Salicinum

Salicyna, C13H18O7.

Substancja czynna (glikozyd?) uzyskiwana z różnych gatunków wierzb (Salix), tawuły (Spiræa) itd.

Umiarkowanie rozpuszczalna (1 : 30) w wodzie i alkoholu.

Preparaty, Rozcierki.

Autorzy źródłowi.

1, Ranke, Prakt. Chem. Untersuchungen, etc., Erlangen, 1851, przyjął 96 gramów w ciągu trzech dni, a innym razem 220 gramów w ciągu trzech tygodni; 2, Busch, Hufel. J., 77, 2, 50, kobieta przyjęła osiem dawek po 0,3 grama; 3, John A. Erskine Stuart, Practitioner, 1877, p. 425.

GŁOWA

• Splątanie w głowie, 2.

OKO

• Migotanie przed oczami, 1.
• Mgła i iskry przed oczami przez pięć dni, 2.

UCHO

• Uporczywe dzwonienie w uszach (trzeciego dnia pierwszej próby), 1.

NARZĄDY MOCZOWE

• Substancja ta jest wydalana z moczem w postaci wodorku salicylu, który opada na dno moczu jako drobna krystaliczna chmurka; można ją łatwo wykryć za pomocą próby z chlorkiem żelaza(III), 3.

UZUPEŁNIENIE: SALICINUM. Autorzy źródłowi.

4, S. Ringer, M.D., i J. S. Burg, Journ. of Anat. and Phys., vol. xi, 1877, p. 595, obserwacje chłopca w wieku dziesięciu lat; przez pierwsze trzy dni nie przyjmował żadnego leku, czwartego dnia podaliśmy salicynę w dwóch dawkach po 30 granów, a następnego dnia dawkę 60 granów; 5, ci sami, obserwacje chłopca w wieku dziewięciu lat; temperaturę mierzono mu co godzinę w odbytnicy; przez dwa dni nie przyjmował żadnego leku; przez kolejne dwa dni przyjmował salicynę w dawkach po 30 granów o 10 i 11 A.M. oraz o 2, 3, 5 i 6 P.M.; następnego dnia tak samo o 10 i 11 A.M., 12 M. oraz o 1, 2, 3, 4 i 5 P.M.; 6, dr Wheeler przytacza przypadek, Hom. Times, vol. vi, p. 27 (Organon, vol. i, 1878, p. 302), dr Nankivell przyjął pewnego popołudnia 10 granów.

UMYSŁ

• Otępienie, wskutek którego zdawał się niezbyt dobrze rozumieć pytania (trzeciego dnia), 5.
• Otępienie i uczucie ciężkości (po piętnastu minutach), 4.

GŁOWA

• Zawroty głowy, 4.
• Ból głowy (po dwunastu minutach), 4.

OKO. [10.]

• Niewielkie nastrzyknięcie spojówki, 4.

UCHO

• Mrowienie w prawym uchu (trzeciego dnia), 5.
• Głuchota (trzeciego dnia), 5.

TWARZ

• Twarz zaczerwieniona i bez wyrazu (drugiego dnia), 5.
• Zaczerwienienie twarzy (po dwunastu minutach), 4.
• Lekkie drżenie warg podczas mówienia (trzeciego dnia), 5.

ŻOŁĄDEK

• Wymiotował dwukrotnie (trzeciego dnia), 5.

NARZĄDY ODDECHOWE

• Głos przytłumiony i ochrypły (trzeciego dnia), 5.
• Oddech dość utrudniony (trzeciego dnia), 5.
• Siła chwytu mniejsza niż wcześniej (trzeciego dnia), 5.

KOŃCZYNY GÓRNE. [20.]

• Niewielkie ruchy skurczowe kończyn górnych (trzeciego dnia), 5.
• Drżenie wyciągniętych rąk (trzeciego dnia), 5.

KOŃCZYNY DOLNE

• Niewielkie szarpnięcia kończyn dolnych przy unoszeniu ich z łóżka (trzeciego dnia), 5.

OBJAWY OGÓLNE

• Drgania mięśniowe (po trzydziestu pięciu minutach), 4.
• Znaczna pobudliwość mięśni przy opukiwaniu (trzeciego dnia), 5.
• Osłabienie mięśni (po piętnastu minutach), 4.

GORĄCZKA

• Wieczorem wystąpiły złe samopoczucie i uczucie chłodu. W nocy spał dobrze, a rano obudził się, najwyraźniej czując się dobrze. O 10 A.M. poczuł nawrót złego samopoczucia. Wystąpiły ból głowy, przelotne bóle całego ciała oraz gorączka. W południe temperatura przekraczała 101°. Stan ten utrzymywał się przez cały dzień. W nocy spał dobrze, a następnego dnia czuł się dobrze. Mniej więcej miesiąc później podobną dawką wywołał mniej silny napad tego samego rodzaju, 6.
• Czwartego dnia, po dokonaniu trzech pomiarów w odstępach kwadransa, o 9.45 podaliśmy doustnie 30 granów salicyny rozpuszczonej w wodzie, a o 10.50 kolejną dawkę 30 granów. Lek wywarł wyraźny, choć niewielki wpływ na temperaturę. Przez cały dzień temperatura pozostawała zatem bardziej stała niż w dniach bez salicyny. Po pierwszej dawce nastąpił spadek o 0,2° Fahrenheita; w ciągu kolejnej godziny temperatura wzrosła o 0,4° pomimo drugiej dawki, a maksymalną temperaturę tego dnia osiągnęła o 11.40. Następnie, zamiast wzrosnąć po obiedzie i herbacie, jak w poprzednich dniach bez salicyny, powoli i nieprzerwanie spadała, tak że o 8 P.M. obniżyła się o 0,4°; wówczas rozpoczęło się dobowe wahanie, które wyniosło 1,7°. Działanie salicyny tego dnia polegało więc na obniżeniu temperatury o 0,2° i zapobieżeniu jej wzrostowi po obiedzie i herbacie. Następnego, piątego dnia, po trzech pomiarach, o 9.40 A.M. podaliśmy w jednej dawce 60 granów salicyny rozpuszczonej w 2 uncjach wody. Od tego czasu temperatura stopniowo spadała, osiągając o 11 A.M. maksymalny spadek wynoszący 0,8°; następnie wzrosła i o 12 M. powróciła do poziomu wyjściowego, a między 12 M. a 5 P.M. wzrosła o 0,3°; potem rozpoczął się wieczorny spadek, który wyniósł 1,70°. Po obiedzie nie było wzrostu, a po herbacie nastąpił wzrost tylko o 0,2°. Tak więc tego dnia działanie polegało na spadku o 0,8°, utrzymującym się przez około dwie godziny, oraz na braku wzrostu po posiłkach. Zakres dobowych wahań pozostawał niezmieniony w oba dni podawania salicyny, 4. Pierwszego dnia temperatura wzrosła między 9 A.M. a 1 P.M. o 0,9° Fahrenheita, po czym powoli spadała; dobowe wahanie najwyraźniej rozpoczęło się około 6 P.M. i wyniosło 2,9° Fahrenheita. Następnego dnia, również przy podawaniu salicyny, przebieg temperatury był bardzo dziwny. Pozostawała dość stała od 9 A.M. do 1 P.M., następnie spadła o 1° i utrzymywała się w pobliżu tego poziomu do 9 P.M., po czym ponownie spadła o 1,6°; dobowe wahanie wyniosło 2,3°. Następnego dnia, pierwszego, w którym podano salicynę, po dawce 30 granów temperatura spadła o 0,4° w ciągu półtorej godziny i pozostawała obniżona przez około trzy godziny, po czym pomimo dalszego podawania leku wzrosła do pierwotnego poziomu. Wieczorny spadek rozpoczął się o 7.30 P.M., a dobowe wahanie wyniosło 1,9° Fahrenheita. Jedynym działaniem salicyny było zatem bardzo niewielkie i przemijające obniżenie temperatury, niepodtrzymywane przez dalsze podawanie leku; dobowy spadek nie był tak znaczny jak w dwóch poprzednich dniach, choć mieścił się w granicach fizjologicznych wahań. Następnego dnia, gdy podano 3 drachmy salicyny w dawkach podzielonych, temperatura nie obniżyła się nawet przejściowo; w istocie; między 9 A.M. a 1 P.M. wzrosła o 0,6°, a następnie do 3.30 P.M. powoli spadła o 0,3°. Wieczorny spadek rozpoczął się między 7 a 8 P.M., a dobowe wahanie wyniosło 1,5°. Następnego dnia, przy bardzo wyraźnych objawach, lecz bez salicyny, temperatura miała taki sam przebieg: wzrastała stopniowo od 9 A.M. do 1 P.M., a po 4 P.M. powoli spadała aż do 12 P.M.; dobowe wahanie wyniosło zaledwie 0,9°. W ciągu tych dwóch dni jedynym widocznym działaniem było zmniejszenie zakresu dobowych wahań przy bardzo niewielkim wzroście maksymalnej temperatury dnia; co dziwne, efekty te były najwyraźniejsze w dniu następującym po dużych dawkach salicyny. Następnego dnia temperatura była dość stała, od 9 A.M. do 6 P.M. wahając się zaledwie o 0,2°, po czym spadła; dobowe wahanie wyniosło 1,8°, 5.