Calcarea carbonica

Niedostateczny lub nieregularny rozwój kości. (Otwarte ciemiączka, skrzywiony kręgosłup, zniekształcone kończyny.)

Temperament leukoflegmatyczny.

Jasna karnacja, otyłość, zwiotczałość, nadmierna tusza.

Zimno, ogólne i miejscowe, subiektywne i obiektywne, szczególnie uczucie, jakby chory miał na sobie zimne, wilgotne pończochy. Dolegliwości wskutek pracy w zimnej wodzie.

Poty ogólne (nocne i podczas wysiłku). Miejscowe: głowy (u dzieci), dołów pachowych, rąk, stóp itd.

Kwaśność w przewodzie pokarmowym (kwaśny smak, odbijania, wymioty kwaśnymi skrzepami mleka, biegunka).

Wielkie osłabienie; nie może przejść daleko ani wchodzić po schodach z powodu duszności; łatwo ulega nadwerężeniom.

Modalności: < zimne powietrze, wstępowanie lub wysiłek; nadwerężenie wskutek dźwigania.

---

Jest to kolejny z leków konstytucyjnych Hahnemanna, który — jak mówi Farrington — „może znaleźć zastosowanie niemal w każdej postaci choroby”. Możemy powiedzieć „znaleźć zastosowanie”, ponieważ pewne osobnicze właściwości, pozostające w zakresie działania leczniczego Calcarea, mogą sprawiać, że dana choroba, jakakolwiek by była, gorzej poddaje się zwykłemu leczeniu.

Temperament Calcarea jest całkowicie odmienny od temperamentu Sulphur. Pamiętacie szczupłego, zgarbionego pacjenta typu Sulphur. Calcarea natomiast nie da się określić lepiej niż terminem użytym przez Henry’ego N. Guernseya, mianowicie: temperament leukoflegmatyczny.

Pacjent typu Calcarea jest z natury tęgi, nadmiernie tęgi albo ma wyraźną skłonność do otyłości. Skóra jest biała, wodnisto blada lub kredowobiała. Usposobienie ociężałe (szczególnie u dzieci), ruchy niemrawe lub powolne. Typ Sulphur stanowi niemal dokładne przeciwieństwo: jest szybki, żylasty, nerwowy i aktywny. U Calcarea nie ma żółciowego, śniadego, żółtawego wyglądu, jaki spotykamy u Lycopodium. Te trzy leki — Calcarea, Sulphur i Lycopodium — tworzą triadę, której poszczególne odpowiedniki można znaleźć u wielu ludzi na całym świecie. Oczywiście skłonność do otyłości występuje także przy innych lekach, na przykład przy Graphites, lecz otyłości tej niemal zawsze towarzyszą swoiste dla Graphites dolegliwości skórne. Czasami spotykamy stan, który pod jednym względem zdaje się przypominać każdy z tych leków; na przykład otyły temperament Calcarea i skłonność do wykwitów właściwą Sulphur. Cechy te mogą się połączyć, tworząc przypadek odpowiadający Hepar sulph. Takie przypadki trudniej objąć doskonałym simillimum. Kiedy jednak spotkamy pacjenta będącego czystym typem Calcarea, Sulphur lub Lycopodium, rozpoznanie tego faktu stanowi nieocenioną pomoc w osiągnięciu znakomitego wyniku w wielu przypadkach.

Niedożywienie jest jednym z zaburzeń wymagających zastosowania tego leku.

„Opóźniony rozwój tkanki kostnej z powiększeniem węzłów i gruczołów chłonnych”.

„Skrzywienie kości, szczególnie kręgosłupa i kości długich”.

„Kończyny zniekształcone, wykrzywione”.

„Rozmiękanie kości; ciemiączka zbyt długo pozostają otwarte, a czaszka jest bardzo duża”.

Objawy te przytoczono z „Guiding Symptoms” Heringa; wskazują one na niedostateczne lub wadliwe odżywienie kości. Kości odżywiane są nieregularnie albo nierównomiernie. Jedna część kości — na przykład kręgu — jest odżywiana, podczas gdy druga głoduje. W czasie gdy trwa cały ten nieregularny rozwój kośćca, tkanki miękkie cierpią wskutek nadmiernego odżywienia. Dlatego w patogenezie zapisano: „Skłonność do otyłości, szczególnie u dzieci i młodych ludzi”.

„Upośledzone odżywienie ze skłonnością do powiększania się gruczołów”.

„Ziarniste rozrosty; polipy (w nosie, uchu, pęcherzu moczowym, macicy itd.)”.

Jest to trafny obraz ogólnego, czyli konstytucyjnego zastosowania Calcarea ost.; pozostaje przedstawić niektóre charakterystyczne lub swoiste objawy kierujące jej wyborem.

Pisząc o Sulphur, zwróciliśmy szczególną uwagę na właściwe temu lekowi uczucie pieczenia. Calcarea znamionuje objaw przeciwny, mianowicie zimno. (Cistus.)

„Zimne, wilgotne stopy”.

„Uczucie w stopach i nogach, jakby miała na sobie zimne, wilgotne pończochy”.

„Zimno nóg z potami nocnymi”.

„Wewnętrzne i zewnętrzne uczucie zimna w różnych częściach głowy, jakby przylegał do niej kawałek lodu; z bladą, obrzękłą twarzą”.

„Odczuwa pewien rodzaj wewnętrznego zimna”.

„Niechęć do przebywania na świeżym powietrzu; nawet najmniejszy powiew zimnego powietrza przenika ją na wskroś”.

Wszystko to jest tak wyraźnym przeciwieństwem Sulphur, że pomylenie tych leków wydaje się niemożliwe.

Uczucie zimna w pojedynczych częściach ciała powinno zawsze przywodzić na myśl Calcarea, podobnie jak zimno ogólne. (Cistus i Heloderma.)

Jeżeli Calcarea ma jeden objaw, który przewodzi nie tylko wszystkim pozostałym jej objawom, lecz także objawom wszystkich innych leków, to są nim obfite poty na głowie u dzieci z dużą głową i otwartymi ciemiączkami. Pot jest tak obfity, że podczas snu spływa po głowie i twarzy, szeroko mocząc poduszkę. Niejedno małe dziecko uratowano od śmierci z powodu wodogłowia, ząbkowania, krzywicy, wyniszczenia, rzucawki, cholery niemowląt itd., gdy ten objaw potów stanowił wskazówkę do zastosowania Calcarea. Lek ten jest również szczególnie wskazany — jeśli pozostałe objawy się zgadzają — przy potach narządów płciowych męskich, karku, klatki piersiowej, dołów pachowych, rąk, kolan, stóp itd. Poty częściowe. Jest to także lek na poty nocne w ogóle, gdy występują one w związku z gruźlicą lub innymi chorobami osłabiającymi.

We wszystkich tych potach Calcarea powierzchnia ciała jest zarazem charakterystycznie zimna, a szczególnie zimne bywają kończyny dolne.

Calcarea ma charakterystyczne objawy ze strony przewodu pokarmowego. Jednym z nich jest to, że wszystko na całej długości przewodu zdaje się kwaśne. Kwaśne odbijania; kwaśne wymioty dużymi skrzepami mleka (Æthusa); kwaśna biegunka. Ponadto całe ciało wydziela kwaśny zapach. Nie przypomina on cuchnącej woni ciała właściwej Sulphur.

Istnieje także swoisty objaw dotyczący apetytu, wielokrotnie potwierdzony — „Pragnienie jaj, szczególnie u dzieci, podczas choroby lub rekonwalescencji, jeszcze zanim są zdolne przełykać. Okolica żołądka jest z zewnątrz obrzęknięta lub wydaje się rozdęta, stercząc niczym odwrócony spodek. Brzuch jest również bardzo rozdęty wskutek stwardnienia i obrzmienia krezki, nawet gdy reszta ciała jest wychudzona”.

Biegunka, której barwa i konsystencja mogą się zmieniać, zamiast nasilać się rano, jak przy Sulphur, jest gorsza po południu. Pacjent czuje się na ogół lepiej, gdy ma zaparcie.

Działanie Calcarea na skórę nie jest tak wyraźne i niezmienne jak działanie Sulphur, lek ten jest jednak nieodzowny w chorobach skóry, które zdają się zależeć od skazy konstytucyjnej mieszczącej się w zakresie jego ogólnego działania, na przykład w wyprysku skóry głowy lub ciemieniusze u dzieci typu Calcarea. Tutaj oczywiście żaden inny lek nie może go zastąpić. W istocie wszystkie dolegliwości skórne u osób typu Calcarea ustępują, gdy wskutek działania leku cały organizm zostaje doprowadzony do równowagi, co dowodzi, że dolegliwości skórne były ostatecznie jedynie wtórne. Skóra pacjenta typu Calcarea jest na ogół zimna, miękka i zwiotczała.

Nie wolno pominąć działania Calcarea ost. na narządy oddechowe, gdyż ma ono wielkie znaczenie w stosowaniu tego leku w owej strasznej chorobie — gruźlicy płuc. Niezależnie od tego, czy choroba ta jest zasadniczo, jak uważa profesor Bennet, następstwem wadliwego odżywienia, czy też, jak sądzi Virchow, zapalenia; czy prawdziwa jest teoria profesora Rindflescha, zaliczająca ją do chorób określanych jako zakaźne; i jakakolwiek byłaby jej pierwotna przyczyna — wiemy, że Calcarea ost. jest jednym z najskuteczniejszych środków w leczeniu tej choroby, jeżeli wskazują na nią temperament i objawy oraz jeżeli zostanie zastosowana na etapie, na którym wyleczenie jest jeszcze w ogóle możliwe.

Bardzo wiele przypadków w stadium początkowym mieści się w zakresie działania Sulphur lub Calcarea. Ponieważ podaliśmy już główne wskazania do Sulphur, przedstawimy teraz niektóre wskazania do Calcarea:

„Temperament leukoflegmatyczny”.

„Środkowa i górna część prawego płuca”. (Sulph., górna część lewego.)

„Klatka piersiowa boleśnie wrażliwa na dotyk i podczas wdechu”.

„Duszność podczas chodzenia, szczególnie przy wstępowaniu”.

„Bezbolesna chrypka, < rano”.

„Szczególnie u kobiet, u których miesiączka zawsze pojawiała się zbyt wcześnie i była obfita oraz których stopy zwykle były zimne aż do kolan”.

„Skłonność do luźnych wypróżnień, < po południu”.

„Apetyt zanika, a wychudzenie postępuje”.

Oto kilka najważniejszych wskazań; na ich podstawie wyleczono niejeden przypadek. Oczywiście zwykle występuje kaszel, który może być suchy i męczący albo wilgotny, lecz rozpoznanie przypadku opiera się głównie na objawach innych niż sam kaszel. Ten lek, jego zastosowanie w omawianej chorobie oraz osiągane dzięki niemu wyniki stanowią jeden z przykładów trafności rady Heringa: „lecz pacjenta, nie chorobę”.