Vaccininum

Nozod. Rozcierka materii szczepionkowej.

Klinika

Bliznowiec / Wyprysk / Trąd / Znamię / Zapalenie nerek / Ospa prawdziwa / Guzy / Krowianka / Wakcynoza / Krztusiec

Charakterystyka

Krowianka, ospa prawdziwa i końska gruda są chorobami wzajemnie ze sobą powiązanymi, a nozody każdej z nich mogą służyć do leczenia lub zapobiegania objawom wszystkich trzech. Jad szczepionkowy może wywołać stan chorobowy o niezwykle przewlekłym przebiegu, nazwany przez Burnetta wakcynozą. Może przy tym nie wywoływać objawów pierwotnych — gdy szczepienie pozornie się „nie przyjmuje”. Objawy wakcynozy są proteuszowe i w większości identyczne z objawami sykozy Hahnemanna. Wakcynoza jest chorobą sykotyczną. Nerwobóle, uporczywe wykwity skórne, dreszczowość oraz zaburzenia trawienia ze znacznym wzdęciem wskutek gazów są głównymi cechami dyskrazji poszczepiennej, a zatem wskazaniami do zastosowania tego nozodu. Istnieje jeszcze jedna choroba powiązana z krowianką — krztusiec. Przed laty pewien lekarz szkoły alopatycznej z jakiegoś powodu zaszczepił dziecko chorujące wówczas na krztusiec, po czym krztusiec ustąpił. Powtórzył to doświadczenie w innych przypadkach i osiągnął tak znakomite wyniki, że napisał do czasopism, zalecając tę metodę jako rutynowe postępowanie u nieszczepionych dzieci. Z drugiej strony obserwatorzy homeopatyczni widywali krztusiec występujący natychmiast po szczepieniu i leczyli go za pomocą Thuj. 30. Turiansky (B. M. J., 12 grudnia 1891) wypróbował podskórne wstrzyknięcia świeżo pobranej szczepionki cielęcej w serii przypadków gruźlicy szczytów płuc i stwierdził, że „niezmiennie, choć nieco powoli, następowała po nich bardzo wyraźna poprawa zarówno objawów subiektywnych, jak i obiektywnych”. Temperatura wracała do normy, poprawiały się apetyt i sen, zmniejszały się nocne poty, duszność, osłabienie mięśniowe i bolesne doznania; kaszel słabł lub znikał; plwocina stawała się gęstsza i bielsza, tętno wolniejsze; zwiększała się ilość moczu; rosła masa ciała; liczba prątków malała, a same prątki ulegały degeneracji. Nie podano dokładnej dawki ani postaci wstrzyknięć. Oto przypadek leczenia potencjami: do Garrisona (N. A. J. H., cyt. za H. R., x. 278) zgłosiła się pięćdziesięcioletnia kobieta z rodziny obciążonej gruźlicą. Miała zagęszczenie obu szczytów płuc; od trzech miesięcy traciła na wadze; występowały silne nocne poty oraz niemal stały, męczący, urywany kaszel, chwilami ze znacznym odkrztuszaniem. Vacc. 200, jedna dawka. Po tygodniu podała, że od przyjęcia dawki nie miała ani jednego silnego napadu kaszlu, a przez ostatnie trzy dni prawie wcale nie kaszlała. Otrzymywała jedną dawkę Vacc. tygodniowo i po sześciu tygodniach wróciła do pracy. Jeśli dziecko ma znamię, z zasady — o ile to możliwe — szczepi się je w obrębie znamienia. Zapalenie i następujące po nim bliznowacenie niszczą narośl. Nie wyjaśnia to jednak całkowicie wyleczenia: krowianka pozostaje w związku przyczynowym z powstawaniem nowych rozrostów. Ponad rok temu zgłosiła się do mnie młoda kobieta, wkrótce po ponownym zaszczepieniu zgodnie z jakimś przepisem urzędowym. Przebieg krowianki nie wykazywał niczego nieprawidłowego, lecz po odpadnięciu strupów pojawił się silny ból ramienia, a każda z blizn zaczęła się rozrastać; gdy je zobaczyłem, były już dobrze rozwiniętymi bliznowcami. Thuja usunęła bóle, lecz nie zahamowała rozrostu. Pod wpływem Malan. 200 wszystkie niemal całkowicie zanikły. Frölich (B. M. J., 15 października 1898) opisuje przypadek sześcioipółletniego dziecka, u którego siedem dni po szczepieniu szczepionką cielęcą rozwinęło się pełnoobjawowe zapalenie nerek. Pierwszym objawem były obrzęknięte powieki, następnie ból i obrzęk moszny; czternastego dnia mocz zawierał krew, węzły pachwinowe były powiększone i bolesne uciskowo, a na nogach wystąpił niewielki obrzęk. Przez kolejny miesiąc mocz zawierał krew i białko, po czym nastąpiło wyzdrowienie. Obserwowano także inne przypadki tego rodzaju. Objawy schematu są częściowo patogenetyczne, a częściowo pochodzą z przypadków wyleczonych. Szczególne odczucia obejmują: jakby czoło było rozłupane. Jakby kończyny dolne były przegrzane lub nadmiernie wysilone. Jakby kości nóg były połamane i ulegały rozdrabnianiu na odłamki. Burnett podaje, że porą pogorszenia < po Vacc. jest wczesny ranek. Jeden z objawów brzmi: „Obudzony w środku nocy przez ból czoła i oczu, jakby były rozłupane, oraz kłucie w skroniach”.

Zależności

Antidota: Thuj., Apis, Sul., Ant. t., Sil., Malan. Porównać: W ospie prawdziwej: Var., Malan., Thuj., Ant. t. Sarr. W zapaleniu nerek: Apis, Merc. c. W gruźlicy płuc: Bacil., Tub. W krztuścu: Thuj., Meph., Coc. c., Coral.

1. Umysł

Płacz. Zły humor z niespokojnym snem. Nerwowo pobudzony, niecierpliwy, drażliwy; skłonny przejmować się różnymi rzeczami. Chorobliwy lęk przed zachorowaniem na ospę prawdziwą.

2. Głowa

Ból czoła. Uczucie, jakby czoło miało pęknąć na dwoje w linii pośrodkowej, od nasady nosa po szczyt głowy. Kłucia w prawej skroni. Wykwit podobny do ciemieniuchy.

3. Oczy

Tinea tarsi i zapalenie spojówek u kobiety, lat 28, utrzymujące się jako następstwo ospy prawdziwej przebytej w niemowlęctwie; spojówki boleśnie wrażliwe. Osłabienie oczu; uczucie w czole, jakby było rozłupane. Powieki objęte stanem zapalnym. Zaczerwienienie oczu i twarzy, z drobnymi krostkami na twarzy i dłoniach. Zapalenie rogówki po szczepieniu.

5. Nos

Uczucie pełności w głowie z wyciekiem z nosa. Krwawienie z nosa, poprzedzone uczuciem skurczu nad brwiami i między nimi, wkrótce po zjedzeniu mięsa; miesiączka dość obfita i zbyt częsta; wyleczone ponownym szczepieniem.

6. Twarz

Zaczerwienienie i obrzmienie twarzy, dreszcz przebiegający w dół pleców. Obrzęk szyi pod prawym uchem (ślinianki przyusznej), z uczuciem jakby cięcia.

8. Jama ustna

Język pokryty dość suchym, żółtym nalotem, przez który prześwitują brodawki. Suchość jamy ustnej i języka.

10. Apetyt

Brak apetytu, wstręt wywoływany smakiem, zapachem i wyglądem jedzenia. Kawa ma kwaśny smak.

11. Żołądek

Tępy, uporczywy ból w dołku podsercowym z krótkim oddechem.

12. Brzuch

Kłujący ból w okolicy wątroby, przy brzegu ostatniego dolnego żebra, w linii pachowej. Kłujący ból w okolicy śledziony. Brzuch rozdęty gazami.

14. Narządy moczowe

Zapalenie nerek z albuminurią, krwiomoczem i obrzękami, które rozwinęło się jedenaście dni po szczepieniu; dziecko wyzdrowiało.

17. Narządy oddechowe

Krótki oddech z tępym, uporczywym bólem w dołku podsercowym oraz uciskiem w okolicy serca. Krztusiec.

18. Klatka piersiowa

Kłujący ból po lewej stronie klatki piersiowej, z przodu, pod dolnymi żebrami. Kłucia po prawej stronie z przodu, pod dolnymi żebrami, biegnące z prawej ku lewej, następnie w odpowiadającym miejscu po lewej stronie, lecz biegnące z lewej ku prawej; trwają pięć minut i są odczuwane w wątrobie oraz śledzionie.

19. Serce

Gorączkowa czynność serca i tętnic.

20. Plecy

Ból pleców. Tępy, uporczywy ból pleców, < w okolicy lędźwiowej, opasujący talię.

22. Kończyny górne

Silne bóle lewego ramienia w miejscu szczepienia; rano nie można go unieść. Bóle reumatyczne nadgarstków i dłoni. Bliznowce w miejscach ponownego szczepienia.

23. Kończyny dolne

Rozdzierający ból biegnący w dół lewego uda. Bolesność kończyn dolnych, jakby były przegrzane lub nadmiernie wysilone. Nogi bolały niepomiernie; chory z trudem mógł się poruszać, miał uczucie jakby kości były połamane oraz jakby ulegały rozdrabnianiu na odłamki.

24. Objawy ogólne

Niepokój ruchowy. Ogólne złe samopoczucie. Ociężałość, znużenie. Zmęczenie całego ciała z potrzebą przeciągania się i ziewania; nienaturalne wyczerpanie. Dziecko chce być noszone. Wiele osób mdleje podczas szczepienia.

25. Skóra

Skóra gorąca i sucha. Uogólniony wykwit podobny do krowianki. W miejscu szczepienia czwartym rozcieńczeniem rozwijają się drobne krostki. Czerwone krostki lub plamy w różnych częściach ciała, najbardziej widoczne po rozgrzaniu. Wykwit krost z ciemnoczerwoną podstawą i okrągławą lub podłużną wyniosłością, wypełnionych ropą o zielonkawożółtej barwie, przypominających ospę złagodzoną; niektóre są wielkości grochu, inne mniejsze, bez zagłębienia pośrodku; pojawiają się wraz z okrągłym, twardym naciekiem wyczuwalnym w skórze (jak śrut) i bardzo swędzą. Mrowiące pieczenie skóry całego ciała, najsilniejsze w skórze czoła oraz w dolnej i przedniej części owłosionej skóry głowy; okolice te przybierają szkarłatne zaróżowienie lub pokrywają się wykwitem podobnym do bezpośredniego zwiastuna osutki ospy prawdziwej. Vaccininum 6, w wodzie, podawane przez jeden dzień przy ścisłej diecie i powtórzone po ośmiu dniach, zadziałało zapobiegawczo w sześciuset przypadkach. W ciągu ostatnich osiemnastu lat leczono bardzo wiele przypadków ospy prawdziwej i ospy złagodzonej, w tym niektóre o najcięższym przebiegu, a jednak przy stosowaniu wirusa krowianki jako leku nie utracono ani jednego chorego; ponadto w żadnym z tak leczonych przypadków nie wystąpiły krwotoki, majaczenie ani gorączki wtórne, a żaden chory nie został oszpecony dołkowatymi bliznami. Vaccininum 200 szybko > cięższe objawy ospy prawdziwej występujące u sześciomiesięcznego dziecka; dwa dni przed pojawieniem się osutki dziecko ponownie zaszczepiono (po przerwie ośmiu dni) w obrębie znamienia w pobliżu prawej brodawki sutkowej; połykanie było utrudnione wskutek zajęcia języka i cieśni gardzieli; liczne krosty, wiele znacznych rozmiarów, były rozsiane na owłosionej skórze głowy, twarzy, tułowiu i kończynach.

26. Sen

Obudzony w środku nocy przez ból czoła i oczu, jakby były rozłupane, oraz kłucie w skroniach.

27. Gorączka

Gorączka z uczuciem gorąca, pragnieniem, miotaniem się, płaczem i niechęcią do jedzenia. Dreszcz ze wstrząsaniem całego ciała.