Formica Rufa

Mrówka. Błonkoskrzydłe.

„Nazwy Formica używał Linnæus jako nazwy rodzajowej dla wielu gatunków, z których wszystkie wydają się zwykłym ludziom mrówkami. Późniejsi entomolodzy musieli rozdzielić te gatunki i uporządkować je pod różnymi nazwami jako odrębne rodzaje. Rodzajem, któremu Latrielle pozostawił dawną nazwę Formica, jest ten, z którego pochodzą doniesienia o wyleczeniach i z którego przeprowadziliśmy nasze próby lekowe. Mrówki należące do rodzaju Formica w ujęciu Latrielle'a, gdy zostaną zaatakowane, bronią się, gryząc żuwaczkami, czyli szczękami, i jednocześnie zaginając odwłok ku dołowi i do przodu; z odbytu wytryskują w kierunku miejsca, które usiłowały zranić szczypcami, ostrą, kwaśną ciecz. Ciecz ta zabarwia papierek lakmusowy na czerwono i zawiera kwas formylowy (Formica, czyli kwas mrówkowy) CH 2 O 2”.

Dane historyczne — zob. N. Amer. J. of H., sierpień 1870, artykuł C. Heringa.

Nalewkę przygotowuje się z rozgniecionych żywych mrówek.

Próby lekowe przeprowadzili i nadzorowali głównie Lippe i Hering. Zob. monografię Heringa oraz Allen's Encyclopædia, t. 4, s. 355. Stosowano eter mrówkowy, kwas formylowy, spiritus formicarum, formica rufa oraz subsericea.

AUTORYTETY KLINICZNE.

• Zob. monografię Heringa.

UMYSŁ [1]

Osłabienie pamięci; wieczorem zapominalski.

Niedysponowany, zapominalski, posępny, lękliwy i pełen obaw.

Stan ożywienia po ustąpieniu bólu na szczycie głowy.

CZUCIE OGÓLNE [2]

Zawroty głowy; wszystko zdaje się poruszać tam i z powrotem, a ciało się zatacza.

Skłonność do zawrotów głowy podczas jedzenia; zawroty po ubraniu się rano albo przy próbie wstania; ból w lewej okolicy nadoczodołowej przy kładzeniu się do łóżka, z zawrotami głowy; ciemno przed oczami, > po usiądnięciu.

Zawroty głowy przy próbie wstania.

Pełność w głowie; uczucie otępienia w głowie z wrażeniem sztywności szyi.

Ciężkość głowy; wrażenie, jakby mózg był zbyt ciężki i duży; przekrwienie głowy; pulsowanie w głowie.

Tępe, senne odczucie z ciężkością powiek i niezdolnością do nauki.

Tępe, nieprzyjemne odczucie w czole, z gorącem, pełnością i pulsowaniem.

Otępienie głowy; ucisk po obu stronach między skroniami a uszami.

We wszelkiego rodzaju chorobach apoplektycznych.

Wzmacnia mózg.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Przednia część głowy boli przy kaszlu.

Wrażenie pękającego pęcherzyka w czole, biegnące dookoła lewej strony głowy.

Tępy czołowy ból głowy ze sporadycznymi bólami przeszywającymi od prawej skroni w głąb głowy, po południu.

Ból głowy w lewej przedniej części głowy i skroni, sięgający do potylicy, rozpoczynający się każdego dnia coraz wcześniej, z bolesnością nad okiem, powoli i stopniowo narastający, z bólem tnącym sięgającym do ucha.

Ból głowy z trzaskaniem w lewym uchu, po którym pojawia się ból w lewej skroni, następnie na szczycie głowy, z nudnościami i złagodzeniem bólu w czole.

Migrenowy ból głowy z przeszywającymi bólami neuralgicznymi w skroniach.

Ból przeszywający w prawej skroni, od wewnątrz na zewnątrz.

Tępy ból całej głowy ze sporadycznym bólem wiercącym w prawej okolicy skroniowej.

Silny ból na szczycie głowy, jak ukłucie tępym narzędziem, jakby uciskającym gwoździem.

Ból na szczycie głowy przenoszący się z nadbrzusza.

Ból głowy na szczycie i w czole, szczególnie przebiegający przez skronie.

Rano ból głowy w tylnej, górnej i głębokiej części głowy; < po wypiciu kawy; za każdym razem podczas mycia zimną wodą i po nim.

Ból rwący w potylicy.

(U chorego:) Ból od szyi ku górze, do tyłu głowy.

(U chorego:) Wrażenie przebiegające błyskawicznie z ciała w górę do głowy.

Po obudzeniu rano ból głowy z wymiotami oraz kłucia po prawej stronie klatki piersiowej.

Ból głowy: z nudnościami; < przy siadaniu na łóżku; z nudnościami i wymiotami; po południu, ze sporadycznym trzepotaniem serca; codziennie od 12 M. do 10 P. M.; < przy pochylaniu się; przez cały dzień, > po uczesaniu włosów.

Nerwowy ból głowy.

SKÓRA GŁOWY [4]

Świąd skóry głowy i głowy.

Włosy na głowie przestały wypadać podczas czesania.

Stłuczenia głowy.

WZROK I OCZY [5]

Ból w lewej okolicy nadoczodołowej i lewej okolicy skroniowej; miejsce bólu jest tkliwe na dotyk; ból i pobolewanie nad lewym okiem; przedmioty wyglądają jak oglądane przez mgłę; ciemno przed oczami, musi na kilka chwil usiąść.

Przyćmienie wzroku.

(U chorej:) Mimo poprawy nadal nie widzi, ma migotanie przed oczami, a oczy są bardzo osłabione.

Zmętnienie rogówki; bielmo; skrzydlik.

Plamki i owrzodzenia rogówki.

(U chorej:) Ból oczu rano po przebudzeniu, > po umyciu.

Reumatyczne zapalenie oczu i jego następstwa.

Kurczowe drganie górnej powieki prawego oka.

SŁUCH I USZY [6]

Dzwonienie i brzęczenie w uszach.

Trzaskanie w lewym uchu z bólem głowy.

Niedosłuch; głuchota.

Ból obu uszu rano przy wstawaniu.

Ból uciskający w uszach, z gorącem.

Lekkie kłucia w lewym uchu, po których powstaje niewielki ropień w zewnętrznej części przewodu słuchowego.

(U chorego:) Zewnętrzna tkliwość prawego ucha i skroni.

(U chorego:) Wszystkie okolice wokół ucha wydają się jakby obrzęknięte i są nieprzyjemnie odczuwane; lekki ból w głuchym (prawym) uchu, sięgający ku górze do skroni, z tkliwością zewnętrzną.

(U chorego:) Za uchem ból pochodzący od szyi.

(U chorego:) Wszystkie objawy uszne, podobnie jak nieżyt nosa, występowały po prawej stronie, gdzie ucho jest głuche; lewe ucho sporadycznie współuczestniczy w objawach.

WĘCH I NOS [7]

Kichanie i wodnisty katar.

Nieżyt.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Cała lewa strona twarzy i policzek wydają się jakby porażone.

(U chorego:) Po przyjęciu pierwszego proszku pęcherz na twarzy, z powodu którego podano lek, wydawał się nieco mniejszy i twardszy; po drugim stał się bardziej miękki i bolesny, a na twarzy pojawiła się mała krosta; rano po trzecim proszku powierzchnia pęcherza była nierówna.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ćmienie w zębach po południu, od przeciągu.

Ból zepsutego ostatniego trzonowca po lewej stronie.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

(U chorego:) Wodnisty smak w ustach, bardzo dla niego odrażający.

(U chorego:) Woda ma zły, słodkawy i mdły smak.

(U chorego:) Bolesność nasady języka; na końcu kłucie.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Gardło suche przez całą noc, ledwie mogła mówić; gdy ułożyła się w pozycji pozwalającej jej trochę pospać, suchość gardła ją obudziła.

(U chorej:) Rano po wstaniu bardzo silna bolesność gardła i ból obu uszu.

Bolesność gardła rano, z dużą ilością śluzu.

Bolesność gardła < po lewej stronie.

(U chorej:) Ból szyi podczas chrząkania i płukania gardła.

APETYT, PRAGNIENIE, UPODOBANIA, AWERSJE [14]

(U chorego:) Silne pragnienie przez cały dzień, lecz woda miała zły, słodkawy i mdły smak.

JEDZENIE I PICIE [15]

(U chorej:) Podczas jedzenia i picia, szczególnie przy zaciskaniu szczęk, silny ból szyi.

(U chorej:) Po wypiciu herbaty obfity pot.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka, odbijanie, nudności i wymioty

(U chorego:) Częste odbijanie bez żadnej ulgi.

Nudności i wymioty.

Nudności z bólem głowy oraz wymiotami żółtawego, gorzkiego śluzu.

(U chorego:) Wymioty: z biegunką, wieczorem; z kaszlem.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

(U chorego:) Ciepło i pieczenie w żołądku, przyspieszenie tętna, nasilone oddawanie moczu, wzmożone pocenie, pobudzenie narządów płciowych, lepki, cuchnący mocz — u chorych z dną moczanową.

Ból palący w żołądku, z uciskiem i ciężarem.

Stały ucisk przy wpuście żołądka i ból palący w tym miejscu.

PODŻEBRZA [18]

Tępy ból w okolicy śledziony.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

(U chorego:) Silny ból brzucha i dreszczowość z drżeniem.

Wrażenie w poprzek brzucha poniżej pępka jak przy stłuczeniu, a także uczucie zmęczenia w plecach.

Wzdęcia.

Stwardnienie węzłów chłonnych krezkowych.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

(U chorego:) Po występującym przez tydzień każdego ranka luźnym wypróżnieniu z bólem brzucha, bez większej poprawy wysypki, wieczorem o godzinie 8 lub 9 pojawiły się gwałtowna biegunka i wymioty.

Biegunka po posiłkach albo tylko w dzień, nie w nocy, bądź w dzień i w nocy, albo przed północą.

Biegunka z parciem; ból jelit przed oddaniem stolca.

Luźny, biegunkowy stolec, po którym pozostaje potrzeba kolejnego wypróżnienia i nieprzyjemne odczucie w odbycie, jakby wypróżnienie nie zostało całkowicie ukończone i należało oddać jeszcze więcej stolca.

Utrudnione oddawanie małych ilości gazów rano; potem parcie w odbytnicy jak przy biegunce.

Biegunka u dzieci.

(U chorego:) Rano drugie wypróżnienie.

Białe stolce.

Zaparcie i uczucie zwężenia zwieracza odbytu.

Ucisk w odbytnicy, < wieczorem i w łóżku.

Bolesne parcie na stolec w odbycie i odbytnicy, lecz stolec nie odchodzi.

Tasiemiec.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Porażenie pęcherza moczowego.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Długotrwałe wzwody po oddaniu moczu rano.

Polucje.

Osłabienie narządów płciowych.

Skąpy wytrysk przy niepełnym wzwodzie.

Pewien rodzaj nerwowego, przemieszczającego się i szarpiącego bólu w lewej połowie prącia i okolicy gruczołu krokowego, często się powtarzający.

Podczas wchodzenia po schodach uczucie, jakby niektóre części narządów płciowych zdrętwiały.

Świąd moszny.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Dolegliwości macicy.

Miesiączka skąpa i blada, z bólem w plecach i uczuciem parcia ku dołowi; 3. dnia; 4. dnia ciemniejsza; kurczowy ból przebiegający przez staw biodrowy i miednicę.

Miesiączka pojawia się o osiem dni za wcześnie.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Brak pokarmu u kobiet karmiących.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Chrypka z bolesnością gardła.

Mały kawałek flegmy w krtani, którego nie można odkrztusić.

KASZEL [27]

Uporczywy i długotrwały; < w nocy i od ruchu; z bólem w czole i bólem zaciskającym w klatce piersiowej.

Gwałtowne napady kaszlu z wymiotami, w dzień i w nocy.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Bóle opłucnowe.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Niepokojący ból w okolicy serca.

Kołatanie serca; trzepotanie serca.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Silny, przenikający świąd prawej brodawki sutkowej.

Silne mrowiące, uciskające kłucia w okolicy lewej brodawki sutkowej; później po lewej stronie pleców, lecz gwałtowniejsze; jeszcze później takie samo doznanie w innych częściach ciała.

SZYJA I PLECY [31]

(U chorej:) Bolesność szyi sięgająca ku górze, do głowy; > od ucisku zewnętrznego.

(U chorej:) Podczas jedzenia i żucia pokarmu, szczególnie przy zaciskaniu szczęk, silny ból po lewej stronie szyi, sięgający do tyłu głowy, a zwłaszcza za ucho.

(U chorej:) Rano, podczas płukania gardła i chrząkania, nagle bardzo silny ból po lewej stronie karku, schodzący w dół lewego ramienia; ledwie może nim poruszyć, < powyżej łokcia; wieczorem ból w lewym ramieniu >, lecz przeszedł do prawego, gdzie był < niż wcześniej; po odchyleniu głowy do tyłu z powodu bólu ledwie mogła ponownie pochylić ją do przodu; cała szyja sztywna i bardzo bolesna aż do tyłu głowy, < od najmniejszego ruchu; chcąc podnieść się z łóżka, musi przyciskać obie dłonie za uszami i krzyczy przy najmniejszym ruchu.

(U chorej:) Ból w szyi przy najmniejszym obrocie lub skręcie.

(U chorej:) Po podniesieniu się do pozycji siedzącej ból szyi ponownie <, > po przyłożeniu gorącego żelaza.

Silny świąd lewej łopatki.

Ból pleców.

Silny ból w poprzek kości krzyżowej i na grzbiecie obu rąk, < przy ruchu.

Schorzenie rdzenia kręgowego.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Świąd dołów pachowych rano.

(U chorej:) Ból od szyi w dół lewego ramienia; wieczorem przechodzi do prawego; ledwie może poruszyć ramieniem.

Silny ból powyżej prawego łokcia.

(U chorej:) Ból < w ramieniu powyżej lewego łokcia.

Ból reumatyczny: w prawym stawie łokciowym; w prawym przedramieniu i nadgarstku; wzdłuż kości łokciowej.

Ból opuszcza lewe ramię i przechodzi do prawego.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Silny ból przebiegający przez miednicę, jakby od jednej panewki stawu biodrowego do drugiej.

Ból w biodrach jak przy stłuczeniu, w nocy w łóżku, zmuszający go do obracania się z boku na bok.

W nogach czuła jakby zupełny brak siły; były bolesne i zmęczone; wrażenie w poprzek brzucha poniżej pępka jak przy stłuczeniu, a także uczucie zmęczenia w plecach; odczuwała lekkie zawroty głowy.

Przeszywający ból w lewym stawie kolanowym, budzący go ze snu.

Bóle reumatyczne w stawach kolanowych, < podczas chodzenia.

Kurcz obu stóp, szczególnie podeszew w pobliżu palców.

Dna moczanowa; bóle dnawe w kończynach.

Wędrujące zapalenie stawów.

Przewlekła dna moczanowa i sztywność stawów.

Dawna atoniczna dna moczanowa.

Zatrzymanie potliwości stóp. θ Pląsawica.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Wrażenie, jakby mięśnie były nadwerężone i odrywane od swych przyczepów.

Reumatyzm pojawiający się nagle, głównie w stawach, z niepokojem; chorzy pragną ruchu, chociaż nasila on ból; bóle > od ucisku; pot bez ulgi; prawa strona zajęta głównie i ciężej niż lewa.

Dawne miejscowe lub ogólne dolegliwości reumatyczne; wewnętrzne albo zewnętrzne.

Bóle reumatyczne lub dnawe.

Sztywność i skurcz stawów.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Siedzenie: na łóżku, ból głowy z nudnościami <; ból szyi <.

Pochylanie się: ból głowy z nudnościami.

Siadanie: ciemno przed oczami >.

Odchylanie głowy: z powodu bólu ledwie mogła ponownie pochylić ją do przodu.

Mogła zasnąć, gdy udawało się jej przyjąć właściwą pozycję.

Ból biodra zmusza go do obracania się z boku na bok.

Zaciskanie szczęk: silny ból szyi.

Próba wstania: zawroty głowy; ból szyi.

Z powodu bólu ledwie może poruszyć ramieniem.

Chodzenie: ból stawów kolanowych.

Wchodzenie po schodach: uczucie, jakby narządy płciowe zdrętwiały.

Ruch: kaszel <; ból tylnej części szyi <; ból w poprzek kości krzyżowej i na grzbiecie obu rąk <; ból <, lecz chory pragnie ruchu.

NERWY [36]

Uczucie ogólnego znużenia całego organizmu, z bólem wszystkich kończyn, któremu towarzyszą dreszcze i gęsia skórka wzdłuż kręgosłupa.

W nogach czuła jakby zupełny brak siły.

Wielkie znużenie i wyczerpanie.

Ogólne osłabienie całego układu mięśniowego.

Omdlenia.

Kulawizna kończyn; porażenie.

Porażenie.

Kurcze.

Długotrwała, straszliwie źle leczona pląsawica zmniejszyła się, gdy tylko ponownie wywołano zatrzymane wcześniej pocenie stóp, umieszczając stopy w worku z żywymi mrówkami i wytwarzając parę za pomocą gorących kamieni.

Padaczka.

Schorzenia rdzenia kręgowego.

Wzmacnia nerwy.

SEN [37]

(U chorej:) Gardło suche przez całą noc, suchość wybudziła ją ze snu.

(U chorej:) Nieprzyjemny pot w nocy; obudziła się z lepką skórą.

(U chorej:) Spędziła straszną noc; bóle nagle wracają z wielką siłą i słabną nieco dopiero po północy.

(U chorej:) Mogła zasnąć, gdy udawało się jej przyjąć właściwą pozycję.

Budzi się wcześnie i czuje, że spała wystarczająco długo.

Po obudzeniu rano: ból głowy; wymioty z bólem głowy; ból oczu; kłucia w uchu.

CZAS [38]

Rano: po ubraniu się zawroty głowy; ból głowy; ból głowy z wymiotami; ból oczu; ból uszu; suche gardło; bolesność gardła; utrudnione oddawanie małych ilości gazów; drugie wypróżnienie; długotrwałe wzwody po oddaniu moczu; gwałtowny ból po lewej stronie szyi; świąd dołów pachowych; pot.

Dzień: ból głowy; biegunka; kaszel z wymiotami.

Popołudnie: ból przeszywający w prawej skroni; ból głowy z nudnościami i trzepotaniem serca; ćmienie w zębach.

Wieczór: zapominalski; wymioty z biegunką; ucisk w odbytnicy <; ból ramienia >; ból przechodzi z lewego ramienia do prawego.

Noc: suche gardło; biegunka; kaszel <; kaszel z wymiotami; ból biodra jak przy stłuczeniu.

Po północy: bóle >.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Wytwarzanie pary za pomocą gorących kamieni w worku z żywymi mrówkami przywróciło pocenie stóp.

Gorące żelazo > ból szyi.

Zimna woda: ból głowy < podczas mycia zimną wodą i po nim; ponownie wywołuje bóle palące.

Wielka skłonność do przeziębiania się.

Następstwa zimna i wilgoci; zimnych kąpieli; wilgotnej pogody.

GORĄCZKA [40]

(U chorego:) Dreszczowość z drżeniem i bólem brzucha.

(U chorej:) Lepka skóra, która ją obudziła.

(U chorej:) Nieprzyjemny pot w nocy.

(U chorej:) Pociła się przez około pół godziny, lecz bez najmniejszego złagodzenia bólu ramienia.

(U chorej:) W południe po wypiciu herbaty obfity pot bez ulgi.

Pot bez ulgi.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Często powtarzające się bóle w lewej połowie prącia.

Napady: gwałtownego kaszlu z wymiotami.

Każdego ranka: luźne wypróżnienie z bólem brzucha; codziennie coraz wcześniej: ból głowy.

Codziennie od 12 M. do 10 P. M.: ból głowy z nudnościami.

Trzeci dzień: miesiączka blada i skąpa, z bólem w plecach i uczuciem parcia ku dołowi.

Czwarty dzień: miesiączka ciemniejsza.

STRONA I KIERUNEK [42]

Prawa: bóle przeszywające w skroni; ból przeszywający w skroni; ból wiercący w skroni; kłucia po stronie klatki piersiowej; kurczowe drganie górnej powieki; tkliwość ucha i skroni; silny, przenikający świąd prawej brodawki sutkowej; ból od szyi w dół ramienia; silny ból powyżej łokcia; ból reumatyczny w stawie łokciowym, przedramieniu i nadgarstku oraz wzdłuż kości łokciowej.

Lewa: ból w okolicy nadoczodołowej; wrażenie pękającego pęcherzyka po stronie głowy; ból głowy w przedniej części głowy i skroni; trzaskanie w uchu; ból w skroni; ból i pobolewanie nad okiem; kłucia w uchu; mały ropień w zewnętrznej części przewodu słuchowego; strona twarzy i policzek wydają się jakby porażone; ból zepsutego trzonowca; bolesność po stronie gardła; pewien rodzaj nerwowego, przemieszczającego się i szarpiącego bólu w połowie prącia; mrowiące kłucia przy brodawce sutkowej; po stronie pleców; silny ból szyi przy zaciskaniu szczęk; silny ból w dół ramienia; silny świąd łopatki; ból od szyi w dół ramienia; ból ramienia powyżej łokcia; przeszywający ból stawu kolanowego.

Bóle najpierw po lewej, potem po prawej stronie; najpierw po prawej, potem po lewej.

DOZNANIA [43]

Jakby mózg był zbyt ciężki i duży; wrażenie pękającego pęcherzyka w czole; jak ukłucie tępym narzędziem na szczycie głowy; jakby uciskającym gwoździem na szczycie głowy; jakby lewa strona twarzy i policzek były porażone; jak przy stłuczeniu poniżej pępka; jakby męskie narządy płciowe zdrętwiały; jakby mięśnie były nadwerężone i odrywane od przyczepów; jakby w nogach nie miała siły.

Ból: w lewej okolicy nadoczodołowej; w przedniej części głowy; w lewej skroni; w czole; na szczycie głowy; od szyi w górę do tyłu głowy; nad lewym okiem; w obu uszach; w prawym uchu, sięgający ku górze do skroni; od szyi za ucho; w zepsutym ostatnim trzonowcu po lewej stronie; w szyi; w jelitach; w dół lewego ramienia; w plecach; w ramieniu powyżej lewego łokcia; przechodzący z lewego ramienia do prawego; we wszystkich kończynach.

Silny ból: na szczycie głowy; w szyi; w brzuchu; w poprzek kości krzyżowej i na grzbiecie obu rąk; powyżej prawego łokcia; przez miednicę, jakby od jednej panewki stawu biodrowego do drugiej.

Przeszywający: w prawej skroni; w lewym stawie kolanowym.

Ból rwący: w potylicy.

Ból tnący: w głowie; sięgający do ucha.

Bóle przeszywające: od prawej skroni w głąb głowy.

Ból wiercący: w prawej okolicy skroniowej.

Kłucia: po prawej stronie klatki piersiowej; w lewym uchu; w okolicy lewej brodawki sutkowej.

Mrowiące kłucia: w okolicy lewej brodawki sutkowej; po lewej stronie pleców; w innych częściach ciała.

Bóle opłucnowe: w głębi klatki piersiowej i płucach.

Ból kurczowy: przez staw biodrowy i miednicę.

Kurcz: obu stóp; podeszew.

Bóle neuralgiczne: w skroniach.

Ból reumatyczny: w prawym stawie łokciowym; w prawym przedramieniu; w prawym nadgarstku; wzdłuż kości łokciowej; w stawach kolanowych.

Ból dnawy: w kończynach.

Ból z uczuciem parcia ku dołowi: w plecach.

Ból uciskający: w uszach.

Ból jak przy stłuczeniu: w biodrach.

Ból palący: w żołądku.

Kłucie: na końcu języka.

Bolesność: nad okiem.

Ból szarpiący: w lewej połowie prącia; w okolicy gruczołu krokowego.

Nerwowy, przemieszczający się ból: w lewej połowie prącia; w okolicy gruczołu krokowego.

Ból zaciskający: w klatce piersiowej.

Ból tępy: całej głowy; w okolicy śledziony.

Niepokojący ból: w okolicy serca.

Bolesność: nasady języka; gardła; szyi, sięgająca ku górze do głowy; nóg.

Pieczenie: żołądka.

Ćmienie: w zębach.

Zwężenie: zwieracza odbytu.

Kurczowe drganie: górnej powieki prawego oka.

Tępy czołowy ból głowy.

Tępe odczucie: w głowie; w czole.

Otępienie: głowy.

Pełność: w głowie.

Ucisk: przy wpuście żołądka; w odbytnicy.

Uczucie otępienia: w głowie.

Suchość: gardła.

Ciężkość: głowy; powiek.

Sztywność: szyi; stawów.

Trzepotanie: serca.

Trzaskanie: w lewym uchu.

Brzęczenie: w uszach.

Dzwonienie: w uszach.

Uczucie zmęczenia: w plecach; w nogach.

Kulawizna: kończyn.

Świąd: skóry głowy; głowy; moszny; prawej brodawki sutkowej; lewej łopatki; dołów pachowych.

TKANKI [44]

Dolegliwości reumatyczne; tak zwane reumatyczne zapalenie oczu; schorzenia uszu i ich następstwa.

Dolegliwości nerwowe i kurczowe.

Guzki wokół stawów, po stronie wewnętrznej i zewnętrznej.

Wodniste obrzęki; puchlina wodna; wyniszczenie.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: miejsce bólu tkliwe.

Ucisk: bolesność szyi sięgająca ku górze do głowy >; obu dłoni za uszami; > ból szyi.

Stłuczenia; zwichnięcia.

Zanik po ranach.

Dolegliwości wskutek podnoszenia nadmiernych ciężarów.

SKÓRA [46]

Świerzb; zimne guzy; wole; trąd.

ZWIĄZKI [48]

Zgodny: po Chamom.

Porównać: Apis, Bryon. (reumatyzm), Chloral i Urtica urens (pokrzywka), Dulcam. (reumatyzm), Frag. ves. (brak wydzielania mleka), Thrombid. (biegunka).