Otępienie w czole, z sennością bez chrapania, oczy zamknięte. Zamroczenie, jak po zatruciu lub nadmiernych polucjach. Uczucie jak po odurzeniu, wieczorem, w ciepłym pokoju, z szumem w głowie, która podczas kaszlu wydaje się bliska pęknięcia. Oszałamiające zawroty głowy podczas stania i chodzenia, zwłaszcza wieczorem. Ucisk jak od ciężaru w głowie albo jakby szczyt głowy został pobity. Ból głowy rano. Ból z mrowieniem w głowie. Ból głowy przebiega zwykle od tyłu ku przodowi. Stały ból głowy zmuszający do położenia się, < aż do stopnia nie do zniesienia od najmniejszego poruszenia lub hałasu. Uczucie ciężkości głowy, jakby była pełna wody. Bardzo silny ucisk w czole rano po przebudzeniu. Jakby skronie i boki głowy siłą ściskano kleszczami. Kurczowy, silny ucisk w głowie, < od naciskania głowy i jej obracania, także od rozmyślania i wchodzenia po schodach, lecz zwłaszcza po północy, w części głowy uciskającej poduszkę. Ściśnięcie mózgu. Rwący ból głowy. Kłujące przeszywania w skroniach lub nad oczami. Kłucia nad jednym okiem (prawym). Szarpnięcia lub wstrząsy, uderzenia i młotkowanie w głowie. Bóle ciągnące w kościach potylicy. Siwe, wiotkie włosy, podobne do pakuł. Włosy wcześnie siwieją lub stają się lnianojasne i bardzo tłuste, wypadają; także włosy brody, zwłaszcza po żalu i smutku. Ból kości czaszki; uczucie, jakby ktoś nożem skrobał obrzękniętą i bolesną okostną, < w spoczynku, > od ruchu; próchnica kości czaszki z bólem palącym. Świąd skóry głowy.

3. Oczy

Oczy matowe, szkliste (lecz bez połysku), spuszczone. Ucisk w oczach, z uczuciem, jakby gałki oczne były zbyt duże; jakby siłą ściskano je ku sobie i wciskano w głąb głowy. Zimno na wewnętrznej powierzchni powiek. Oślepienie przy patrzeniu na jasne przedmioty. Ból palący w powiekach i ich kącikach, zwłaszcza przy świetle świecy wieczorem. Zapalenie oczu z przekrwieniem żył w kątach wewnętrznych. Sklejanie powiek rano. Zapalenie powiek. Jęczmień. Żółta plama na twardówce. Łzawienie. Źrenice rozszerzone. Prawa źrenica znacznie rozszerzona, lewa stale prawidłowa. Nieruchome spojrzenie. Widzenie nieostre, jak przez mgłę. Krótkowzroczność. Czarna opaska przed oczami; cyfry; widzi poruszające się przedmioty znajdujące się blisko niego (poza polem widzenia). Tępy, przeszywający, piekący ból spychał prawą gałkę oczną ku zewnętrznemu kącikowi; wówczas tym okiem nie widział niczego prócz bezkresnej białej przestrzeni, na którą spadały ogniste punkty; później przestrzeń stawała się ognista, a spadające punkty — oślepiająco białe.

4. Uszy

Przeszywania w uszach, niekiedy z ciągnięciem w policzkach, szczękach i zębach, < wyłącznie od dźwięku muzyki. Przy każdym uderzeniu dzwonu lub dźwięku muzycznym występują kłucia w uszach jak przy bólu ucha, także gdy sam śpiewa; dźwięki niemuzyczne nie wywierają wpływu. Kurczowe ciągnięcie w uszach. Niezdolność znoszenia muzyki, hałasu i rozmowy. Każdy dźwięk głośno rozbrzmiewa echem w uszach. Głuchota pochodzenia nerwowego; wysokie, przenikliwe dźwięki są najbardziej bolesne i dręczące (R. T. C.). Głuchota na odległe dźwięki. Pisk w uchu podczas wydmuchiwania nosa. Szum w uszach z utrudnionym słyszeniem.

5. Nos

Obrzęk grzbietu nosa z czerwonymi plamami. (Zaczerwienienie czubka nosa z niestrawnością. R. T. C.). Każda dawka (3x) uderza do nosa jak woda musująca i < zaczerwienienie (agg. R. T. C.). Strupy na nosie. Skłonność do wkładania palców do nosa. Świąd czubka nosa; musi go drapać. Cuchnący wyziew z nosa. Wypływ (krwawej) ropy z nosa. Krwawienie z nosa (ciemna krew). Gwałtowny nieżyt nosa z zaczerwienieniem brzegów nozdrzy. Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, z kaszlem i bólem palącym w klatce piersiowej i gardle.

6. Twarz

Twarz blada, ziemista, z zapadniętymi oczami (bez połysku), otoczonymi siną obwódką, i spiczastym nosem. Ciągnięcie w policzkach i szczękach. Nieregularne rysy twarzy. Gorąco po tej stronie twarzy, na której nie leży. Gorąco twarzy z napięciem jej skóry, jakby zaschło na niej białko jaja. Duże krosty na twarzy. Ból palący w policzkach. Wilgotne, strupiaste liszaje na policzkach, wargach i kącikach ust. Wargi suche, łuszczące się, pokryte ropiejącymi pęknięciami, z bólem jak od otarcia. Żółtobrunatne, strupiaste wykwity z ropą na dolnej wardze w kierunku kącika ust. Krosty i strupy na czerwieni wargowej. Bardzo silny ból palący w prawej dolnej wardze, utrzymujący się podczas jej poruszania. Krosty na brodzie. Obrzęk gruczołów podżuchwowych. Ból żuchwy jak po zwichnięciu.

7. Zęby

Ból zęba z bólem rwącym (pieczenie w przednich zębach), < od ciepła łóżka oraz od zimnych lub gorących rzeczy. Bardzo silny ból siekaczy w nocy. Bardzo silny ból w ubytku zęba, gdy dostają się do niego cząstki jedzenia, ustępujący po ich usunięciu. Zęby są żółte. Dziąsła łatwo krwawią, są obrzęknięte i odstają od zębów. Bolesne guzki w dziąsłach.

8. Jama ustna

Suchość jamy ustnej i podniebienia bez pragnienia. Lepki, ciągnący się śluz w jamie ustnej i na języku. Przeszywania i uczucie pieczenia języka. Mimowolne przygryzanie języka w nocy. Obrzęk języka z bólem podczas mówienia. Czerwona smuga pośrodku języka, rozszerzająca się ku przodowi. Nosowe brzmienie głosu. Szczypanie w jamie ustnej podczas żucia stałego pokarmu. Otarcie i owrzodzenie podniebienia miękkiego, z bólem palącym.

9. Gardło

Ból jak od otarcia w gardle, ze szczypaniem, drapaniem i przeszywaniem, zwłaszcza podczas przechodzenia pokarmu. Ból ściągający w dołku szyjnym. Odchrząkiwanie gęstego, ciągnącego się śluzu.

10. Apetyt

Utrata apetytu. Gnilny, kwaśny, ziołowy smak. Długotrwały posmak jedzenia, zwłaszcza chleba. Odraza do chleba, który wydaje się gorzki. Niechęć do kawy. Gwałtowne pragnienie zimnego mleka lub piwa, a także ogólnie chłodnych i soczystych pokarmów; chleb wydaje się zbyt suchy. Nienasycone pragnienie wywołane uczuciem suchości całego ciała. Kwaśne pokarmy wywołują gorzkie odbijania i inne dolegliwości. Je obficie, po czym bardzo dokucza mu wzdęcie. Po posiłku ucisk albo uczucie falowania w żołądku, ze splątaniem w głowie, niepokojem, pełnością i skłonnością do snu albo z osłabieniem, jakby miał zemdleć.

11. Żołądek

Kwaśne, niepełne lub piekące odbijania. Stałe nudności odczuwane w gardle. Nudności zmuszające do położenia się. Nudności na widok jedzenia. Wymioty pokarmem. Kwaśne wymioty. Ból uciskający w żołądku, jak od ciężaru, na czczo i po każdym pokarmie, jakikolwiek by był (z sennością), a także przy dotykaniu nadbrzusza. Uczucie zimna lub pieczenia w żołądku. Uczucie w żołądku, jakby wszystko mocno w nim utkwiło i było suche.

12. Brzuch

Skurczowy ból z uciskiem i dojmującym lękiem w podżebrzach, zwłaszcza w okolicy wątroby. Uczucie, jakby wątroba była zbyt ciężka. Przeszywania w okolicy wątroby i śledziony. Ogólna bębnica z powiększoną śledzioną. Okresowy ból ściskający w pępku. Skurcze brzucha po obu stronach okolicy pępkowej. Bóle skurczowe brzucha, zwłaszcza w okolicy pępkowej. Bóle przeszywające i tnące w brzuchu. Tkliwość w dolnej okolicy kątnicy. Uczucie pieczenia w podbrzuszu. Wzdęcie bębnicze oraz częste pomrukiwanie i przelewanie w brzuchu, jakby znajdowała się w nim woda; zwłaszcza przy dotykaniu brzucha oraz przy odginaniu ciała w tył i pochylaniu go w przód. Powstawanie i oddawanie dużej ilości gazów, zwłaszcza po spożyciu kwaśnych rzeczy. Obrzęk węzłów pachwinowych.

13. Stolec i odbyt

Twardy kał, oddawany z trudem, małymi porcjami. Częste wypróżnienia. Biegunka, szczególnie bezbolesna, niekiedy bardzo cuchnąca. Biegunka utrzymująca się długo, pozornie bez jakiegokolwiek działania osłabiającego. Stolce: luźne, śluzowate, białawoszare; niestrawione, zielonkawobiałe. Żółtawe i bardzo cuchnące. Wydostawanie się stolca, gdy dziecko jest poruszane lub obracane. Mimowolne stolce o konsystencji papki (jasnożółte), z uczuciem jak przy oddawaniu gazów. Biegunka choleryczna z uczuciem, jakby odbytnica pozostawała otwarta. (Przewlekła biegunka, wodnista i zielonkawa, niemal mimowolna, z podrażliwością żołądka. A. E. Small.). Wieczorem obfite oddawanie gazów o zapachu czosnku; częste ziewanie. Wypadanie guzków krwawniczych z odbytnicy podczas oddawania stolca. Nieznośny ból hemoroidów podczas siedzenia. Po stolcu parcie na stolec; ból wokół pępka wywołujący mdłości. Ból rwący, szczypanie i świąd odbytu oraz odbytnicy. Swędzące ukłucie na zewnętrznym obwodzie odbytu.

14. Narządy moczowe

Nagląca potrzeba oddania moczu, ze skąpym wydalaniem moczu, bladością twarzy, gorącem i pragnieniem. Częste i obfite oddawanie wodnistego moczu, w którym natychmiast wytrąca się gęsty, biały osad przypominający obłok. Mocz podobny do mleka, z krwistym, galaretowatym skrzepem. Cuchnący mocz. Oddawanie moczu ze skurczowymi bólami w lędźwiach. Naglące i nieodparte pragnienie oddania moczu. Mocz taki jak w cukrzycy. Udręka i niepokój przed oddaniem moczu. Moczenie nocne. Dzieci oddają w nocy do łóżka bardzo dużo moczu; dorośli wstają w nocy, aby oddać mocz, i oddają go bardzo dużo. Ból palący w cewce moczowej podczas i po oddaniu moczu; przed oddaniem moczu — ból tnący. Uczucie pełzania w cewce moczowej poza oddawaniem moczu. Skurczowe (bolesne) zaciśnięcie pęcherza (bez parcia na mocz). Tnące bóle w cewce moczowej podczas oddawania moczu.

15. Męskie narządy płciowe

Przeszywające bóle żołędzi. Drobne ukłucia na końcu prącia. Paląco-tnący ból żołędzi z bólem wypychającym na zewnątrz w obu pachwinach. Uczucie ciężkości w żołędzi, szczególnie podczas oddawania moczu. Mrowienie oraz sączące pęcherzyki wokół wędzidełka. Narośla sykotyczne z gorącem i pieczeniem. Wysiew brodawek na napletku. Wysiew uszypułowanych brodawek wokół korony żołędzi po przyjmowaniu Pho. ac. w letnich napojach (agg. R. T. C.). Kłykciny kończyste. Wykwity na prąciu i mosznie. Zapalny obrzęk moszny. Ból jąder przy dotyku. Ból gryzący w jądrach. Obrzęk lewego jądra, podczas gdy powrózek nasienny jest powiększony, twardy i napięty. Brak popędu płciowego. Częste erekcje (rano w łóżku; rano podczas stania), bez pragnienia stosunku. Osłabienie narządów płciowych przy masturbacji i niewielkim popędzie płciowym. Wyczerpanie po stosunku. Częste i bardzo osłabiające polucje, szczególnie gdy chory bardzo cierpi wskutek utraty nasienia. Masturbacja; szczególnie gdy chorego bardzo dręczy poczucie winy związane z tym czynem. Wypływ nasienia przy parciu podczas wypróżnienia.

16. Żeńskie narządy płciowe

Zapalenie jajników, zapalenie macicy lub wypadanie macicy wskutek osłabiających bądź emocjonalnych wpływów; brak miesiączki. Macica bardzo drażliwa. Owrzodzenie macicy z obfitą, cuchnącą, krwistą wydzieliną, świądem albo bólem żrącym, bądź bez bólu. Bóle w okolicy wątroby podczas miesiączki. Miesiączka zbyt wczesna i zbyt długa; zbyt obfita; zbyt późna; ciemna, ze skrzepami; poprzedzona upławami, a przez jeden lub dwa dni także kurczowymi bólami i burczeniem w brzuchu. Żółtawe, swędzące upławy po miesiączce. Rozdęcie macicy jakby przez gazy. Swędzące ukłucia jak po ukąszeniach pcheł między piersiami, zmuszające kobietę do wstawania w nocy. Dysuria podczas ciąży; bóle tnące. Wymioty na widok jedzenia podczas ciąży. Drgawki połogowe; albuminuria; krwotok. Skąpa ilość mleka, z osłabieniem i wielką apatią. Pogorszenie zdrowia podczas karmienia piersią. Ciągłe wymiotowanie mlekiem u niemowlęcia; woskowa twarz; sine obwódki wokół oczu; dziecko nie płacze; matka ma mało mleka. Ostry ucisk w lewej piersi i brodawce sutkowej.

17. Narządy oddechowe

Głos nosowy. Silna chrypka i szorstkość w gardle. Ból w dołku gardłowym, powodujący skurcz gardła. Kaszel wywoływany łaskotaniem i drapaniem w krtani albo powyżej nadbrzusza; wieczorem suchy, a rano z żółtawobiałym odkrztuszaniem. Kaszel jest < rano i wieczorem; podczas spoczynku, jeśli chory długo siedzi lub leży w tej samej pozycji; po śnie; od zimnego powietrza; po utracie płynów. (Kaszel po każdym rodzaju pokarmu.). Kaszel z nudnościami, wymiotami treścią pokarmową i bólem głowy; mimowolne oddawanie moczu. Podczas kaszlu odkrztuszanie (ciemnej krwi albo ciągliwego białego śluzu o kwaśnym smaku), o ziołowym zapachu i smaku. Kaszel z ropnym (bardzo cuchnącym) odkrztuszaniem i bólami w klatce piersiowej. Słone odkrztuszanie rano.

18. Klatka piersiowa

Duszność i niemożność długiego mówienia wskutek osłabienia klatki piersiowej. Zapalenie oskrzelików, < wieczorami, z gorączką, bólem pod mostkiem, następnie gwałtownym kichaniem, pragnieniem i nieżytem nosa oraz obfitą ropną wydzieliną. Skurczowy, zaciskający ucisk w klatce piersiowej, jakby była ściśnięta. Osłabienie w klatce piersiowej po mówieniu. Ucisk w klatce piersiowej, często skurczowy lub tnący. Ból uciskający pośrodku klatki piersiowej, < podczas wydechu; z uczuciem, jakby mostek miał zostać wypchnięty na zewnątrz; < od ucisku ręką, schylania się, kaszlu &c. Ucisk za mostkiem utrudniający wdech. Przeszywające bóle po bokach klatki piersiowej. Pieczenie i ucisk w klatce piersiowej.

19. Serce i tętno

Kłucia przeszywające serce. Kołatanie serca: u młodych osób rosnących zbyt szybko; po masturbacji. Tętno nieregularne, z nieregularnym biciem serca; tętno z przerwami. Obrzmiałe żyły.

20. Szyja i plecy

Napięcie i kurczowe ciągnięcie w mięśniach szyi, szczególnie przy poruszaniu głową. Potówki na szyi. Czyraki pod pachami; na pośladkach. Wiercący ból między łopatkami. Zapalenie kręgów szyjnych. Wykwity na plecach, łopatkach, szyi i klatce piersiowej, bolesne przy dotyku. Ból palący w jednym miejscu powyżej okolicy krzyżowej. Swędzące ukłucie w kości guzicznej; delikatne ukłucia w kości guzicznej i mostku. Mrowienie, jakby coś pełzało, w plecach i lędźwiach.

21. Kończyny

Uczucie jak po stłuczeniu w biodrach, udach, ramionach i karku, podobne do bólów wzrostowych; jednocześnie powtarzające się, pojedyncze, rwące ukłucia we wszystkich tych miejscach naraz; ukłucia pojawiają się przy rozpoczynaniu chodzenia, szczególnie wchodzenia po schodach; ból jak po stłuczeniu utrzymuje się przez cały czas. Ból jak przy stłuczeniu we wszystkich stawach rano oraz w rękach i nogach. Bóle palące, gryzące i rwące w kościach kończyn. Osłabienie kończyn po utracie płynów.

22. Kończyny górne

Wiercący, drążący, ciągnący ból w lewym stawie barkowym, występujący z przerwami, < podczas leżenia na lewym boku, > przy poruszaniu rękami. Kurczowy ucisk w ramionach, dłoniach i palcach. Bóle ciągnące oraz szarpiąco-rwące w ramionach i palcach. Wysiew krostek na ramionach. Ciągnące, tnące bóle w stawach łokciowych, nadgarstkowych i stawach palców. Ostre, przeszywające, wiercące bóle pod lewym przedramieniem w pobliżu łokcia, < w spoczynku. Drętwienie w przebiegu prawego nerwu promieniowego. Osłabienie i drżenie ramion. Drżenie rąk (podczas pisania). Ganglion na grzbiecie dłoni. Skóra dłoni i palców sucha, pomarszczona, spieczona. Palce jak martwe, niekiedy tylko po jednej stronie, w wyraźnie odgraniczonym obszarze. Przeszywające bóle (ukłucia) w palcach i stawach palców.

23. Kończyny dolne

Obrzęki i czyraki na pośladkach. Bóle jak po stłuczeniu w biodrach i udach, szczególnie podczas chodzenia lub wstawania z siedzenia. W lewym stawie biodrowym i lewym udzie ból neuralgiczny lub reumatyczny, wychodzący z mięśni pośladkowych albo stawu biodrowego i biegnący w dół kończyny do kolana, a często do łydki lub kostki; po chodzeniu staje się nieco >, ale nadal jest bardzo silny. Kurcz w stawie biodrowym, z bólem rwącym w całej kończynie, nie do zniesienia podczas siedzenia i spoczynku. Pobolewania o charakterze kurczowym w udach, podudziach, stopach i palcach stóp. Ból rwący w całej nodze, z uczuciem ciężkości w stawach. Osłabienie nóg tak znaczne, że niepewny krok (lub potknięcie) powoduje upadek. Paląco-rwący ból w kości piszczelowej w nocy. Krostki na kolanach i podudziach, które zlewają się i przekształcają w łatwo krwawiące owrzodzenia. Swędzące owrzodzenia podudzi. Uczucie pieczenia w stopach i podeszwach, z otarciami między palcami. Obrzęk stóp. Stopy obrzęknięte i bolesne przy zakładaniu obuwia do chodzenia. Wieczorem skurczowe ciągnięcie w stopach, < w prawej podeszwie i poduszce dużego palca, uniemożliwiające sen aż do północy. Pocenie się stóp. Odciski na stopach. Pęcherze na opuszkach palców stóp. Odmroziny palców stóp. Obrzęk stawu dużego palca, z bólami palącymi, pulsującymi, tnącymi i tępymi przy dotyku.

24. Objawy ogólne

Dolegliwości wszelkiego rodzaju wewnątrz pępka; w dolnej części klatki piersiowej, pośladkach, udach, po stronie zewnętrznej. Ból ściskający lub zaciskający; osłabienie całego ciała; uczucie wielkiej słabości. Bóle ciągnące oraz szarpiąco-rwące w kończynach. Kurczowe bóle uciskające. Ogólna bolesność kości lub okostnej. Uczucie, jakby okostną skrobano nożem; po stłuczeniach. Pobolewania oraz bóle palące i rwące w nocy. Obrzęk (i gąbczastość) kości lub okostnej; paląca zgorzel. Próchnienie kości z piekącymi bólami. Nerwica kikuta po amputacji. Owrzodzenia z cuchnącą ropą; bezbolesne. Pieczenie w całej dolnej połowie ciała, od okolicy krzyżowej i dołka podsercowego w dół, podczas gdy kończyny są zimne w dotyku. Osłabienie wskutek utraty płynów, bez żadnego innego bólu poza palącym. Obrzęki gruczołów. Ból kończyn i stawów jak przy stłuczeniu, jak wskutek porażenia albo podobny do bólów wzrostowych, szczególnie rano i wieczorem. Drętwienie i osłabienie kończyn. Uczucie ciężkości w kończynach i stawach, z wielką niechęcią do ruchu. Wielkie zmęczenie po chodzeniu. Wielkie ogólne osłabienie, fizyczne lub nerwowe, z silną skłonnością do pocenia się w ciągu dnia (szczególnie rano) albo z uczuciem pieczenia w ciele. Bardzo blada twarz; nudności odczuwane w gardle. Wychudzenie, z chorobliwą cerą i sinymi obwódkami wokół oczu. Uczucie, jakby ciało i kończyny były potłuczone, jak wskutek rośnięcia, szczególnie rano. Mrowienie jak przy pełzaniu w różnych częściach ciała. Przyjemne uczucie prężności i lekkości. Gwałtowne wzburzenie krwi, z wielkim pobudzeniem. Bóle są < podczas spoczynku i > wskutek ruchu, a te, które pojawiają się w nocy, są > od ucisku.

< wskutek przeżyć psychicznych; po zahamowaniu wykwitów skórnych, tj. wszelkie złe następstwa takiego zahamowania; wskutek utraty płynów, szczególnie nasienia; od światła słonecznego; masturbacji; po poceniu się; wskutek nadużyć płciowych, mówienia, szczególnie gdy powoduje ono osłabienie w klatce piersiowej; podczas oddawania moczu.

25. Skóra

Niewrażliwość skóry. Mrowienie jak przy pełzaniu pod skórą. Uczucie pełzania po skórze. Czerwone, piekące plamy na kończynach. Wykwity jak w szkarlatynie. Zapalenia różopodobne. Wysiew drobnych krostek oraz prosówkowych krostek, skupionych w czerwone grona. Wysiew krostek z bólem palącym albo bólem jak od otarcia. Pęcherzyki świerzbowate. Mokre i suche, łuszczące się liszaje; ospa prawdziwa. Odciski z przeszywającymi i palącymi bólami. Odmroziny. Kaszaki. Brodawki: duże, postrzępione, często uszypułowane, sączące wilgoć i łatwo krwawiące; z wgłębieniami. Kłykciny kończyste. Czyraki. Płaskie, leniwie gojące się owrzodzenia, wydzielające brudno wyglądającą ropę i mające ząbkowane dno. Swędzące owrzodzenia.

26. Sen

Silna skłonność do zasypiania w ciągu dnia, wczesnym wieczorem i rano, z trudnością w budzeniu się. Śpiączka. Opóźnione zasypianie i bezsenność w nocy, spowodowane pobudzeniem i suchym gorącem. Przy zasypianiu przed oczami pojawiają się cyfry i działania arytmetyczne. Głęboki sen; rano chorego prawie nie można obudzić. Szarpnięcia i mimowolne ruchy rąk, jęki, mówienie i śpiewanie albo wyraz twarzy podczas snu raz jak przy śmiechu, innym razem jak przy płaczu, z półotwartymi i konwulsyjnie wykręconymi oczami. Lękowe sny o śmierci, ze strachem po obudzeniu. Lubieżne sny z polucjami. Budzi go: wilczy głód; suche gorąco; uczucie spadania; smutne myśli. Chory, choć bardzo słaby, czuje się wypoczęty po bardzo krótkim śnie.

27. Gorączka

Tętno nieregularne, niekiedy wypada jedno lub dwa uderzenia; na ogół drobne, słabe lub częste, czasami pełne i silne. Gwałtowne wzburzenie krwi z wielkim niepokojem ruchowym. Nabrzmiałe żyły. Wzdryganie się i dreszcze, czasem z trzęsieniem się albo z zimnem w rękach i palcach, na ogół wieczorem i bez pragnienia (po nich następuje gorąco bez pragnienia albo nadmierne gorąco, niemal pozbawiające świadomości). Uczucie chłodu po jednej stronie twarzy. Uczucie chłodu z dreszczami i zimnem w brzuchu. Wewnętrzny suchy żar, bez gorąca przy dotyku i bez jakichkolwiek dolegliwości, o dowolnej porze dnia. Gorąco w całym ciele z utratą świadomości i sennością. Gorąco w głowie przy zimnych stopach. Gorączkowe rozgrzanie wieczorem, bez pragnienia, z dojmującym lękiem i znacznym pobudzeniem krążenia. Dreszcze na przemian z gorącem. Złośliwa gorączka (tyfus plamisty) z wielkim osłabieniem (ciche majaczenie z ociężałością głowy), apatią, otępieniem, niechęcią do rozmowy, biegunką itd. Trzeciaczka z obfitym potem, wyrazem niepokoju na twarzy, pragnieniem i wymiotami. Nocne poty. Pot rano. Pot głównie na potylicy i karku, z sennością w ciągu dnia. Obfite poty nocą i rano, z niepokojem. Wielka skłonność do pocenia się w dzień i w nocy; lepki pot.

Phosphoricum Acidum