Elaterium
autorstwa John Henry Clarke — Słownik praktycznej Materia Medica
Ecballium elaterium. Momordica elaterium. Tryskawiec sprężysty. N. O. Cucurbitaceæ. Nalewka z niedojrzałego owocu. Rozcierka Elaterinum, C 20 H 28 O 5 .
Zastosowanie kliniczne
Ropnie / Gorączka żółciowa / Schorzenia pęcherza moczowego / Czyraki / Cholera / Kolka / Kurcze / Biegunka / Puchlina wodna / Czerwonka / Róża / Gorączka przerywana / Żółtaczka / Odra / Pokrzywka / Neuralgia / Reumatyzm / Rwa kulszowa / Szkorbut / Wymioty / Ziewanie
Charakterystyka
„Sygnatura” Elat. jest nazbyt oczywista, by można ją było przeoczyć: obfite wodniste stolce, wydalane gwałtownym strumieniem — główna cecha tego leku — znajdują wyraźne odzwierciedlenie w eksplozji, za pomocą której dojrzały owoc rozrzuca nasiona. Elat. stosowano z dobrym skutkiem w szkorbucie, którego wyraźnym objawem jest biegunka z gwałtownie tryskającymi stolcami. Według Coopera Elat. znacznie pomagało również w beri-beri, także zaliczanym do chorób szkorbutowych. Charakterystyczne są również matowe, oliwkowozielone wydaliny oraz pieniste stolce. Wiele przypadków cholery, choleryny i biegunki niemowlęcej odpowiada Elat.; podobnie żółtaczka noworodków ze stolcami żółciowymi. Właściwość Elat. polegającą na opróżnianiu tkanek z zawartej w nich wody wykorzystywano do wywoływania wchłaniania płynów obrzękowych. Często wystarczają do tego bardzo małe dawki. Szerokie otwieranie ust i ziewanie są wyraźnie zaznaczone; gdy występują z gorączką przed dreszczem albo przed dreszczami w cholerze, wskazany jest Elater. Ziewanie trwa przez cały napad dreszczy. Elat. sprzyja otwieraniu się ropni i czyraków. Odczucia: jakby drzazga tkwiła w lewym oku; jakby nozdrza tylne i górna część przełyku były rozszerzone. Dolegliwości wskutek wilgotnej pogody lub stania na wilgotnym podłożu; < od wilgoci.
Zależności
Porównać: Bry. i Coloc. (rwa kulszowa); Verat. (neuralgia); Colch., Crot. t., Verat. (schorzenia choleryczne); Sec. (oliwkowozielona biegunka); Canth. (biegunka czerwonkowa z bolesną mikcją); Apis, Hep., Ign., Rhus t. (pokrzywka podczas gorączki przerywanej).
1. Umysł
Przygnębienie. Nieodparty pociąg do opuszczania domu i włóczęgi.
9. Gardło
Odczucie, jakby nozdrza tylne i górna część przełyku były rozszerzone.
11. Żołądek
Nudności; wymioty wodnistą treścią albo zielonkawą materią żółciową, z wielkim osłabieniem.
12. Brzuch
Tnące, ściskające bóle jelit.
13. Stolec i odbyt
Obfite, płynne stolce. Wydalanie z jelit pienistej wody, wydostającej się gwałtownym strumieniem. Tryskająca biegunka. Matowe, oliwkowozielone wydaliny. Krwawienie z guzków krwawniczych.
23. Kończyny dolne
Przeszywające, a także tępe, uporczywe bóle w przebiegu lewego nerwu kulszowego, sięgające podbicia i palców stopy.
26. Sen
Nieustanne szerokie otwieranie ust.
27. Gorączka
Uczucie zimna z ciągłym szerokim otwieraniem ust, jakby zbliżał się napad gorączki przerywanej. Przed dreszczem szerokie otwieranie ust. Podczas dreszczu ból głowy i kończyn. Gorączka z gwałtownymi bólami rwącymi w całej głowie; nasilone bóle jelit i kończyn; bóle przeszywające aż do opuszek palców rąk i stóp, po czym strzelające z powrotem w głąb ciała. Pocenie się łagodzi wszystkie objawy. Jeśli gorączka przerywana zostanie zahamowana, na całym ciele pojawia się pokrzywka.