Mniszek lekarski. Compositæ.

Wprowadzony i poddany próbie lekowej przez Hahnemanna, przy współudziale Franza, Gutmanna, Kummera, Langhammera i Rasazemsky'ego.

ŹRÓDŁA KLINICZNE.

Zimnica, Bartl., Newmann, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 990; dur brzuszny, Bœnninghausen, Hom. Cl., vol. 3, p. 54; Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 790.

UMYSŁ [1]

Stale mamrocze do siebie. θ Tyfus plamisty.

Skłonny do rozmowy, śmiechu i wesołości.

Niezdecydowany, stroni od pracy, lecz gdy już zacznie, pracuje dobrze.

SENSORIUM [2]

Zawroty głowy podczas chodzenia; w bezgorączkowym okresie zimnicy.

Otępienie w głowie podczas spaceru na świeżym powietrzu, z zataczaniem się i zawrotami głowy; chód niepewny, głowa przechyla się raz na lewą, raz na prawą stronę.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ból ciągnący lub ukłucia jak igłą w lewej skroni podczas siedzenia, ustępujące podczas chodzenia i stania.

Gwałtowny ból rwący w potylicy. θ Tyfus plamisty.

Ucisk z uczuciem ciężkości w dolnej części potylicy po położeniu się.

Ostre, powierzchowne ukłucia po lewej stronie czoła.

Ból uciskający w prawej skroni.

Uczucie w głowie, jakby mózg był ze wszystkich stron ściskany uciskiem.

Nudności z bólem głowy; niepokój.

SKÓRA GŁOWY [4]

Głowa opada raz na lewą, raz na prawą stronę, z zawrotami głowy.

Pot podczas zasypiania, najobfitszy na głowie. θ Codzienna zimnica.

WZROK I OCZY [5]

Niechęć do światła.

Palenie w lewej gałce ocznej.

Piekące kłucie w lewej gałce ocznej, w kierunku kąta zewnętrznego.

SŁUCH I USZY [6]

Ból ciągnący w uchu zewnętrznym.

WĘCH I NOS [7]

Krwawienie z lewej strony nosa.

Nos zimny. θ Codzienna zimnica.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Twarz gorąca i czerwona.

Pryszcze na policzkach, skrzydełkach nosa i w kącikach ust.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Górna warga spękana.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Zęby: wydają się stępiałe; cierpną jak od kwasów podczas żucia pokarmu.

Krwawienie z próchniczych zębów; krew ma kwaśny smak.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: gorzki przed jedzeniem; gorzki, wznoszący się z gardła do ust; kwaśny; słonawy, zwłaszcza smak masła i mięsa.

Białe plamy na języku pośród czerwonych.

Język: obłożony białym nalotem; nalot schodzi płatami, pozostawiając ciemnoczerwone, bolesne i bardzo wrażliwe miejsca; język geograficzny.

JAMA USTNA [12]

Gęsta, lepka, ciągnąca się nitkami ślina o kwaśnym smaku.

W ustach gromadzi się kwaśny płyn.

Nagromadzenie śliny w ustach, z uczuciem, jakby krtań była ściśnięta.

Ropiejący pryszcz w prawym kąciku ust.

Szczypanie, palenie i bolesność jak od otarcia w jamie ustnej i cieśni gardzieli.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Gardło i krtań sprawiają wrażenie zamkniętych.

Podczas i po połykaniu pokarmu pobolewanie w poprzek obojczyków, wznoszące się lewą stroną szyi do ucha; przełyk wydaje się zbyt wąski dla pokarmu.

Suchość w gardle.

Odchrząkiwanie kwaśnego śluzu, od którego cierpną zęby.

Ostry ucisk w przedniej ścianie gardła i krtani, ustępujący przy połykaniu.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA I AWERSJE [14]

Silne pragnienie w dzień i w nocy.

Utrata apetytu. θ Żółtaczka.

JEDZENIE I PICIE [15]

Po przyjęciu czegokolwiek do jedzenia lub picia silna dreszczowość. θ Tyfus plamisty.

Kaszle po jedzeniu.

Gorzkawy smak w ustach przed jedzeniem.

Puste odbijanie po piciu.

Palenie w gardle wskutek palenia tytoniu, > po piciu.

Nieodparta senność po posiłku.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Gorzkie odbijania; czkawka.

Odbijanie, odruchy wymiotne i nudności w nocy. θ Zimnica.

Nudności z bólem głowy i niepokojem; po tłustym pokarmie.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie otarcia rozciągające się od ust do żołądka, z paleniem w żołądku wznoszącym się ku gardłu.

Trawienie zaburzone. θ Żółtaczka.

Dyspepsja żółciowa; gorzki smak; nudności jak po tłustym pokarmie; język geograficzny; ból nóg > podczas ruchu.

PODŻEBRZA [18]

Wątroba powiększona, stwardniała. θ Żółtaczka.

Ból w okolicy śledziony. θ Zimnica.

Język geograficzny, gorzki smak w ustach, dreszczowość po jedzeniu lub piciu, ból i bolesność w okolicy wątroby, biegunka żółciowa.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Ruchy w podbrzuszu, jakby tworzyły się i pękały pęcherzyki.

Brzuch wzdęty. θ Żółtaczka.

Bóle kłujące w brzuchu, szczególnie po bokach.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Bezskuteczne parcie z silnym napinaniem się; skąpy, twardy stolec. θ Zimnica.

Wypróżnienie utrudnione, nawet gdy stolec nie jest twardy. θ Zimnica.

Rozkoszne swędzenie krocza, zmuszające do drapania.

Zaparcie. θ Żółtaczka.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Częste i obfite oddawanie bladego moczu. θ Cukrzyca.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

W twardym obrzmieniu lewego najądrza, które nastąpiło po zapaleniu wskutek stłuczenia, gwałtowne bóle przeszywające, biegnące ku górze i rozchodzące się po całej okolicy łonowej, po oddaniu moczu.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Zatrzymana miesiączka.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Jakby krtań była ściśnięta, ze śliną w ustach; chrypka podczas mówienia, z gorzką flegmą w gardle.

ODDYCHANIE [26]

Przy głębszych wdechach ból z uczuciem napięcia w okolicy przepony.

Przy wydechu, bardziej niż przy wdechu, piekący ucisk w mostku.

Przy wydechu ucisk od wewnątrz w kierunku dolnych żeber w okolicy wątroby, rozciągający się ku górze klatki piersiowej.

Głębsze oddechy > uciskające ukłucie po prawej stronie klatki piersiowej.

KASZEL [27]

Plwocina o kwaśnym smaku.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Kłucia w klatce piersiowej podczas wdechu.

Świdrujące, drążące bóle w klatce piersiowej.

Ból uciskający w klatce piersiowej.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Drgania prawych mięśni międzyżebrowych.

Ucisk na wyrostek mieczykowaty.

SZYJA I PLECY [31]

Ból rwący od ucha w dół ku szyi.

Uczucie przetaczania się i bulgotania w prawej łopatce, z uczuciem zimna.

Uciskające kłucia wzdłuż kręgosłupa, głównie w kości krzyżowej, z dusznością.

Drgania w dolnej części bocznej powierzchni szyi.

Kłucie jak nieco tępą igłą po lewej stronie karku, ustępujące po usiądnięciu.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Drgania mięśni ramion.

Drętwienie lewego ramienia, lewej strony głowy i ucha.

Ból uciskający w prawym palcu środkowym, serdecznym i małym.

Dłonie gorące albo zimne.

Opuszki palców lodowato zimne.

Drgania mięśni lewego przedramienia.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Kłucia w udach, łydkach i podeszwach.

Napięcie w lewym udzie przy pochylaniu się.

Ból uciskający w lewej łydce.

Ból szarpiący w prawej łydce, szybko ustępujący po dotknięciu.

Bóle rwące wyłącznie w kończynach dolnych, < w spoczynku. θ Tyfus plamisty.

Ucisk na grzbiecie prawej stopy podczas siedzenia.

Palenie w kolanach, podudziach i palcach stóp.

Ból ciągnący na grzbiecie prawej stopy podczas stania; ustępuje podczas siedzenia.

Silne albo delikatne bóle kłujące w prawej podeszwie, od wewnątrz na zewnątrz, podczas siedzenia.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Może poruszać kończynami, lecz ma wrażenie, jakby były skrępowane lub bezsilne.

Kończyny bolesne przy dotyku i przy niewłaściwym ułożeniu.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: bóle rwące w kończynach <.

Leżenie: ucisk w potylicy.

Siedzenie: ból w lewej skroni; ucisk na grzbiecie prawej stopy; ból ciągnący na grzbiecie prawej stopy >; bóle kłujące w prawej podeszwie; ziewanie.

Stanie: ból ciągnący na grzbiecie prawej stopy.

Pochylanie się: napięcie w lewym udzie.

Niewłaściwe ułożenie: wywołuje ból kończyn.

Chodzenie: zawroty głowy; na świeżym powietrzu otępienie w głowie.

Ruch: > ból nóg; zawroty głowy.

NERWY [36]

Wyczerpany, skłonny siedzieć lub leżeć; półprzytomny.

Osłabienie, utrata apetytu, obfity, wyczerpujący pot nocny; pragnienie; niespokojny sen.

SEN [37]

Ziewa, jest senny podczas siedzenia.

W nocy po przebudzeniu gorąco, głównie na twarzy i dłoniach.

Sen zaburzają: sny; pot.

Żywe sny, których nie pamięta.

Nieprzezwyciężona potrzeba snu po odejściu od stołu; straszne sny, z których nie zachowuje żadnego wspomnienia poza bolesnym wrażeniem.

CZAS [38]

O godz. 20: dłonie i nos zimne.

Noc: nudności; gorąco na twarzy i dłoniach; dreszczowość z potem.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Temperatura i pogoda

Pragnie przebywać na świeżym powietrzu.

Na świeżym powietrzu: dreszcz.

GORĄCZKA [40]

Opuszki palców lodowato zimne.

Dreszczowość: całego ciała; w nocy, z potem i dolegliwościami żołądkowymi; po jedzeniu lub piciu.

Dreszcz na świeżym powietrzu.

Długotrwały dreszcz, obfity pot; ból śledziony. θ Zimnica.

Gorąco: w nocy, po przebudzeniu; najsilniejsze na twarzy i dłoniach; bez pragnienia.

Pot: przeważnie z pragnieniem; obfity, osłabiający, nocny, wywołujący uczucie gryzienia skóry.

Długotrwała dreszczowość, często przez cały dzień, po której w nocy występuje uogólniony, obfity pot; zaburzenia żołądkowe; nudności; odbijanie; wypróżnienia opóźnione, skąpe, twarde, z silnym napinaniem się; ból w okolicy śledziony. θ Zimnica.

Około godz. 20 dłonie i nos stają się zimne, chory chce położyć się do łóżka i wkrótce zasypia; ledwie zaśnie, pojawia się obfity pot, szczególnie na głowie, trwający godzinę; osłabienie; skłonność do zawrotów głowy podczas poruszania się. θ Codzienna zimnica.

Wielkie wyczerpanie, utrata apetytu; obfite poty nocne, zmuszające go do zmiany koszuli trzy razy każdej nocy; silne pragnienie w dzień i w nocy; niespokojny sen. θ Zimnica.

Gwałtowny dreszcz po jedzeniu lub piciu. θ Tyfus plamisty.

Zimnica: gdy Cinchona tylko nieznacznie opóźniła napady i gdy choroba przeszła w przewlekły stan gorączkowy, szczególnie u osób o suchej, żółciowej konstytucji.

Dur brzuszny; w spoczynku nieznośne bóle rwące w kończynach dolnych; majaczenie ze stałym mamrotaniem; gwałtowny ból rwący w potylicy; silna dreszczowość po jedzeniu lub piciu; język geograficzny.

Bardzo silne bóle w przebiegu duru brzusznego lub gorączek durowo-malarycznych, szczególnie w udach.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Lewa strona: ból ciągnący lub ukłucia w skroni; ukłucia w czole; piekące kłucie w gałce ocznej; krwawienie z nosa; pobolewanie od szyi do ucha; zapalenie najądrza; kłucie z boku szyi; drętwienie ramienia; drgania przedramienia; napięcie w udzie; ból uciskający w łydce.

Prawa strona: ból uciskający w skroni; pryszcz w kąciku ust; drgania mięśni międzyżebrowych; przetaczanie się i bulgotanie w łopatce; ból uciskający w palcach; ból szarpiący w łydce; ucisk na grzbiecie stopy; bóle kłujące w podeszwie.

ODCZUCIA [43]

Jakby mózg był ściśnięty; jakby zęby cierpły; jakby krtań była ściśnięta; jakby gardło i krtań były zamknięte; jakby w brzuchu tworzyły się i pękały pęcherzyki; jakby coś przetaczało się i bulgotało w prawej łopatce; jakby kończyny były skrępowane lub bezsilne.

Ból: w okolicy śledziony; w okolicy wątroby.

Ból szarpiący: w prawej łydce.

Ukłucia jak igłą: w lewej skroni.

Kłucia: w lewej części czoła; w brzuchu, szczególnie po bokach; w klatce piersiowej; w udach, łydkach i podeszwach; w prawej podeszwie.

Uciskające kłucia: wzdłuż kręgosłupa; w kości krzyżowej.

Ból przeszywający: od najądrza przez okolicę łonową.

Kłucie: w lewej gałce ocznej; jak tępą igłą po lewej stronie karku.

Żądlenie: w skórze.

Ból rwący: w potylicy; od ucha do szyi; w kończynach dolnych.

Świdrowanie i drążenie: w klatce piersiowej.

Ból ciągnący: w lewej skroni; w uchu zewnętrznym; na grzbiecie prawej stopy.

Palenie: w lewej gałce ocznej; w jamie ustnej i cieśni gardzieli; w gardle; w żołądku; w kolanach, podudziach i palcach stóp.

Piekący ucisk: w mostku, < przy wydechu.

Gryzienie: skóry podczas pocenia się.

Szczypanie: w jamie ustnej i cieśni gardzieli.

Bolesność: w okolicy wątroby.

Uczucie otarcia: w jamie ustnej i cieśni gardzieli; od ust do żołądka.

Ucisk: w potylicy; od okolicy wątroby ku klatce piersiowej; w klatce piersiowej; na wyrostek mieczykowaty; w palcach; na grzbiecie stopy.

Pobolewanie: w poprzek obojczyków; w górę lewej strony szyi do ucha.

Ból z uczuciem napięcia: w okolicy przepony przy głębokim wdechu.

Ból uciskający: w prawej skroni; w lewej łydce.

Napięcie: w lewym udzie przy pochylaniu się.

Otępienie: w głowie.

Uczucie ciężkości: w potylicy.

Drętwienie: w lewym ramieniu.

Swędzenie: w kroczu.

TKANKI [44]

Napady żółciowe z dolegliwościami żołądkowymi i językiem geograficznym.

Neuralgia i reumatyzm podczas tyfusu plamistego i po nim.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: > ból w prawej łydce; kończyny bolesne.

SKÓRA [46]

Niezdrowa, pokryta pryszczami, sykotyczna skóra.

Żądlenie w skórze.

Wykwity na ciele i kończynach, silnie swędzące i wyglądające na mieszaninę liszaja i pokrzywki.

Uczucie gryzienia skóry podczas pocenia się.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Chłopiec, æt. 8; zimnica.

Dziewczyna, æt. 19, służąca; dur brzuszny.

Mężczyzna, æt. 46; zimnica.

Mężczyzna: niezdrowa, pokryta pryszczami, sykotyczna skóra.

RELACJE [48]

Zgodny: Arsen. przy nocnych potach.

Porównaj: Chelid., Hydrast., Pulsat.