Magnesia Carbonica

Magnesiæ carbonas levis. Lekki węglan magnezu według B. P. Węglan magnezu 3(MgCO 3 ) Mg(HO) 2 . 4 H 2 O. Rozcierka.

Zastosowanie kliniczne

Jama Highmore’a, schorzenia / Glisty owsikowate / Nieżyt / Zaparcie / Rogówka, zmętnienia / Kaszel / Głuchota / Osłabienie / Biegunka / Dyspepsja / Oczy, zapalenie / Przepuklina / Krwotok miesiączkowy / Miesiączka, opóźniona / Krwotok maciczny / Pobudzenie nerwowe / Neuralgia / Neurastenia / Ciąża, nudności; ból zęba / Śledziona, ból / Smak, zaburzenia / Szumy uszne / Ból zęba / Guzy

Charakterystyka

Mag. c. jest głównym składnikiem dobrze znanego „Pulv. Rhei Co.” z B. P., jeszcze lepiej znanego jako „proszek Gregory’ego”, jednego z postrachów alopatycznej izby dziecięcej. Proporcje są następujące: Mag. c., sześć części; sproszkowany rabarbar, dwie części, oraz sproszkowany imbir, jedna część. Osobliwością tej mieszaniny jest to, że Mag. c. i Rheum są w praktyce homeopatycznej względem siebie odtrutkami; oba mają silnie zaznaczoną kwaśność oraz zielone, kwaśne stolce. „Magnezję płynną” (Liquor Magnesiæ Carbonatis), dawkę znacznie przyjemniejszą w przyjmowaniu, jak podpowiadają mi wspomnienia z wczesnych lat, sporządza się przez nasycenie CO 2 wody, w której zawieszony jest świeżo strącony węglan magnezu. Jedna uncja płynna zawiera 13 granów Mag. c. Właściwości Mag. c. z punktu widzenia starej szkoły ujmuje się jako „przeczyszczające, zobojętniające kwasy, przeciwkamieniowe”. Guernsey mówi o nim: „Często z wielką korzyścią stosujemy Mag. c. w dolegliwościach występujących u ludzi, którzy przyjmowali ten środek, aby «odkwasić żołądek»”. Aby wyrobić sobie właściwe pojęcie o mocy i zakresie działania tego wielkiego leku, najlepiej odsunąć od siebie wszelkie myśli o jego dawnych skojarzeniach. Wówczas będziemy mogli zobaczyć go w całej pełni, a jego dawne zastosowania ukażą się we właściwych proporcjach. Mag. c. ma wiele punktów stycznych z Gels., Cham. i Ars. w zakresie podrażnienia nerwowego i bezsenności. Pobudzenie nerwowe właściwe Mag c. jest jednak typu wyczerpania nerwowego. „Woda zawierająca magnezję, a także woda pochodząca z okolic występowania wapieni magnezowych, jest w dotyku wyjątkowo miękka. Istnieją podstawy, by przypuszczać, że miękkość ta wywiera kojący wpływ na układ nerwowy, gdy wodę stosuje się do kąpieli, np. w Buxton i Matlock w Anglii oraz w Schlangenbad, Wildbad, Rehme, a być może również w Gastein w Niemczech. Często okazuje się, że fizyczne cechy substancji odpowiadają ich wpływom dynamicznym; tak jest też z Magnesia, która bardzo często jest potrzebna układom nerwowym wymagającym trwale kojącego i podtrzymującego działania. Jej wpływ na skórę odzwierciedla się w primæ viæ lub vice versâ; na powierzchniach błon śluzowych, całkiem niezależnie od działania zobojętniającego kwasy, działa bowiem kojąco i podtrzymująco” (Cooper). Wskazanie podane mi przez Coopera okazało się niezwykle pomocne w licznych przypadkach. Brzmi ono: „wyczerpane kobiety”, czyli stan pobudzenia nerwowego wywołany nadmiarem trosk i zmartwień życiowych. Mag. c. 200, powtarzane trzy lub cztery razy dziennie, przyniosło niewymowną ulgę wielu takim pacjentkom. Jeżeli występują zaparcie i uczucie ciężkości, ustępują one równocześnie. Jedną z głównych cech Mag. c. jest nadwrażliwość psychiczna i cielesna: wrażliwość na dotyk i na zimne powietrze. Następstwa wstrząsów, uderzeń lub cierpienia psychicznego. Najlżejszy dotyk powoduje wzdrygnięcie. Nadwrażliwość ta przechodzi w bóle neuralgiczne o najwyższym natężeniu — neuralgię jak uderzenie pioruna; < po lewej stronie, nie do zniesienia w spoczynku; chory musi wstać i chodzić. Do tej kategorii należą cierpienia okresu ciąży: neuralgia, ból zęba, nudności. W tym okresie siły kobiety poddawane są dodatkowemu obciążeniu, a ponieważ — jak dzieje się tak często — przez większą część tego czasu codzienne obowiązki biegną zwykłym trybem, powstaje stan „wyczerpania”. Mag. c. ma tu wielką wartość. Mag. c. jest dla wyczerpanych nerwów tym, czym Chi. dla wyczerpania wskutek utraty płynów. Nie należy jednak sądzić, że Mag. c. jest wyłącznie lekiem „na nerwy”. Pod jego wpływem ustępowały guzy, nawet kostne; przypisywano mu również wyleczenie zaćmy. Nie mam jednoznacznego własnego doświadczenia z tym ostatnim schorzeniem, choć wydawało mi się, że w niektórych przypadkach obserwowałem poprawę. Wielokrotnie usuwałem jednak za jego pomocą zmętnienia rogówki pozostałe po owrzodzeniu, a także praktycznie wyleczyłem nim guz prawej kości jarzmowej. Pacjentem był pięćdziesięcioletni kapitan morski. Uchroniłem jednego z jego krewnych przed pewną operacją i z tego powodu zgłosił się do mnie. Poza dolegliwością, która stale się nasilała, był całkowicie zdrowy. Twarz była znacznie zniekształcona: prawy policzek wypuklony, nos przesunięty w lewo, prawe nozdrze rozciągnięte. Kość jarzmowa była szczególnie wydatna w pobliżu skrzydełka nosa. Tylko ta część była tkliwa. Guz był dość miękki, jakby torbielowaty. Nie było żadnej wydzieliny. Wewnątrz jamy ustnej prawa część podniebienia twardego uwypuklała się do jamy ustnej i była nieznacznie tkliwa przy ucisku. W obrębie guza występował stały, drążący ból; najbardziej dokuczała mu jednak wrażliwość na zimne wiatry i zimną pogodę. Była tak znaczna, że obawiał się konieczności porzucenia zawodu. Skłoniło mnie to początkowo do podania Silic. 30 (27 lutego 1895 r.); lecz Sil. jedynie nasiliła ból. Pewnej nocy obudził się z tępym bólem całych pleców. Opracowałem przypadek staranniej i znalazłem pod Mag. c. następujące objawy: „Tętniący ból w jamie Highmore’a z obrzmieniem prawej kości jarzmowej” oraz „neuralgia twarzy po lewej stronie, ból przeszywający jak błyskawica; < od dotyku, przeciągu, zmiany temperatury; nie może pozostać w łóżku, musi chodzić po pokoju”. Zestawiwszy te objawy, przepisałem 13 marca Mag. c. 30, po cztery dawki dziennie. 28 marca: „Znacznie mniej bólu. Obrzęk twarzy znacznie zmniejszony, bardziej miękki, chełboczący. Obrzmienie wewnątrz jamy ustnej bardziej miękkie”. 10 kwietnia: „Znacznie lepiej. Guz mniejszy i bardziej miękki”. 14 sierpnia: „Wygląd twarzy prawie prawidłowy. Obrzmienie wewnątrz jamy ustnej całkowicie zniknęło. Nie ma żadnego bólu ani wrażliwości na zimne powietrze. Skończył przyjmowanie leku w połowie lipca”. Następnie dołączył do załogi swego statku, a ponieważ zwykle wyjeżdżał na całe lata, widziałem go wtedy po raz ostatni; dałem mu jednak zapas Mag. c., aby zabrał go ze sobą. Nadwrażliwość w tym przypadku nie wynikała z wyczerpania nerwowego, lecz wystarczyła do potwierdzenia wyboru leku i uczy nas, że nigdy nie jest rozsądne zbyt wąskie ograniczanie znaczenia objawów. Tak więc, choć Mag. c. jest wskazana dla „osób, zwłaszcza dzieci, o drażliwym usposobieniu i nerwowym temperamencie; wiotkich tkankach; kwaśnym zapachu” (Hering), a także dla „wyczerpanych kobiet oraz ciemnowłosych, wrażliwych osób, szczupłych i chudych” (Cooper), równie chętnie wyleczy zahartowanego starego marynarza, niewzruszonego i flegmatycznego, pod warunkiem że występuje u niego dostatecznie wiele objawów Mag. c. Znajomość temperamentów leków często oszczędza wiele trudu, lecz trzeba się nią posługiwać z rozwagą. Dwa przypadki (opisane przez A. I. Harveya), ilustrujące działanie Mag. c. w neuralgii, przytoczono w Amer. Hom., xxii. 12. (1) Cieśla, lat 50, o jasnej karnacji i szczupły; od dwóch lat cierpiał na napady neuralgii twarzy, trwające od trzech do siedmiu dni i powracające co dwa lub trzy tygodnie. Ból ostry, przeszywający, po lewej stronie twarzy i głowy; < w nocy, od ucisku i wstrząsów. Mag. c. szybko wyleczyła po niepowodzeniu Spig. (2) Kowal, lat 22, o jasnej karnacji i tęgiej budowie. Od kilku lat miewał napady neuralgii twarzy występujące po przeziębieniu. Ból bardzo silny w okolicy lewego oczodołu, przeszywający w dół, do oka i twarzy, oraz ku tyłowi, do okolicy potylicznej; rozpoczyna się rano, nasila do południa, po czym ustępuje. W nocy nie ma bólu i dobrze odpoczywa. Spig. i Kali bi. zawiodły. Mag. c. szybko wyleczyła. Cooper wymienia ją jako możliwy lek w pyorrhea alveolaris. W homeopatycznej opiece nad dziećmi Mag. c. jest równie nieodzownym błogosławieństwem, jak w alopatycznej — nieodzownym przekleństwem. Dla dzieci wątłych i chorowitych, które odmawiają mleka, a po jego wypiciu odczuwają ból żołądka; z biegunką, kolką i zielonymi stolcami przypominającymi kożuch na sadzawce z żabami, z galaretowatymi grudkami; z aftami; z uwiądem — Mag. c. jest niezawodnym lekiem. 25 września 1899 r. napisano do mnie z Francji w sprawie siedemnastomiesięcznej dziewczynki. Jeszcze trzy miesiące wcześniej była całkowicie zdrowa. Potem wystąpiła biegunka. Początkowo oddawała zwykłe stolce, które następnie stały się luźne, później zielone; niekiedy bardzo białe albo jaskrawożółte i śluzowate, z domieszką krwi; przy każdym wypróżnieniu (tj. co godzinę lub półtorej) krzyczała przed oddaniem stolca, podczas niego i po nim. W chwili pisania oddawała jeden lub dwa stolce w nocy oraz trzy lub cztery w ciągu dnia. Nadal były wodniste, lecz rzadko zawierały niestrawione resztki. Stale odczuwała pragnienie, ale nie tolerowała mleka. Wymiotowała pokarm. Twarz blada, ściągnięta; pod oczami ciemne podkrążenia. Wychudzona. Tak słaba, że ledwie mogła stać. Miała osiem zębów. Wysłałem Mag. c. 30 do przyjmowania cztery razy dziennie. Sprawozdanie otrzymane 6 października: „Zdrowa. Poprawa nastąpiła po dwóch dawkach. Może teraz bez przeszkód pić mleko krowie”. Kwaśność, z powodu której alopaci podają Magnesia, rzeczywiście jest właściwym wskazaniem, lecz nie z przyczyny, którą podają: kwaśne stolce; kwaśny pot; kwaśny zapach całego ciała; kwaśne odbijania po kapuście; kwaśne wymioty; kwaśny oddech; kwaśny smak — wszystkie te objawy są wywoływane i leczone przez Mag. c. Mag. c. odpowiada osobom o wiotkich tkankach i kwaśnym zapachu. Całe ciało odczuwa zmęczenie i bolesność, zwłaszcza nogi i stopy; tępy ból; niepokój ruchowy. Skurczowe dolegliwości żołądka i jelit. Sen nieprzynoszący wypoczynku; większe zmęczenie po przebudzeniu niż przy kładzeniu się do łóżka. Nadmierne pragnienie mięsa u dzieci pochodzących od rodziców chorych na gruźlicę. U kobiet z miesiączką wiąże się wiele cierpienia. Poprzedzają ją bóle jak przy porodzie, tnąca kolka, ból pleców, osłabienie i dreszcze. Wielką cechą charakterystyczną jest: krwawienie występuje tylko w nocy albo w pozycji leżącej, a ustaje podczas chodzenia. Miesiączka zwykle jest opóźniona i skąpa. Krwawienie drażniące, ciemne, smoliste, trudne do zmycia. Podczas ciąży występują wymioty i ból zęba. Wrażenia właściwe Mag. c. są następujące: jakby wszystko wirowało. Jakby ciągnięto za włosy. Jakby białko jaja zaschło na twarzy. Jakby zęby były zbyt długie. Gardło jakby zadrapane ostką. Jakby odbytnicę kłuto igłami. Plecy jakby złamane. Bóle są < w spoczynku; nie do zniesienia; chory musi wstać i chodzić. Bóle reumatyczne są < po długim chodzeniu, > od ciepła, < w łóżku. Chodzenie męczy; = mimowolne oddawanie moczu; kłucia w odbytnicy; piekące upławy. Chodzenie zatrzymuje miesiączkę. Podczas chodzenia nie może postawić lewej stopy na ziemi. Unoszenie ramienia < ból barku. Klękanie < zawroty głowy; < o 2–3 nad ranem (bezsenność); o 4 nad ranem nieznośny ból odbytnicy. Objawy na ogół < wieczorem, a zwłaszcza w nocy. < Od odkrycia się; silna niechęć do odkrywania się. Jedzenie ciepłych potraw <; = niepokój i ciepło w całym ciele. Mleko <. Ciepło łóżka < ból zęba. Zimno < ból zęba. Zimna woda > ból zęba na krótki czas; potem <. Wilgotna i deszczowa pogoda = świąd skóry głowy. Przeciąg < neuralgię twarzy. W przypadku Mag. c. występuje okresowość: co drugi dzień, co trzy tygodnie; „wszystkie objawy < co trzeci tydzień”. Dotyk i ucisk < niemal wszystkie objawy; lecz uczucie ucisku w brzuchu > podczas krwawienia miesiączkowego. Ból jest < po stronie, na której chory leży. Palenie tytoniu < ból głowy.

Zależności

Antidotami są: Ars. i Cham. (neuralgia); Merc. sol., Nux, Puls. i Rheum (dolegliwości brzuszne). Stanowi antidotum dla: Acet. ac. Zgodne: Caust., Pho., Pul., Sep., Sul. Lek dopełniający: Cham. Porównać: Mag. m., Mag. p., Alo.; Ant. c. (ból głowy od palenia tytoniu); Calc. i Rhe. (kwaśne stolce); Nux (kwaśny oddech); Coccul. i Sep. (< wskutek klęczenia); Ip. (nudności i stolce barwy trawiastozielonej). Coloc. (bóle ściskające z podkurczaniem nóg; Coloc. nie ma zielonych, śluzowatych stolców Mag. c.); Cham. (neuralgia, > podczas poruszania się, lęk, niepokój ruchowy, bóle ściskające przed stolcem; stolce Cham. są bardziej żółtozielone, podobne do posiekanych jaj); Calc. (kwaśne stolce, nietolerancja mleka, niedostateczne odżywienie: Calc. ma poty głowy, zimne, wilgotne stopy i powiększony brzuch); Ratan. (ból zęba u kobiet ciężarnych); Sang. (reumatyzm prawego mięśnia naramiennego; Nux m. — lewego). Lyc., Nit. ac., Sil.; Lac can., Lac def. (nietolerancja mleka); Am. m. (miesiączka < w nocy); Graph. (nieżyt nosa podczas miesiączki; Mag. c. — nieżyt nosa i bolesność gardła przed miesiączką; Merc. — ból głowy z uczuciem zimna i nieżytem nosa, < przed miesiączką i podczas niej).

Przyczyny

Rozdrażnienie. Napad gniewu. Cierpienie psychiczne. Wstrząsy, uderzenia. Ciąża. Ząbkowanie. Wyrzynanie się zębów mądrości. Niewłaściwe żywienie. Mleko.

1. Umysł

Niepokój i lęk, z drżeniem i gorącem. Lęk z poceniem się przez cały dzień. Niepokój z drżeniem rąk i roztargnieniem. Smutny nastrój z niechęcią do rozmowy. Lęk i gorąco w całym ciele, zwłaszcza w głowie, podczas jedzenia ciepłego posiłku. Drżenie, trwoga i lęk, jakby przez cały dzień miało wydarzyć się jakieś nieszczęście; ustępują po położeniu się do łóżka. Zły humor wieczorem.

2. Głowa

Zawroty głowy wieczorem, z omdlewaniem. Zawroty głowy: podczas klęczenia; podczas stania, jakby wszystko wirowało; rano po wstaniu, ze skłonnością do wymiotów i nagromadzeniem wody w ustach. (Ciągłe zawroty głowy; chora ledwie może stać, z drętwieniem lewej ręki. Zawroty głowy; zatacza się na ulicy i boi się wychodzić, aby ludzie na nią nie wpadli. Ucisk i gorąco na szczycie głowy. Znaczny ból głowy przez cały dzień; rano wstaje z zawrotami głowy i wszystko wydaje się ciemne. Uczucie zatkania w głowie i klatce piersiowej u nerwowej kobiety. Ból głowy w skroniach każdego ranka, zazwyczaj po lewej stronie i nad okiem, < przy pochylaniu się; nigdy w potylicy. R. T. C.). Praca umysłowa męczy głowę. Uczucie ciężkości i zawroty głowy wcześnie rano podczas wstawania, ustępujące po spacerze. Ucisk w czole. Bardzo silny, przeszywający ból głowy po rozdrażnieniu (od godz. 13 do 22). Przeszywający ból głowy wcześnie rano po wstaniu. Uczucie pulsowania w czole. Gorąco w głowie i rękach z zaczerwienieniem twarzy, występującym naprzemiennie z bladością twarzy. Uczucie stłuczenia na szczycie głowy. Ból na szczycie głowy, jakby ciągnięto za włosy. Napływ krwi do głowy. Ból głowy w łóżku nocą, także podczas snu, > po przyjęciu pozycji siedzącej. Ból uciskający na szczycie głowy podczas pracy umysłowej lub przebywania w towarzystwie. Napięcie i ból ciągnący w potylicy, jak od sztywności karku. Ciągnięcie w czole z nudnościami. Wibrujący ból głowy z uczuciem ciężkości, po napadzie gniewu. Bóle przeszywające w głowie, także nocą, po stronie opierającej się o poduszkę. Przekrwienie głowy z wewnętrznym gorącem, zwłaszcza podczas palenia tytoniu. Łuszczenie się swędzącej skóry głowy, zwłaszcza podczas deszczowej pogody. Wypadanie włosów.

3. Oczy

Zapalenie oczu z zaczerwienieniem, przeszywającymi bólami, uczuciem pieczenia i niewyraźnym widzeniem. (Ból ciągnący w poprzek oczu; chory ma wrażenie, jakby obie połowy głowy były ściągane ku sobie). Choroba Gravesa-Basedowa, wystające gałki oczne (poprawa). Rozpieranie gałki ocznej. Sklejanie powiek rano. Suchość oczu albo gwałtowne łzawienie. Zmętnienie rogówki. Czarne plamy przed oczami. Zmętnienie soczewki (zaćma).

4. Uszy

Zapalenie ucha zewnętrznego z zaczerwienieniem i bólem jak przy owrzodzeniu. Wielka wrażliwość na najmniejszy hałas. Niedosłuch z szumem w uszach, zwłaszcza w pomieszczeniu. Niedosłuch ze świstem przed uszami. Świst, trzepotanie i brzęczenie w prawym uchu z niedosłuchem. Dzwonienie, dudnienie i uczucie, jakby ptak trzepotał skrzydłami w uszach. [Pozostałe objawy uszne podaje Cooper]: Stały łoskot w głowie, jak od pary, < po przykryciu głowy, z bólem potylicy. Odgłosy jak dzwony, a czasem jak rwąca woda w lewym uchu, z uczuciem drętwienia w innych miejscach. Głuchota nerwowa; słuch ulega wyczerpaniu. Głuchota nerwowa; chora nie znosi, gdy ktoś krzyczy jej do uszu; ból w poprzek dolnej części pleców, sztywność, niemożność obrócenia się w łóżku; najmniejsze podniecenie wywołuje drżenie i uczucie zimna; omdlewa po wysiłku. Głuchota u ciemnowłosej kobiety, wywołana zmartwieniem; słuch zanika przy przemęczeniu; nadwrażliwość na przeszkadzanie. Można powiedzieć, że Mag. c. jest dla głuchoty wieku średniego i podeszłego tym, czym Calc. jest dla głuchoty dziecięcej. Szybko postępująca głuchota z gorącem na szczycie głowy, bólem głowy i szumem usznym. Głuchota < po przeziębieniu oraz nieregularny, lecz dokuczliwy szum uszny i uczucie bezwładnego ciężaru na szczycie głowy, zmuszające chorą do opuszczania głowy. Głuchota wskutek wyrzynania się zębów mądrości (ustąpiła). Głośne eksplozje w uszach, budzące ją nocą, ustępują, a dawne obrzęki gruczołów, które zanikły, powracają. Ból lewego ucha z uczuciem drętwienia oraz tępymi, ciężkimi, śpiewnymi szumami. Stały szum uszny (mężczyzna, 29 lat), czasami przypominający dzwon kościelny, innym razem palnik gazowy, < przy podnieceniu i po wysiłku. U nerwowej, pobudliwej, porywczej, ciemnowłosej dwudziestoletniej dziewczyny głuchota trwająca całe życie nagle pogorszyła się po przestrachu doznanym pięć tygodni wcześniej; podczas miesiączki bardzo silny ból w lewej pachwinie, chora pada zemdlona i bolą ją nogi; najlepiej słyszy na ulicy; po Mag. c. 30 bóle podczas miesiączki ustąpiły, nastrój się poprawił, a słuch w jednym uchu (lewym) całkowicie powrócił. Głuchota; słuch zanika w omnibusie albo gdy mówi wiele osób; w kościele słyszy do chwili, gdy zaczynają grać organy; słuch wyczerpuje się wskutek czuwania lub lęku, lecz nie wskutek zmęczenia fizycznego. Głuchota pojawiająca się wskutek przestrachu albo podczas przeziębienia (u dwudziestodziewięcioletniej dziewczyny ze skłonnością do nawracającej głuchoty oraz bólów lewego oka, szerzących się wzdłuż lewej strony głowy, i uczucia drętwienia w głowie). Głuchota; słyszenie kamertonu upośledzone; wzburzenie i zmartwienie wywołują kołatanie serca; najlżejszy niespodziewany dotyk ciała wywołuje tinnitus aurium, który zdaje się pochodzić z gardła i tylnej części szyi; ból na szczycie głowy po porannym wstaniu oraz zaparcie.

5. Nos

Krwawienie z nosa rano. Pęcherzykowa wysypka w nosie z bólem uciskającym. Niedrożność nosa. Suchy nieżyt nosa, pozwalający oddychać jedynie przez usta (budzi chorego w nocy). (Przewlekłe choroby nosa).

6. Twarz

Przebarwiona, blada, ziemista cera. Naprzemienne zaczerwienienie i bladość twarzy. Niechlujny wygląd. Uczucie napięcia twarzy, jakby na skórze zaschło białko jaja. Silny ból kości jarzmowych nocą, uniemożliwiający sen; kości te mogą również wydawać się obrzęknięte. Nocne bóle kości jarzmowych — drążące, wiercące i rozdzierające — nieznośne w spoczynku i zmuszające chorego do ciągłego zmieniania miejsca. (Guz prawej kości jarzmowej, bolesny, bardzo wrażliwy na zimny wiatr). Pulsujący ból w jamie Highmore’a z obrzękiem prawej kości jarzmowej. Obrzęk kości jarzmowej z pulsującym bólem. Obrzęk twarzy; twarz jest nalana i pokryta guzkami. Liszajowata wysypka wokół (dolnej części) ust. Twarde, drobne guzki w obu kącikach ust.

7. Zęby

Ból zęba wywołany ruchem powozu. Nocne bóle zębów, zmuszające chorego do wstania i chodzenia, nieznośne w spoczynku; zwykle palące, wiercące albo podobne do bólu przy owrzodzeniu, bądź rozdzierające, ciągnące i szarpiące; promieniują do skroni, z obrzękiem policzka po stronie dotkniętej bólem, sztywnością karku i szyi oraz drganiami palców rąk i stóp. Pulsowanie i przeszywanie w zębach po posiłku. Ból zęba < od zimna. (Ból zęba po lewej stronie, pojawiający się nieregularnie). Ból zęba podczas ciąży. Dolegliwości wskutek wyrzynania się zębów mądrości. Rozchwianie zębów (z obrzękiem dziąseł).

8. Jama ustna

Bolesność jamy ustnej z uczuciem obnażenia tkanek, tkliwością i drobnymi owrzodzeniami na końcu języka; język jest popękany i czerwony, ślina kwaśna, a podniebienie niezwykle podrażliwe. Bardzo silny ból podniebienia, policzków, oczu i nosa, > od gorących okładów; czasem doprowadzające do szaleństwa bóle i błyski przed oczami, z uczuciem zimna w całym ciele oraz mrowieniem w ramionach i palcach podczas zasypiania. Piekące pęcherzyki na dziąsłach, wewnętrznej powierzchni policzków, wargach i podniebieniu; krwawią przy najlżejszym dotknięciu. Gorzki albo kwaśny smak w ustach. Suchość w ustach, zwłaszcza nocą i rano. Krwista ślina. Pęcherzykowa wysypka w jamie ustnej i na języku. Drobne guzki w jamie ustnej, które krwawią i pieką przy najlżejszym dotknięciu.

9. Gardło

Bolesność gardła z bólem przeszywającym podczas mówienia i połykania. Ból palący w gardle i podniebieniu, z suchością i szorstkością, jakby znajdowały się tam ościste kłosy zboża. Częste podchodzenie śluzu do gardła (rano), z szorstkością i suchością cieśni gardzieli. Odkrztuszane są miękkie, cuchnące grudki barwy grochu.

10. Apetyt

Utrata smaku. Gorzki smak, z białym językiem i lepkim śluzem na języku i zębach (ustępuje po wypłukaniu ust). Kwaśny smak w ustach. Gwałtowne pragnienie (wody), zwłaszcza wieczorem i w nocy. Pragnienie owoców; kwaśnych napojów. Niechęć do zielonych pokarmów. Wielkie pragnienie warzyw z niechęcią do mięsa i vice versâ.

11. Żołądek

Kwaśne odbijania. Częste odbijania z bólami żołądka. Nudności i zawroty głowy podczas posiłku, po których następują odruchy wymiotne i wymioty gorzkim albo słonawym płynem surowiczym. Uciskający, kurczowy ból żołądka, czasem z kwaśnym odbijaniem. Uczucie niesmaku i pustki w żołądku, z nudnościami i skłonnością do wymiotów (> po obiedzie). Ból żołądka jak przy owrzodzeniu (z wielką wrażliwością na ucisk).

12. Brzuch

Kolka uciskająca, kurczowa. Ból kurczowy. Ściskanie, cięcie i burczenie w całym brzuchu, po których następują rzadkie, zielone stolce bez bolesnego parcia. Stwardnienie i bóle przeszywające w okolicy wątroby. Nadmierne wzdęcie i uczucie ucisku w brzuchu, z uczuciem ciężkości. Kurcze brzucha, po których następują upławy. Szczypanie, cięcie i ostre bóle ciągnące w brzuchu. Przepuklina pachwinowa. Dolegliwości lewego pierścienia pachwinowego; bardzo dużo gazów, które przy odbijaniu mają kwaśny smak.

13. Stolec i odbyt

Zaparcie. (Zaparcie w neurastenii. Zaparcie z bólem lewego jajnika albo ze zgagą. R. T. C.). Częste i bezskuteczne parcie na stolec, z oddaniem niewielkiej ilości kału albo tylko gazów. Zielonkawa, pienista i śluzowa biegunka (zwłaszcza u dzieci; wyglądem przypomina zielony kożuch na powierzchni żabiego stawu), z bólami tnącymi. Stolce z białymi, pływającymi grudkami podobnymi do łoju; zawsze poprzedzone bólami ściskającymi, < po prawej stronie. Biegunka o kwaśnym zapachu (u dzieci). Wydalanie owsików i glist. Przeszywania w odbycie i odbytnicy, zwłaszcza podczas bolesnego parcia.

14. Narządy moczowe

Wytwarzanie moczu obfitsze niż zwykle; mocz wodnisty, blady albo zielonkawy. Częste oddawanie moczu, nawet nocą. Niekontrolowane oddawanie moczu podczas chodzenia albo wstawania z krzesła. Biały osad w moczu. Uczucie pieczenia i otarcia podczas oddawania moczu. Pęcherz i odbytnica stają się podrażliwe (po 200. potencji. R. T. C.).

15. Męskie narządy płciowe

Obniżony popęd płciowy. Brak wzwodów. Wypływ płynu sterczowego podczas oddawania gazów. Przepuklina mosznowa. Częste polucje.

16. Żeńskie narządy płciowe

Ból pleców i ogólne zwiotczenie (u kobiet). Krwawienie miesiączkowe obfitsze w nocy niż w dzień, z bólami ciągnącymi, > od ucisku na brzuch i pochylania się. W czasie bólów nie ma krwawienia miesiączkowego; pojawia się ono dopiero po nich. Uczucie parcia w dół ku pachwinom, jakby poprzedzające miesiączkę, z bólami tnącymi w brzuchu. Miesiączka opóźniona lub całkowicie zahamowana; zbyt skąpa albo przedwczesna, z towarzyszeniem rozmaitych dolegliwości. Stały ból głowy przy każdej nadmiernie obfitej miesiączce. Przy każdej miesiączce upada w głębokim omdleniu, z tępymi, uporczywymi bólami kończyn, które wydają się bezwładne, oraz bólem lewego jajnika. Wraz z miesiączką wypływ ciemno zabarwionej, gęstej, lepkiej i smołowatej krwi. Przed miesiączką: bóle w okolicy lędźwiowej, kolka, wilczy głód, częste odbijania i nudności. Podczas miesiączki: przygnębienie, dreszcze, bóle głowy, bladość twarzy, bóle w okolicy lędźwiowej oraz kurczowe bóle uciskające w brzuchu, które zatrzymują krwawienie miesiączkowe. Wydzielina z białego, żrącego śluzu z pochwy, czasem poprzedzona kurczami brzucha. Ból zębów u ciężarnych. Bolesność gardła przed miesiączką.

17. Narządy oddechowe

Kaszel wywołany łaskotaniem w gardle, z surowiczą, słonawą plwociną. Tylko rano odkrztuszanie rzadkiego lub ciągliwego śluzu albo ciemnej krwi o słonym smaku. Kaszel < wieczorem aż do czasu po północy. Kurczowy kaszel w nocy. Kaszel rano, z odkrztuszaniem żółtawej ropy. Odkrztuszanie grudek wielkości grochu, o bardzo odrażającym zapachu. Odkrztuszanie krwi podczas kaszlu.

18. Klatka piersiowa

Ucisk w klatce piersiowej z uczuciem zwężenia. Ucisk w klatce piersiowej z dusznością, zwł. podczas chodzenia. Ucisk i uczucie ciężkości albo tnące i przeszywające bóle w klatce piersiowej. (Kobieta, lat 32, bez objawów ze strony klatki piersiowej, przyjęła w ciągu dnia Mag. c. 200, a w nocy odkrztusiła duże ilości flegmy; towarzyszyły temu ciągły kaszel i wypróżnienie. R. T. C.).

19. Serce

Ból jak od otarcia oraz przeszywania po lewej stronie klatki piersiowej i w okolicy serca. Kołatanie serca i bolesność całej lewej strony ciała, z koszmarem nocnym (u pacjentki przyjmującej Mag. c. 200; poza tym czuła się pokrzepiona i pobudzona. R. T. C.)

20. Szyja i plecy

Sztywność karku. Sztywność szyi. Rozdzieranie i następujące kolejno ciągnięcia w karku. Przeszywania w okolicy lędźwiowej. Silny ból głowy i prawego barku; przy unoszeniu ramienia ból jak po zwichnięciu. Bóle jak po stłuczeniu w kości krzyżowej i plecach, w nocy. Ból pleców i krzyża w nocy, jakby były połamane.

22. Kończyny górne

Wykręcający ból w stawie barkowym podczas ruchu. Ból w górnej części stawów barkowych, zazwyczaj po prawej stronie, uniemożliwiający uniesienie ramienia. Napady rozdzierającego bólu w barku, zwł. w nocy, z mrowieniem sięgającym palców oraz niemożnością poruszania ramionami z powodu ostrości bólu. Ból ciągnący w ramionach i rękach. Popękana skóra rąk. Kurczowe napięcie w stawach palców. Gorąco w palcach. Zaczerwieniony, zapalny obrzęk palców. Rozprzestrzeniające się pęcherze na rękach i palcach, z kłuciem.

23. Kończyny dolne

Niepokój w nogach. Ból ciągnący w nogach i stopach. Świąd pośladków, z czerwonymi plamami po drapaniu. Bolesny obrzęk w dole podkolanowym. Kurcze łydek w nocy. Piekące miejsca na goleni. Czyraki na nogach.

24. Objawy ogólne

Bolesna wrażliwość całego ciała. Ciągnięcie i rozdzieranie w kończynach. Bóle reumatyczne w kończynach. Bóle reumatyczne w barkach. Neuralgiczne bóle błyskawiczne. Bolesne wstrząsy w różnych częściach ciała. Częste upadki bez utraty świadomości podczas chodzenia lub stania. Napady padaczkowe. Uczucie oszołomienia; podczas podróży pakuje i rozpakowuje swoje ubrania, nie zdając sobie sprawy, że to zrobiła. Zwiotczenie całego ciała. Osłabienie, głównie stóp oraz w pozycji siedzącej. Krótki spacer bardzo męczy. Niepokój w kończynach wieczorem, po długim siedzeniu. Objawy ujawniają się lub są < w nocy i podczas spoczynku. Objawy pojawiające się w pozycji siedzącej są > od ruchu.

25. Skóra

Silny świąd i znaczna suchość skóry. Silny świąd całego ciała. Duże guzki między skórą a tkankami głębszymi, z bólami przeszywającymi. Pokrzywka ze znacznym obrzękiem stóp i rąk oraz obu stron twarzy; kostki dłoni znikają w obrzęku, w uszach dzwoni i szumi, po czym uszy głuchną (u 30-letniej kobiety, po 200. potencji. R. T. C.). Drobne, bezbolesne, czerwone liszaje, które ostatecznie się złuszczają. Rozprzestrzeniające się pęcherze. Małe krwiste czyraki (podudzia). Nadżerające pęcherzyki.

26. Sen

Częste i gwałtowne ziewanie. Skłonność do snu w dzień. Bezsenność, czasem wskutek ucisku w brzuchu albo niespokojnego niepokoju i wewnętrznego gorąca, z silnym lękiem przed odkryciem się. Bezsenność: od wzdęć; podczas wyrzynania się zębów mądrości; z wyczerpania. Liczne niepokojące sny, z mówieniem, krzykami i zrywaniem się ze strachu. Sny o ogniu, powodzi, rabusiach, kłótniach, pieniądzach, przyjemnościach, nieszczęściach, zmarłych osobach itd. Sen nocny nieprzynoszący wypoczynku, ze zmęczeniem rano równie wielkim jak przed położeniem się spać wieczorem; budzi się wcześnie i z trudem ponownie zasypia. Nie może spać po godzinie 2 lub 3 nad ranem.

27. Gorączka

Dreszcze wieczorem. Dreszcze i uczucie zimna z chłodem powierzchni ciała wieczorem oraz po położeniu się; ustępują powoli. Dreszcz przebiegający w dół pleców. Gorąco głównie przed południem, często z potem wyłącznie na głowie. Gorąco po wieczornych dreszczach. W nocy niespokojne wewnętrzne gorąco, z niepokojem i niechęcią do odkrywania się. Pot z pragnieniem, od północy do rana. Pot poranny. Uczucie gorąca rano, bez potu i bez pragnienia. Pot nocny, często cuchnący i tłusty (barwiący bieliznę na żółto). Kwaśny pot.