Nux vomica

Jest największym z polichrestów, ponieważ większość jej objawów wykazuje podobieństwo do objawów najpospolitszych i najczęściej występujących chorób. Często jest pierwszym lekiem wskazanym po zastosowaniu wielu dawek innych leków; przywraca pewnego rodzaju równowagę sił i przeciwdziała przewlekłym następstwom leczenia.

Nux jest przede wszystkim lekiem na wiele stanów związanych ze współczesnym trybem życia. Typowy pacjent Nux jest raczej szczupły, drobnej budowy, bystry, aktywny, nerwowy i drażliwy. Wykonuje dużo pracy umysłowej, podlega przeciążeniom psychicznym i prowadzi siedzący tryb życia, typowy dla długotrwałej pracy biurowej, nadmiernej nauki oraz intensywnego zajmowania się interesami, wraz z towarzyszącymi im troskami i niepokojami. Życie w zamkniętych pomieszczeniach i napięcie umysłowe skłaniają go do sięgania po środki pobudzające, kawę i wino, niekiedy w nadmiarze; innym razem próbuje uspokoić swe pobudzenie, korzystając z uspokajającego działania tytoniu, o ile nie staje się wręcz ofiarą zwodniczych narkotyków, takich jak opium itd. Towarzyszą temu inne nadużycia: przy stole wybiera przede wszystkim obfite, ciężkie i pobudzające potrawy; wino i kobiety pomagają mu zapomnieć o wytężonej pracy całego dnia. Następstwem jest późne chodzenie spać, a dziedzictwem następnego dnia — ciężka, otępiała głowa, dyspepsja i drażliwy nastrój. Wówczas przyjmuje środek przeczyszczający, pigułki wątrobowe lub wodę mineralną i wkrótce nabiera zwyczaju stosowania tych środków, co jeszcze bardziej komplikuje sytuację. Ponieważ mężczyźni częściej niż kobiety ulegają takim słabościom, Nux jest przede wszystkim lekiem dla mężczyzn. Stany te prowadzą do powstania drażliwego, nadwrażliwego i nadmiernie podatnego na bodźce układu nerwowego, który Nux w znacznym stopniu łagodzi i uspokaja. Szczególnie odpowiedni w zaburzeniach trawienia, zastoju w układzie wrotnym oraz zależnych od niego stanach hipochondrycznych. Drgawki z zachowaniem świadomości; gorzej od dotyku i ruchu. Gorliwy, ognisty temperament. Pacjenci Nux łatwo marzną, unikają świeżego powietrza itd. Nux zawsze zdaje się rozstrojony; występuje nieharmonijna, skurczowa czynność.

Umysł

Bardzo drażliwy: wrażliwy na wszystkie bodźce. Nieprzyjemny, złośliwy. Nie znosi hałasu, zapachów, światła itd. Nie chce, aby go dotykano. Czas płynie zbyt wolno. Nawet najmniejsza dolegliwość bardzo silnie na nią oddziałuje. Skłonny do czynienia innym wyrzutów. Ponury, stale doszukujący się błędów.

Głowa

Ból głowy w potylicy lub nad oczami, z zawrotami głowy; ma wrażenie, że mózg obraca się w kręgu. Nadwrażliwość. Zawroty głowy z chwilową utratą świadomości. Uczucie odurzenia; gorzej rano, po wysiłku umysłowym, od tytoniu, alkoholu, kawy i na świeżym powietrzu. Ból uciskający na szczycie głowy, jakby wbito tam gwóźdź. Zawroty głowy rano i po obiedzie. Skóra owłosiona głowy wrażliwa. Czołowy ból głowy z potrzebą przyciśnięcia głowy do jakiegoś przedmiotu. Zastoinowy ból głowy związany z hemoroidami. Ból głowy w słońcu (Glon; Nat carb). Po hulance uczucie rozpierania i bolesności wewnątrz głowy.

Oczy

Światłowstręt; znacznie gorzej rano. Szczypiące uczucie suchości w przyśrodkowych kątach oczu. Neuralgia podoczodołowa z łzawieniem. Zanik nerwu wzrokowego wskutek nałogowego używania środków odurzających. Niedowład mięśni gałki ocznej; gorzej od tytoniu i środków pobudzających. Drgania w obrębie oczodołu promieniujące ku potylicy. Zapalenie nerwu wzrokowego.

Uszy

Świąd w uchu wzdłuż trąbki Eustachiusza. Przewód słuchowy suchy i wrażliwy. Ból ucha; gorzej w łóżku. Przeczulica nerwów słuchowych; głośne dźwięki są bolesne i wywołują gniew.

Nos

Zatkany, zwłaszcza w nocy. Nieżyt nosa z zatkaniem i pociąganiem nosem po narażeniu na suche, zimne powietrze; gorzej w ciepłym pomieszczeniu. Zapachy wywołują skłonność do omdlenia. Nieżyt nosa: wodnisty w dzień; zatkanie w nocy i na zewnątrz; albo zatkanie występuje naprzemiennie w obu nozdrzach. Krwawienie rano (Bry). Gryząca wydzielina, lecz z uczuciem zatkania.

Jama ustna

Szczęki zaciśnięte. Drobne owrzodzenia aftowe z krwistą śliną. Przednia połowa języka czysta; tylna pokryta grubym nalotem; nalot biały lub żółty, brzegi popękane. Ból zębów; gorzej od zimnych pokarmów i napojów. Dziąsła obrzęknięte, białe i krwawiące.

Gardło

Uczucie szorstkości i zdrapania. Łaskotanie po przebudzeniu rano. Uczucie szorstkości, ucisku i napięcia. Gardło zwężone. Języczek obrzęknięty. Kłucia promieniujące do ucha.

Żołądek

Kwaśny smak oraz nudności rano, po jedzeniu. Ciężar i ból w żołądku; gorzej po jedzeniu, po upływie pewnego czasu. Wzdęcie i zgaga. Kwaśne, gorzkie odbijania. Nudności i wymioty z silnymi odruchami wymiotnymi. Wilczy głód, zwłaszcza mniej więcej dzień przed napadem dyspepsji. Okolica żołądka bardzo wrażliwa na ucisk (Bry; Ars). Nadbrzusze wzdęte, z uczuciem ucisku jak od kamienia, kilka godzin po jedzeniu. Pragnienie środków pobudzających. Lubi tłuszcze i dobrze je toleruje (Puls — przeciwnie). Dyspepsja wskutek picia mocnej kawy. Utrudnione odbijanie gazów. Chce wymiotować, lecz nie może.

Brzuch

Bolesność ścian brzucha jak po stłuczeniu (Apis; Sulph). Wzdęcie brzucha od gazów ze skurczową kolką. Kolka wskutek odkrycia ciała. Wątroba przekrwiona, z kłuciami i bolesnością. Kolka z parciem ku górze, powodującym krótki oddech i potrzebę oddania stolca. Osłabienie okolicy pierścienia pachwinowego. Uwięźnięta przepuklina (Op). Parcie w podbrzuszu w kierunku narządów płciowych. Przepuklina pępkowa u niemowląt.

Stolec

Zaparcie z częstym, bezskutecznym parciem, wypróżnienie niepełne i niezadowalające; uczucie, jakby część stolca pozostała niewydalona. Zwężenie odbytnicy. Nieregularna perystaltyka; stąd częsta bezskuteczna potrzeba wypróżnienia albo oddawanie przy każdej próbie jedynie niewielkich ilości stolca. Zupełny brak potrzeby wypróżnienia stanowi przeciwwskazanie. Naprzemienne zaparcie i biegunka po nadużywaniu środków przeczyszczających. Parcie na stolec odczuwane w całym brzuchu. Swędzące, niekrwawiące hemoroidy z bezskutecznym parciem na stolec; bardzo bolesne; po silnie działających lekach. Biegunka po hulance; gorzej rano. Częste, skąpe wypróżnienia. Skąpy stolec z silnym parciem. Czerwonka; oddanie stolca na pewien czas łagodzi bóle. Stałe uczucie dyskomfortu w odbytnicy. Biegunka z żółtaczką (Dig).

Mocz

Drażliwy pęcherz moczowy wskutek skurczu zwieracza. Częste parcie; mocz oddawany często, w małych ilościach. Krwiomocz (Ipec; Tereb). Bezskuteczne, skurczowe parcie oraz stranguria. Kolka nerkowa promieniująca do narządów płciowych, z wyciekaniem moczu kroplami. Podczas oddawania moczu świąd w cewce moczowej i ból szyi pęcherza.

Mężczyzna

Popęd płciowy łatwo się pobudza. Polucje wskutek hulaszczego trybu życia. Złe następstwa nadużyć płciowych. Ból ściskający jąder. Zapalenie jądra (Hama; Puls). Nasieniotok ze snami, bólem pleców, pieczeniem wzdłuż kręgosłupa, osłabieniem i drażliwością.

Kobieta

Miesiączka występuje zbyt wcześnie, trwa zbyt długo; jest zawsze nieregularna, krew czarna (Cycl; Lach; Puls), z napadami omdleń. Wypadanie macicy. Bolesne miesiączkowanie z bólem kości krzyżowej i stałym parciem na stolec. Nieskuteczne skurcze porodowe; ból promieniuje do odbytnicy, z potrzebą oddania stolca i częstym oddawaniem moczu (Lil). Popęd płciowy zbyt silny. Krwotok maciczny z uczuciem, jakby jelita domagały się wypróżnienia.

Układ oddechowy

Nieżytowa chrypka z drapaniem w gardle. Skurczowe zwężenie. Astma z uczuciem pełności w żołądku, rano lub po jedzeniu. Kaszel z uczuciem, jakby coś oderwało się w klatce piersiowej. Płytki oddech. Utrudnione oddychanie. Suchy, męczący, urywany kaszel; czasem z krwistym odkrztuszaniem. Kaszel wywołuje rozsadzający ból głowy oraz ból jak po stłuczeniu w nadbrzuszu.

Plecy

Ból pleców w okolicy lędźwiowej. Pieczenie wzdłuż kręgosłupa; gorzej między 3 a 4 rano. Neuralgia szyjno-ramienna; gorzej od dotyku. Aby obrócić się w łóżku, musi usiąść. Ból jak po stłuczeniu poniżej łopatek. Siedzenie jest bolesne.

Kończyny

Drętwienie rąk i dłoni. Niedowład rąk ze wstrząsami. Nogi zdrętwiałe; wydają się sparaliżowane; kurcze łydek i podeszw. Częściowy paraliż wskutek nadmiernego wysiłku lub przemoknięcia (Rhus). Trzaskanie w stawach kolanowych podczas ruchu. Powłóczy stopami podczas chodzenia. Rano uczucie nagłej utraty siły w rękach i nogach.

Sen

Nie może spać po 3 rano aż do późniejszych godzin porannych; budzi się w opłakanym stanie. Senny po posiłkach i wczesnym wieczorem. Sny pełne krzątaniny i pośpiechu. Lepiej po krótkim śnie, o ile nie zostanie obudzony.

Skóra

Ciało piekąco gorące, zwłaszcza twarz; mimo to nie może się poruszyć ani odkryć bez uczucia zimna. Pokrzywka z zaburzeniami żołądkowymi. Trądzik; skóra czerwona i pokryta plamami.

Gorączka

Przeważa faza zimna. Napady zaczynają się rano, każdego dnia wcześniej. Nadmiernie silne dreszcze wstrząsające z zasinieniem paznokci palców. Bóle kończyn i pleców oraz objawy żołądkowe. Dreszczowość; musi być przykryty w każdym okresie gorączki. Pot kwaśny; występuje tylko po jednej stronie ciała. Dreszczowość po odkryciu, a jednak chory nie pozwala się przykryć. Suche gorąco ciała.

Modalności

Gorzej: rano, po wysiłku umysłowym, po jedzeniu, od dotyku, przypraw, środków pobudzających, narkotyków, suchej pogody i zimna. Lepiej: po drzemce, jeśli pozwoli mu się ją dokończyć; wieczorem, w spoczynku, podczas wilgotnej, deszczowej pogody (Caust), od silnego ucisku.

Zależności

Nasiona Nux zawierają miedź; należy zwrócić uwagę na wspólną obu substancjom skłonność do wywoływania kurczów. Leki dopełniające: Sulphur; Sepia.

Niezgodny: Zinc.

Porównać: Strychnia.

Porównać: Kali carb; Hydr; Bry; Lyc; Graph.

Antidota: Coff; Ignat; Cocc.

Dawkowanie

Od pierwszej do trzydziestej potencji oraz wyższe. Kulczyba podobno działa najlepiej, gdy jest podawana wieczorem.